| خط ۳۴: | خط ۳۴: | ||
== ماهیت و مکانیسم اثر داروی تجاوز == | == ماهیت و مکانیسم اثر داروی تجاوز == | ||
داروی تجاوز برای توصیف موادی به کار میرود که استفاده از آنها در یک موقعیت آسیبزا، ماهیت آنها را به [[ابزار جرم]] تغییر میدهد. این داروها اغلب تضعیفکنندهٔ سیستم اعصاب مرکزی هستند که باعث خوابآلودگی، شل شدن عضلات و جلوگیری از دفاع فرد در برابر تجاوز میشوند.<ref>[https://ketabesabz.com/dl/10950 ستاد مبارزه با مواد مخدر، آشنایی با مواد صناعی اعتیادآور، 1382ش، ص57-58.]</ref> خطرناکترین | داروی تجاوز برای توصیف موادی به کار میرود که استفاده از آنها در یک موقعیت آسیبزا، ماهیت آنها را به [[ابزار جرم]] تغییر میدهد. این داروها اغلب تضعیفکنندهٔ سیستم اعصاب مرکزی هستند که باعث خوابآلودگی، شل شدن عضلات و جلوگیری از دفاع فرد در برابر تجاوز میشوند.<ref>[https://ketabesabz.com/dl/10950 ستاد مبارزه با مواد مخدر، آشنایی با مواد صناعی اعتیادآور، 1382ش، ص57-58.]</ref> خطرناکترین ویژگی این ترکیبات، ایجاد اختلال در حافظه است؛ بهطوری که قربانی پس از بازگشت [[هوشیاری]]، تصویر واضحی از وقایع رخداده در زمان حادثه ندارد.<ref>[https://www.isna.ir/news/1404082113124/یک-شکلات-به-ظاهر-ساده «یک شکلات به ظاهر ساده!»، خبرگزاری دانشجویان ایران.]</ref> | ||
=== تفاوت داروی تجاوز با داروهای بیهوشی === | === تفاوت داروی تجاوز با داروهای بیهوشی === | ||
تفاوت داروی تجاوز از داروهای بیهوشی، این است که قربانی در حالی که چشمانش همه چیز را | تفاوت داروی تجاوز از داروهای بیهوشی، این است که قربانی در حالی که چشمانش همه چیز را میبیند، در وضعیت خوابآلود، گیج، ناتوان و بیهوش قرار دارد؛ به همین دلیل احتمال درگیری میان قربانی و متجاوز و در نهایت باقیماندن نشانههای تجاوز کاهش مییابد.<ref>[https://fararu.com/fa/news/930051/قربانی-بی-خبر-مجرم-ناشناس-بفرمایید-داروی-تجاوز «قربانی بیخبر، مجرم ناشناس؛ بفرمایید داروی تجاوز!»، وبسایت فرارو.]</ref> | ||
== انواع رایج داروی تجاوز == | == انواع رایج داروی تجاوز == | ||
[[الکل]] یکی از اصلیترین عوامل تسهیلکنندهٔ [[تجاوز]] است؛ | [[الکل]] یکی از اصلیترین عوامل تسهیلکنندهٔ [[تجاوز]] است؛ آمارها نشان میدهد که در ۵۰درصد تجاوزهای گزارششده، [[مصرف الکل]] دخیل بوده که قضاوت و واکنشهای قربانی را مختل کرده است.<ref>[https://ujsas.ac.ir/files/student/files/daneshjoiee/moshaver/55.4.1_خودمراقبتی_و_پیشگیری_از_آزارهای_جنسی.pdf یونسی و جعفری، خودمراقبتی و پیشگیری از آزارهای جنسی، 1397ش، ص۱۸.]</ref> در کنار الکل، داروهای صنعتی متعددی در این دسته قرار میگیرند: | ||
