پالایش متن |
پالایش متن |
||
| خط ۱۲: | خط ۱۲: | ||
* رابطهٔ بدون دخول که با کارهایی مانند بوسیدن، نوازش، لمس اندامهای جنسی یا نواحی حساس مانند سینهها میتواند به تحریک، برانگیختگی، ارگاسم و ارضای جنسی منجر شود.<ref>[https://psychology.avije.org/sexual-counseling/روش-های-ارضای-صحیح-زن-بدون-دخول/ «چگونه زنان را بدون دخول ارضا کنید»، وبسایت کلینیک روانشناسی آویژه.]</ref> این شیوه در شرایط گوناگون کاربرد دارد؛ ازجمله: در دوران عقد که زوجین امکان دخول ندارند،<ref>[https://www.beytoote.com/wedlock/doran-zendegi/excitability-fans.html «آمیزش جنسی چیست؟»، وبسایت بیتوته.]</ref> زمانی که یکی از طرفین دچار محدودیت جسمی یا روانی است،<ref>[https://drnejatclinic.com/رابطه-جنسی-بدون-دخول/ «رابطه جنسی بدون دخول»، وبسایت کلینیک دکتر نجات.]</ref> یا برای جلوگیری از [[بارداری]].<ref>[https://psychology.avije.org/sexual-counseling/روش-های-ارضای-صحیح-زن-بدون-دخول/ «چگونه زنان را بدون دخول ارضا کنید»، وبسایت کلینیک روانشناسی آویژه.]</ref> | * رابطهٔ بدون دخول که با کارهایی مانند بوسیدن، نوازش، لمس اندامهای جنسی یا نواحی حساس مانند سینهها میتواند به تحریک، برانگیختگی، ارگاسم و ارضای جنسی منجر شود.<ref>[https://psychology.avije.org/sexual-counseling/روش-های-ارضای-صحیح-زن-بدون-دخول/ «چگونه زنان را بدون دخول ارضا کنید»، وبسایت کلینیک روانشناسی آویژه.]</ref> این شیوه در شرایط گوناگون کاربرد دارد؛ ازجمله: در دوران عقد که زوجین امکان دخول ندارند،<ref>[https://www.beytoote.com/wedlock/doran-zendegi/excitability-fans.html «آمیزش جنسی چیست؟»، وبسایت بیتوته.]</ref> زمانی که یکی از طرفین دچار محدودیت جسمی یا روانی است،<ref>[https://drnejatclinic.com/رابطه-جنسی-بدون-دخول/ «رابطه جنسی بدون دخول»، وبسایت کلینیک دکتر نجات.]</ref> یا برای جلوگیری از [[بارداری]].<ref>[https://psychology.avije.org/sexual-counseling/روش-های-ارضای-صحیح-زن-بدون-دخول/ «چگونه زنان را بدون دخول ارضا کنید»، وبسایت کلینیک روانشناسی آویژه.]</ref> | ||
== مراحل | == مراحل == | ||
متخصصان، رابطهٔ جنسی کامل را یک فرایند میدانند که از چند مرحله تشکیل شده است:<ref>نورعلیزاده میانجی، سلامت و اختلال جنسی همسران، رویکردی اسلامی و روانشناختی، ۱۴۰۱ش، ص۱۱۲.</ref> | متخصصان، رابطهٔ جنسی کامل را یک فرایند میدانند که از چند مرحله تشکیل شده است:<ref>نورعلیزاده میانجی، سلامت و اختلال جنسی همسران، رویکردی اسلامی و روانشناختی، ۱۴۰۱ش، ص۱۱۲.</ref> | ||
| خط ۲۱: | خط ۲۱: | ||
# مرحلهٔ فرونشینی: آخرین مرحله، بازگشت بدن به حالت آرامش است؛ ضربان قلب، تنفس و پرخونی اندام تناسلی به حالت عادی برمیگردد.<ref>جمشیدی، بحث دربارهٔ بدکارکردی جنسی، ۱۳۹۹ش، ص۱۷.</ref> در مردان، با پایان ارگاسم، نعوظ در یکی دو دقیقه از بین میرود.<ref>هال، فیزیولوژی پزشکی گایتون و هال، ۱۳۹۹ش، ص۲۲۶.</ref> | # مرحلهٔ فرونشینی: آخرین مرحله، بازگشت بدن به حالت آرامش است؛ ضربان قلب، تنفس و پرخونی اندام تناسلی به حالت عادی برمیگردد.<ref>جمشیدی، بحث دربارهٔ بدکارکردی جنسی، ۱۳۹۹ش، ص۱۷.</ref> در مردان، با پایان ارگاسم، نعوظ در یکی دو دقیقه از بین میرود.<ref>هال، فیزیولوژی پزشکی گایتون و هال، ۱۳۹۹ش، ص۲۲۶.</ref> | ||
== | == وضعیت == | ||
