| خط ۱۷: | خط ۱۷: | ||
=== رویکرد دینی === | === رویکرد دینی === | ||
در آموزههای اسلام، برای حفظ [[عفت]] عمومی و [[تحکیم خانواده]]، به دوری از نگاه حرام و بهویژه تکرار آن، توصیه شده است؛<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/111280/اهمیت_حفظ_چشم_در_زندگی_خانوادگی «اهمیت حفظ چشم در زندگی خانوادگی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> ازجمله روایاتی با این مضمون که اولین نگاه برای تو، دومین نگاه علیه تو و سومین نگاه موجب هلاک تو است،<ref>[https://hadith.inoor.ir/fa/hadith/102620/related شیخ صدوق، من لایحضره الفقیه، 1405ق، ج3، ص474.]</ref> نگاه پساز نگاه، بذر شهوت در دل میکارد و برای به فتنهکشاندن فرد کافی است<ref>[https://www.hadithlib.com/hadithtxts/view/29020341 شیخ صدوق، من لایحضره الفقیه، 1405ق، ج4، ص18.]</ref> و اینکه از نگاه زیادی بپرهیز که تخم هوس میپراکند و غفلت میزاید.<ref>[https://www.hadithlib.com/hadithtxts/view/29020291 مجلسی، بحارالانوار، 1421ق، ج99، ص199.]</ref> در این رویکرد، در صورت تولید هیجانات جنسی ناشی از نگاه آلوده و عدم ارضای صحیح برانگیختگی جنسی، تنشهای روانی ایجاد میشود و با تکرار این فرایند و عدم کامیابی، این تنشها به عقدههای درازمدت تبدیل میشود.<ref>[https://iqiri.dte.ir/article_75057.html زنگیآبادی، «بررسی روانشناختی نگاه به نامحرم با محوریت قرآن و حدیث (نقش کنترل نگاه به نامحرم در سلامت روان)»، 1402ش، ص48.]</ref>[[پرونده:چشم-چرانی.jpg|بندانگشتی|تصویر یک بسیجی که در زمان زیارت خانمها از شهدای گمنام چشم پوشی کرده]] | در آموزههای اسلام، برای حفظ [[عفت]] عمومی و [[تحکیم خانواده]]، به دوری از نگاه حرام و بهویژه تکرار آن، توصیه شده است؛<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/111280/اهمیت_حفظ_چشم_در_زندگی_خانوادگی «اهمیت حفظ چشم در زندگی خانوادگی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> ازجمله روایاتی با این مضمون که اولین نگاه برای تو، دومین نگاه علیه تو و سومین نگاه موجب هلاک تو است،<ref>[https://hadith.inoor.ir/fa/hadith/102620/related شیخ صدوق، من لایحضره الفقیه، 1405ق، ج3، ص474.]</ref> نگاه پساز نگاه، بذر شهوت در دل میکارد و برای به فتنهکشاندن فرد کافی است<ref>[https://www.hadithlib.com/hadithtxts/view/29020341 شیخ صدوق، من لایحضره الفقیه، 1405ق، ج4، ص18.]</ref> و اینکه از نگاه زیادی بپرهیز که تخم هوس میپراکند و غفلت میزاید.<ref>[https://www.hadithlib.com/hadithtxts/view/29020291 مجلسی، بحارالانوار، 1421ق، ج99، ص199.]</ref> در این رویکرد، در صورت تولید هیجانات جنسی ناشی از نگاه آلوده و عدم ارضای صحیح برانگیختگی جنسی، تنشهای روانی ایجاد میشود و با تکرار این فرایند و عدم کامیابی، این تنشها به عقدههای درازمدت تبدیل میشود.<ref>[https://iqiri.dte.ir/article_75057.html زنگیآبادی، «بررسی روانشناختی نگاه به نامحرم با محوریت قرآن و حدیث (نقش کنترل نگاه به نامحرم در سلامت روان)»، 1402ش، ص48.]</ref>[[پرونده:چشم-چرانی.jpg|بندانگشتی|تصویر یک بسیجی که در زمان زیارت خانمها از شهدای گمنام چشم پوشی کرده]] | ||
