زهرا غلامی (بحث | مشارکتها) |
زهرا غلامی (بحث | مشارکتها) |
||
| خط ۳۴: | خط ۳۴: | ||
روسپیگری به معنای ارائهٔ خدمات جنسی در ازای دریافت پول است. این پدیده در فارسی با اصطلاحاتی همچون زنان خیابانی، [[انحراف جنسی]]، [[ازدواج سفید]]، [[زنا]]، تنفروشی، [[صنعت سکس|صنعت سکس،]] [[قاچاق زنان]] و [[خیانت زناشویی]] و در زبان عربی با واژگانی مانند قحبه، عاهرة و فاحشه ارتباط معنایی دارد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/91043/روسپیگری-و-سکوت-سنگین-قانون فلاحتی شهابالدینی، «روسپیگری و سکوت سنگین قانون»، 1382ش.]</ref> واژهٔ روسپی در اصل مخفف روسپید، به معنی روسیاه است و بهصورت کنایهآمیز و تحقیرآمیز به زنان بدکاره گفته میشود.<ref>دهخدا، لغتنامه، 1377ش، ذیل واژه روسپی.</ref><ref>[https://sid.ir/paper/1017766/fa موسویفرد و دیگران، «مروری جامعهشناختی و جرمشناختی نسبت به پدیدۀ روسپیگری در نظام بینالملل و ایران با تأکید بر آموزههای جرمشناسی اسلامی»، 1401ش، ص267 و 268.]</ref> دربارهٔ پیشینهٔ تاریخی این واژه، اختلافنظر وجود دارد: برخی منابع رایجشدن آن را به اواخر سدهٔ هجدهم میلادی نسبت میدهند،<ref>[https://www.heyvafamily.com/web/articles/view/410/روسپیگری-چیست.html «روسپیگری چیست»، وبسایت فیلیا.]</ref> درحالیکه برخی دیگر معتقدند این واژه قرنها پیشاز میلاد مسیح نیز برای اشاره به این عمل به کار میرفته است.<ref>ه[https://jafarhashemlou.blogfa.com/post/2541 اشملو، «نگاهی به پدیده روسپیگری و تنفروشی»، وبسایت روانشناسی هاشملو.]</ref> | روسپیگری به معنای ارائهٔ خدمات جنسی در ازای دریافت پول است. این پدیده در فارسی با اصطلاحاتی همچون زنان خیابانی، [[انحراف جنسی]]، [[ازدواج سفید]]، [[زنا]]، تنفروشی، [[صنعت سکس|صنعت سکس،]] [[قاچاق زنان]] و [[خیانت زناشویی]] و در زبان عربی با واژگانی مانند قحبه، عاهرة و فاحشه ارتباط معنایی دارد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/91043/روسپیگری-و-سکوت-سنگین-قانون فلاحتی شهابالدینی، «روسپیگری و سکوت سنگین قانون»، 1382ش.]</ref> واژهٔ روسپی در اصل مخفف روسپید، به معنی روسیاه است و بهصورت کنایهآمیز و تحقیرآمیز به زنان بدکاره گفته میشود.<ref>دهخدا، لغتنامه، 1377ش، ذیل واژه روسپی.</ref><ref>[https://sid.ir/paper/1017766/fa موسویفرد و دیگران، «مروری جامعهشناختی و جرمشناختی نسبت به پدیدۀ روسپیگری در نظام بینالملل و ایران با تأکید بر آموزههای جرمشناسی اسلامی»، 1401ش، ص267 و 268.]</ref> دربارهٔ پیشینهٔ تاریخی این واژه، اختلافنظر وجود دارد: برخی منابع رایجشدن آن را به اواخر سدهٔ هجدهم میلادی نسبت میدهند،<ref>[https://www.heyvafamily.com/web/articles/view/410/روسپیگری-چیست.html «روسپیگری چیست»، وبسایت فیلیا.]</ref> درحالیکه برخی دیگر معتقدند این واژه قرنها پیشاز میلاد مسیح نیز برای اشاره به این عمل به کار میرفته است.<ref>ه[https://jafarhashemlou.blogfa.com/post/2541 اشملو، «نگاهی به پدیده روسپیگری و تنفروشی»، وبسایت روانشناسی هاشملو.]</ref> | ||
اگرچه دو واژۀ روسپیگری و تنفروشی، اغلب به جای یکدیگر به کار میروند، اما تفاوتهایی با هم دارند: تنفروشی مفهومی عامتر دارد و شامل هر نوع رابطهٔ جنسی فردی و مقطعی در ازای دریافت پول میشود،<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/187516/مردان-تن-فروش-و-حسابهای-پر-پول «مردان تنفروش و حسابهای پر پول!»، وبسایت رویداد24.]</ref><ref>مدنی قهفرخی، جامعهشناسی روسپیگری و آسیبهای اجتماعی، 1395ش، ص65 و 79-81.</ref><ref>[https://dr-sanaie.com/%d8%b1%d9%88%d8%b3%d9%be%db%8c%da%af%d8%b1%db%8c-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa/ سنایی، «روسپیگری چیست»، وبسایت دکتر کامیار سنایی.]