وضعیت زن و مرد در | وضعیت زن و مرد در هنگام آمیزش، که گاهی پوزیشن نامیده میشود، شکلهای گوناگونی دارد.<ref>[https://impo.app/sex-position?currentCategory=sex-therapy شریعتی، «انواع پوزیشن سکس به همراه عکس»، وبسایت ایمپو.]</ref> از نظر الگوی رفتاری، وضعیت چهرهبهچهره متداولترین حالت برای شروع رابطه است و مورد تأکید متخصصان قرار دارد؛ زیرا افزون بر سهولت دخول، ارتباط عاطفی و هیجانی بیشتری میان همسران ایجاد میکند؛<ref>نورعلیزاده میانجی، سلامت و اختلال جنسی همسران، رویکردی اسلامی و روانشناختی، ۱۴۰۱ش، ص۳۲۱.</ref> اما گاهی انتخاب وضعیت خاص، دلیل پزشکی یا فیزیولوژیک دارد؛ مانند دوران بارداری (برای ایمنی جنین) یا برای افرادی که مشکلات مفصلی یا کمردرد دارند تا از آسیب جسمانی پیشگیری شود.<ref>[https://impo.app/sex-position?currentCategory=sex-therapy شریعتی، «انواع پوزیشن سکس به همراه عکس»، وبسایت ایمپو.]</ref> | ||
== تفاوتهای مرد و زن در رابطه جنسی == | |||
پژوهشها نشان میدهند که مردان و زنان به دلیل تفاوتهای زیستی، از نظر میزان و نوع میل جنسی و نیز خودِ رابطه، تفاوتهای چشمگیری دارند.<ref>[https://qccpc.atu.ac.ir/article_17868.html?lang=fa صالحنیا و دیگران، «ادراک زنان از نقش کارکرد تنظیم رابطه جنسی در خانواده بر کیفیت زندگی زناشویی»، ۱۴۰۳ش، ص۷.]</ref> واکنش جنسی مردان سریعتر از زنان است؛ مردان حتی بدون تحریک از سوی همسر<ref>[https://sid.ir/paper/1123929/fa رجایی و گرجی، «مطالعه کیفیت روابط جنسی زوجین متقاضی طلاق»، ۱۴۰۱ش، ص۳۴.]</ref> و با دیدن صحنههای تحریککننده مانند برهنگی یا رفتار عشوهگرانه به آسانی برانگیخته میشوند<ref>موسوی و امامیراد، کتاب جامع رضایت جنسی همسران: عوامل و موانع، ۱۳۹۹ش، ص۱۶۴.</ref> و معمولاً به دنبال نزدیکی فیزیکی، تخلیهٔ نیاز و رسیدن به آرامش جنسی هستند؛<ref>نورعلیزاده میانجی، سلامت و اختلال جنسی همسران، رویکردی اسلامی و روانشناختی، ۱۴۰۱ش، ص۱۴۱.</ref> اما چرخهٔ پاسخ جنسی زنان پدیدهای زیستی-روانی است و از روابط عاطفی و زناشویی اثر میپذیرد؛<ref>[https://sid.ir/paper/1123929/fa رجایی و گرجی، «مطالعه کیفیت روابط جنسی زوجین متقاضی طلاق»، ۱۴۰۱ش، ص۳۴.]</ref> ازاینرو زنان در طول رابطه، به ابراز محبت و کلمات عاطفی از سوی همسر نیاز دارند.<ref>موسوی و امامیراد، کتاب جامع رضایت جنسی همسران: عوامل و موانع، ۱۳۹۹ش، ص۱۶۶.</ref> | |||
بر پایهٔ مطالعات تجربی، مردان به طور معمول در حدود ۵ دقیقه به اوج لذت (ارگاسم) میرسند، در حالی که این زمان برای زنان حدود ۲۰ دقیقه طول میکشد.<ref>نورعلیزاده میانجی، سلامت و اختلال جنسی همسران، رویکردی اسلامی و روانشناختی، ۱۴۰۱ش، ص۳۲۳.</ref> به همین دلیل، کارشناسان توصیه میکنند که مرد بر انزال خود کنترل داشته باشد و زمان آن را به گونهای تنظیم کند که زن نیز به ارضای کامل برسد.<ref>نورعلیزاده میانجی، سلامت و اختلال جنسی همسران، رویکردی اسلامی و روانشناختی، ۱۴۰۱ش، ص۳۰۷.</ref> | |||
