زهرا غلامی (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
زهرا غلامی (بحث | مشارکتها) |
||
| خط ۲۹: | خط ۲۹: | ||
{{درشت|'''روسپیگری'''}}؛ تنفروشی در ازای دریافت منافع مالی و هدیه یا مقام و موقعیت. | {{درشت|'''روسپیگری'''}}؛ تنفروشی در ازای دریافت منافع مالی و هدیه یا مقام و موقعیت. | ||
روسپیگری | روسپیگری به فعالیت سازمانیافتهٔ ارائهٔ خدمات جنسی در ازای دریافت پول گفته میشود که با تنفروشی تفاوت دارد. این پدیده دارای پیشینهٔ تاریخی کهن، عوامل متعدد فردی، خانوادگی، اجتماعی و فرهنگی، و پیامدهای زیانبار جسمی، روانی، اجتماعی و خانوادگی است. رویکردهای حقوقی، دینی، فمینیستی و سیاسی-اقتصادی متفاوتی نسبت به آن وجود دارد. راهکارهای مقابله با روسپیگری شامل آموزش، توانمندسازی اقتصادی، حمایتهای اجتماعی، اقدامات قانونی، تقویت فرهنگ دینی و برنامههای بازپروری است. | ||
== مفهومشناسی == | == مفهومشناسی == | ||
| خط ۵۶: | خط ۵۶: | ||
=== روسپیگری در ایران === | === روسپیگری در ایران === | ||
براساس برخی منابع تاریخی، روسپیگری در ایران باستان نسبت به دیگر تمدنها محدودتر بوده است. این امر را به سختگیریهای دینی در [[آیین زرتشت]] و سپس احکام اسلامی نسبت دادهاند. بااینحال گزارشهایی از گسترش آن در دورههایی مانند خلافت عباسی و حکومت غزنویان وجود دارد.<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_4196.html موحد مجد و دیگران، «کاوش معنایی تنفروشی در تجربه زیسته زنان تنفروش: یک مطالعه کیفی (مطالعه موردی زنان مراجعه کننده D.I.C. خانه خورشید تهران)»، 1399ش، ص283.]</ref> براساس پژوهشها، هستهٔ مرکزی روسپیگری در ایران معاصر، محلهای به نام قلعهٔ شهر نو در تهران بود. این محله در زمان محمدعلی شاه قاجار بنیانگذاری شد. در دورهٔ پهلوی، با نوسازی و سازماندهی این محله، روسپیگری افزایش یافت و حتی با تأسیس هتل عشق، به زنان روسپی و مردان عیاش اجازه داده میشد که آزادانه به کار خود بپردازند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/91043/روسپیگری-و-سکوت-سنگین-قانون فلاحتی شهابالدینی، «روسپیگری و سکوت سنگین قانون»، 1382ش.]</ref> این محله در بهمنماه ۱۳۵۷ش تعطیل و تخریب شد<ref name=":02">[https://www.bbc.co.uk/persian/arts/2013/01/130106%20l44%20shahreno%20book%20review.shtml زرینپناه، «شهرنو؛ روایتی دیگر از زنان تنفروش»، وبسایت بیبیسی فارسی.]</ref | براساس برخی منابع تاریخی، روسپیگری در ایران باستان نسبت به دیگر تمدنها محدودتر بوده است. این امر را به سختگیریهای دینی در [[آیین زرتشت]] و سپس احکام اسلامی نسبت دادهاند. بااینحال گزارشهایی از گسترش آن در دورههایی مانند خلافت عباسی و حکومت غزنویان وجود دارد.<ref>[https://jzvj.marvdasht.iau.ir/article_4196.html موحد مجد و دیگران، «کاوش معنایی تنفروشی در تجربه زیسته زنان تنفروش: یک مطالعه کیفی (مطالعه موردی زنان مراجعه کننده D.I.C. خانه خورشید تهران)»، 1399ش، ص283.]</ref> براساس پژوهشها، هستهٔ مرکزی روسپیگری در ایران معاصر، محلهای به نام قلعهٔ شهر نو در تهران بود. این محله در زمان محمدعلی شاه قاجار بنیانگذاری شد. در دورهٔ پهلوی، با نوسازی و سازماندهی این محله، روسپیگری افزایش یافت و حتی با تأسیس هتل عشق، به زنان روسپی و مردان عیاش اجازه داده میشد که آزادانه به کار خود بپردازند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/91043/روسپیگری-و-سکوت-سنگین-قانون فلاحتی شهابالدینی، «روسپیگری و سکوت سنگین قانون»، 1382ش.]</ref> این محله در بهمنماه ۱۳۵۷ش تعطیل و تخریب شد و پساز آن، روسپیگری در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران ممنوع و جرم انگاری شد.