پیش‌نویس:بهشت غرب: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۱۰: / خط ۱۰: @@
 «بهشت غرب» تصویری آرمانی، بی‌نقص و ایده‌آل از تمدن غربی<ref>بذرافشان، سید محمد کاظم یزدی فقیه دور اندیش: فقیه دور اندیش، ۱۳۷۶ش، ص۱۲.</ref> است<ref>یثربی، «غرب‌زدگی چیست و غرب‌زده کیست؟»، وب‌سایت تبیان.</ref> که در نقطه مقابل جامعه خودی با فرهنگ بومی و باورهای دینی قرار می‌گیرد.<ref>توکلیان، «مهندس بازرگان و مقوله غرب»، ۱۳۷۵ش، ص۵۱.</ref><ref group="دیدگاه">به نظر اگر این مطلب را در شروع بحث بیاورید بهتر باشد.</ref><ref group="دیدگاه">پیشینه شکلگیری این اصطلاح کنایی چیست؟ چه کسی به کار برد و چه منظور و غرضی داشت؟</ref>
-== بعضی از مظاهر بهشت غرب<ref group="دیدگاه">خیلی قلم فرسایی صورت گرفته است. هر کدام از این موارد در یک جمله توضیح داده شود کافی است. اگر این تفکیک و نمایه ها زحمت خود شماست نه مستقیما از منابع، می‌توان در تعداد هم کمی تلفیق کرد:
+== بعضی از مظاهر بهشت غرب ==
+تصور غرب به عنوان «بهشت» و کمال مطلوب، در ابعاد مختلف فکری، فرهنگی، هویتی و اقتصادی جوامع شرقی بروز می‌یابد. بعضی از مظاهر و مصادیق این شیفتگی و خودباختگی عبارتند از:
-'''وابستگی فکری و معرفتی:''' پذیرش مطلق و غیرانتقادی اندیشه‌های غربی و انحصار معیارهای توسعه، موفقیت و عقلانیت به استانداردهای غرب.
+'''وابستگی فکری و معرفتی''': پذیرش مطلق<ref>شریعتی، چه باید کرد، ۱۳۸۰ش، ص۳۲۰.</ref> و غیرانتقادی اندیشه‌های غربی<ref>اعرافی، ''وحدت حوزه و دانشگاه''، 1398ش، ص 129.</ref> و انحصار معیارهای موفقیت،<ref>موسوی، «غرب‌زدگی و ریشه‌های روانی، فلسفی و تمدنی»، وب‌سایت دانشگاه فرهنگیان.</ref> عقلانیت<ref>موسوی، «غرب‌زدگی و ریشه‌های روانی، فلسفی و تمدنی»، وب‌سایت دانشگاه فرهنگیان.</ref> و توسعه به استانداردهای غرب.<ref>بذرافشان، سید محمد کاظم یزدی فقیه دور اندیش: فقیه دور اندیش، 1376ش، ص۱۲.</ref>
-'''ازخودبیگانگی فرهنگی:''' تقلید در سبک زندگی، مصرف‌گرایی نمایشیِ کالاهای غربی جهت کسب تشخص، و تحقیر مؤلفه‌های هویت ملی (مانند زبان و خط مادری).
+'''ازخودبیگانگی فرهنگی''': تقلید در سبک زندگی،<ref>شریعتی، چه باید کرد، ۱۳۸۰ش، ص۳۱۹.</ref> مصرف‌گرایی نمایشیِ کالاهای غربی جهت کسب تشخّص<ref>شریعتی، چه باید کرد، ۱۳۸۰ش، ص۳۱۸.</ref> و تحقیر مؤلفه‌های هویت ملی مانند زبان و خط مادری.<ref>شریعتی، چه باید کرد، ۱۳۸۰ش، ص۲۷۳.</ref>
-'''مطلق‌انگاری اقتصادی و سیاسی:''' پندار غرب به عنوان یگانه الگوی بی‌نقص رفاه و آزادی (توهم نسخه نجات)، توأم با نادیده‌انگاری چالش‌های درونی و پیامدهای تاریخی آن.</ref> ==
+'''مطلق‌انگاری اقتصادی و سیاسی''': پندار غرب به عنوان بهشت اقتصادی دنیا<ref>رضوان پور، نظریه پردازی درباره آینده جهان، ص۳۳.</ref> و یگانه الگوی بی‌نقصِ رفاه و آزادی،<ref>موسوی، «غرب‌زدگی و ریشه‌های روانی، فلسفی و تمدنی»، وب‌سایت دانشگاه فرهنگیان.</ref> توأم با نادیده‌انگاری چالش‌های درونی و پیامدهای تاریخی آن.<ref>ابوطالبی، ارتجاع روشنفکری بعد از انقلاب اسلامی،  ۱۳۸۷ش، ص۱۶۳.</ref>
-به گزارش کارشناسان و پژوهشگران، تصور غرب به عنوان یک «بهشت آرمانی» و کمال مطلوب، در ابعاد مختلف فکری، فرهنگی، هویتی و اقتصادی جوامع شرقی بروز می‌یابد. بعضی از مظاهر و مصادیق این شیفتگی و خودباختگی عبارتند از:
