صفحهای تازه حاوی «<big>'''خدعه'''</big>؛ فریبکاری و ضر رساندن پنهانی. خدعه، بهمعنای پنهانكردن چيزي بهمنظور رساندن ضرر پنهانی به كسى است. بر اساس آموزههای دینی، بیرون راندن انسان از بهشت و تبعید او بر روی زمین، محصول خدعۀ شیطان بوده است. فریبکاری در همۀ زوای...» ایجاد کرد |
حمید گلزار (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''خدعه'''</big>؛ فریبکاری و ضر رساندن پنهانی. | <big>'''خدعه'''</big>؛ فریبکاری و ضر رساندن پنهانی. | ||
خدعه، بهمعنای پنهانكردن | خدعه، بهمعنای پنهانكردن چیزی بهمنظور رساندن ضرر پنهانی به كسى است. بر اساس آموزههای دینی، بیرون راندن انسان از بهشت و تبعید او بر روی زمین، محصول خدعۀ شیطان بوده است. فریبکاری در همۀ زوایای زندگی فردی و اجتماعی انسان میتواند وجود داشته باشد و بشر ابزارهای زیادی برای خدعهگری مانند تقلب، تحریف و پنهانکاری در اختیار دارد. | ||
= | =مفهومشناسی= | ||
خدعه در لغت بهمعنای فریبدادن و ضرر رساندن بوده <ref>[1]. ابنمنظور، لسان العرب، 1414ق، ذیل کلمه خدعه.</ref> و در اصل پنهانكردن | خدعه در لغت بهمعنای فریبدادن و ضرر رساندن بوده <ref>[1]. ابنمنظور، لسان العرب، 1414ق، ذیل کلمه خدعه.</ref> و در اصل پنهانكردن چیزی است كه باید آشكار و معلوم باشد. <ref>مصطفوى، التحقيق فى كلمات القرآن الكريم، 1430ق، ج3، ص33.</ref> | ||
اینكه کسی برای فریب دیگران خود را بر خلاف آنچه در درون او هست نشان دهد نوعی خدعه است.<ref>صليبا، فرهنگ فلسفى، 1366ش، ص335.</ref> لغتشناسان تزویر، حیله،<ref>فيومى مقرى، المصباح المنير في غريب الشرح الكبير للرافعي، بيتا، ج2، ص157.</ref> مکر،<ref>دغيم، موسوعة مصطلحات الامام فخرالدين الرازى، 2001م، ص761.</ref> مغالطه،<ref>جوادي آملي، انتظار بشر از دین، 1380ش، ص103.</ref> نیرنگ<ref>ابنسينا، كنوز المعزمين، 1331ش، ص93 - 94.</ref> را از مفاهیم نزدیک بهآن میدانند. | |||
=منشأ خدعه در وجود انسان= | =منشأ خدعه در وجود انسان= | ||
بهنظر دانشمندان علم اخلاق، باطن هر انسان | بهنظر دانشمندان علم اخلاق، باطن هر انسان معجونی از صفات و قوای شهوانی، درندهخویی، خدعهگری و فرشتهخویی بوده و خدعه از قوۀ شیطانی خدعهگری در وجود انسان نشأت میگیرد.<ref>حسينى اردكانى، مرآت الاكوان، 1375ش، ص560؛ سجادى، فرهنگ اصطلاحات فلسفى ملاصدرا، 1379ش، ص404.</ref> | ||
= | =ابزارهای خدعهگری= | ||
1. تقلب: تقلب یعنی دگرگونکردن یک شیء<ref>ابنمنظور، لسان العرب، ذیل مادۀ قلب.</ref> و بهطور کلی اقدامات مختلفی برای بهدستآوردن مزایای ناعادلانه را شامل میشود. از جمله | 1. تقلب: تقلب یعنی دگرگونکردن یک شیء<ref>ابنمنظور، لسان العرب، ذیل مادۀ قلب.</ref> و بهطور کلی اقدامات مختلفی برای بهدستآوردن مزایای ناعادلانه را شامل میشود. از جمله تزیین یک شئ برای نشاندادن آن بهمقدار بیش از اندازۀ استحکام و قدرت آن<ref>مصطفوى، التحقيق فى كلمات القرآن الكريم، 1430ق، ج5، ص333.</ref> برای جذب مردم به سمت آن.<ref>جوادي آملي، تسنيم: تفسير قرآن كريم، 1389ش، ج4، ص90-91.</ref> کماظهاری در کالاها، نسبتدادن وصف اشتباه به کالا /]<ref>[https://www.shekayat24.com/%D8%B4%DA%A9%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%82%D9%84%D8%A8%DB%8C-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ کرمی]، «شکایت از فروش کالای تقلبی چگونه است؟»، وبسایت شکایت 24، راهنمای تنظیم و ثبت شکایت.</ref> و تولید و فروش کالاهای تقلبی، معضل جهانی بوده که پیامدهای اقتصادی و بهداشتی نامطلوبی را برای تجارت به همراه داشته است.<ref>[https://www.tejaratefarda.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-35/10266-%D8%AA%D9%82%D9%84%D8%A8%DB%8C-%D9%87%D8%A7] پاکروان، مولود، «تقلبیها»، وبسایت تجارت فردا.</ref> | ||