== پیامدها == | |||
آمیزش جنسی مشروع، افزون بر لذتبخش بودن، آثار مثبت جسمی، روانی و زناشویی فراوانی دارد.<ref>[https://mom.ir/blog/Women-and-men-health/benefits-of-intercourse بابکانراد، «فواید رابطه جنسی برای زنان و مردان»، وبسایت مام.]</ref> این رابطه به زوجین در حل مشکلات زناشویی کمک میکند<ref>نورعلیزاده میانجی، سلامت و اختلال جنسی همسران، رویکردی اسلامی و روانشناختی، ۱۴۰۱ش، ص۲۴۳.</ref> و موجب آرامش روانی،<ref>[https://www.porseman.com/article/آميزش-جنسي-فوايد-آميزش-جنسي-فلسفه-لذت-جنسي/4903 «آمیزش جنسی-فواید آمیزش جنسی-فلسفه لذت جنسی»، وبسایت پرسمان.]</ref> نشاط، افزایش هوشیاری، کاهش خشم، دوری از افکار منفی و وسواس<ref>[https://tandorostan.ir/health/84/نزدیکی-جنسی-و-طب-سنتی رضاییپور، «آمیزش جنسی از دیدگاه طب سنتی ایرانی»، وبسایت پیام تندرستی.]</ref> و کاهش استرس و اضطراب میشود.<ref>نورعلیزاده میانجی، سلامت و اختلال جنسی همسران، رویکردی اسلامی و روانشناختی، ۱۴۰۱ش، ص۲۴۳.</ref> | |||
ابوعلی سینا نیز بر فواید آن تأکید کرده است. به باور او، آمیزش جنسی مواد زائد بدن را دفع میکند، بدن را برای رشد آماده میسازد و بیماریهایی مانند مالیخولیا و بیماریهای بلغمی را درمان میکند. از دیدگاه او، ترک آمیزش در برخی افراد با مزاجهای خاص، باعث سردی بدن، پریشانی و بیاشتهایی میشود. همچنین ماندن منی در بدن، آن را سمی کرده و بخارات سمی آن به قلب و مغز آسیب میزند. در زنان نیز ترک آمیزش باعث تنگی رحم، سنگینی و سردی بدن و دشواری در حرکت میگردد.<ref>ابنسینا، القانون فی الطب، ۱۴۲۶ق، ج۳، ص۴۰۷.</ref> | |||
آمیزش جنسی | |||
== مدیریت رابطه جنسی == | |||
دفعات و مدت زمان رابطهٔ جنسی برای هر زوجی متفاوت است و به عواملی مانند سن، توان جسمی، آمادگی روحی و شرایط زمانی و مکانی بستگی دارد. به گفتهٔ کارشناسان، مهمترین معیار، وضعیت جسمانی زوجین است. از آنجا که اسپرم برای بازگشت به کیفیت ایدهآل به حدود ۳ تا ۴ روز زمان نیاز دارد، در حالت معمول، هفتهای دو بار رابطه مناسب دانسته شده است. از نظر زمان نیز، اگرچه رابطه در شب و پیش از خواب رایجتر است، اما برخی پژوهشگران معتقدند که صبحگاه و پس از استراحت کامل از نظر پزشکی بهترین زمان است.<ref>[https://www.ensani.ir/fa/article/179961/بررسی-میزان-آگاهی-و-نیازهای-آموزشی-زوج-های-جوان-نسبت-به-رابطه-جنسی-سالم-در-استان-گیلان تیزرو، «بررسی میزان آگاهی و نیازهای آموزشی زوجهای جوان نسبت به رابطه جنسی سالم در استان گیلان»، ۱۳۸۴ش، ص۸۹.]</ref> | |||
برای بارورسازی (بارداری)، پزشکان توصیه میکنند که رابطه در فاصلهٔ ۴ تا ۵ روز پیش از تخمکگذاری تا چند ساعت پس از آن انجام شود.<ref>هال، فیزیولوژی پزشکی گایتون و هال، ۱۳۹۹ش، ص۲۷۰.</ref> زمان تخمکگذاری با کمکردن ۱۳ تا ۱۵ روز از سیکل قاعدگی محاسبه میشود؛ مثلاً در سیکل ۲۸ روزه، تخمکگذاری حدود روز ۱۴ و در سیکل ۴۰ روزه، حدود روز ۲۶ رخ میدهد.<ref>هال، فیزیولوژی پزشکی گایتون و هال، ۱۳۹۹ش، ص۲۷۱.</ref> | |||
