حذف ردهها |
جز ویکی سازی |
||
| خط ۲۸: | خط ۲۸: | ||
استفاده از رنگهای شادیآفرین در لباس، حس الفت، تسالم و عدم مقابله را ایجاد میکند. محققان بر این باورند که نگاه به رنگهای روشن، چشم را روشن کرده و برای دیدن و استمرار آن رغبت ایجاد میکند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/823269/fa#:~:text=%D8%A7%D8%B2%20%D8%AC%D9%85%D9%87%20%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5%DB%8C%D8%A7%D8%AA%20%D9%85%D9%86%D9%81%DB%8C%20%D8%A7%DB%8C%D9%86,%D9%85%D9%86%D9%81%DB%8C%20%D8%A8%D8%B1%20%D8%AC%D8%A7%DB%8C%20%D9%85%DB%8C%20%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%AF. . روستائی فارسی، «رنگ سیاه در روانشناسی و قرآن»، 1398ش، ص7 .]</ref> ائمه نیز در روایاتی به استفاده از رنگهای روشن در پوشش، همانند رنگ زرد برای نعلین و رنگ سفید برای پیراهن، سفارش کردهاند و سیره آنها درباره استفاده از رنگ سیاه حکایت از کراهت این رنگ مگر در برخی موارد مانند کفش، عمامه، عبا یا قبا و چادر دارد.<ref>[https://www.pasokhgoo.ir/node/2509 «حکم پوشیدن لباس سیاه چیست؟ آیا پیشوایان معصوم به ما سفارش کردهاند که در عزاداری لباس مشکی بپوشیم؟»، وبسایت مرکز ملی پاسخگویی به مسائل دینی.]</ref> برخی روانشناسان، رنگ سیاه را نمایانگر مرز مطلق دانستهاند؛ شاید علت کراهت رنگ سیاه و تیره همین ایجاد مرزی است که بین افراد کشیده میشود و این امر با اصل الفت و همنشینی مخالف است. در همین چارچوب، استفادۀ زنان از رنگهای تیره در پوشش، مرز کاملی بین آنها و افراد نامحرم ایجاد کرده و به دیگران اعلام میکند که صاحب این لباس تمایلی به برقراری روابط گرم ندارد<ref>[https://www.sid.ir/paper/823269/fa#:~:text=%D8%A7%D8%B2%20%D8%AC%D9%85%D9%87%20%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5%DB%8C%D8%A7%D8%AA%20%D9%85%D9%86%D9%81%DB%8C%20%D8%A7%DB%8C%D9%86,%D9%85%D9%86%D9%81%DB%8C%20%D8%A8%D8%B1%20%D8%AC%D8%A7%DB%8C%20%D9%85%DB%8C%20%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%AF. روستائی فارسی، «رنگ سیاه در روانشناسی و قرآن»، 1398ش، ص7 .]</ref> و فرد مقابل نیز با دیدن رنگ سیاه چنین پیامی را دریافت خواهد کرد. کاندینسکی معتقد است رنگ سیاه نشانگر عدم و نیستی و مانند سکوتی ابدی است؛ گویی که این رنگ اساسا صدایی ندارد، برخلاف رنگهای روشن که پیام انفتاح و ایجاد رغبت دارند. <ref> [https://www.sid.ir/paper/823269/fa#:~:text=%D8%A7%D8%B2%20%D8%AC%D9%85%D9%87%20%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5%DB%8C%D8%A7%D8%AA%20%D9%85%D9%86%D9%81%DB%8C%20%D8%A7%DB%8C%D9%86,%D9%85%D9%86%D9%81%DB%8C%20%D8%A8%D8%B1%20%D8%AC%D8%A7%DB%8C%20%D9%85%DB%8C%20%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%AF. روستائی فارسی، «رنگ سیاه در روانشناسی و قرآن»، 1398ش، ص4.]