<ref name=":02">[https://www.bbc.co.uk/persian/arts/2013/01/130106%20l44%20shahreno%20book%20review.shtml زرینپناه، «شهرنو؛ روایتی دیگر از زنان تنفروش»، وبسایت بیبیسی فارسی.]</ref> امروزه بوستان رازی در محل آن ساخته شده است.<ref>[https://farsnews.ir/atiyeakbari/1738614245505980912/%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D8%B3%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%81-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%AD%D9%84%D9%87-%D8%AA%D9%86-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%D8%A7%D9%86 «راز جسدهای میان دیوار محلۀ تنفروشان چه بود»، خبرگزاری فارس.]</ref> | ||
== انواع روسپیگری == | == انواع روسپیگری == | ||
| خط ۱۴۴: | خط ۱۴۴: | ||
# '''پیامدهای خانوادگی''': روسپیگری حیثیت و آبروی افراد و خانوادههای آنان را مخدوش میسازد و در جوامع سنتی، زمینهساز پدیدهٔ قتلهای ناموسی میشود. براساس تخمین صندوق کمک به مشکلات جمعیتی سازمان ملل متحد (UNFPA)، سالانه حدود پنجهزار زن در سراسر جهان توسط بستگان خود به بهانهٔ حفظ ناموس به قتل میرسند. در جوامع سنتی اسلامی، خودکشی بهدلیل بیآبرویی و قتل بهمنظور حفظ آبرو تاحدی با عرف جامعه سازگار تلقی میشود.<ref>[https://jafarhashemlou.blogfa.com/post/2541 هاشملو، «نگاهی به پدیده روسپیگری و تنفروشی»، وبسایت روانشناسی هاشملو.]</ref> کاهش سن ازدواج، افزایش [[سقط جنین]] و رونق یافتن [[صنعت سکس|صنعت سکس،]]<ref>[https://rjsw.atu.ac.ir/article_10039.html قربانی و دیگران، «روسپیگری: تحمیل اجتماعی یا انتخاب شخصی؛ ارائه یک تحلیل کیفی»، 1396ش، ص145.]</ref><ref>[https://journals.dte.ir/article_54796.html محمدی سیف، «خانواده به کجا میرود؟»، وبسایت سامانه مدیریت نشریات دفتر تبلیغات اسلامی.]</ref><ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article_27637.html زمردیان و اکبری، «شروط مؤثر بر شکلگیری، تداوم و خروج از روسپیگری؛ یک مطالعه کیفی»، 1401ش، ص128.]</ref> گسترش [[طلاق]]<ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article_13342.html باقری و دیگران، «تجربۀ زیستۀ زنان در گرایش به روسپیگری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص240-241 و 243.]</ref> و افزایش خشونت خانگی از دیگر پیامدهای روسپیگری در جامعه است.<ref>[https://sid.ir/paper/1017766/fa موسویفرد و دیگران، «مروری جامعهشناختی و جرمشناختی نسبت به پدیدۀ روسپیگری در نظام بینالملل و ایران با تأکید بر آموزههای جرمشناسی اسلامی»، 1401ش، ص279.]</ref> تولد کودکان خیابانی نیز از پیامدهای تجارت روسپیگری بهشمار میآید.<ref>[https://www.mizanonline.ir/fa/news/182398/فرزندان-بدون-پدر-هدیه-توریستهای-غربی-به «فرزندان بدون پدر، هدیه توریستهای غربی به دختران فیلیپینی»، خبرگزاری میزان.]</ref> | # '''پیامدهای خانوادگی''': روسپیگری حیثیت و آبروی افراد و خانوادههای آنان را مخدوش میسازد و در جوامع سنتی، زمینهساز پدیدهٔ قتلهای ناموسی میشود. براساس تخمین صندوق کمک به مشکلات جمعیتی سازمان ملل متحد (UNFPA)، سالانه حدود پنجهزار زن در سراسر جهان توسط بستگان خود به بهانهٔ حفظ ناموس به قتل میرسند. در جوامع سنتی اسلامی، خودکشی بهدلیل بیآبرویی و قتل بهمنظور حفظ آبرو تاحدی با عرف جامعه سازگار تلقی میشود.<ref>[https://jafarhashemlou.blogfa.com/post/2541 هاشملو، «نگاهی به پدیده روسپیگری و تنفروشی»، وبسایت روانشناسی هاشملو.]