در منابع اسلامی، از آمیزش روبهقبله یا پشتبهقبله نهی شده است<ref>صدوق، من لایحضرهالفقیه، 1413ق، ج3، ص404.</ref> و نیز توصیه شده که برای هدف فرزندآوری، در اول، نیمه و آخر ماه قمری از رابطه پرهیز شود.<ref>کلینی، الکافی، 1430ق، ج11، ص140.</ref> | |||
== رابطه جنسی سالم == | == رابطه جنسی سالم == | ||
{{اصلی|رابطه جنسی سالم}} | {{اصلی|رابطه جنسی سالم}} | ||
از دیدگاه متخصصان حوزه سلامت جنسی و روانشناسی رابطه، رابطهٔ جنسی سالم، فراتر از یک عمل بیولوژیک،<ref>[https://sid.ir/paper/1123929/fa رجایی و گرجی، «مطالعه کیفیت روابط جنسی زوجین متقاضی طلاق»، ۱۴۰۱ش، ص۳۴.]</ref> یک فرایند پویا، تعاملی و چندبعدی محسوب میشود<ref>[https://qccpc.atu.ac.ir/article_17868.html?lang=fa صالحنیا و دیگران، «ادراک زنان از نقش کارکرد تنظیم رابطه جنسی در خانواده بر کیفیت زندگی زناشویی»، ۱۴۰۳ش، ص۷.]</ref> که ابعاد جسمی و روانی طرفین را بهطور همزمان در بر میگیرد.<ref>[http://madarsho.com/blogpost/blog-نکاتی-برای-داشتن-رابطهٔ-جنسی-سالمتر «نکاتی برای داشتن رابطهٔ جنسی سالمتر»، وبسایت مادرشو.]</ref> کارشناسان علاوهبر توصیه به رعایت اصول بهداشت فردی و حفظ سلامت، بر | از دیدگاه متخصصان حوزه سلامت جنسی و روانشناسی رابطه، رابطهٔ جنسی سالم، فراتر از یک عمل بیولوژیک،<ref>[https://sid.ir/paper/1123929/fa رجایی و گرجی، «مطالعه کیفیت روابط جنسی زوجین متقاضی طلاق»، ۱۴۰۱ش، ص۳۴.]</ref> یک فرایند پویا، تعاملی و چندبعدی محسوب میشود<ref>[https://qccpc.atu.ac.ir/article_17868.html?lang=fa صالحنیا و دیگران، «ادراک زنان از نقش کارکرد تنظیم رابطه جنسی در خانواده بر کیفیت زندگی زناشویی»، ۱۴۰۳ش، ص۷.]</ref> که ابعاد جسمی و روانی طرفین را بهطور همزمان در بر میگیرد.<ref>[http://madarsho.com/blogpost/blog-نکاتی-برای-داشتن-رابطهٔ-جنسی-سالمتر «نکاتی برای داشتن رابطهٔ جنسی سالمتر»، وبسایت مادرشو.]</ref> کارشناسان علاوهبر توصیه به رعایت اصول بهداشت فردی و حفظ سلامت، بر احترام گذاشتن حین رابطه و داشتن علاقهٔ دوطرفه برای برقراری رابطهٔ جنسی بدون احساس فشار، اجبار یا تحقیر تأکید دارند.<ref>[https://www.yarijoo.ir/blog/چگونه-رابطه-جنسی-سالم-به-ازدواج-پایدار-کمک-میکند؟ «چگونه رابطه جنسی سالم به ازدواج پایدار کمک میکند؟»، وبسایت یاریجو.]</ref> آنها توصیه میکنند که زوجین بهجای سرکوب خواستهها و نیازهای جنسی خود،<ref>امامیخواه و دبیری اژدری، هوش جنسی زوجین، ۱۴۰۱ش، ص۱۶۰.</ref> با همسر، گفتگوی صادقانه داشته باشند و همسران نیز با درک تفاوتهای جنسی یکدیگر و پذیرش آن،<ref>نورعلیزاده میانجی، سلامت و اختلال جنسی همسران، رویکردی اسلامی و روانشناختی، ۱۴۰۱ش، ص۱۴۶.</ref> ترجیحات جنسی همسر را بهرسمیت بشناسند.<ref>نورعلیزاده میانجی، سلامت و اختلال جنسی همسران، رویکردی اسلامی و روانشناختی، ۱۴۰۱ش، ص۲۹۵.</ref> | ||