</ref> اما روسپیگری به فعالیتی سازمانیافته گفته میشود که بهعنوان یک شغل در نظر گرفته میشود.<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_4196.html | اگرچه دو واژۀ روسپیگری و تنفروشی، اغلب به جای یکدیگر به کار میروند، اما تفاوتهایی با هم دارند: تنفروشی مفهومی عامتر دارد و شامل هر نوع رابطهٔ جنسی فردی و مقطعی در ازای دریافت پول میشود،<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/187516/مردان-تن-فروش-و-حسابهای-پر-پول «مردان تنفروش و حسابهای پر پول!»، وبسایت رویداد24.]</ref><ref>مدنی قهفرخی، جامعهشناسی روسپیگری و آسیبهای اجتماعی، 1395ش، ص65 و 79-81.</ref><ref>[https://dr-sanaie.com/%d8%b1%d9%88%d8%b3%d9%be%db%8c%da%af%d8%b1%db%8c-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa/ سنایی، «روسپیگری چیست»، وبسایت دکتر کامیار سنایی.]</ref> اما روسپیگری به فعالیتی سازمانیافته گفته میشود که بهعنوان یک شغل در نظر گرفته میشود.<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_4196.html موحد مجد و دیگران، «کاوش معنایی تنفروشی در تجربه زیسته زنان تنفروش: یک مطالعه کیفی (مطالعه موردی زنان مراجعه کننده D.I.C. خانه خورشید تهران)»، 1399ش، ص283-284.]</ref> | ||
در جامعهشناسی، روسپیگری به معاملهٔ جنسی در ازای کسب درآمد تعریف شده است.<ref>[https://jafarhashemlou.blogfa.com/post/2541 هاشملو، «نگاهی به پدیده روسپیگری و تنفروشی»، وبسایت روانشناسی هاشملو.]</ref> در جرمشناسی نیز، این اصطلاح بیشتر به زنانی اطلاق میشود که تنها از این راه امرار معاش میکنند و پیشهٔ دیگری ندارند.<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/187516/مردان-تن-فروش-و-حسابهای-پر-پول «مردان تنفروش و حسابهای پر پول!»، وبسایت رویداد24.]</ref> | در جامعهشناسی، روسپیگری به معاملهٔ جنسی در ازای کسب درآمد تعریف شده است.<ref>[https://jafarhashemlou.blogfa.com/post/2541 هاشملو، «نگاهی به پدیده روسپیگری و تنفروشی»، وبسایت روانشناسی هاشملو.]</ref> در جرمشناسی نیز، این اصطلاح بیشتر به زنانی اطلاق میشود که تنها از این راه امرار معاش میکنند و پیشهٔ دیگری ندارند.<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/187516/مردان-تن-فروش-و-حسابهای-پر-پول «مردان تنفروش و حسابهای پر پول!»، وبسایت رویداد24.]</ref> | ||
| خط ۴۴: | خط ۴۴: | ||
=== خاستگاه و جوامع باستانی === | === خاستگاه و جوامع باستانی === | ||
روسپیگری بهعنوان حرفهای برای کسب درآمد، در پژوهشهای تاریخی اغلب با پدیدههایی مانند شهرنشینی، مالکیت خصوصی و محدودیت روابط جنسی پیشاز ازدواج مرتبط دانسته شده است.<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_4196.html | روسپیگری بهعنوان حرفهای برای کسب درآمد، در پژوهشهای تاریخی اغلب با پدیدههایی مانند شهرنشینی، مالکیت خصوصی و محدودیت روابط جنسی پیشاز ازدواج مرتبط دانسته شده است.<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_4196.html موحد مجد و دیگران، «کاوش معنایی تنفروشی در تجربه زیسته زنان تنفروش: یک مطالعه کیفی (مطالعه موردی زنان مراجعه کننده D.I.C. خانه خورشید تهران)»، 1399ش، ص280-283.]</ref> در یونان باستان، این پدیده رواج داشت و در شهر آتن، روسپیان بخشی از فعالیتهای اقتصادی بهشمار میرفتند، اما همواره با انگ اجتماعی و محرومیت از حقوق مدنی روبرو بودند.<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_4196.html موحد مجد و دیگران، «کاوش معنایی تنفروشی در تجربه زیسته زنان تنفروش: یک مطالعه کیفی (مطالعه موردی زنان مراجعه کننده D.I.C. خانه خورشید تهران)»، 1399ش، ص280-283.]</ref><ref>[https://jafarhashemlou.blogfa.com/post/2541 هاشملو، «نگاهی به پدیده روسپیگری و تنفروشی»، وبسایت روانشناسی هاشملو.]</ref> برخی پژوهشگران نیز خاستگاه روسپیگری را با بردهداری و بهرهکشی از زنان اسیر پیوند دادهاند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/107549/%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%BE%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%DB%8C مکنون و عطاییآشتیانی، «فمینیسم و روسپیگری»، 1384ش.]</ref> | ||
