خط ۲۴: خط ۲۴:
شکل‌گیری تصویر آرمانی از غرب در ذهن جوامع شرقی، محصول یک فرایند چندوجهی است.  
شکل‌گیری تصویر آرمانی از غرب در ذهن جوامع شرقی، محصول یک فرایند چندوجهی است.  


۱. '''سیاست‌های استعماری''':<ref group="دیدگاه">عنوان سیاست استعماری است اما مشخصا کدام سیاست سبب شکلگیری این انگاره شده است؟</ref> بعضی محققان سیاست‌های استعماری غرب را از عوامل تاثیرگذار در تصویرسازی بهشت از غرب دانسته‌اند. در نگاه این دسته از محققان، دانش شرق‌شناسی<ref>آل احمد، غرب‌زدگی، ص۱۳۳.</ref> در همین راستا در غرب شکل گرفت.<ref>ثمودی پیله‌ورد، خودمرکز پنداری غرب، ۱۳۹۹ش، ص۲۸.</ref> همچنانکه برخی از دانشمندان اروپایی نیز تصریح کرده‌اند که شرق‌شناسی ابزاری برای هویت‌بخشی به اروپا و جلوه‌ای از سلطه‌جویی غرب است.<ref>ثمودی پیله‌ورد، خودمرکز پنداری غرب، ۱۳۹۹ش، ص۲۸.</ref> <ref group="دیدگاه">از این قسمت به بعد، سیاست استعماری است یا همان رسانه و تبلیغات؟</ref>غرب از طریق متونی چون رمان‌ها، سفرنامه‌ها، گزارش‌های خبری<ref>ثمودی پیله‌ورد، خودمرکز پنداری غرب، ۱۳۹۹ش، ص۳۰.</ref> شرق را موجوداتی بی‌منطق، مستبد، بدوی و احساساتی بازآفرینی می‌کند و در مقابل، خود را قطب قدرت، روشنگری، عقلانیت و نماد علم و ثروت معرفی می‌نماید.<ref>ثمودی پیله‌ورد، خودمرکز پنداری غرب، ۱۳۹۹ش، ص۲۹.</ref> این رویکرد در آثار جامعه‌شناسان اروپایی مثل ماکس وبر<ref>ثمودی پیله‌ورد، خودمرکز پنداری غرب، ۱۳۹۹ش، ص۳۱.</ref> و حتی کارل مارکس نیز، نمود دارد. <ref>ثمودی پیله‌ورد، خودمرکز پنداری غرب، ۱۳۹۹ش، ص۳۲.</ref>  
۱. '''سیاست‌های استعماری''':مطالعات شرق‌شناسانه از منظر بسیاری از پژوهشگران، ابزاری در خدمت استعمار و فرآیندی برای هویت‌بخشی به اروپا<ref>ثمودی پیله‌ورد، خودمرکز پنداری غرب، ۱۳۹۹ش، ص۲۸.</ref> محسوب می‌شود.<ref>دهدار، «تأثیر شرق شناسی(1) بر تاریخ نگاری ایران معاصر»، 1383ش،</ref> از این منظر، شکل‌گیری دانش شرق‌شناسی<ref>ثمودی پیله‌ورد، خودمرکز پنداری غرب، ۱۳۹۹ش، ص۲۸.</ref> از سیاست‌های استعماری غرب برای تصویرسازی بهشت از غرب<ref>آل احمد، غرب‌زدگی، ص133.</ref> و یکی از سازوکارها و ابزارهای اصلی غرب برای بازنمایی خود به عنوان قطب قدرت و مظهر عقلانیت و ثروت<ref>ثمودی پیله‌ورد، خودمرکز پنداری غرب، ۱۳۹۹ش، ص29.</ref> با برترین مردمان و متمدن‌ترین نژاد بوده است.
 