* '''فلونیترازپام یا روهیپنول''': بنزودیازپین قوی است که باعث شلشدن عضلات و [[فراموشی]] میشود.<ref>[https://ketabesabz.com/dl/10950 ستاد مبارزه با مواد مخدر، آشنایی با مواد صناعی اعتیادآور، 1382ش، ص63-64.]</ref> | * '''فلونیترازپام یا روهیپنول''': بنزودیازپین قوی است که باعث شلشدن عضلات و [[فراموشی]] میشود.<ref>[https://ketabesabz.com/dl/10950 ستاد مبارزه با مواد مخدر، آشنایی با مواد صناعی اعتیادآور، 1382ش، ص63-64.]</ref> | ||
* '''گاما هیدروکسی بوتیرات (GHB):''' تضعیفکننده سیستم عصبی که بهدلیل بیرنگ و بیبو بودن، برای ناتوانسازی قربانی و ایجاد خوابآلودگی عمیق، استفاده میشود.<ref>[https://ketabesabz.com/dl/10950 ستاد مبارزه با مواد مخدر، آشنایی با مواد صناعی اعتیادآور، 1382ش، ص58-59.]</ref> | * '''گاما هیدروکسی بوتیرات (GHB):''' تضعیفکننده سیستم عصبی که بهدلیل بیرنگ و بیبو بودن، برای ناتوانسازی قربانی و ایجاد خوابآلودگی عمیق، استفاده میشود.<ref>[https://ketabesabz.com/dl/10950 ستاد مبارزه با مواد مخدر، آشنایی با مواد صناعی اعتیادآور، 1382ش، ص58-59.]</ref> | ||
== شیوههای توزیع و دسترسی به داروی تجاوز == | == شیوههای توزیع و دسترسی به داروی تجاوز == | ||
گزارشها حاکی از آن است که [[بازار]] فروش این مواد به [[فضای مجازی]] و پیامرسانها کشیده شده است. فروشندگان در [[تلگرام|کانالهای تلگرامی]] و صفحات عمومی، انواع قرصهای خوراکی و استنشاقی را با تبلیغاتی نظیر «بیبو و بیمزه» و «اثر تضمینی» عرضه میکنند. یکی از شیوههای نوین و خطرناک | گزارشها حاکی از آن است که [[بازار]] فروش این مواد به [[فضای مجازی]] و پیامرسانها کشیده شده است. فروشندگان در [[تلگرام|کانالهای تلگرامی]] و صفحات عمومی، انواع قرصهای خوراکی و استنشاقی را با تبلیغاتی نظیر «بیبو و بیمزه» و «اثر تضمینی» عرضه میکنند. یکی از شیوههای نوین و خطرناک توزیع، عرضه این مواد در قالب [[آدامس]] و [[شکلات]] با شعارهای تبلیغاتی فریبنده مانند «[[افزایش میل جنسی]]» یا «مناسب مهمانی» است. همچنین فروشندگان برای ناشناس ماندن، امکان پرداخت از طریق [[رمزارز]] را برای خریداران فراهم کردهاند که ردیابی آنها را دشوارتر میسازد.<ref name=":0">[https://www.isna.ir/news/1404082113124/یک-شکلات-به-ظاهر-ساده «یک شکلات به ظاهر ساده!»، خبرگزاری دانشجویان ایران.]</ref> | ||
== چالشهای داروی تجاوز == | == چالشهای داروی تجاوز == | ||