2. استفاد از بستهبندی و هلوگرام مشابه اصلی: برخی تولیدکنندگان قطعات جعلی با همسانسازی بستهبندی قطعات با بستهبندیهای اصلی و استفاده از هولوگرامی مشابه هولوگرام اصلی اقدام به فریب مشتری میکنند.<ref>[https://www.mizanonline.ir/fa/news/195868/%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D8%A7%DA%A9%D9%88-%D8%AE%D8%B7%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D9%82%D8%B7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D9%82%D9%84%D8%A8%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%DA%AF%D9%88%D8%B4%D8%B2%D8%AF-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%DA%A9%D9%86%D8%AF]«ایساکو خطر استفاده از قطعات تقلبی را گوشزد میکند»، خبرگزاری میزان.</ref> | 2. استفاد از بستهبندی و هلوگرام مشابه اصلی: برخی تولیدکنندگان قطعات جعلی با همسانسازی بستهبندی قطعات با بستهبندیهای اصلی و استفاده از هولوگرامی مشابه هولوگرام اصلی اقدام به فریب مشتری میکنند.<ref>[https://www.mizanonline.ir/fa/news/195868/%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D8%A7%DA%A9%D9%88-%D8%AE%D8%B7%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D9%82%D8%B7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D9%82%D9%84%D8%A8%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%DA%AF%D9%88%D8%B4%D8%B2%D8%AF-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%DA%A9%D9%86%D8%AF]«ایساکو خطر استفاده از قطعات تقلبی را گوشزد میکند»، خبرگزاری میزان.</ref> | ||
3. پنهانکاری: | 3. پنهانکاری: پنهانکاری عبارت است از اقداماتی که باعث ایجاد مانع برای دید و درک شود بهنحوی که تشخیص درست را غیرممکن و یا مشکل سازد.<ref>[http://research.du.ac.ir/?page_id=2716]«اصول پدافند غیر عامل»، وب سایت معاونت پژوهشی و فناوری دانشگاه مغان.</ref> | ||
=نمودهای خدعه در جامعه= | =نمودهای خدعه در جامعه= | ||
خدعه در سراسر | خدعه در سراسر حیات و شئونات زندگی آدمی وجود دارد و در هر گوشهای از زندگی آدمی به تناسب محتوا نام، چهره و قالب متفاوتی به خود میگیرد.<ref>شهرزورى، نزهة الارواح و روضة الافراح (تاريخ الحكماء)، 1365ش، ص144.</ref> | ||
==1. خدعه در | ==1. خدعه در ایمان== | ||
قرآن از | قرآن از گروهی بنام «منافقین» یاد میكند كه با زبان، اظهار ایمان به پیامبر خدا میکنند، اما در دل خود بنای خیانت و تکذیب دارند.<ref>اخوان الصفاء، رسائل اخوان الصفاء و خلان الوفاء، 1412.ق، ج4، ص133.</ref> این گروه در چنان دوگانگی شخصیتی گرفتار شدهاند<ref>سورۀ نساء، آیۀ 143.</ref> که حتی با خدای آفرینندۀ جهان خدعه میکنند؛<ref>سورۀ نساء، آیۀ 142.</ref> نماز آنها، عاری از یاد خدا، کسالتزا و آمیخته با ریا است.<ref>سورۀ بقره، آیۀ 142.</ref> آنان در میان مؤمنان تظاهر به ایمان و در میان كافران اظهار كفر میكنند.<ref>سورۀ بقره، آیۀ 14 و 76.</ref> بنا به گفتۀ قرآن کریم این گروه هیچگاه راه هدایت را نیافته<ref>سورۀ نساء، آیۀ 142-143.</ref> و در پایینترین دركات جهنم قرار میگیرند.<ref>جوادي آملي، جامعه در قرآن، 1389ش، ص126</ref> = | ||
==2. خدعه در برابر نظام | ==2. خدعه در برابر نظام سیاسی مستقر== | ||
از گذشتههای دور خدعۀ | از گذشتههای دور خدعۀ سازمانیافتهای به نام «توطئه» و «دسیسه» در برابر حاکمان سیاسی بوده که برخی بر اثر عوامل داخلی <ref>فضلالله همدانی، جامع التواریخ، 1338ش، ج1، ص280-281</ref> و برخی هم به تحریک دشمنان بیرونی بوده است. <ref>[https://www.mehrnews.com/news/3038890/%DB%B1%DB%B0-%DA%A9%D9%88%D8%AF%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7 داودی]، «10کودتای تکاندهنده دنیا»، خبرگزاری مهر.</ref>در نگاه سعدی خدعه و مکر یک سلاح همیشگی دشمن است که در هیچ شرایطی نمی¬توان اطمینان یافت که دشمن آنرا بر زمین گذاشته است.<ref>سعدي شيرازي، كليات سعدي، 1384ش، ص258.</ref> | ||
==3. خدعه در انجام عبادات== | ==3. خدعه در انجام عبادات== | ||
در فرهنگ دینی، خدعه در انجام عبادات را | در فرهنگ دینی، خدعه در انجام عبادات را ریا میگویند. ریاكار، خود را به مردم، خداجو نشان میدهد و میخواهد با خدعه محبّت مردم را جلب كند.<ref>جوادي آملي، تسنيم: تفسير قرآن كريم، 1389ش، ج21، ص187-189</ref> در نگاه سعدی خدعه در عبادات بدترین کار و عبادت ریایی بدتر از گناه است: | ||
گنهكار | گنهكار اندیشناك از خدای به از پارسای عبادتنمای<ref>سعدي شيرازي، كليات سعدي، 1384ش، ص318</ref> | ||