=== دوران مسیحیت و روم باستان === | === دوران مسیحیت و روم باستان === | ||
| خط ۵۶: | خط ۵۶: | ||
=== روسپیگری در ایران === | === روسپیگری در ایران === | ||
براساس برخی منابع تاریخی، روسپیگری در ایران باستان نسبت به دیگر تمدنها محدودتر بوده است. این امر را به سختگیریهای دینی در [[آیین زرتشت]] و سپس احکام اسلامی نسبت دادهاند. بااینحال گزارشهایی از گسترش آن در دورههایی مانند خلافت عباسی و حکومت غزنویان وجود دارد.<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_4196.html | براساس برخی منابع تاریخی، روسپیگری در ایران باستان نسبت به دیگر تمدنها محدودتر بوده است. این امر را به سختگیریهای دینی در [[آیین زرتشت]] و سپس احکام اسلامی نسبت دادهاند. بااینحال گزارشهایی از گسترش آن در دورههایی مانند خلافت عباسی و حکومت غزنویان وجود دارد.<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_4196.html موحد مجد و دیگران، «کاوش معنایی تنفروشی در تجربه زیسته زنان تنفروش: یک مطالعه کیفی (مطالعه موردی زنان مراجعه کننده D.I.C. خانه خورشید تهران)»، 1399ش، ص283.]</ref> براساس پژوهشها، هستهٔ مرکزی روسپیگری در ایران معاصر، محلهای به نام قلعهٔ شهر نو در تهران بود. این محله در زمان محمدعلی شاه قاجار بنیانگذاری شد. در دورهٔ پهلوی، با نوسازی و سازماندهی این محله، روسپیگری افزایش یافت و حتی با تأسیس هتل عشق، به زنان روسپی و مردان عیاش اجازه داده میشد که آزادانه به کار خود بپردازند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/91043/روسپیگری-و-سکوت-سنگین-قانون فلاحتی شهابالدینی، «روسپیگری و سکوت سنگین قانون»، 1382ش.]</ref> این محله در بهمنماه ۱۳۵۷ش تعطیل و تخریب شد<ref name=":02">[https://www.bbc.co.uk/persian/arts/2013/01/130106%20l44%20shahreno%20book%20review.shtml زرینپناه، «شهرنو؛ روایتی دیگر از زنان تنفروش»، وبسایت بیبیسی فارسی.]</ref> و پساز آن، روسپیگری در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران ممنوع و جرم انگاری شد.<ref name=":02" /> امروزه بوستان رازی در محل آن ساخته شده است.<ref>[https://farsnews.ir/atiyeakbari/1738614245505980912/%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D8%B3%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%81-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%AD%D9%84%D9%87-%D8%AA%D9%86-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%D8%A7%D9%86 «راز جسدهای میان دیوار محلۀ تنفروشان چه بود»، خبرگزاری فارس.]</ref> | ||
== انواع روسپیگری == | == انواع روسپیگری == | ||
| خط ۸۶: | خط ۸۶: | ||
|تغییر ارزشهای فرهنگی، تضعیف نهاد خانواده و حجاب، ترویج الگوهای غربی،<ref>[https://marefatefarhangi.nashriyat.ir/node/491 عباسپور، «فراتحلیل کیفی مقالات علمی ناظر بر آسیبهای جنسی در ایران»، 1401ش، ص۳۵.]</ref> گسترش و تسهیل ارتباطات از طریق فضای مجازی و شبکههای اجتماعی (تلگرام، اینستاگرام).<ref>[https://sid.ir/paper/1017766/fa موسویفرد و دیگران، «مروری جامعهشناختی و جرمشناختی نسبت به پدیدۀ روسپیگری در نظام بینالملل و ایران با تأکید بر آموزههای جرمشناسی اسلامی»، 1401ش، ص273.]</ref> | |تغییر ارزشهای فرهنگی، تضعیف نهاد خانواده و حجاب، ترویج الگوهای غربی،<ref>[https://marefatefarhangi.nashriyat.ir/node/491 عباسپور، «فراتحلیل کیفی مقالات علمی ناظر بر آسیبهای جنسی در ایران»، 1401ش، ص۳۵.]</ref> گسترش و تسهیل ارتباطات از طریق فضای مجازی و شبکههای اجتماعی (تلگرام، اینستاگرام).<ref>[https://sid.ir/paper/1017766/fa موسویفرد و دیگران، «مروری جامعهشناختی و جرمشناختی نسبت به پدیدۀ روسپیگری در نظام بینالملل و ایران با تأکید بر آموزههای جرمشناسی اسلامی»، 1401ش، ص273.]</ref> | ||