* '''دشواری'''<ref group="دیدگاه">دشواری اثبات جهت گیری است. شما از همان اول می گویید که اثبتاتش سخت است. شما باید شرایط اثبات و نحوه تأثیرات مصرف دارو را بنویسد و قضاوت را به خواننده واگذار کنید. </ref> '''اثبات''' '''تجاوز:''' اثبات قانونی تجاوزهایی که با داروهای ناتوانکننده صورت میگیرند، با چالشهای حقوقی مضاعفی روبهرو است. اغلب، قربانی پس از آگاهی از تعرض، با موانع جدی روبهرو میشود و ممکن است از پیگیری منصرف شود. اگرچه مجازات تجاوز در [[ایران]] مطابق قانون [[اسلام]] | * '''دشواری'''<ref group="دیدگاه">دشواری اثبات جهت گیری است. شما از همان اول می گویید که اثبتاتش سخت است. شما باید شرایط اثبات و نحوه تأثیرات مصرف دارو را بنویسد و قضاوت را به خواننده واگذار کنید. </ref> '''اثبات''' '''تجاوز:''' اثبات قانونی تجاوزهایی که با داروهای ناتوانکننده صورت میگیرند، با چالشهای حقوقی مضاعفی روبهرو است. اغلب، قربانی پس از آگاهی از تعرض، با موانع جدی روبهرو میشود و ممکن است از پیگیری منصرف شود. اگرچه مجازات تجاوز بهعنف در [[ایران]] مطابق قانون [[اسلام]]، [[اعدام]] است، اما روند اثبات آن، بهویژه در موارد پیچیده، نیازمند شواهد بسیار دقیق است. به گفته وکیلها، صدور رأی در این پروندهها با احتیاط زیادی صورت میگیرد. این احتیاط بهدلیل آن است که [[داروی تجاوز]] کمترین رد و نشان فیزیکی یا کلامی را بر جای میگذارد.<ref>[https://fararu.com/fa/news/930051/قربانی-بی-خبر-مجرم-ناشناس-بفرمایید-داروی-تجاوز «قربانی بیخبر، مجرم ناشناس؛ بفرمایید داروی تجاوز!»، وبسایت فرارو.]</ref> | ||
* '''چالشهای پزشکی قانونی:''' در این پروندهها، تشخیص پارگی و کبودی ناشی از مقاومت قربانی کمتر دیده میشود؛ زیرا دارو توانایی مقاومت فیزیکی را از فرد سلب میکند؛ بنابراین تمرکز بر آنالیزهای بیولوژیک و سمشناسی اهمیت ویژهای | * '''چالشهای پزشکی قانونی:''' در این پروندهها، تشخیص پارگی و کبودی ناشی از مقاومت قربانی کمتر دیده میشود؛ زیرا دارو توانایی مقاومت فیزیکی را از فرد سلب میکند؛ بنابراین تمرکز بر آنالیزهای بیولوژیک و سمشناسی اهمیت ویژهای مییابد؛ اما اثبات وقوع [[تجاوز]] با استفاده از دارو، در [[پزشکی قانونی]] با محدودیتهای زمانی روبهرو است. بهدلیل دفع سریع بسیاری از این داروها از [[بدن]]، دقت آزمایشهای سمشناسی پس از ۷۲ ساعت نخست حادثه، بهشدت کاهش مییابد.<ref>[https://jpmed.ir/article-1-1283-fa.html ناروقه، «تحلیل نقش نظریات پزشکی قانونی در احراز جرائم منافی عفت به عنف در نظام عدالت کیفری ایران»، ۱۴۰۳ش، ص10.]</ref> | ||
== پیامدهای روانشناختی داروی تجاوز == | == پیامدهای روانشناختی داروی تجاوز == | ||
قربانیان تعرضات جنسی ناشی از این داروها با [[آسیبهای روانی]] پایداری مواجه میشوند. مطالعات نشان میدهد که [[افسردگی]]، [[اضطراب]]، [[اختلال استرس پس از سانحه]] (PTSD)، [[احساس گناه]] و فکر [[خودکشی]] در میان این افراد شیوع بالایی دارد.<ref>[https://jmciri.ir/article-1-2779-fa.html ناهیدی، «تعیین سلامت روان قربانیان زن تجاوز جنسی مراجعهکننده به مرکز پزشکی قانونی استان اصفهان»، ۱۳۹۶ش، ص۱۴۷.]