نكوسیرت بیتكلف برون به از نیكنام خراب اندرون<ref>سعدي شيرازي، كليات سعدي، 1384ش، ص396.</ref> | |||
در نگاه اهل عرفان، هر | در نگاه اهل عرفان، هر طاعتی که بدون معرفت باشد خدعه و نیرنگ با خدا است.<ref>سجادى، فرهنگ معارف اسلامى، 1373ش، ج1، ص365.</ref> | ||
==4. خدعه در میدان جنگ== | ==4. خدعه در میدان جنگ== | ||
یکی از موارد مهم خدعه، در میدان جنگ با دشمن است. سعدی استفاده از خدعه در میدان جنگ را میستاید و کسانی را که از این تاکتیک در برابر دشمن استفاده نمیکنند نکوهش میكند: | |||
سكندر كه با | |||
سكندر كه با شرقیان حرب داشت در خیمه گویند در غرب داشت | |||
چو بهمن به زاولستان خواست شد چپ آوازه افكند و از راست شد | چو بهمن به زاولستان خواست شد چپ آوازه افكند و از راست شد | ||
اگر جز تو داند كه عزم تو | اگر جز تو داند كه عزم تو چیست بر آن رای و دانش بباید گریست.<ref>سعدي شيرازي، كليات سعدي، 1384ش، ص 263.</ref> | ||
==5. خدعه در فضای مجازی== | ==5. خدعه در فضای مجازی== | ||
امروزه کانالهای اینترنتی و سایتها، بستری مهمی برای خدعه است؛ طبق اطلاعات منتشر شده از پلیس فتا، برخی کانالهای تلگرامی، با استفاده از عناوین صیغهیاب، همسریاب و یا همدمیاب متقاضیان صیغه را به دام انداخته و اطلاعات حساب آنها را مورد سرقت قرار میدهند و یا اینکه پس از دریافت مبالغی بدون معرفی همدم، کانال را از دسترس کاربر خارج <ref>[https://www.shekayat24.com/%D8%B4%DA%A9%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%DA%A9%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%84-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%DB%8C%D8%BA%D9%87-%DB%8C/ «شکایت از سایتها و کانالهای صیغهیابی و کلاهبرداری در تلگرام و فضای مجازی»، وبسایت سامانه حقوقی شکایت 24، راهنمای تنظیم و ثبت شکایت.]</ref> و یا برخی خدعهگران با استفاده از سامانههایی همچون دیوار، شیپور و همچنین شبکههای اجتماعی، با گذاشتن تبلیغ دروغین در خصوص رهن و یا اجارۀ یک ملک، افرادی را فریب داده و یک خانه را به چند نفر رهن میدهند و یا اینکه بدون اجازۀ مالک مبالغی را از مشتری بهعنوان رهن گرفته و سپس متواری میشوند].<ref>[https://dadhami.com/%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D9%87%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%85%D9%84%DA%A9-%D8%A2%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%86/#comment حاتمیفر]، «کلاهبرداری رهن و اجاره املاک»، وبسایت دادحامی، وکیل مشاورۀ حقوقی.</ref> | امروزه کانالهای اینترنتی و سایتها، بستری مهمی برای خدعه است؛ طبق اطلاعات منتشر شده از پلیس فتا، برخی کانالهای تلگرامی، با استفاده از عناوین صیغهیاب، همسریاب و یا همدمیاب متقاضیان صیغه را به دام انداخته و اطلاعات حساب آنها را مورد سرقت قرار میدهند و یا اینکه پس از دریافت مبالغی بدون معرفی همدم، کانال را از دسترس کاربر خارج <ref>[https://www.shekayat24.com/%D8%B4%DA%A9%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%DA%A9%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%84-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%DB%8C%D8%BA%D9%87-%DB%8C/ «شکایت از سایتها و کانالهای صیغهیابی و کلاهبرداری در تلگرام و فضای مجازی»، وبسایت سامانه حقوقی شکایت 24، راهنمای تنظیم و ثبت شکایت.]</ref> و یا برخی خدعهگران با استفاده از سامانههایی همچون دیوار، شیپور و همچنین شبکههای اجتماعی، با گذاشتن تبلیغ دروغین در خصوص رهن و یا اجارۀ یک ملک، افرادی را فریب داده و یک خانه را به چند نفر رهن میدهند و یا اینکه بدون اجازۀ مالک مبالغی را از مشتری بهعنوان رهن گرفته و سپس متواری میشوند].<ref>[https://dadhami.com/%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D9%87%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%85%D9%84%DA%A9-%D8%A2%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%86/#comment حاتمیفر]، «کلاهبرداری رهن و اجاره املاک»، وبسایت دادحامی، وکیل مشاورۀ حقوقی.</ref> | ||