-۱. '''مطلق‌انگاری و مرعوبیت فکری''': به گفته‌ی پژوهشگران، این پدیده به شکل پذیرش بی‌چون‌وچرای اندیشه‌های غربی نمایان می‌شود؛ به گونه‌ای که تا سخنی مورد تایید غرب نباشد، پذیرفته نمی‌شود.<ref>شریعتی، چه باید کرد، ۱۳۸۰ش، ص۳۲۰.</ref> براي مثال، آثار متفکرانی چون کانت، فروید، هگل، گادامر و پوپر به کعبه‌ی آمال و وحی مُنزل برای برخی روشنفکران و اساتید تبدیل می‌شود؛ در حالی که سلامت فکری جامعه نیازمند قدرت نقد و تفکیک سره از ناسره در مواجهه با فرهنگ‌های بیگانه است.<ref>اعرافی، وحدت حوزه و دانشگاه، ۱۳۹۸ش، ص ۱۲۹.</ref>
-۲. '''تعریف استانداردهای موفقیت بر اساس غرب''': محققان حوزه‌ی آموزش و رسانه بر این باورند که در چنین فضایی، نظام‌های آموزشی، رسانه‌ها و الگوهای پیرامونی به گونه‌ای شکل می‌گیرند که تنها معیار موفقیت<ref>موسوی، «غرب‌زدگی و ریشه‌های روانی، فلسفی و تمدنی»، وب‌سایت دانشگاه فرهنگیان.</ref> و توسعه، همگامی با علم، سیاست و اقتصاد غربی معرفی می‌شود.<ref>بذرافشان، سید محمد کاظم یزدی فقیه دور اندیش: فقیه دور اندیش، ۱۳۷۶ش، ص۱۲.</ref>
-۳. '''توهم «نسخه‌ی نجات»''':<ref>موسوی، «غرب‌زدگی و ریشه‌های روانی، فلسفی و تمدنی»، وب‌سایت دانشگاه فرهنگیان.</ref> غرب در نگاه انسانِ خسته از کاستی‌های داخلی، نماد مطلق «عقلانیت» و «آزادی فردی» تلقی می‌گردد. به زعم کارشناسان، این شیفتگی، در واقع آرزوی رهایی از وضعیت موجود است که باعث می‌شود فرد چشم خود را بر روی خوی غارتگری و دشمنی‌های غرب ببندد و آن را تنها نسخه‌ی نجات بپندارد.<ref>موسوی، «غرب‌زدگی و ریشه‌های روانی، فلسفی و تمدنی»، وب‌سایت دانشگاه فرهنگیان.</ref>
-۴. '''تقلید کورکورانه در سبک زندگی''': به گزارش پژوهشگران فرهنگی، در باور کسانی که غرب را بهشت می‌دانند، هر پدیده‌ای در آنجا مطلوب و شایسته‌ی تقلید است.<ref>مولانا، «رسانه‌ها و غرب‌شناسی: سخنرانی آقای دکتر حمید مولانا در جمع محققان ایرانی»، 1378ش، ص۱۸۶۶.</ref> این الگوپذیری تمام شئون زندگی از جمله ذائقه غذایی، پوشش، دکوراسیون منزل و حتی برنامه‌های روزمره را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد.<ref>شریعتی، چه باید کرد، ۱۳۸۰ش، ص۳۱۹.</ref>
-۵. '''تحقیر زبانی و فرهنگ''': زبان‌شناسان و محققان فرهنگی، تحقیر زبان و خط مادری را از دیگر مظاهر این پدیده می‌دانند. به گفته‌ی آنان، پیشنهاد تغییر خط ملی برای «باسواد شدن» با وجود الگوهای موفق جهانی از پیشرفت بدون تغییر زبان،<ref>شریعتی، چه باید کرد، ۱۳۸۰ش، ص۲۷۳.</ref> تظاهر به لهجۀ فرنگی در حالی‌که هیچ تسلطی بر آن زبان ندارد و یا افتخار به فراموش کردن زبان مادری پس از اقامتی کوتاه در غرب، از نشانه‌های بارز این ازخودبیگانگی فرهنگی است.<ref>شریعتی، بازگشت به خویشتن، ۱۳۵۶ش، ص۳۰.</ref>
-۶. '''پندار غرب به عنوان بهشت اقتصادی دنیا''':<ref>رضوانی، نظریه‌پردازی درباره آینده جهان، ۱۳۸۶ش، ص۳۳.</ref> بعضی کارشناسان تأکید دارند که نگاه تک‌بعدی به رفاه مادی غرب و نادیده گرفتن چالش‌های آن، سبب می‌شود تا اقتصاد غربی به عنوان یگانه الگوی بی‌نقص و غایت آرزوهای اقتصادی تلقی گردد.<ref>ابوطالبی، ارتجاع روشنفکری بعد از انقلاب اسلامی،  ۱۳۸۷ش، ص۱۶۳.</ref>
-۷. '''تمایل شدید به مصرف‌ كالاي غربی''': پژوهشگران علوم اجتماعی یکی از بارزترین پیامدهای این انگاره را تمایل شدید به مصرف کالاهای غربی می‌دانند؛ زیرا فردِ دچار خودباختگی، خود را حقیر پنداشته و استفاده از تولیدات «بهشت غرب» را مایه‌ی اعتبار و تشخص خود به شمار می‌آورد.<ref>شریعتی، چه باید کرد، ۱۳۸۰ش، ص۳۱۸.</ref>
 == عوامل و زمینه‌های شکل‌گیری تصویر «بهشت غرب» ==