</ref> عوارضی همچون [[پرخاشگری]] و افسردگی میتواند تا سالها پس از حادثه ادامه یابد و بر [[سلامت روان]] قربانی اثر بگذارد.<ref>[https://en.civilica.com/doc/1416206/ ربانی، «بررسی اختلالات سلامت روان در قربانیان تجاوز جنسی»، ۱۴۰۰ش.]</ref> | قربانیان تعرضات جنسی ناشی از این داروها با [[آسیبهای روانی]] پایداری مواجه میشوند. مطالعات نشان میدهد که [[افسردگی]]، [[اضطراب]]، [[اختلال استرس پس از سانحه]] (PTSD)، [[احساس گناه]] و فکر [[خودکشی]] در میان این افراد شیوع بالایی دارد.<ref>[https://jmciri.ir/article-1-2779-fa.html ناهیدی، «تعیین سلامت روان قربانیان زن تجاوز جنسی مراجعهکننده به مرکز پزشکی قانونی استان اصفهان»، ۱۳۹۶ش، ص۱۴۷.]</ref> عوارضی همچون [[پرخاشگری]] و افسردگی میتواند تا سالها پس از حادثه ادامه یابد و بر [[سلامت روان]] قربانی اثر بگذارد.<ref>[https://en.civilica.com/doc/1416206/ ربانی، «بررسی اختلالات سلامت روان در قربانیان تجاوز جنسی»، ۱۴۰۰ش.]</ref> | ||
== پرونده تجاوز به ژیزل پلیکو | == پرونده تجاوز به ژیزل پلیکو == | ||
[[پرونده:داروی تجاوز۱.jpg|جایگزین=ژیزل پلیکو در حال وارد شدن به دادگاه-AFP|بندانگشتی|ژیزل پلیکو در حال وارد شدن به دادگاه-AFP]] | [[پرونده:داروی تجاوز۱.jpg|جایگزین=ژیزل پلیکو در حال وارد شدن به دادگاه-AFP|بندانگشتی|ژیزل پلیکو در حال وارد شدن به دادگاه-AFP]] | ||
[[ژیزل پلیکو]]، زن فرانسوی، بهمدت ۱۰ سال قربانی تجاوزهای مکرر بود که همسرش با خوراندن «داروی تجاوز» او را بیهوش میکرد و سپس دهها مرد غریبه را برای تجاوز دعوت میکرد. این جنایتها در سال ۲۰۲۰م و پس از کشف فیلمها و تصاویر در رایانه همسرش فاش شد. دادگاه فرانسه دومینیک پلیکو را به ۲۰ سال زندان و سایر متجاوزان را نیز به حبس محکوم کرد.<ref name=":1">[https://fararu.com/fa/news/811832/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87-%DA%98%DB%8C%D8%B2%D9%84-%D9%BE%D9%84%DB%8C%DA%A9%D9%88 «فرهنگ تجاوز با بررسی پرونده ژیزل پلیکو»، وبسایت فرارو.]</ref> | [[ژیزل پلیکو]]، زن فرانسوی، بهمدت ۱۰ سال قربانی تجاوزهای مکرر بود که همسرش با خوراندن «داروی تجاوز» او را بیهوش میکرد و سپس دهها مرد غریبه را برای تجاوز دعوت میکرد. این جنایتها در سال ۲۰۲۰م و پس از کشف فیلمها و تصاویر در رایانه همسرش فاش شد. دادگاه فرانسه دومینیک پلیکو را به ۲۰ سال زندان و سایر متجاوزان را نیز به حبس محکوم کرد.<ref name=":1">[https://fararu.com/fa/news/811832/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87-%DA%98%DB%8C%D8%B2%D9%84-%D9%BE%D9%84%DB%8C%DA%A9%D9%88 «فرهنگ تجاوز با بررسی پرونده ژیزل پلیکو»، وبسایت فرارو.]</ref> | ||