==6. خدعه در زندگی روزمره== | ==6. خدعه در زندگی روزمره== | ||
امروزه خدعه در زندگی روزمره شدت پیدا کرده است. برای مثال تقلب در آزمون یکی از مصادیق خدعه و مهمترین مشکل بسیاری از <ref>[https://ijme.mui.ac.ir/article-1-5332-fa.html&sw=%D8%AA%D9%82%D9%84%D8%A8+%D8%AF%D8%B1+%D8%A2%D8%B2%D9%85%D9%88%D9%86 عراقیان]، «تقلب در آزمون مجازی و راهکارهای پیشگیری از آن»، وبسایت مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی</ref> و آموزشعالی ایران است.]<ref>[https://journal.irphe.ac.ir/article_702835.html?lang=fa فعلی]، «عوامل مؤثر بر تقلب دانشجویان درآزمونهای دانشگاهی»، 1393ش.</ref> در صنعت خودروسازی، یکی از چالشهای مهم استفاده از قطعات تقلبی است.<ref>[https://dusco.ir/blog/disadvantages-of-using-counterfeit-car-parts/]«معایب استفاده از قطعات تقلبی برای خودرو»، وبسایت مرکز راهنمای داسکو.</ref> تقلب در حوزه غذا گردش مالی زیادی دارد. چای، عسل، آب لیمو، بستنی و رب گوجه فرنگی محصولاتی هستند که بیشترین تقلب در آنها صورت میگیرد، تنها ۲۵ درصد، عسلهای بازار اصلی است].<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/915076/%DB%B7%DB%B5-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF-%D8%B9%D8%B3%D9%84%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D9%82%D9%84%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D9%82%D9%84%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%BA%D8%B0%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA]«۷۵ درصد عسلها در بازار تقلبی است / تقلب در کدام مواد غذایی بیشتر است؟»، وبسایت خبری تحلیلی عصر ایران.</ref> تقلب در بسیاری از مواد غذایی مانند زعفران، زردچوبه، کشک، شیر و ماست، فرآوردههای گوشتی، نان، گوشتهای چرخکرده، کره، پنیر، خامه، فلفل، انواع شکلات و اسنک، چیپس، پفک و میوههای سلفونی، شیوع دارد. رایج ترین تقلبها در شیر افزودن آب، محلول نشاسته، شیر خشک، جوش شیرین و فرمل است و این تقلبها افزون بر ضرر مالی بهمصرفکنندگان، اعتماد آنها را از بین برده و حتی ممکن است سلامت آنها را نیز به خطر بیاندازد.<ref>[http://vesal40.blogfa.com/post/516 شاهرخی]، «انواع تقلب در بازار ایران»، وبلاگ شکلات تلخ .</ref> | امروزه خدعه در زندگی روزمره شدت پیدا کرده است. برای مثال تقلب در آزمون یکی از مصادیق خدعه و مهمترین مشکل بسیاری از <ref>[https://ijme.mui.ac.ir/article-1-5332-fa.html&sw=%D8%AA%D9%82%D9%84%D8%A8+%D8%AF%D8%B1+%D8%A2%D8%B2%D9%85%D9%88%D9%86 عراقیان]، «تقلب در آزمون مجازی و راهکارهای پیشگیری از آن»، وبسایت مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی</ref> و آموزشعالی ایران است.]<ref>[https://journal.irphe.ac.ir/article_702835.html?lang=fa فعلی]، «عوامل مؤثر بر تقلب دانشجویان درآزمونهای دانشگاهی»، 1393ش.</ref> در صنعت خودروسازی، یکی از چالشهای مهم استفاده از قطعات تقلبی است.<ref>[https://dusco.ir/blog/disadvantages-of-using-counterfeit-car-parts/]«معایب استفاده از قطعات تقلبی برای خودرو»، وبسایت مرکز راهنمای داسکو.</ref> تقلب در حوزه غذا گردش مالی زیادی دارد. چای، عسل، آب لیمو، بستنی و رب گوجه فرنگی محصولاتی هستند که بیشترین تقلب در آنها صورت میگیرد، تنها ۲۵ درصد، عسلهای بازار اصلی است].<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/915076/%DB%B7%DB%B5-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF-%D8%B9%D8%B3%D9%84%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D9%82%D9%84%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D9%82%D9%84%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%BA%D8%B0%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA]«۷۵ درصد عسلها در بازار تقلبی است / تقلب در کدام مواد غذایی بیشتر است؟»، وبسایت خبری تحلیلی عصر ایران.</ref> تقلب در بسیاری از مواد غذایی مانند زعفران، زردچوبه، کشک، شیر و ماست، فرآوردههای گوشتی، نان، گوشتهای چرخکرده، کره، پنیر، خامه، فلفل، انواع شکلات و اسنک، چیپس، پفک و میوههای سلفونی، شیوع دارد. رایج ترین تقلبها در شیر افزودن آب، محلول نشاسته، شیر خشک، جوش شیرین و فرمل است و این تقلبها افزون بر ضرر مالی بهمصرفکنندگان، اعتماد آنها را از بین برده و حتی ممکن است سلامت آنها را نیز به خطر بیاندازد.<ref>[http://vesal40.blogfa.com/post/516 شاهرخی]، «انواع تقلب در بازار ایران»، وبلاگ شکلات تلخ .</ref> | ||