</ref> کاهش سن ازدواج، افزایش [[سقط جنین]] و رونق یافتن [[صنعت سکس|صنعت سکس،]]<ref>[https://rjsw.atu.ac.ir/article_10039.html قربانی و دیگران، «روسپیگری: تحمیل اجتماعی یا انتخاب شخصی؛ ارائه یک تحلیل کیفی»، 1396ش، ص145.]</ref><ref>[https://journals.dte.ir/article_54796.html محمدی سیف، «خانواده به کجا میرود؟»، وبسایت سامانه مدیریت نشریات دفتر تبلیغات اسلامی.]</ref><ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article_27637.html زمردیان و اکبری، «شروط مؤثر بر شکلگیری، تداوم و خروج از روسپیگری؛ یک مطالعه کیفی»، 1401ش، ص128.]</ref> گسترش [[طلاق]]<ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article_13342.html باقری و دیگران، «تجربۀ زیستۀ زنان در گرایش به روسپیگری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص240-241 و 243.]</ref> و افزایش خشونت خانگی از دیگر پیامدهای روسپیگری در جامعه است.<ref>[https://sid.ir/paper/1017766/fa موسویفرد و دیگران، «مروری جامعهشناختی و جرمشناختی نسبت به پدیدۀ روسپیگری در نظام بینالملل و ایران با تأکید بر آموزههای جرمشناسی اسلامی»، 1401ش، ص279.]</ref> تولد کودکان خیابانی نیز از پیامدهای تجارت روسپیگری بهشمار میآید.<ref>[https://www.mizanonline.ir/fa/news/182398/فرزندان-بدون-پدر-هدیه-توریستهای-غربی-به «فرزندان بدون پدر، هدیه توریستهای غربی به دختران فیلیپینی»، خبرگزاری میزان.]</ref> | ||
== کنترل و مدیریت روسپیگری == | == کنترل و مدیریت روسپیگری == | ||
روسپیگری | روسپیگری بهعنوان پدیدهای آسیبزا، سلامت و امنیت جامعه را در ابعاد گوناگون تهدید میکند و نیازمند تدابیر پیشگیرانه و برنامههای بازپروری است.<ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article_13342.html باقری و دیگران، «تجربۀ زیستۀ زنان در گرایش به روسپیگری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص239.]</ref> راهکارهای پیشگیرانه شامل آموزش خانوادهها، برگزاری دورههای آموزشی توسط مؤسسات مردمی، گنجاندن آموزش تربیت فرزندان در برنامههای انجمن اولیا و مربیان، و تولید و پخش محتوای آموزشی از طریق رسانهها است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/524909/fa هاشمیفرد و حسنی، «روسپیگری در سیاست کیفری ایران»، 1399ش، ص600.]</ref> همچنین توانمندسازی اقتصادی از طریق آموزش مهارتهای شغلی برای کسب درآمد و استقلال مالی، تأمین شغل و مسکن برای خانوادههای کمدرآمد و پرجمعیت، و مبارزه با اعتیاد و مشاغل کاذب از دیگر اقدامات مؤثر است.<ref>[[باقری و دیگران، «تجربۀ زیستۀ زنان در گرایش به روسپیگری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص269 و 270.]]</ref> | ||
عواملی نظیر فقدان حمایتهای قانونی و اجتماعی، هویتیابی از طریق مصرفگرایی و مشکلات | در حوزهٔ حمایتهای اجتماعی، ایجاد مؤسساتی برای ساماندهی زنان بیپناه، شناسایی خانوادههای بدسرپرست و خارج کردن دختران و کودکان از شرایط نامناسب، واگذاری سرپرستی کودکان بدسرپرست به خانوادههای مستعد و حمایت مالی از [[زنان سرپرست خانوار|زنان سرپرست خانواده]] توصیه شده است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/515482/خرید%20اقساطی%20گوشی%20آیفون%2014 میرآبی و فولادیان، «شناسایی علل و فرآیندهای مؤثر بر پدیدۀ روسپیگری (مورد مطالعه: شهر مشهد)»، 1398ش، ص32.]</ref> بااینحال، عواملی نظیر فقدان حمایتهای قانونی و اجتماعی، هویتیابی از طریق مصرفگرایی و مشکلات اقتصادی، از موانع اصلی خروج زنان از این پدیده محسوب میشوند.<ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article_13342.html باقری و دیگران، «تجربۀ زیستۀ زنان در گرایش به روسپیگری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص243.]