برخی افراد به رفتارهای غیرمتعارف مانند آمیزش دهانی یا مقعدی و نیز رفتارهای خشونتآمیز روی میآورند<ref>نورعلیزاده میانجی، سلامت و اختلال جنسی همسران، رویکردی اسلامی و روانشناختی، ۱۴۰۱ش، ص۳۲۷.</ref> که از نظر پزشکی و بهداشتی توصیه نمیشود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/195216/fa رمضانزاده و دیگران، «آمیزش نامتعارف و پیامدهای فقهی آن»، ۱۳۹۷ش، ص۹۳.]</ref> در فقه اسلامی نیز با وجود آزادی زوجین در بهرهمندی از یکدیگر،<ref>کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۵، ص۴۹۷.</ref> بر حفظ کرامت انسانی و پرهیز از اعمال آسیبزا و غیراخلاقی، تأکید شده است.<ref>[https://portal.anhar.ir/node/2552/?ref=rnd#gsc.tab=0 مکارم شیرازی، «مسائل جنسی»، وبسایت انهار.]</ref> | |||
== موانع | == موانع رضایت جنسی == | ||
عوامل | عوامل متعددی، مانع رضایت زوجین در آمیزش جنسی میشوند، ازجمله: | ||
* '''عوامل شناختی | |||
* '''عوامل عاطفی''': رابطهٔ جنسی با عواطف و احساسات | * '''عوامل شناختی''': ناآگاهی از حقوق جنسی یکدیگر،<ref>موسوی و امامیراد، کتاب جامع رضایت جنسی همسران: عوامل و موانع، ۱۳۹۹ش، ص۳۴۸.</ref> باورهای نادرست و کلیشههای جنسی غلط،<ref>[https://www.jgfs.ir/article_169356.html گلابی و دیگران، «بررسی عوامل فردی و زمینهای مرتبط با رضایت جنسی زنان (مطالعه زنان متأهل در شهر تبریز)»، ۱۴۰۰ش، ص۱۲۱.]</ref> احساس گناه یا شرم و حیای بیجا،<ref>[https://www.jgfs.ir/article_169356.html گلابی و دیگران، «بررسی عوامل فردی و زمینهای مرتبط با رضایت جنسی زنان (مطالعه زنان متأهل در شهر تبریز)»، ۱۴۰۰ش، ص۱۱۹.]</ref> تصویر منفی از اندامهای جنسی خود<ref>موسوی و امامیراد، کتاب جامع رضایت جنسی همسران: عوامل و موانع، ۱۳۹۹ش، ص۳۶۸.</ref> و اثرپذیری از الگوهای ناسالم یا ناآگاهی از الگوهای سالم.<ref>موسوی و امامی راد، کتاب جامع رضایت جنسی همسران: عوامل و موانع، ۱۳۹۹ش، ص۳۵۵.</ref> | ||
* '''عوامل رفتاری''': | * '''عوامل عاطفی''': رابطهٔ جنسی با عواطف و احساسات گره خورده است<ref>[https://qccpc.atu.ac.ir/article_52.html قیصری و کریمیان، «بررسی مدل علی رضایت جنسی بر اساس متغیرهای کیفیت زناشویی، رضایت از رابطه، اضطراب ارتباط جنسی، احقاق جنسی و دفعات آمیزش در دانشجویان زن متأهل بندرعباس»، ۱۳۹۲ش، ص۸۸.]</ref> و بدخلقی یا نبود تفاهم عاطفی موجب میشود رابطه جنسی رضایتبخش شکل نگیرد.<ref>موسوی و امامیراد، کتاب جامع رضایت جنسی همسران: عوامل و موانع، ۱۳۹۹ش، ص۴۰۸.</ref><ref>موسوی و امامیراد، کتاب جامع رضایت جنسی همسران: عوامل و موانع، ۱۳۹۹ش، ص۳۷۶.</ref> | ||
* '''اختلالات جنسی''': | * '''عوامل رفتاری''': مانند رعایت نکردن آراستگی،<ref>موسوی و امامیراد، کتاب جامع رضایت جنسی همسران: عوامل و موانع، ۱۳۹۹ش، ص۴۱۰.</ref> نداشتن توافق بر سر زمان، مکان و تعداد دفعات رابطه.<ref>موسوی و امامیراد، کتاب جامع رضایت جنسی همسران: عوامل و موانع، ۱۳۹۹ش، ص۳۵۴.</ref> | ||