= | =زمینههای تأثیر خدعه= | ||
1. ناآگاهی: | 1. ناآگاهی: مهمترین رخنة ورود خدعه به زندگی انسان، نادانی است].<ref>[http://pasokhgo.valiasr-aj.com/porseman/showquestion.php?code=6864]«خودشناسی مقدمۀ خداشناسی»، وبسایت مرکز پاسخگویی تبیان.</ref> در بسیاری از موارد خریدار از تقلبیبودن کالای خریداریشده اطلاع ندارد و تنها بهدلیل مشابهت ظاهری آن با کالای اصل و اعتماد به برند اقدام به خرید میکند].<ref>[https://footofan.com/%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AF-%D9%85%DB%8C%D8%AE%D8%B1%D9%86%D8%AF-%D9%88-%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%BA-%D8%AA/ اقدامی]، «چه کسانی برند میخرند و چه کسانی سراغ تقلبیها میروند؟»، وبسایت فوتوفن.</ref> | ||
2. میل بهصرفهجویی: اغلب افراد بهدلیل پایینی قیمت، به استفاده از اجناس تقلبی، روی میآورند.<ref>[https://suraw.com/blog/the-dangers-and-effects-of-using-fake-cosmetics/ سلطانی]، «خطرات و اثرات استفاده لوازم آرایشی فیک و تقلبی»، وبسایت مجلۀ تخصصی سوراو.</ref> بهخصوص افرادی که توان مالی کمی دارند به سمت خرید کالاهای ارزانتر متمایل میشوند و به اجناس نامرغوب، ناشناخته یا حتی برندهای تقلبی روی میآورند.<ref>[https://footofan.com/%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AF-%D9%85%DB%8C%D8%AE%D8%B1%D9%86%D8%AF-%D9%88-%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%BA-%D8%AA/ اقدامی]، «چه کسانی برند میخرند و چه کسانی سراغ تقلبیها میروند؟»، وبسایت فوتوفن.</ref> | 2. میل بهصرفهجویی: اغلب افراد بهدلیل پایینی قیمت، به استفاده از اجناس تقلبی، روی میآورند.<ref>[https://suraw.com/blog/the-dangers-and-effects-of-using-fake-cosmetics/ سلطانی]، «خطرات و اثرات استفاده لوازم آرایشی فیک و تقلبی»، وبسایت مجلۀ تخصصی سوراو.</ref> بهخصوص افرادی که توان مالی کمی دارند به سمت خرید کالاهای ارزانتر متمایل میشوند و به اجناس نامرغوب، ناشناخته یا حتی برندهای تقلبی روی میآورند.<ref>[https://footofan.com/%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AF-%D9%85%DB%8C%D8%AE%D8%B1%D9%86%D8%AF-%D9%88-%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%BA-%D8%AA/ اقدامی]، «چه کسانی برند میخرند و چه کسانی سراغ تقلبیها میروند؟»، وبسایت فوتوفن.</ref> | ||
3. نگاه منفی به برندهای اصلی: برخی تصور میکنند برندهای اصل، قیمتهای غیرمنصفانهای دارند. چنین کسانی که نگرش مثبتی نسبت بهتجارتهای بزرگ و برندهای مشهور ندارند بیشتر از کالاهای تقلبی استفاده میکنند.<ref>[https://footofan.com/%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AF-%D9%85%DB%8C%D8%AE%D8%B1%D9%86%D8%AF-%D9%88-%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%BA-%D8%AA/ اقدامی]، «چه کسانی برند میخرند و چه کسانی سراغ تقلبیها میروند؟»، وبسایت فوتوفن.</ref> | 3. نگاه منفی به برندهای اصلی: برخی تصور میکنند برندهای اصل، قیمتهای غیرمنصفانهای دارند. چنین کسانی که نگرش مثبتی نسبت بهتجارتهای بزرگ و برندهای مشهور ندارند بیشتر از کالاهای تقلبی استفاده میکنند.<ref>[https://footofan.com/%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AF-%D9%85%DB%8C%D8%AE%D8%B1%D9%86%D8%AF-%D9%88-%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%BA-%D8%AA/ اقدامی]، «چه کسانی برند میخرند و چه کسانی سراغ تقلبیها میروند؟»، وبسایت فوتوفن.</ref> | ||
= | =پیامدهای خدعه در زندگی اجتماعی= | ||
خدعه | خدعه پیامدهای مخرب زیادی در زندگی دیگران و خود خدعهگران دارد. | ||