در آیهای از قرآن کریم، به مردان توصیه شده است که چشمهای خود را از نظر به حرام نگاه دارند.<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/آیه_30_سوره_نور سوره نور، آیه 30.]</ref> داستان آیه مربوط به جوانی از انصار است که نگاه خود را به زنی دوخته بود که مقنعهٔ خود را پشت گوش قرار داده و گردن و مقداری از سینهٔ او نمایان بود. جوان که به زن خیره شده بود، با صورت به دیوار برخورد کرد و خون از صورتش جاری شد. وی به محضر [[حضرت محمد|پیامبر اکرم]] رفت و از بدپوشی زنان شکوه کرد. این آیه بر پیامبر خدا نازل شد که در ابتدای آن تأکید میشود که مردان مؤمن از چشمچرانی و نگاه به نامحرم پرهیز و در مسائل جنسی تقوا پیشه کنند؛ سپس فلسفه این توصیه را پاکزیستی معرفی میکند.<ref>[https://old.makarem.ir/compilation/reader.aspx?mid=22815 مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، 1386ش، ج14، ذیل آیه 30، سوره نور.]</ref> در آیهٔ دیگریاز سوره نور،<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/آیه_31_سوره_نور سوره نور، آیه 31.]</ref> چشمپوشی به زنان نیز توصیه شده است، تا تصور نشود چشمچرانی مخصوص مردان است و زنان از این قاعده مستثنی هستند.<ref>[https://old.makarem.ir/compilation/reader.aspx?mid=22815 مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، 1386ش، ج14، ذیل آیه 30، سوره نور.]</ref> همچنین در قرآن به خیانت چشمان اشاره شده<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/آیه_19_سوره_غافر سوره غافر، آیه 19.]</ref> که بعضی مفسران آن را به چشمچرانی و نگاه دزدانه به [[نامحرم]] تفسیر کردهاند.<ref>[https://hadana.ir/چشم-چرانی-و-راه-درمان-آن-از-نظر-دین/ «چشمچرانی و راه درمان آن از نظر دین»، وبسایت هدانا.]</ref> | در آیهای از قرآن کریم، به مردان توصیه شده است که چشمهای خود را از نظر به حرام نگاه دارند.<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/آیه_30_سوره_نور سوره نور، آیه 30.]</ref> داستان آیه مربوط به جوانی از انصار است که نگاه خود را به زنی دوخته بود که مقنعهٔ خود را پشت گوش قرار داده و گردن و مقداری از سینهٔ او نمایان بود. جوان که به زن خیره شده بود، با صورت به دیوار برخورد کرد و خون از صورتش جاری شد. وی به محضر [[حضرت محمد|پیامبر اکرم]] رفت و از بدپوشی زنان شکوه کرد. این آیه بر پیامبر خدا نازل شد که در ابتدای آن تأکید میشود که مردان مؤمن از چشمچرانی و نگاه به نامحرم پرهیز و در مسائل جنسی تقوا پیشه کنند؛ سپس فلسفه این توصیه را پاکزیستی معرفی میکند.<ref>[https://old.makarem.ir/compilation/reader.aspx?mid=22815 مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، 1386ش، ج14، ذیل آیه 30، سوره نور.]</ref> در آیهٔ دیگریاز سوره نور،<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/آیه_31_سوره_نور سوره نور، آیه 31.]</ref> چشمپوشی به زنان نیز توصیه شده است، تا تصور نشود چشمچرانی مخصوص مردان است و زنان از این قاعده مستثنی هستند.<ref>[https://old.makarem.ir/compilation/reader.aspx?mid=22815 مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، 1386ش، ج14، ذیل آیه 30، سوره نور.]</ref> همچنین در قرآن به خیانت چشمان اشاره شده<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/آیه_19_سوره_غافر سوره غافر، آیه 19.]</ref> که بعضی مفسران آن را به چشمچرانی و نگاه دزدانه به [[نامحرم]] تفسیر کردهاند.<ref>[https://hadana.ir/چشم-چرانی-و-راه-درمان-آن-از-نظر-دین/ «چشمچرانی و راه درمان آن از نظر دین»، وبسایت هدانا.]</ref> | ||