* '''اختلالات جنسی''': گاهی نارضایتی ریشه در اختلال عملکرد جنسی دارد. بر اساس راهنمای تشخیصی و آماری اختلالهای روانی (ویرایش پنجم)، اختلالات جنسی به سه گروه اصلی تقسیم میشوند: اختلالات میل یا برانگیختگی، اختلالات ارگاسمی و اختلالات درد جنسی.<ref>فرشی جلالی و دیگران، «بررسی عملکرد جنسی دانشجویان متأهل شهر تهران»، ۱۳۹۹ش، ص۴۲.</ref> این اختلالات میتوانند ریشهٔ زیستی یا روانی داشته باشند؛<ref>فرشی جلالی و دیگران، «بررسی عملکرد جنسی دانشجویان متأهل شهر تهران»، ۱۳۹۹ش، ص۴۲.</ref> برای نمونه، دیابت میتواند میل، نعوظ و توان جنسی را کاهش دهد.<ref>[https://applications.emro.who.int/imemrf/Sci_Res_J_Army_Univ_Med_Sci/Sci_Res_J_Army_Univ_Med_Sci_2007_4_4_1041_1045.pdf رضاخانیها و صفرینژاد، «بررسی فراوانی انواع ''اختلال'' جنسی و عوامل مرتبط در بیماران مرد مراجعه کننده به درمانگاه اورولوژی بیمارستان ۵۰۱ ارتش طی سالهای ۸۴-۱۳۸۳ »، ۱۳۸۵ش.]</ref> | |||
== تنظیم رابطه جنسی == | == تنظیم رابطه جنسی == | ||
{{اصلی|تنظیم روابط جنسی}} | {{اصلی|تنظیم روابط جنسی}} | ||
رابطهٔ جنسی در چارچوب خانواده، دارای نظامی جامع است<ref>نورعلیزاده میانجی، سلامت و اختلال جنسی همسران، رویکردی اسلامی و روانشناختی، ۱۴۰۱ش، ص۱۹۲.</ref> که رفتار جنسی را در ابعاد گوناگون مانند مراقبت، انگیزه و خودِ آمیزش، با شاخصههایی چون تعهد جنسی، کنترل نگاه، حفظ وقار و حجاب، آراستگی، تمایز جنسی، نگرش مثبت، محبت و ملاعبه سامان میدهد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/306828/خانواده-و-شاخص-های-تنظیم-روابط-جنسی محبی، «خانواده و شاخصهای تنظیم روابط جنسی»،۱۳۹۰ش، ص۵۷.]</ref> هدف از این تنظیم، صیانت از نهاد خانواده،<ref>نورعلیزاده میانجی، سلامت و اختلال جنسی همسران، رویکردی اسلامی و روانشناختی، ۱۴۰۱ش، ص۱۹۲.</ref> تأمین امنیت روانی و عاطفی زوجین، و پیشگیری از نابهنجاریها و انحرافات اجتماعی است.<ref>نورعلیزاده میانجی، سلامت و اختلال جنسی همسران، رویکردی اسلامی و روانشناختی، ۱۴۰۱ش، ص۱۹۷.</ref> | |||
از آنجا که خانواده بر پایهٔ تعهد زناشویی بنا شده و رابطهٔ جنسی یکی از ارکان این تعهد است، هرگونه رابطهٔ جنسی خارج از این چارچوب که در ادبیات علمی با عنوان روابط فرازناشویی، بیوفایی یا خیانت شناخته میشود، بنیان خانواده را سست میکند.<ref>[https://refahj.uswr.ac.ir/browse.php?a_id=4233&sid=1&slc_lang=fa علیوردینیا و دیگران، «تحلیل جامعهشناختی نوع نگرش و رفتار زنان متأهل دارای روابط فرازناشویی نسبت به این نوع روابط»، ۱۴۰۲ش، ص۲۲۰-۲۲۲.]</ref> پژوهشها نشان داده است که رعایت اصول تنظیم رفتار جنسی،<ref>عباسی، الگوی تنظیم رفتار جنسی با رویکرد اسلامی، ۱۳۹۸ش، ص۱۰۰.</ref> افزون بر بهبود کیفیت زندگی زناشویی و افزایش رضایت زوجین،<ref>[https://qccpc.atu.ac.ir/article_17868.html?lang=fa صالحنیا و دیگران، «ادراک زنان از نقش کارکرد تنظیم رابطه جنسی در خانواده بر کیفیت زندگی زناشویی»، ۱۴۰۳ش، ص۲۰.]</ref> عاملی مهم برای صیانت از خانواده و پیشگیری از روابط فرازناشویی است.<ref>[https://refahj.uswr.ac.ir/browse.php?a_id=4233&sid=1&slc_lang=fa علیوردینیا و دیگران، «تحلیل جامعهشناختی نوع نگرش و رفتار زنان متأهل دارای روابط فرازناشویی نسبت به این نوع روابط»، ۱۴۰۲ش، ص۲۲۶.]</ref> | |||
== رابطه جنسی در میانسالی == | |||