1. ایجاد بیاعتمادی در جامعه: یکی از پیامدهای خدعه، ایجاد بیاعتمادی<ref>مطهري، مجموعه آثار، 1373ش، ج26، ص142.</ref> و انگیزۀ مقابله بهمثل | 1. ایجاد بیاعتمادی در جامعه: یکی از پیامدهای خدعه، ایجاد بیاعتمادی<ref>مطهري، مجموعه آثار، 1373ش، ج26، ص142.</ref> و انگیزۀ مقابله بهمثل دیگران است.<ref>ابنمسکويه، جاويدان خرد، بهار 2535 شاهنشاهي، ص339.</ref> خدعه در هر محصولی اعتماد مصرفکنندگان نسبت به آن محصول را از بین میبرد.<ref> [[شاهرخیhttp://vesal40.blogfa.com/post/516|شاهرخی]]، «انواع تقلب [http://vesal40.blogfa.com/post/516 در] بازار ایران»، وبلاگ شکلات تلخ.</ref> از نگاه پیامبر اسلام، خدعه در دنیا بدون کیفر باقی نمیماند.<ref>پاينده، نهج الفصاحة، 1382ش، ص423</ref> در منطق قرآن اگر طرف مقابل به خدعهگری روی آورد<ref>سورۀ توبه، آیۀ 7.</ref> یا مسلمانان بیم از خیانت آنها داشته باشند، میتوانند با اعلام قبلی، عهدشان را نقض كنند.<ref>سورۀ انفال، آیات 55_58.</ref> | ||
2. گرفتارشدن در مکر و عذاب | 2. گرفتارشدن در مکر و عذاب الهی: از نگاه رسول گرامی اسلام كسی كه از در غشّ و نیرنگ با برادر مسلمان خود درآید، خداوند بركت را از روزی او میبرد، معیشت وی را فاسد میگرداند و او را به خودش واگذار میكند.<ref>ابنبابويه، ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، 1406ق، ص286.</ref> براساس روایات اسلامی کسانی که در دنیا مكر و خدعه، میکنند، در آخرت آن ملكات تبدیل به گدازههای آتشین میشود که از دل و جان آنها زبانه میکشد.<ref>سورۀ همزه، آیۀ 6-7.</ref> این عذابها هم روحی و هم حسّی است كه به صورت پتك در میآید و پوست و گوشت را میسوزاند.<ref>جوادي آملي، مبادی اخلاق در قرآن، 1387ش، ص178.</ref> | ||
3. خطرات جانی برای جامعۀ هدف: در خوراکیها، بسیاری از مواد افزودنی برای سلامتی مضر، مسمومیتزا و گاهی کُشنده است.<ref> [[شاهرخیhttp://vesal40.blogfa.com/post/516|شاهرخی]]، «انواع تقلب در بازار ایران»، وبلاگ شکلات تلخ.</ref> در لوازم یدکی خودروها، قطعات تقلبی ممکن است شبیه قطعات واقعی بهنظر برسند، اما ترکیب موادی که برای ساخت این قطعات استفاده میشود، با استانداردهای ایمنی مطابقت ندارند و جان سرنشینان خودرو را در معرض خطر قرار میدهند.<ref>[https://dusco.ir/blog/the-difference-between-original-and-fake-parts-in-the-wholesale-purchase-of-car-parts/]«تفاوت قطعات اصلی و جعلی در خرید عمده قطعات خودرو»، وبسایت مرکز راهنمای داسکو.</ref> از این رو، استفاده از قطعات یدکی تقلبی افزون بر تحمیل هزینههای مالی، خطرات جانی را نیز برای مشتریان به همراه دارد.<ref>[https://www.mizanonline.ir/fa/news/355432/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D9%82%D8%B7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D9%82%D9%84%D8%A8%DB%8C-%D8%AE%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF علیشاهی]، «استفاده از قطعات تقلبی خطرات جانی را برای مردم بههمراه دارد»، خبرگزاری میزان.</ref> | 3. خطرات جانی برای جامعۀ هدف: در خوراکیها، بسیاری از مواد افزودنی برای سلامتی مضر، مسمومیتزا و گاهی کُشنده است.<ref> [[شاهرخیhttp://vesal40.blogfa.com/post/516|شاهرخی]]، «انواع تقلب در بازار ایران»، وبلاگ شکلات تلخ.</ref> در لوازم یدکی خودروها، قطعات تقلبی ممکن است شبیه قطعات واقعی بهنظر برسند، اما ترکیب موادی که برای ساخت این قطعات استفاده میشود، با استانداردهای ایمنی مطابقت ندارند و جان سرنشینان خودرو را در معرض خطر قرار میدهند.<ref>[https://dusco.ir/blog/the-difference-between-original-and-fake-parts-in-the-wholesale-purchase-of-car-parts/]«تفاوت قطعات اصلی و جعلی در خرید عمده قطعات خودرو»، وبسایت مرکز راهنمای داسکو.</ref> از این رو، استفاده از قطعات یدکی تقلبی افزون بر تحمیل هزینههای مالی، خطرات جانی را نیز برای مشتریان به همراه دارد.<ref>[https://www.mizanonline.ir/fa/news/355432/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D9%82%D8%B7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D9%82%D9%84%D8%A8%DB%8C-%D8%AE%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF علیشاهی]، «استفاده از قطعات تقلبی خطرات جانی را برای مردم بههمراه دارد»، خبرگزاری میزان.</ref> | ||