از منظر فقیهان، هرگونه نگاه شهوتآلود به نامحرم، خواه حضوری باشد یا از طریق فیلم (زنده یا غیرزنده) و عکس، حرام است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=27847 خامنهای، رساله آموزشی 2، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای.]</ref> همچنین نگاهکردن مرد به بدن و موی زن نامحرم، حتی بدون قصد شهوت، حرام است.<ref>[https://www.sistani.org/persian/book/search/812554/ آیتالله سیستانی، توضیح المسائل، مسئله 2451.]</ref> نگاه زن به بدن مرد نامحرم نیز حرام است. نگاه کردن به صورت و دستهای زن نامحرم تا مچ اگر به قصد لذّت نباشد و مایه فساد و گناه نشود، اشکال ندارد.<ref>مکارم شیرازی، احکام خانواده در پرتو فقه اسلامی، 1389ش، ص21.</ref> | از منظر فقیهان، هرگونه نگاه شهوتآلود به نامحرم، خواه حضوری باشد یا از طریق فیلم (زنده یا غیرزنده) و عکس، حرام است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=27847 خامنهای، رساله آموزشی 2، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای.]</ref> همچنین نگاهکردن مرد به بدن و موی زن نامحرم، حتی بدون قصد شهوت، حرام است.<ref>[https://www.sistani.org/persian/book/search/812554/ آیتالله سیستانی، توضیح المسائل، مسئله 2451.]</ref> نگاه زن به بدن مرد نامحرم نیز حرام است. نگاه کردن به صورت و دستهای زن نامحرم تا مچ اگر به قصد لذّت نباشد و مایه فساد و گناه نشود، اشکال ندارد.<ref>مکارم شیرازی، احکام خانواده در پرتو فقه اسلامی، 1389ش، ص21.</ref> | ||
| خط ۶۲: | خط ۶۱: | ||
== زشتانگاری چشمچرانی در فرهنگ ایرانیان == | == زشتانگاری چشمچرانی در فرهنگ ایرانیان == | ||
آموزههای فرهنگی ایرانیان | آموزههای فرهنگی ایرانیان با بیان حکمتها، جوانان را نسبت به خطرات چشمچرانی آگاهی داده است.<ref>[https://kayhan.ir/fa/news/173570/چشمچرانی-خیانت-چشم میرزامحمد، «چشمچرانی؛ خیانت چشم»، وبسایت روزنامه کیهان.]</ref> همچنین از راه توجه دادن به غیرت افراد، با آموزههایی مانند «هر که باشد نظرش در پی ناموس کَسی، پی ناموس وی افتد نظر بوالهوسی»، دیگران را از چشمچرانی پرهیز میدهند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/8123/106814/چشم-چرانی-هم-شد-کار! عرفانیان، «چشمچرانی هم شد کار!»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> حافظ در اشعار خود دربارهٔ چشمچرانی چنین سروده است:<ref>[https://ganjoor.net/hafez/ghazal/sh393 حافظ، غزلیات، غزل شماره 393، وبسایت گنجور.]</ref> | ||
{{شعر جدید|متن=منم که شهره شهرم به عشق ورزیدن \\منم که شهره شهرم به عشق ورزیدن}} | {{شعر جدید|متن=منم که شهره شهرم به عشق ورزیدن \\منم که شهره شهرم به عشق ورزیدن}} | ||
در برخی آثار ادبی، از جمله اشعار باباطاهر، نگاه اخلاقی به چشمچرانی، بازتاب یافته است:<ref>[https://ganjoor.net/babataher/2beytiha/sh23 باباطاهر، دیوان اشعار، وبسایت گنجور.]</ref> | |||
{{شعر جدید | متن = ز دست دیده و دل هر دو فریاد \\ که هر چه دیده بیند دل کند یاد | {{شعر جدید | متن = ز دست دیده و دل هر دو فریاد \\ که هر چه دیده بیند دل کند یاد | ||