پژوهشها نشان میدهد که میل جنسی در انسان در تمام مراحل زندگی، از بلوغ و شیردهی تا دوران پیری، فعال باقی میماند.<ref>[https://www.roshdmag.ir/fa/article/22450/تطور-آموزش-جنسی-در-غرب-و-نهادهای-بین-المللی احمدی، «تطور آموزش جنسی در غرب و نهادهای بینالمللی»، وبسایت دفتر انتشارات و فناوری آموزشی.]</ref> هرچند تعداد دفعات رابطه با افزایش سن کاهش مییابد، اما لذت جنسی همچنان ادامه دارد و در صورت سلامت جسمی و روانی، حتی در دهههای ۸۰ و ۹۰ سالگی نیز امکانپذیر است.<ref>فلدمن، روانشناسی تحولی، ج۲، ۱۴۰۰ش، ص۶۹۷.</ref> زنان حدود ۴۵ سالگی وارد یائسگی میشوند و پس از آن رابطه جنسی به بارداری نمیانجامد.<ref>فلدمن، روانشناسی تحولی، ج۲، ۱۴۰۰ش، ص۵۱۵.</ref> | |||
برای برخی زوجها، دوره میانسالی بهدلیل نبودن فرزندان در خانه، آزادی بیشتری در رابطه ایجاد میکند. اما در این دوره ممکن است چالشهایی نیز پیش آید؛ مانند کاهش سرعت نعوظ و کاهش مایع منی و هورمون جنسی در مردان. در زنان نیز با افزایش سن، دیواره واژن نازکتر شده و انعطافپذیری آن کم میشود که گاهی باعث دردناکشدن آمیزش میگردد، هرچند به گفتهٔ متخصصان، این تغییرات معمولاً به حدی نیست که از لذت جنسی بکاهد.<ref>فلدمن، روانشناسی تحولی، ج۲، ۱۴۰۰ش، ص۶۱۴.</ref> | |||
== | == حکم فقهی رابطهٔ جنسی == | ||
در فقه اسلامی، رابطهٔ جنسی به دو دستهٔ کلی حلال و حرام تقسیم میشود. رابطهٔ حلال تنها در چارچوب [[روابط جنسی زناشویی|پیوند زناشویی]] (عقد شرعی) مجاز است و هرگونه رابطهٔ جنسی خارج از آن، مانند زنا، لواط، مساحقه و آمیزش با حیوان، [[رابطه نامشروع|حرام]] شمرده میشود.<ref>هاشمی شاهرودی، فرهنگ فقه فارسی، ۱۳۸۲ش، ج۱، ص۱۶۱–۱۶۲.</ref> همچنین بر اساس فقه اسلامی، ترک آمیزش مرد با همسر دائم خود برای بیش از چهار ماه، حرام است.<ref>هاشمی شاهرودی، فرهنگ فقه فارسی، ۱۳۸۲ش، ج۱، ص۱۶۲.</ref> | |||
اگر هنگام رابطه، به اندازهٔ ختنهگاه یا بیشتر دخول صورت گیرد، احکامی بر آن مترتب میشود؛ ازجمله: | |||
* غسل بر مرد و زن واجب میشود؛<ref>[https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=26775 خامنهای، «غسل؛ قسمت دوم»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای.]</ref> | |||
* در عقد دائم، تمام مهریه بر عهدهٔ مرد قرار میگیرد.<ref>هاشمی شاهرودی، فرهنگ فقه فارسی، ۱۳۸۲ش، ج۱، ص۱۶۱.</ref> | |||
* همچنین، رابطهٔ همراه با دخول در برخی مواقع حرام است؛ مانند: آمیزش در حیض، نفاس، روزه، اعتکاف، احرام و نیز پیش از رسیدن همسر به سن ۹ سال قمری.<ref>[https://portal.anhar.ir/node/22545/?ref=sbttl مکارم، «اوقات آمیزش با همسر»، وبسایت انهار.]</ref> | |||
* آمیزش در حال روزه، موجب پرداخت کفاره میشود.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5191079/فتاوای-مراجع-تقلید-درباره-اعمال-زناشویی-روزه-دار «فتاوای مراجع تقلید درباره اعمال زناشویی روزهدار»، خبرگزاری مهر.]</ref> | |||
== | == تحولات الگوی روابط جنسی == | ||