4. زیان مادی: از نظر اقتصادی، پولی که برای خرید مواد بیکیفیت و تقلبی پرداخت میشود، بیش از ارزش مادۀ خریداری شده است. بهعنوان مثال: برخی از متقلبان از پرچم گیاه گلرنگ و یا ریشکهای اطراف ذرت گیاههای مشابه استفاده کرده و آنرا بهعنوان زعفران میفروشند و یا موادی نظیر آرد، نان خشک، پوست پسته، گل افرا و زردچوبه را با یکدیگر مخلوط و بهعنوان زردچوبه میفروشند.<ref> [[شاهرخیhttp://vesal40.blogfa.com/post/516|شاهرخی]]، «انواع تقلب در بازار ایران»، وبلاگ شکلات تلخ.</ref> | 4. زیان مادی: از نظر اقتصادی، پولی که برای خرید مواد بیکیفیت و تقلبی پرداخت میشود، بیش از ارزش مادۀ خریداری شده است. بهعنوان مثال: برخی از متقلبان از پرچم گیاه گلرنگ و یا ریشکهای اطراف ذرت گیاههای مشابه استفاده کرده و آنرا بهعنوان زعفران میفروشند و یا موادی نظیر آرد، نان خشک، پوست پسته، گل افرا و زردچوبه را با یکدیگر مخلوط و بهعنوان زردچوبه میفروشند.<ref> [[شاهرخیhttp://vesal40.blogfa.com/post/516|شاهرخی]]، «انواع تقلب در بازار ایران»، وبلاگ شکلات تلخ.</ref> | ||
| خط ۴۹: | خط ۵۰: | ||
=منابع= | =منابع= | ||
قرآن | قرآن | ||
ابنبابویه، محمد بن على، ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، قم، دار الشریف الرضی، 1406ق. | |||
ابنسینا، حسین بن عبدالله، كنوز المعزمین، تهران، انجمن آثار ملی، 1331ش. | |||
ابنمسکویه، احمد بن محمد، جاویدان خرد، ترجمه تقیالدین محمد شوشتری، تبریز، شفق، بهار 2535 شاهنشاهی. | |||
ابنمنظور، محمد بن مكرم، لسان العرب، | ابنمنظور، محمد بن مكرم، لسان العرب، بیروت، دار صادر، 1414ق. | ||
اخوان الصفاء، رسائل اخوان الصفاء و خلان الوفاء، | اخوان الصفاء، رسائل اخوان الصفاء و خلان الوفاء، بیروت، الدار الاسلامیة، 1412ق. | ||
اقدامی، پریا، «چه کسانی برند میخرند و چه کسانی سراغ تقلبیها میروند؟»، وبسایت فوتوفن، تاریخ درج مطلب: 17 شهریور 1393ش. | اقدامی، پریا، «چه کسانی برند میخرند و چه کسانی سراغ تقلبیها میروند؟»، وبسایت فوتوفن، تاریخ درج مطلب: 17 شهریور 1393ش. | ||
«اصول پدافند غیرعامل»، وبسایت معاونت پژوهشی و فناوری دانشگاه مغان، تاریخ مشاهده سایت: 12 بهمن 1402ش. | «اصول پدافند غیرعامل»، وبسایت معاونت پژوهشی و فناوری دانشگاه مغان، تاریخ مشاهده سایت: 12 بهمن 1402ش. | ||
«ایساکو خطر استفاده از قطعات تقلبی را گوشزد میکند»، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: 16 تیر 1395ش. | «ایساکو خطر استفاده از قطعات تقلبی را گوشزد میکند»، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: 16 تیر 1395ش. | ||
پاکروان، مولود، «تقلبیها»، وبسایت تجارت فردا، تاریخ درج مطلب: 14 دی 1392ش. | پاکروان، مولود، «تقلبیها»، وبسایت تجارت فردا، تاریخ درج مطلب: 14 دی 1392ش. | ||
پاینده، ابو القاسم، نهج الفصاحة، تهران، دنیاى دانش، 1382ش. | |||
«تفاوت قطعات اصلی و جعلی در خرید عمده قطعات خودرو»، وبسایت مرکز راهنمای داسکو، تاریخ درج مطلب: 2 اردیبهشت 1402ش.. | «تفاوت قطعات اصلی و جعلی در خرید عمده قطعات خودرو»، وبسایت مرکز راهنمای داسکو، تاریخ درج مطلب: 2 اردیبهشت 1402ش.. | ||
جوادی آملی، عبدالله، انتظار بشر از دین، قم، اسراء، 1380ش. | |||
جوادی آملی، عبدالله، تسنیم: تفسیر قرآن کریم، قم، اسراء، 1389ش. | |||
جوادی آملی، عبدالله، جامعه در قرآن، قم، اسراء، 1389ش. | |||
جوادی آملی، عبدالله، مبادی اخلاق در قرآن، قم، اسراء، 1387ش. | |||
حاتمیفر، محمد، «کلاهبرداری رهن و اجاره املاک»، وبسایت دادحامی، وکیل مشاورۀ حقوقی، تاریخ درج مطلب: 27 دی 1402ش. | حاتمیفر، محمد، «کلاهبرداری رهن و اجاره املاک»، وبسایت دادحامی، وکیل مشاورۀ حقوقی، تاریخ درج مطلب: 27 دی 1402ش. | ||
حسینى اردكانى، احمد بن محمد، مرآت الاكوان، تصحیح و تعلیق از عبدالله نورانى، تهران، میراث مكتوب، 1375ش. | |||
«خودشناسی مقدمۀ خداشناسی»، وبسایت مرکز پاسخگویی تبیان، تاریخ بازدید از سایت: 14 بهمن 1402ش. | «خودشناسی مقدمۀ خداشناسی»، وبسایت مرکز پاسخگویی تبیان، تاریخ بازدید از سایت: 14 بهمن 1402ش. | ||