</ref> در زمینهٔ اقدامات قانونی و اجتماعی، همکاری دولتها و سازمانهای غیردولتی برای کاهش تقاضا، اعمال سیاستهای حقوقی و قضائی مناسب، توانمندسازی [[آسیبپذیری زنان|زنان آسیبپذیر]] در حوزههای روانی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی،<ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article_18431.html درخشان و پرچمی، «مطالعه تطبیقی روسپیگری و راهکارهای کاهش آن با تأکید بر ایران»، 1403ش، ص158.]</ref> و مدیریت و سالمسازی فضاهای اجتماعی و تفریحی و شهوتزدایی از فضای بصری جامعه، ازجمله راهکارهای مؤثر شناخته شده است.<ref>[https://marefatefarhangi.nashriyat.ir/node/491 عباسپور، «فراتحلیل کیفی مقالات علمی ناظر بر آسیبهای جنسی در ایران»، 1401ش، ص44.]</ref> | ||
اسلام با | از منظر دینی، اسلام با تأکید بر الگوسازی رابطهٔ زنان و مردان بر مبنای فرهنگ [[عفاف]] و حجاب،<ref>غلامی، هویت و نقشهای جنسیتی زن در اسلام، 1402ش، ص 422-423.</ref> تقویت فرهنگ دینی را بهعنوان مهمترین راهکار پیشگیرانه مطرح میکند<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/211943/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%B6%D9%84-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%BE%DB%8C%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%AF%D9%81%D8%AA%DA%AF%D9%88-%D8%A8%D8%A7-%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8%D9%86%D8%B8%D8%B1%D8%A7%D9%86 حسینی و دیگران، «بررسی معضل روسپیگری در گفتگو با صاحبنظران»، 1381ش، ص76.]</ref> و ترویج و فرهنگسازی ازدواج آسان و ساده را از عوامل مؤثر در پیشگیری میداند.<ref>[https://marefatefarhangi.nashriyat.ir/node/491 عباسپور، «فراتحلیل کیفی مقالات علمی ناظر بر آسیبهای جنسی در ایران»،1401ش، ص44.]</ref> در حوزهٔ بازپروری، شناسایی زودهنگام دختران فراری و ارائه آموزشهای مهارتی و روانشناختی،<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article_27637.html زمردیان و اکبری، «شروط مؤثر بر شکلگیری، تداوم و خروج از روسپیگری؛ یک مطالعه کیفی»، 1401ش، ص148.]</ref> درمان اعتیاد به موادمخدر یا الکل،<ref>[https://sid.ir/paper/429285/fa فارلی ملیسا و دیگران، «روسپیگری، خشونت و اختلال استرس پس از سانحه»، 1381ش، ص242.]</ref> شناسایی باندهای سازمانیافته برای جلوگیری از گسترش فعالیت آنان،<ref>[https://elmnet.ir/doc/104384-1461 وروایی و دیگران، «بررسی تأثیر عوامل اقتصادی بر گرایش به ناهنجاری اجتماعی و راهکارهای انتظامی - اجتماعی پیشگیری از آن»، 1389ش، ص141.]</ref> مراقبت و پیگیری پساز خروج از مراکز بازپروری<ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article_13342.html باقری و دیگران، «تجربۀ زیستۀ زنان در گرایش به روسپیگری و رفتارهای جنسی پرخطر»، 1400ش، ص269 و 270.]</ref> و تلاش برای پرورش دوبارهٔ زنان روسپی، از راههای مقابله با این پدیده بهشمار میآید.<ref>[https://www.sid.ir/paper/515482/خرید%20اقساطی%20گوشی%20آیفون%2014 میرآبی و فولادیان، «شناسایی علل و فرآیندهای مؤثر بر پدیدۀ روسپیگری (مورد مطالعه: شهر مشهد)»، 1398ش، ص32.]</ref> | ||
شناسایی زودهنگام دختران فراری و ارائه آموزشهای | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
| خط ۱۵۸: | خط ۱۵۶: | ||
* قرآن کریم. | * قرآن کریم. | ||
* «پشتپرده افزایش آمارهای روسپیگری در آمریکا و اروپا چیست؟»، وبسایت جهاننیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۴ش. | |||
* «پشتپرده افزایش آمارهای روسپیگری در آمریکا و اروپا چیست؟»، | |||