از سوی دیگر، غرب از طریق دانش شرق‌شناسی، ملل شرق را با نگاهی تحقیرآمیز و به عنوان نماد عقب‌ماندگی و توحش بازتعریف می‌کند.<ref>دهدار، «تأثیر شرق شناسی(1) بر تاریخ نگاری ایران معاصر»، 1383ش،</ref> این بازآفرینیِ شرق به عنوان موجوداتی بی‌منطق، مستبد و بدوی، از طریق قالب‌های متنوعی نظیر رمان‌ها، سفرنامه‌ها و گزارش‌های خبری صورت گرفته<ref>ثمودی پیله‌ورد، خودمرکز پنداری غرب، ۱۳۹۹ش، ص30.</ref> و حتی در آثار نظریه‌پردازان برجسته‌ای چون ماکس وبر<ref>ثمودی پیله‌ورد، خودمرکز پنداری غرب، ۱۳۹۹ش، ص31.</ref> و کارل مارکس<ref>ثمودی پیله‌ورد، خودمرکز پنداری غرب، ۱۳۹۹ش، ص32.</ref> نیز بازتاب یافته است.
 
بنابر ادعای برخی محققان، با روشن شدن ماهیت استعماری دانش شرق‌شناسی، امروزه «مطالعات قومی و منطقه‌ای» جایگزین آن شده و همان اهداف را بر عهده گرفته است؛ مؤید این ادعا، تمرکز پژوهشی دانشکده‌های مطالعات قومی و منطقه‌ای در بسیاری از دانشگاه‌های معتبر غربی بر کشورهای جهان سوم است.<ref>دهدار، «تأثیر شرق شناسی(1) بر تاریخ نگاری ایران معاصر»، 1383ش،</ref>


۲. '''رسانه، هنر و تبلیغات''': به باور بسیاری از کارشناسان،<ref group="دیدگاه">در سراسر متن از تعابیری مثل «به باور بسیاری از کارشناسان» زیاد استفاده شده است. در مواردی این سبک خوب است. در ویکی تمام مطالب باید نقل از دیگران باشد. اما به کار بردن بیش از اندازه این تعبیر، باعث ابهام برای مخاطب میشود. </ref> یکی از عوامل مؤثر در شکل‌گیری انگاره‌ی «بهشت غرب»، بهره‌گیری از ابزار هنر بوده است. دنیای غرب از هنر، به‌ویژه هنرهای نمایشی و سینما، بیشترین بهره را برای ترویج فرهنگ خویش و هویت‌زدایی از جوامع دیگر برده است. به باور بعضی متخصصان، غربی‌ها در قالب پروژه‌های مطالعاتی و با کمک روان‌شناسان، جامعه‌شناسان و مورخان، نقاط ضعف ملت‌ها را شناسایی کرده و راه تسلط فرهنگی را از طریق تولیدات رسانه‌ای هموار می‌کنند.<ref>جعفری، جلوه‌ی اهل خراسان، ۱۳۹۳ش، ص۲۰۶.</ref>
۲. '''رسانه، هنر و تبلیغات''': به باور بسیاری از کارشناسان،<ref group="دیدگاه">در سراسر متن از تعابیری مثل «به باور بسیاری از کارشناسان» زیاد استفاده شده است. در مواردی این سبک خوب است. در ویکی تمام مطالب باید نقل از دیگران باشد. اما به کار بردن بیش از اندازه این تعبیر، باعث ابهام برای مخاطب میشود. </ref> یکی از عوامل مؤثر در شکل‌گیری انگاره‌ی «بهشت غرب»، بهره‌گیری از ابزار هنر بوده است. دنیای غرب از هنر، به‌ویژه هنرهای نمایشی و سینما، بیشترین بهره را برای ترویج فرهنگ خویش و هویت‌زدایی از جوامع دیگر برده است. به باور بعضی متخصصان، غربی‌ها در قالب پروژه‌های مطالعاتی و با کمک روان‌شناسان، جامعه‌شناسان و مورخان، نقاط ضعف ملت‌ها را شناسایی کرده و راه تسلط فرهنگی را از طریق تولیدات رسانه‌ای هموار می‌کنند.<ref>جعفری، جلوه‌ی اهل خراسان، ۱۳۹۳ش، ص۲۰۶.</ref>