داودی، شراره، «10 کودتای تکاندهنده دنیا»، خبرگزاری مهر،تاریخ درج مطلب: 22 اسفند 1394ش. | داودی، شراره، «10 کودتای تکاندهنده دنیا»، خبرگزاری مهر،تاریخ درج مطلب: 22 اسفند 1394ش. | ||
دغیم، سمیح، موسوعة مصطلحات الامام فخرالدین الرازى، بیروت، ناشرون، 2001م. | |||
سجادى، | سجادى، سیدجعفر، فرهنگ اصطلاحات فلسفى ملاصدرا، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى، 1379ش. | ||
سجادی، | سجادی، سیدجعفر، فرهنگ معارف اسلامى، تهران، دانشگاه تهران، 1373ش. | ||
سعدی شیرازی، | سعدی شیرازی، مصلحالدین، كلیات سعدی، تهران، فارابی، 1384ش. | ||
سلطانی، کیمیا، «خطرات و اثرات استفاده لوازم آرایشی فیک و تقلبی»، وبسایت مجلۀ تخصصی سوراو، تاریخ درج مطلب: 16 تیر 1402ش. | سلطانی، کیمیا، «خطرات و اثرات استفاده لوازم آرایشی فیک و تقلبی»، وبسایت مجلۀ تخصصی سوراو، تاریخ درج مطلب: 16 تیر 1402ش. | ||
شاهرخی، علی، «انواع تقلب در بازار ایران»، وبلاگ شکلات تلخ، تاریخ درج مطلب: 15 آبان 1391ش. | شاهرخی، علی، «انواع تقلب در بازار ایران»، وبلاگ شکلات تلخ، تاریخ درج مطلب: 15 آبان 1391ش. | ||
شهرزورى، | شهرزورى، شمسالدین، نزهة الارواح و روضة الافراح (تاریخ الحكماء)، ترجمۀ مقصود على تبریزى، تهران، علمى فرهنگى، 1365ش. | ||
«شکایت از سایتها و کانالهای صیغهیابی و کلاهبرداری در تلگرام و فضای مجازی»، سامانه حقوقی شکایت 24، راهنمای تنظیم و ثبت شکایت، تاریخ درج مطلب: 29 دی 1401ش. | «شکایت از سایتها و کانالهای صیغهیابی و کلاهبرداری در تلگرام و فضای مجازی»، سامانه حقوقی شکایت 24، راهنمای تنظیم و ثبت شکایت، تاریخ درج مطلب: 29 دی 1401ش. | ||
صلیبا، جمیل، فرهنگ فلسفى، ترجمه منوچهر صانعى درهبیدى، تهران، حكمت، 1366ش. | |||
عراقیان، فرشته، و دیگران، «تقلب در آزمون مجازی و راهکارهای پیشگیری از آن»، وبسایت مجلۀ ایرانی آموزش در علوم پزشکی، تاریخ درج مطلب: 15 فروردین 1400ش. | عراقیان، فرشته، و دیگران، «تقلب در آزمون مجازی و راهکارهای پیشگیری از آن»، وبسایت مجلۀ ایرانی آموزش در علوم پزشکی، تاریخ درج مطلب: 15 فروردین 1400ش. | ||
علیشاهی، رحیم، «استفاده از قطعات تقلبی خطرات جانی را برای مردم بههمراه دارد»، خبرگزاری میزان، تاریخ بارگزاری مطلب: 15 مهر 1396ش. | علیشاهی، رحیم، «استفاده از قطعات تقلبی خطرات جانی را برای مردم بههمراه دارد»، خبرگزاری میزان، تاریخ بارگزاری مطلب: 15 مهر 1396ش. | ||
فضلالله همدانی، رشیدالدین، جامع التواریخ، به کوشش بهمن اکبری، تهران، اقبال، 1338ش. | فضلالله همدانی، رشیدالدین، جامع التواریخ، به کوشش بهمن اکبری، تهران، اقبال، 1338ش. | ||
فیومى مقرى، احمد بن محمد، المصباح المنیر فی غریب الشرح الكبیر للرافعی، قم، دارالرضی، بیتا. | |||
فعلی، سعید، «عوامل مؤثر بر تقلب دانشجویان درآزمونهای دانشگاهی»، فصلنامۀ پژوهش و برنامهریزی در آموزش عالی، شماره 71، خرداد 1393ش. | فعلی، سعید، «عوامل مؤثر بر تقلب دانشجویان درآزمونهای دانشگاهی»، فصلنامۀ پژوهش و برنامهریزی در آموزش عالی، شماره 71، خرداد 1393ش. | ||
کرمی، سعید، «شکایت از فروش کالای تقلبی چگونه است؟»، وبسایت شکایت 24، راهنمای تنظیم و ثبت شکایت، تاریخ درج مطلب: 17 خرداد 1401ش. | کرمی، سعید، «شکایت از فروش کالای تقلبی چگونه است؟»، وبسایت شکایت 24، راهنمای تنظیم و ثبت شکایت، تاریخ درج مطلب: 17 خرداد 1401ش. | ||
مصطفوى، | مصطفوى، سیدحسن، التحقیق فى كلمات القرآن الكریم، بیروت- لندن- قاهره، دارالكتب العلمیة- مركز نشر آثار علامه مصطفوی، 1430ق. | ||
مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، قم، صدرا، 1373ش. | |||
«معایب استفاده از قطعات تقلبی برای خودرو»، وبسایت مرکز راهنمای داسکو، تاریخ درج مطلب: 11 شهریور 1402ش. | «معایب استفاده از قطعات تقلبی برای خودرو»، وبسایت مرکز راهنمای داسکو، تاریخ درج مطلب: 11 شهریور 1402ش. | ||
«۷۵ درصد عسلها در بازار تقلبی است / تقلب در کدام مواد غذایی بیشتر است؟»، وبسایت خبری تحلیلی عصر ایران، تاریخ درج مطلب: 14 آبان 1402ش. | «۷۵ درصد عسلها در بازار تقلبی است / تقلب در کدام مواد غذایی بیشتر است؟»، وبسایت خبری تحلیلی عصر ایران، تاریخ درج مطلب: 14 آبان 1402ش. | ||