</ref> | استفاده از رنگهای شادیآفرین در لباس، حس الفت، تسالم و عدم مقابله را ایجاد میکند. محققان بر این باورند که نگاه به رنگهای روشن، چشم را روشن کرده و برای دیدن و استمرار آن رغبت ایجاد میکند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/823269/fa#:~:text=%D8%A7%D8%B2%20%D8%AC%D9%85%D9%87%20%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5%DB%8C%D8%A7%D8%AA%20%D9%85%D9%86%D9%81%DB%8C%20%D8%A7%DB%8C%D9%86,%D9%85%D9%86%D9%81%DB%8C%20%D8%A8%D8%B1%20%D8%AC%D8%A7%DB%8C%20%D9%85%DB%8C%20%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%AF. . روستائی فارسی، «رنگ سیاه در روانشناسی و قرآن»، 1398ش، ص7 .]</ref> ائمه نیز در روایاتی به استفاده از رنگهای روشن در پوشش، همانند رنگ زرد برای نعلین و رنگ سفید برای پیراهن، سفارش کردهاند و سیره آنها درباره استفاده از رنگ سیاه حکایت از کراهت این رنگ مگر در برخی موارد مانند کفش، عمامه، عبا یا قبا و چادر دارد.<ref>[https://www.pasokhgoo.ir/node/2509 «حکم پوشیدن لباس سیاه چیست؟ آیا پیشوایان معصوم به ما سفارش کردهاند که در عزاداری لباس مشکی بپوشیم؟»، وبسایت مرکز ملی پاسخگویی به مسائل دینی.]</ref> برخی روانشناسان، رنگ سیاه را نمایانگر مرز مطلق دانستهاند؛ شاید علت کراهت رنگ سیاه و تیره همین ایجاد مرزی است که بین افراد کشیده میشود و این امر با اصل الفت و همنشینی مخالف است. در همین چارچوب، استفادۀ زنان از رنگهای تیره در پوشش، مرز کاملی بین آنها و افراد نامحرم ایجاد کرده و به دیگران اعلام میکند که صاحب این لباس تمایلی به برقراری روابط گرم ندارد<ref>[https://www.sid.ir/paper/823269/fa#:~:text=%D8%A7%D8%B2%20%D8%AC%D9%85%D9%87%20%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5%DB%8C%D8%A7%D8%AA%20%D9%85%D9%86%D9%81%DB%8C%20%D8%A7%DB%8C%D9%86,%D9%85%D9%86%D9%81%DB%8C%20%D8%A8%D8%B1%20%D8%AC%D8%A7%DB%8C%20%D9%85%DB%8C%20%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%AF. روستائی فارسی، «رنگ سیاه در روانشناسی و قرآن»، 1398ش، ص7 .]</ref> و فرد مقابل نیز با دیدن رنگ سیاه چنین پیامی را دریافت خواهد کرد. کاندینسکی معتقد است رنگ سیاه نشانگر عدم و نیستی و مانند سکوتی ابدی است؛ گویی که این رنگ اساسا صدایی ندارد، برخلاف رنگهای روشن که پیام انفتاح و ایجاد رغبت دارند. <ref> [https://www.sid.ir/paper/823269/fa#:~:text=%D8%A7%D8%B2%20%D8%AC%D9%85%D9%87%20%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5%DB%8C%D8%A7%D8%AA%20%D9%85%D9%86%D9%81%DB%8C%20%D8%A7%DB%8C%D9%86,%D9%85%D9%86%D9%81%DB%8C%20%D8%A8%D8%B1%20%D8%AC%D8%A7%DB%8C%20%D9%85%DB%8C%20%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%AF. روستائی فارسی، «رنگ سیاه در روانشناسی و قرآن»، 1398ش، ص4.]</ref> | ||