* «روسپیگری چیست»، وبسایت فیلیا، تاریخ بازدید مطلب: ۲۳ شهریور ۱۴۰۴ش. | * «روسپیگری چیست»، وبسایت فیلیا، تاریخ بازدید مطلب: ۲۳ شهریور ۱۴۰۴ش. | ||
* «روسپیگری در فرانسه جرم شد»، وبسایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۹ فروردین ۱۳۹۵ش. | * «روسپیگری در فرانسه جرم شد»، وبسایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۹ فروردین ۱۳۹۵ش. | ||
* «روسپیگری یا کارگری جنسی؟»، | * «روسپیگری یا کارگری جنسی؟»، باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۹ دی ۱۳۹۴ش. | ||
* «روسپیگری»، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، تاریخ درج مطلب: ۱۷ دی ۱۳۹۸ش. | * «روسپیگری»، وبسایت پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، تاریخ درج مطلب: ۱۷ دی ۱۳۹۸ش. | ||
* «روسپیگری؛ سیر تاریخی و تحول در عصر روشنگری - قسمت اول»، وبسایت روزنامهٔ ۸صبح، تاریخ درج مطلب: ۴ شهریور ۱۳۹۶ش. | * «روسپیگری؛ سیر تاریخی و تحول در عصر روشنگری - قسمت اول»، وبسایت روزنامهٔ ۸صبح، تاریخ درج مطلب: ۴ شهریور ۱۳۹۶ش. | ||
* «فحشای اینترنتی در ایران»، وبسایت صراط، تاریخ درج مطلب: ۲۶ آبان ۱۳۹۴ش. | * «فحشای اینترنتی در ایران»، وبسایت صراط، تاریخ درج مطلب: ۲۶ آبان ۱۳۹۴ش. | ||
* «فرزندان بدون پدر، هدیه توریستهای غربی به دختران فیلیپینی»، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: ۱۷ خرداد ۱۳۹۵ش. | * «فرزندان بدون پدر، هدیه توریستهای غربی به دختران فیلیپینی»، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: ۱۷ خرداد ۱۳۹۵ش. | ||
* «مرکز فساد دنیا کجاست؟»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۴ اسفند۱۳۹۱ش. | * «مرکز فساد دنیا کجاست؟»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۴ اسفند۱۳۹۱ش. | ||
* «راز جسدهای میان دیوار محلهٔ تنفروشان چه بود»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 15 بهمن 1403ش. | * «راز جسدهای میان دیوار محلهٔ تنفروشان چه بود»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 15 بهمن 1403ش. | ||
| خط ۱۷۷: | خط ۱۷۰: | ||
* بهاری، رقیه و گلشن فومنی، محمدرسول، «وضعیت مشارکت اجتماعی در میان روسپیان (مطالعهای تطبیقی در شهرهای تهران، اصفهان، شیراز، کرمانشاه، و رشت)»، در سال ۱۳۹۰ش.»، فصلنامه پژوهش اجتماعی، سال ششم، بهار ۱۳۹۲ش. | * بهاری، رقیه و گلشن فومنی، محمدرسول، «وضعیت مشارکت اجتماعی در میان روسپیان (مطالعهای تطبیقی در شهرهای تهران، اصفهان، شیراز، کرمانشاه، و رشت)»، در سال ۱۳۹۰ش.»، فصلنامه پژوهش اجتماعی، سال ششم، بهار ۱۳۹۲ش. | ||
* حسینی، سیدرضا و دیگران، «بررسی معضل روسپیگری در گفتگو با صاحبنظران»، مطالعات راهبردی زنان، شمارهٔ ۱۶، ۱۳۸۱ش. | * حسینی، سیدرضا و دیگران، «بررسی معضل روسپیگری در گفتگو با صاحبنظران»، مطالعات راهبردی زنان، شمارهٔ ۱۶، ۱۳۸۱ش. | ||
* درخشان، فاطمه و پرچمی، داوود، «مطالعه تطبیقی روسپیگری و راهکارهای کاهش آن با تأکید بر ایران»، فصلنامه علوماجتماعی، شماره ۱۰۵، تیر ۱۴۰۳ش | * درخشان، فاطمه و پرچمی، داوود، «مطالعه تطبیقی روسپیگری و راهکارهای کاهش آن با تأکید بر ایران»، فصلنامه علوماجتماعی، شماره ۱۰۵، تیر ۱۴۰۳ش. | ||
* دستغیب، عبدالحسین، گناهان کبیره، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۳۸۸ش. | * دستغیب، عبدالحسین، گناهان کبیره، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۳۸۸ش. | ||
* دهخدا، علیاکبر، لغتنامه، وبسایت واژهیاب، تاریخ بازدید: ۱ مهر ۱۴۰۲ش. | * دهخدا، علیاکبر، لغتنامه، وبسایت واژهیاب، تاریخ بازدید: ۱ مهر ۱۴۰۲ش. | ||