در جوامع سنتی و دینی از جمله ایران، رابطه جنسی همواره در نهاد خانواده تعریف شده است.<ref>[https://risi.ihss.ac.ir/Article/39876/FullText کاظمیپور، «تحولات خانواده در ایران معاصر با تأکید بر ازدواج و طلاق»، ۱۴۰۱ش، ص۱۰۳.]</ref><ref>فاضلی، تاریخ فرهنگی ایران مدرن، ۱۳۹۳ش، ص۳۵۵.</ref> با این حال، در دهههای اخیر، الگوهای جدیدی مانند همخانگی در جوامع غربی رواج یافته و گاه جایگزین ازدواج رسمی شده است.<ref>[https://risi.ihss.ac.ir/Article/39876/FullText کاظمیپور، «تحولات خانواده در ایران معاصر با تأکید بر ازدواج و طلاق»، ۱۴۰۱ش، ص۱۰۶.]</ref> به عنوان نمونه، در استرالیا (۲۰۰۱م) ۷۲ درصد همبالینیها پیش از ازدواج رسمی رخ داده است.<ref>فاضلی، تاریخ فرهنگی ایران مدرن، ۱۳۹۳ش، ص۳۳۸.</ref> اگرچه آمار رسمی برای ایران وجود ندارد، برخی پژوهشگران نسبت به نشانههایی از رواج این پدیده در کشور هشدار دادهاند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1041107/fa چیتساز، «بررسی وضعیت همباشی در ایران: فراترکیب پژوهشهای همباشی»، ۱۴۰۱ش، ص۷۱.]</ref> | |||
== دیدگاههای نظری == | |||
رفتار جنسی انسان، برخلاف حیوانات، الگوی غریزی ثابتی ندارد و حاصل یادگیری و تربیت است. بر این اساس، دو رویکرد کلی در این زمینه شکل گرفته است:<ref>[https://www.roshdmag.ir/fa/article/22450/تطور-آموزش-جنسی-در-غرب-و-نهادهای-بین-المللی احمدی، «تطور آموزش جنسی در غرب و نهادهای بینالمللی»، وبسایت دفتر انتشارات و فناوری آموزشی.]</ref> | |||
۱. در چارچوب آموزههای ادیان توحیدی، رابطه جنسی تنها در چارچوب ازدواج<ref>[https://fa.shafaqna.com/news/712788/ «یک استاد دانشگاه آلمان: برخی از زنان آلمانی به دلیل ابعاد زیبایی»، پایگاه خبری شفقنا.]</ref> و نهاد خانواده مشروعیت دارد<ref>[https://www.porseman.com/article/ازدواج-در-اديان/206349 «ازدواج در ادیان»، وبسایت پرسمان.]</ref> و هرگونه ارتباط خارج از این چارچوب ممنوع است.<ref>[https://www.pasokhgoo.ir/node/62751 «روابط دختر وپسر از نگاه سایر مذاهب»، وبسایت مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی.]</ref> | |||
۲. در فرهنگ غربی، رابطه جنسی با تکیه بر اصالت لذت و آزادی غریزه، تعریف میشود. اندیشمندانی همچون فروید با تأکید بر آسیبهای سرکوب جنسی و برتراند راسل با دفاع از آزادی جنسی، هنجارهای سنتی را تضعیف کردند. در ادامه، برخی مطالعات با طرح مفهوم جنسیت بهعنوان پدیدهای طیفی، زمینه را برای خروج رابطه جنسی از نهاد خانواده به عرصه عمومی فراهم آوردند.<ref>[https://www.roshdmag.ir/fa/article/22450/تطور-آموزش-جنسی-در-غرب-و-نهادهای-بین-المللی احمدی، «تطور آموزش جنسی در غرب و نهادهای بینالمللی»، وبسایت دفتر انتشارات و فناوری آموزشی.]</ref> | |||
نظریهپردازان مسلمان با پذیرش غریزه جنسی، بر این باورند که آزادی این غریزه تنها در صورتی ارزشمند است که با استعدادهای عالی انسان هماهنگ باشد و مانع شکوفایی آن نشود. از این منظر، رابطه جنسی قانونمند در چارچوب خانواده، افزونبر لذتجویی، زمینهساز شکلگیری روابط عاطفی پایدار، تربیت نسل آینده و شکوفایی عواطف انسانی است.<ref>مطهری، اخلاق جنسی در اسلام و جهان غرب، ۱۳۸۹ش، ص۴۶–۵۳.</ref> | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