===آموزههای هنجاری=== | ===آموزههای هنجاری=== | ||
احکام فقهی شیعه بر مدار مصالح و مفاسد چرخ میزند و انتخاب رنگ لباس نیز از این قاعده گریز ندارد. بنابراین مطلوبیت رنگهای بیان شده بهمعنای استفاده بی قید و شرط از آنها نیست بلکه بهکارگیری رنگهای مطلوب مثل قرمز، بهدلیل رعایت مصالح و مفاسد فردی، اجتماعی و عرفی ممکن است دچار استثناء شود. از جمله قواعدی که موجب محدودیت در انتخاب پوشش میشود، قاعده | احکام فقهی شیعه بر مدار مصالح و مفاسد چرخ میزند و انتخاب رنگ لباس نیز از این قاعده گریز ندارد. بنابراین مطلوبیت رنگهای بیان شده بهمعنای استفاده بی قید و شرط از آنها نیست بلکه بهکارگیری رنگهای مطلوب مثل قرمز، بهدلیل رعایت مصالح و مفاسد فردی، اجتماعی و عرفی ممکن است دچار استثناء شود. از جمله قواعدی که موجب محدودیت در انتخاب پوشش میشود، قاعده «[[لباس شهرت]]» است، لباس شهرت اصطلاحی فقهی و بیانگر حرمت هر نوع پوشش اعم از کفش، لباس یا موارد تزیینی همچون ساعت است که برای خودنمایی و فخرفروشی و ریاکاری پوشیده شود.<ref> [https://www.neshasteasatid.com/node/4360 سید پورآذر، «مصداق و مفهوم صحیح لباس شهرت»، وبسایت نشست دورهای اساتید سطوح عالی و خارج حوزه علمیه قم.] </ref> بنابراین اگر رنگ لباس شخص موجب جلب توجه مردم شود، استفاده از آن حرام است.<ref>[https://khl.ink/f/27847 حسینی خامنهای، «پوشش و نگاه کردن» پایگاه دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله خامنهای.] </ref> مطالعات روانشناختی نیز نشان میدهد که رنگها میتوانند بر عملکردهایی همچون جذابیت، اثرگذار باشند به-عنوان مثال رنگ قرمز جنس مخالف را جذب میکند<ref>[https://johe.umsha.ac.ir/article-1-650-fa.html . زارعی و همکاران، «مقاله رنگ و تاثیر ان بر عملکرد روانشناختی افراد: یک مقاله مروری سیستماتیک»، 1400ش، ص4.]</ref> و در افراد با میزان هیجانخواهی بالا باعث برانگیختگي و افزایش واکنش پذیری میشود. به ایـن صورت که افراد با هیجانخواهي بالا در مواجهه با رنگ قرمز نسبت به رنگ سفید تمایل بیشتری به رفتارهای ناهنجار نشان میدهند.<ref>[https://jcst.icrc.ac.ir/article_81811_36cba58d6a1e4fb687266ca3487ad985.pdf شهراد و جمعی از نویسندگان، «بررسی تغییرات ترجیح رنگی زنان و مردان با سطوح مختلف هیجانخواهی»، 1401ش، ص10.] </ref> بنابراین اگرچه زنان و مردان در انتخاب لباس آزاد هستند، اما آزادی فردی در انتخاب لباس نباید منجر به فرسایش نظام اجتماعی شود و وضع چنین قواعدی برای جلوگیری از آن است. یکی از کلیدیترین مفاهیم در نظام اجتماعی اسلامی همان اصل الفت است که در تضاد با لباس شهرت و دیگر موارد است، زیرا جریان ایجاد شده در جامعه بهواسطه پوشیدن لباس شهرت یا لباسهای با برانگیختگی بالا، جریان رقابت و حسادت خواهد بود و اینگونه صفات در مخالفت با صفات الفت و تسالم هستند. | ||