|} | |} | ||
== رویکردها == | == رویکردها به روسپیگری == | ||
[[پرونده:روسپیگری4.jpg|بندانگشتی|یک میلیون برده جنسی، ارمغان حضور ۶۰ ساله نظامیان آمریکا در کره جنوبی]] | [[پرونده:روسپیگری4.jpg|بندانگشتی|یک میلیون برده جنسی، ارمغان حضور ۶۰ ساله نظامیان آمریکا در کره جنوبی]] | ||
=== رویکرد حقوقی === | === رویکرد حقوقی === | ||
مواجهۀ قانونی با تنفروشی در کشورهای گوناگون تفاوتهای چشمگیری دارد. در برخی کشورها، این عمل جرم محسوب شده و مشمول پیگرد قانونی است؛ در برخی دیگر، بهعنوان شغلی قانونی شناخته میشود و در مواردی نیز، رفتارهای خشونتآمیز علیه تنفروشان در چارچوب [[خشونت علیه زنان]] بررسی میشود.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article_24242.html لاریجانی و میرحسینی، «نیمۀ پنهان زندگی زنان تنفروش»، 1398ش، ص46.]</ref> نظامهای حقوقی سه رویکرد اصلی در قبال روسپیگری اتخاذ کردهاند: | |||
# '''رویکر ممنوعیت کامل''': در این رویکرد روسپیگری جرم و تمامی مرتبطین با آن مجرم دانسته میشوند. در نروژ، بریتانیا و ایسلند روسپیگری جرم محسوب میشود.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/460548/%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%BE%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D8%AC%D8%B1%D9%85-%D8%B4%D8%AF «روسپیگری در فرانسه جرم شد»، وبسایت عصر ایران.]</ref> ایران نیز ازجمله کشورهای دارای چنین نظام حقوقی است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/524909/fa هاشمیفرد و حسنی، «روسپیگری در سیاست کیفری ایران»، 1399ش، ص596-597.]</ref> | |||
# '''رویکرد آزادی کامل''': در این الگو روسپیگری مانند سایر مشاغل به رسمیت شناخته میشود، آلمان،<ref>[https://ensani.ir/fa/article/91043/روسپیگری-و-سکوت-سنگین-قانون فلاحتی شهابالدینی، «روسپیگری و سکوت سنگین قانون»، 1382ش.]</ref> استرالیا و نیوزیلند ازجمله کشورهای پیرو این نظام حقوقی بوده و بر این امر تأکید دارند که روسپیگری نوعی [[سبک زندگی]] و شغل است و زنان حق دارند؛ [[زندگی]] و [[حرفۀ]] خود را انتخاب کنند؛<ref>[https://www.ricac.ac.ir/pages/1100 «روسپیگری»، وبسایت پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.]</ref> | |||
# '''رویکرد بینابینی''': این رویکرد عمدتاً از کنوانسیون ۱۹۴۹م. سازمان ملل متحد راجع به مبارزه با قاچاق انسان و بهرهکشی از روسپیگری الهام گرفته است. در این نظام، روسپیگری جرم نیست، اما تبلیغ، عرضه کردن خود و قوادی (واسطهگری)، جرم محسوب میشود. فرانسه از کشورهایی است که از این نظام پیروی میکرد اما براساس مصوبات جدید مجلس فرانسه، روسپیگری در این کشور جرم معرفی شده و مجرمان ملزم به پرداخت جریمهٔ نقدی و حضور در کلاس آموزشی هستند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/460548/روسپی-گری-در-فرانسه-جرم-شد «روسپیگری در فرانسه جرم شد»، وبسایت عصر ایران.]</ref> در سوئد نیز روسپیگری قانونی است ولی پااندازی، تأسیس فاحشهخانه و برپایی نمایش زندۀ سکس غیرقانونی است و مشتری نیز علاوهبر عاملان، مجازات میشوند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/107549/فمینیسم-و-روسپی-گری مکنون و عطایی آشتیانی، «فمینیسم و روسپیگری»، 1384ش.]</ref> سوئد تنها کشوری است که خرید سکس در آن جرم بوده ولی فروش آن جرم تلقی نمیشود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/91043/روسپیگری-و-سکوت-سنگین-قانون فلاحتی شهابالدینی، «روسپیگری و سکوت سنگین قانون»، 1382ش.]</ref> | |||
برخی | |||
