جز ویکی سازی |
جز ویکی سازی و تمیزکاری |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''عبدالقادر مراغهای،'''</big> شاعر و موسیقیدان ایرانی در سده نهم هجری. | <big>'''عبدالقادر مراغهای،'''</big> شاعر و موسیقیدان ایرانی در سده نهم هجری. | ||
عبدالقادر مراغهای، نوازندۀ چیرهدست و اولین ردیفنویس موسیقی سنتی ایرانی است که در کنار | عبدالقادر مراغهای، نوازندۀ چیرهدست و اولین ردیفنویس موسیقی سنتی ایرانی است که در کنار [[فارابی]]، [[ابنسینا|ابوعلی سینا]]، صفیالدین ارموی و قطبالدین شیرازی در زمرۀ بزرگترین نظریهپردازان موسیقی ایرانی نام برده میشود. | ||
==نامگذاری== | ==نامگذاری== | ||
عبدالقادر مراغهای مشهور به ابنغیبی، با القابی چون گوینده، نظامالدین و حافظالمراغی یاد شده است.<ref>[http://oyaglig.com/22602/ حسینزاده، «عبدالقادر، آخرین موسیقی دان اسلام و نخستین ردیفنویس موسیقی ایران»، پایگاه خبری اویاقلیق.]</ref> لقب حافظ، بدان جهت به او داده شد که حافظ قرآن کریم بود.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1399/04/04/2292649/%D8%B4%D8%B1%D8%AD-%D8%AD%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%BA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%BA%D9%87-%D «شرح حالی برای عبدالقادر مراغی/ از مراغه تا هرات»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | عبدالقادر مراغهای مشهور به ابنغیبی، با القابی چون گوینده، نظامالدین و حافظالمراغی یاد شده است.<ref>[http://oyaglig.com/22602/ حسینزاده، «عبدالقادر، آخرین موسیقی دان اسلام و نخستین ردیفنویس موسیقی ایران»، پایگاه خبری اویاقلیق.]</ref> لقب حافظ، بدان جهت به او داده شد که حافظ قرآن کریم بود.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1399/04/04/2292649/%D8%B4%D8%B1%D8%AD-%D8%AD%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%BA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%BA%D9%87-%D «شرح حالی برای عبدالقادر مراغی/ از مراغه تا هرات»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> | ||
| خط ۸: | خط ۸: | ||
==جایگاه== | ==جایگاه== | ||
عبدالقادر مراغهای در کنار اساتیدی چون فارابی( | عبدالقادر مراغهای در کنار اساتیدی چون [[فارابی]](۲۵۹ق)، [[ابنسینا]] (۴۲۸ق)، صفیالدین ارموی (۶۹۳ق) و قطبالدین شیرازی (۷۱۰ق) در ردۀ بزرگترین نظریهپردازان موسیقی اصیل ایرانی، جای گرفته است.<ref>[https://farsahang.ir/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%BA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D8%B1-%D8%A8%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%E2%80%8E/ آهنگری، «عبدالقادر مراغهای را بیشتر بشناسید»، وبسایت فارسآهنگ.] </ref> او را اعجوبۀ موسیقی و آخرین نظریهپرداز موسیقی سنتی ایران مینامند.<ref>[https://www.newslaw.net/%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%BA%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D9%86-%D9%87%D8%B4%D8%AA%D9%85-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D «نابفۀ موسیقی ایران در قرن هشتم/عبدالقادر مراغی» پایگاه خبری حقوق نیوز.]</ref> شاهان جلایر که دوستدار موسیقی و هنر بودند، عبدالقادر را بهعنوان استاد اعظم موسیقی در دربار، جایگاهی شایسته داده بودند. با انتقال پایتخت از مراغه به تبریز در دورۀ سلطۀ ایلخانان، عبدالقادر نیز در این شهر سکنی گزید و هنر موسیقی در تبریز رونق گرفت.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details?id=9819#:~:text=%D8%AD%D8%B3%D9%86%E2%80%8C%20%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%E2%80%8C%20(%D8%AD%DA%A9%3A%20740%D9%80757),%DA%A9%D9%86%DB%8C%D8%AF%20%D8%A8%D9%87%20%D8%AD%D8%B3%D9%86%E2%80%8C%20%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%E2%80%8C%20*%20). ربیعی و ارحج، «جلایریان یا ایلکانیان»، وبسایت دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref> عثمانیان از او بهعنوان اسطوره یاد میکنند.<ref>[https://farsahang.ir/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%BA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D8%B1-%D8%A8%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%E2%80%8E/ آهنگری، «عبدالقادر مراغهای را بیشتر بشناسید»، وبسایت فارسآهنگ.]</ref> برخی اندیشمندان اروپایی، عبدالقادر را نظریهپرداز موسیقی نامیدهاند<ref>[https://www.visitiran.ir/fa/fame-myth/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%BA%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C «عبدالقادر مراغهای (آذربایجان شرقی)»، وبسایت ویزیت ایران.]</ref> و بعضی، وی را از افتخارات تاریخ هنر ایرانزمین در سدههای هشتم و نهم هجری و نیز آخرین نظریهپرداز موسیقی سنتی و اصیل ایران دانستهاند.<ref>[http://oyaglig.com/22602/ حسینزاده، «عبدالقادر، آخرین موسیقیدان اسلام و نخستین ردیفنویس موسیقی ایران»، پایگاه خبری اویاقلیق.]</ref> | ||
==سفرها== | ==سفرها== | ||
سرنوشت مراغهای با کشمکشهای سیاسی و اختلافات خاندان آلجلایر بر سر حکومت گره خورده بود که بر بخشهایی از ایران و عراق حاکم بودند. با هجوم تیمور به غرب ایران و سرنگونی سلسلۀ جلایری، مراغی همراه سلطان احمد جلایری به بغداد گریخت، اما پس از فتح این شهر توسط تیمور، بسیاری از هنرمندان از جمله عبدالقادر به دستور تیمور، ابتدا به سمرقند و سپس [[هرات]] رفتند.<ref>[https://www.newslaw.net/%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%BA%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D9%86-%D9%87%D8%B4%D8%AA%D9%85-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D «نابفۀ موسیقی ایران در قرن هشتم/عبدالقادر مراغی» پایگاه خبری حقوق نیوز.]</ref> | سرنوشت مراغهای با کشمکشهای سیاسی و اختلافات خاندان آلجلایر بر سر حکومت گره خورده بود که بر بخشهایی از ایران و عراق حاکم بودند. با هجوم تیمور به غرب ایران و سرنگونی سلسلۀ جلایری، مراغی همراه سلطان احمد جلایری به بغداد گریخت، اما پس از فتح این شهر توسط تیمور، بسیاری از هنرمندان از جمله عبدالقادر به دستور تیمور، ابتدا به سمرقند و سپس [[هرات]] رفتند.<ref>[https://www.newslaw.net/%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%BA%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D9%86-%D9%87%D8%B4%D8%AA%D9%85-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D «نابفۀ موسیقی ایران در قرن هشتم/عبدالقادر مراغی» پایگاه خبری حقوق نیوز.]</ref> | ||