==مبارزه با کلیشههای جنسیتی== | ==مبارزه با کلیشههای جنسیتی== | ||
جنسیت و رنگ لباس در جوامع غربی امری پذیرفته شده است و رنگها و لباسها، جنس پارچه، نوع برش پارچه، ترکیب رنگها همگی جنسیتزده هستند. اخیرا در جوامع غربی کمپینی با عنوان (Anti-Bullying Day) یا روز تیشرت صورتی ایجاد و به نماد مبارزه با زورگویی تبدیل شده است. در این روز بسته به اینکه در کدام کشور برگزار میشود همه شرکتکنندگان، یک تکرنگ خاص (بنفش، صورتی) را به تن میکنند و با کلیشههای جنسیتی مبارزه میکنند. شرکتهای طراحی لباس نیز همسو با کمپینهایی شبیه کمپین تیشرت صورتی سعی دارند نگاه جنسیتی به لباس را تغییر دهند، بههمین دلیل لباسهایی را تحت عنوان فراجنسیتی یا unisex طراحی و تولید میکنند. Unisex سعی در شکستن کلیشههای جنسیتی در فشن دارد و در طراحی لباس به اشتراکات بین جنسیتها میپردازد و بر اتحاد و یکی شدن جنس زن و مرد تاکید دارد. جنسیتزدایی از لباس در جوامع غربی اگرچه سابقهدار است، اما در چند سال اخیر رشد چشمگیری داشته است؛ به صورتی که جشنوارههای شو لباس، عرصه بهنمایشگذاشتن چنین لباسهایی شده است. جشنوارههایی که در آن، مردان لباسهایی را پوشیدهاند که از نظر رنگ غالباً انتخاب زنانه است، اگرچه ترکیب رنگ و طراحی آنها نیز در چنین برداشتی بیتأثیر نیست.<ref> [https://mag.sarak-co.com/mens-collection-ss-2023/ نصیری، «بلوغ فشن بدون جنسیت در مجموعههای بهار-تابستان ۲۰۲۳ مردانه»، وبسایت COMOD .]</ref> | جنسیت و رنگ لباس در جوامع غربی امری پذیرفته شده است و رنگها و لباسها، جنس پارچه، نوع برش پارچه، ترکیب رنگها همگی جنسیتزده هستند. اخیرا در جوامع غربی کمپینی با عنوان (Anti-Bullying Day) یا روز تیشرت صورتی ایجاد و به نماد مبارزه با زورگویی تبدیل شده است. در این روز بسته به اینکه در کدام کشور برگزار میشود همه شرکتکنندگان، یک تکرنگ خاص (بنفش، صورتی) را به تن میکنند و با کلیشههای جنسیتی مبارزه میکنند. شرکتهای طراحی لباس نیز همسو با کمپینهایی شبیه کمپین تیشرت صورتی سعی دارند نگاه جنسیتی به لباس را تغییر دهند، بههمین دلیل لباسهایی را تحت عنوان فراجنسیتی یا unisex طراحی و تولید میکنند. Unisex سعی در شکستن کلیشههای جنسیتی در فشن دارد و در طراحی لباس به اشتراکات بین جنسیتها میپردازد و بر اتحاد و یکی شدن جنس زن و مرد تاکید دارد. جنسیتزدایی از لباس در جوامع غربی اگرچه سابقهدار است، اما در چند سال اخیر رشد چشمگیری داشته است؛ به صورتی که جشنوارههای شو لباس، عرصه بهنمایشگذاشتن چنین لباسهایی شده است. جشنوارههایی که در آن، مردان لباسهایی را پوشیدهاند که از نظر رنگ غالباً انتخاب زنانه است، اگرچه ترکیب رنگ و طراحی آنها نیز در چنین برداشتی بیتأثیر نیست.<ref> [https://mag.sarak-co.com/mens-collection-ss-2023/ نصیری، «بلوغ فشن بدون جنسیت در مجموعههای بهار-تابستان ۲۰۲۳ مردانه»، وبسایت COMOD .]</ref> | ||