==== ناکارآمدی رویکردهای غربی ==== | |||
برخی پژوهشگران معتقدند که جوامع غربی، دو راهکار کلان حقوقی را برای کاهش بهرهکشی جنسی از تنفروشی تجربه کردهاند: اول؛ جرمزدایی و قانونیسازی با این شرط که ساماندهی آن بر عهدهٔ دولت باشد و فعالیتهای سازمانیافتهٔ غیردولتی جرم تلقی شود و دوم؛ غیرقانونیسازی کامل که در آن هم خریدار و هم فروشندهٔ خدمات جنسی مجرم شناخته میشوند. به باور این محققان، هیچیک از این دو رویکرد تأثیر جدی در کاهش بهرهکشی جنسی در غرب نداشته و حتی به تشدید [[قاچاق زنان]] و شکلگیری بازارهای پنهان تنفروشی انجامیده است. امروزه کشورهای غربی تلاش دارند تا از رویکردی که صرفاً بر مقابله با بهرهکشی جنسی متمرکز است، به سمت ساماندهی این پدیده حرکت کنند.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/799057/نقش-قانون-گذاری-در-مقابله-با-تن-فروشی دانشمندی، «نقش قانونگذاری در مقابله با تنفروشی»، خبرآنلاین.]</ref> | |||
=== رویکرد دینی === | === رویکرد دینی === | ||
در ادیان توحیدی، تنفروشی از گناهان کبیره محسوب میشود و کسب درآمد از این راه برای زنان و مردان نشانهٔ بیغیرتی و از انحرافات آخرالزمانی دانسته شده است.<ref>حر عاملی، وسائل الشیعة، 1409ق، ج16، ص276.</ref> در قرآن، انجیل و تورات بهصراحت از ممنوعیت روسپیگری سخن رفته است.<ref>[https://8am.media/fa/prostitution-historical-course-and-evolution-in-the-enlightenment/ «روسپیگری؛ سیر تاریخی و تحول در عصر روشنگری–قسمت اول»، وبسایت روزنامۀ 8صبح.]</ref> | |||
خداوند در قرآن | در اسلام، خداوند در قرآن از فساد و فحشا نهی کرده<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/آیه_90_سوره_نحل سورۀ نحل، آیۀ 90.]</ref> و بر مقابله با هرگونه بیبندوباری جنسی تأکید دارد.<ref>[https://sid.ir/paper/1017766/fa موسویفرد و دیگران، «مروری جامعهشناختی و جرمشناختی نسبت به پدیدۀ روسپیگری در نظام بینالملل و ایران با تأکید بر آموزههای جرمشناسی اسلامی»، 1401ش، ص277.]</ref><ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/162351/%D9%82%D8%A7%DA%86%D8%A7%D9%82-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%BE%DB%8C%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%82%D8%B1%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 نوبهار، «قاچاق زنان برای روسپیگری از منظر آموزههای اسلامی با نگاه به مقررات بینالمللی و حقوق ایران»، 1385ش، ص190.]</ref> براساس آموزههای قرآنی، حفظ کرامت و [[حرمت تن|حرمت بدن]] انسان واجب است و انسان باید با بهرهگیری از عقل، به کارهای نیک بپردازد و از آلودگیهایی چون تنفروشی و همجنسبازی دوری کند.<ref>جمعی از نویسندگان، موسوعة نضرة النعیم فی مکارم اخلاق الرسول الکریم صلی الله علیه و سلم، 1426ق، ج4، ص1143-1144.</ref> ارضای غریزهٔ جنسی خارج از چارچوب [[ازدواج]]، از گناهان بزرگ شمرده شده<ref>مظاهری، حریمهای اخلاق در آئینهٔ احکام، 1387ش، ص10.</ref> و قرآن چنین افرادی را متجاوز و ظالم نامیده است.<ref>سورهٔ مؤمنون، آیهٔ 7.</ref> همچنین واسطهگری برای عمل منافی عفت، گناهی بزرگ محسوب میشود و در روایات، جایگاه چنین فردی دوزخ معرفی شده است.<ref>دستغیب، گناهان کبیره، 1388ش، ج2، ص329.</ref> از منظر [[فقه اسلامی]]، روسپیگری در شرایط خاصی از مصادیق افساد فیالارض دانسته میشود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/91043/روسپیگری-و-سکوت-سنگین-قانون فلاحتی شهابالدینی، «روسپیگری و سکوت سنگین قانون»، 1382ش.]</ref> | ||
=== رویکرد فمینیستی === | === رویکرد فمینیستی === | ||
در میان فمینیستها، مواضع گوناگونی نسبت به روسپیگری وجود دارد: | |||
* '''فمینیستهای ضدسکس''': سکس را سلطه مردانه و روسپیگری را نتیجه مردسالاری و ستم علیه زنان میدانند.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article_24242.html لاریجانی و میرحسینی، «نیمۀ پنهان زندگی زنان تنفروش»، 1398ش، ص49.]</ref> | |||
* '''فمینیستهای طرفدار سکس''': روسپیگری را موجب محرومیت زن از لذت سکس و تبدیل شدن زن به ابزار تمایلات جنسی میشمارند. | |||
* '''فمینیستهای رومانتیسیت''': روسپیگری، تباهکنندۀ سکس مثبت است؛ زیرا سکس تداعی کننده عشق و عاطفه است و روسپیگری خشونت علیه زنان را برانگیخته و جامعه را آلوده میسازد.<ref>[https://www.ricac.ac.ir/pages/1100 «روسپیگری»، وبسایت پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.]</ref> | |||
برخی شاخههای [[فمینیسم]] نیز به بهانهٔ دفاع از حقوق زنان، آزادی و حق آنان بر کنترل بدن خویش، رویکردی موافق با روسپیگری دارند. [[سیمون دوبوار]] معتقد است که فحشا راهی برای رهایی زنان از وابستگی به مردان است و در این فرایند، زن نهتنها قربانی نمیشود، بلکه به سلطه نیز دست مییابد. کارول پیتمن نیز مالکیت مرد بر زن روسپی را توهم میداند و بر مالکیت زن بر مرد تأکید دارد و فاحشه را نه یک قربانی مظلوم، بلکه خمیرمایهٔ زن آزادشده معرفی میکند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/107549/فمینیسم-و-روسپی-گری مکنون و عطاییآشتیانی، «فمینیسم و روسپیگری»، مطالعات راهبردی زنان، 1384ش.]</ref> | |||
=== رویکرد سیاسی-اقتصادی === | === رویکرد سیاسی-اقتصادی === | ||
نظامهای سرمایهداری با مشغول کردن جوامع | برخی تحلیلگران معتقدند که نظامهای سرمایهداری با مشغول کردن جوامع به لذتهای کاذب جنسی و جسمی، بهدنبال انحراف افکار عمومی از مسائل اساسی هستند. این نظامها با طرح نظریههای روانشناسی و جامعهشناسی و ایجاد شبکههای بینالمللی جنسی، ضرورت وجود صنعت جنسی را توجیه میکنند. صنایع مشروبات الکلی، رژیم غذایی، [[لوازم آرایشی]]، [[پورنوگرافی]]، فاحشهخانهها، بارها و کابارهها از روسپیگری سود میبرند و قدرت میگیرند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/524909/fa هاشمیفرد و حسنی، «روسپیگری در سیاست کیفری ایران»، 1399ش، ص578 و 604.]</ref> پساز [[انقلاب جنسی]] دههٔ ۱۹۶۰ میلادی در آمریکا، قبحزدایی از ناهنجارهای اجتماعی مانند روسپیگری در دستور کار نهادهای حقوقی قرار گرفت تا زمینهٔ گسترش این پدیده تسهیل شود. از آن زمان، تلاش شد تا ناهنجاریهایی مانند روسپیگری در قالب قانون رسمیت پیدا کنند.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/5444022/روسپی-گری-یا-کارگری-جنسی «روسپیگری یا کارگری جنسی؟»، باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> | ||
== مبانی == | == مبانی روسپیگری == | ||
[[پرونده:روسپیگری3.jpg|بندانگشتی|۵۰ هزار کودک بدون پدر، ثمره گردشگران جنسی غربی در فلیپین تا سال ۱۳۹۲م]]'''داشتن حق کنترل و تملک بر بدن خویش:''' | [[پرونده:روسپیگری3.jpg|بندانگشتی|۵۰ هزار کودک بدون پدر، ثمره گردشگران جنسی غربی در فلیپین تا سال ۱۳۹۲م]]'''داشتن حق کنترل و تملک بر بدن خویش:''' از دیدگاه اومانیستی و لیبرالیستی، هر فرد [[مالکیت بدن]] خود را داشته و حق دارد هرگونه استفادهای از آن داشته باشد، حتی اگر آن فعالیت مضر یا غیرعقلانی باشد و به جسم یا روان او آسیب برساند. براساس این نگرش، رفتارهایی مانند [[لزبین|لزبینیسم]] یا [[روسپیگری اینترنتی|روسپیگری]] مجاز شمرده میشوند. در مقابل، آموزههای اخلاقی بر این باورند که انسان در برابر جسم خویش مسئول است و هرگونه آسیب فردی، در نهایت به جامعه نیز سرایت کرده و پیامدهای اجتماعی به دنبال دارد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/107549/فمینیسم-و-روسپی-گری مکنون و عطایی آشتیانی، «فمینیسم و روسپیگری»، 1384ش.]</ref> | ||
'''شغلانگاری:''' تنفروشان اغلب با این ادعا که کارشان ارائه خدمتی اجتماعی به مشتریان است، کجروی خود را توجیه کرده و تنفروشی را یک حرفه جلوه میدهند.<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_4196.html موحدمجد و دیگران، «کاوش معنایی تنفروشی در تجربه زیسته زنان تنفروش: یک مطالعه کیفی (مطالعه موردی زنان مراجعه کننده D.I.C. خانه خورشید تهران)»، 1399ش، ص280.]</ref> بر مبنای نظریه کنش متقابل، بازار تنفروشی تابع عرضه و تقاضا است و هرجا تقاضا وجود داشته | '''شغلانگاری:''' تنفروشان اغلب با این ادعا که کارشان ارائه خدمتی اجتماعی به مشتریان است، کجروی خود را توجیه کرده و تنفروشی را یک حرفه جلوه میدهند.<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_4196.html موحدمجد و دیگران، «کاوش معنایی تنفروشی در تجربه زیسته زنان تنفروش: یک مطالعه کیفی (مطالعه موردی زنان مراجعه کننده D.I.C. خانه خورشید تهران)»، 1399ش، ص280.]</ref> بر مبنای نظریه کنش متقابل، بازار تنفروشی تابع عرضه و تقاضا است و هرجا تقاضا وجود داشته باشد، عرضه نیز پدید میآید. نظریه مبادله نیز به این امر اشاره دارد که طرفین رابطه چیزی را برای مبادله عرضه میکنند و در صورت رضایت دو طرف، مبادله انجام میشود. این دیدگاه با نقد نظریه هنجارهای اجتماعی بر این امر تأکید دارد که افراد تا زمانی خود را با هنجارهای اجتماعی تطبیق میدهند که آنها را به نفع خود تصور کنند. بر این مبنا؛ در شکلگیری پدیده تنفروشی، فروشنده و خریدار به یک اندازه نقش دارند؛ منتها در افکار عمومی عمدتاً زن مقصر تلقی شده و فحشای مرد نادیده گرفته میشود.<ref>[https://sid.ir/paper/56481/fa مدنیقهفرخی و روشنفکر، «ویژگیهای مشتریان تنفروشی از دیدگاه زنان تنفروش خیابانی شهر تهران»، 1388ش، ص36-35.]</ref> | ||
== | == آمار و گستره جهانی == | ||
[[پرونده:روسپیگری.jpg|بندانگشتی|تظاهرات زنان روسپی فرانسه در اعتراض به جریمه مشتریان]] | [[پرونده:روسپیگری.jpg|بندانگشتی|تظاهرات زنان روسپی فرانسه در اعتراض به جریمه مشتریان]] | ||
براساس پژوهشی که در سال ۱۳۹۹ش انجام شده است، در جهان حدود چهاردهمیلیون روسپی وجود دارد؛ چین با پنجمیلیون، هند سهمیلیون، کرهجنوبی بیش از یکمیلیون، فیلیپین هشتصدهزار و مکزیک پانصدهزار نفر بالاترین آمار را از نظر تعداد افراد روسپی به خود اختصاص دادهاند. کشورهای نیوزیلند با ۳۵۰۰، دانمارک ۳۲۰۰ و ایرلند با ۱۰۰۰ روسپی، کمترین آمار را از نظر تعداد روسپی دارند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/515482/خرید%20اقساطی%20گوشی%20آیفون%2014 میرآبی و فولادیان، «شناسایی علل و فرآیندهای مؤثر بر پدیدۀ روسپیگری (مورد مطالعه: شهر مشهد)»، 1398ش، ص3.]</ref> | |||
آمارهای رسمی و غیررسمی از افزایش روسپیگری در آمریکا و اروپا حکایت دارند. در آمریکا افراد عمدتاً از سن ۱۲ تا ۱۴ سالگی به روسپیگری کشیده میشوند! این گزارشها همچنین تأکید دارند که در آمریکا تا ۲ میلیون انسان در | === آمار در کشورهای توسعهیافته === | ||
آمارهای رسمی و غیررسمی از افزایش روسپیگری در آمریکا و اروپا حکایت دارند. در آمریکا افراد عمدتاً از سن ۱۲ تا ۱۴ سالگی به روسپیگری کشیده میشوند! این گزارشها همچنین تأکید دارند که در آمریکا تا ۲ میلیون انسان در حوزۀ روسپیگری فعالیت دارند. در آلمان، تنها در سال ۲۰۲۲م. تعداد روسپیها تا ۱۹٫۱٪ افزایش یافته است، برخی تخمینها حاکی از این است که تا ۴۰۰ هزار نفر در این کشور به تنفروشی مشغول هستند. در اسپانیا نیز بیش از ۳۵۰ هزار زن به روسپیگری مشغول هستند. براساس دادههای رسمی، در بریتانیا و هلند، به ترتیب ۷۲ هزار و ۲۵ هزار نفر روسپی هستند.<ref>[https://www.jahannews.com/report/930037/%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%BE%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «پشتپرده افزایش آمارهای روسپیگری در آمریکا و اروپا چیست؟»، وبسایت جهاننیوز.]</ref> | |||
روسپیگری در بسیاری از کشورهای درحالتوسعه غیرقانونی است، این فحشا در فاحشهخانههای مخفیانه انجام میشود.<ref>[https://www.ricac.ac.ir/pages/1100 «روسپیگری»، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.]</ref> حدود ۲۸۰ | === وضعیت در کشورهای در حال توسعه === | ||
روسپیگری در بسیاری از کشورهای درحالتوسعه غیرقانونی است، این فحشا در فاحشهخانههای مخفیانه انجام میشود.<ref>[https://www.ricac.ac.ir/pages/1100 «روسپیگری»، وبسایت پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.]</ref> حدود ۲۸۰ خانۀ فساد در تلآویو مشغول به فعالیت هستند که همین امر اسراییل را به یکی از ۱۰ مکان دارنده بیشترین تعداد خانهٔ فساد تبدیل کرده است. به گزارش دیلیبیست، تلآویو شهری پر از کلوپهای شبانه مخصوص همجنسگرایان، قمارخانههای فراوان، ساحلها و هتلهای مخصوص همجنسگرایان است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/2395408/مرکز-فساد-دنیا-کجاست «مرکز فساد دنیا کجاست؟»، خبرگزاری مهر.]</ref> | |||
=== در ایران === | === در ایران === | ||
[[پرونده:روسپیگری1.jpg|بندانگشتی|گزارش کیهان از اغفال دختران در شهرنو]] | [[پرونده:روسپیگری1.jpg|بندانگشتی|گزارش کیهان از اغفال دختران در شهرنو]] | ||
بهعلت موانع فرهنگی و قانونی، رشد روسپیگری در ایران کمتر از دیگر کشورها است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/314219/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D9%86-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%DB%8C-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 مدنی قهفرخی و دیگران، «بازار تنفروشی خیابانی زنان در کلانشهر تهران»، 1391ش، ص21.]</ref> در تحقیقات مختلف تا سال ۱۳۸۹ش، سن شروع روسپیگری بین ۱۶ تا ۲۴ سال در نوسان بوده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/913220/%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%AF%D8%A7%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%AB%D8%B1-%D8%A8%D8%B1-%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%88-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86 وروایی و دیگران، «عوامل خانوادگی مؤثر بر گرایش به نابهنجاری اجتماعی و راهکارهای پیشگیری از آن»، 1389ش، ص628.]</ref> بااینحال بعضی گزارشها در سال ۱۳۹۵ش نشان از کاهش سن روسپیگری در ایران و رسیدن به حدود ۱۲ تا ۱۸ سالگی است.<ref>[https://www.tebyan.net/news/328582/%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%BE%DB%8C بحری خمامی، «آمار تکاندهنده از زنان و دختران روسپی»، وبسایت تبیان.]</ref> بازار روسپیگری مانند فروش موادمخدر، از تمرکز نسبی جغرافیایی برخوردار است و بیشتر در خیابانهای خاصی از شهر اتفاق میافتد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/314219/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D9%86-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%DB%8C-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 مدنی قهفرخی و دیگران، «بازار تنفروشی خیابانی زنان در کلانشهر تهران»، 1391ش، ص9.]</ref> | |||
در سال۱۳۸۱ش. از تعداد ۵۷۸۹ نفر زندانی | در سال۱۳۸۱ش. از تعداد ۵۷۸۹ نفر زندانی زن، ۱۲۵۸ یعنی حدود ۲۰٪ آنها روسپیگری میکردند. ۱۴٪ روسپیان قبلاز ۱۴ سالگی مجبور به انجام فعالیت جنسی شدهاند. در ایام تابستان بهدلیل افزایش امکان تردد و عبورومرور آمار فحشا افزایش مییابد و زنان شهرستانی برای این کار به شهرهای بزرگ میروند.<ref>[https://www.heyvafamily.com/web/articles/view/410/روسپیگری-چیست.html «روسپیگری چیست»، وبسایت فیلیا.]</ref> | ||
== پیامدها و آسیبهای روسپیگری == | == پیامدها و آسیبهای روسپیگری == | ||