| خط ۳۶: | خط ۳۶: | ||
'''۳. تحصیل در غرب''': برخی پژوهشگران و تحلیلگران با اشاره به سیاست جذب نخبگانِ جوامع شرقی توسط کشورهای غربی، بر این باورند که تحصیل در غرب، علاوه بر تأمین نیازهای علمی و فنی این کشورها،<ref>عباسی، «عوامل دینگریزی و گرایش جوانان به فرهنگ غرب»، ۱۳۸۶ش.</ref> نقش مهمی در وامدار شدن افراد به فرهنگ غربی داشته<ref>توکلیان، «مهندس بازرگان و مقوله غرب»، ۱۳۷۵ش، ص۵۶.</ref> و تصویری آرمانی از آن در ذهن نخبگان شکل داده است. یکی از پیامدهای این روند و اعزام محصلان به خارج، پرورش نسلی از روشنفکران بود که با تأثیرپذیری شدید از فرهنگ غربی،<ref>شریعتی، چه باید کرد، ۱۳۸۰ش، ص۳۶۶.</ref> نقش اصلی را در ترسیم انگارهی «بهشت غرب» برای جامعهی خود بر عهده گرفتند.<ref>تیموری، «آسیبشناسی مواجهه با غرب و بازنمایی آن در رسانه، وبسایت تابناک.</ref> | '''۳. تحصیل در غرب''': برخی پژوهشگران و تحلیلگران با اشاره به سیاست جذب نخبگانِ جوامع شرقی توسط کشورهای غربی، بر این باورند که تحصیل در غرب، علاوه بر تأمین نیازهای علمی و فنی این کشورها،<ref>عباسی، «عوامل دینگریزی و گرایش جوانان به فرهنگ غرب»، ۱۳۸۶ش.</ref> نقش مهمی در وامدار شدن افراد به فرهنگ غربی داشته<ref>توکلیان، «مهندس بازرگان و مقوله غرب»، ۱۳۷۵ش، ص۵۶.</ref> و تصویری آرمانی از آن در ذهن نخبگان شکل داده است. یکی از پیامدهای این روند و اعزام محصلان به خارج، پرورش نسلی از روشنفکران بود که با تأثیرپذیری شدید از فرهنگ غربی،<ref>شریعتی، چه باید کرد، ۱۳۸۰ش، ص۳۶۶.</ref> نقش اصلی را در ترسیم انگارهی «بهشت غرب» برای جامعهی خود بر عهده گرفتند.<ref>تیموری، «آسیبشناسی مواجهه با غرب و بازنمایی آن در رسانه، وبسایت تابناک.</ref> | ||
'''۴. تعمیم بیجا''': | '''۴. تعمیم بیجا''': پدیدۀ «بهشتانگاری غرب» از منظر روانشناختی، گاهی ناشی از خطای شناختی «تعمیم بیجا» ارزیابی میشود. بر اساس این تحلیل، ذهن انسان تمایل دارد موفقیت یک فرد یا جامعه در یک حوزۀ خاص را به تمامی ابعاد آن بسط دهد. در همین راستا، مشاهدۀ پیشرفتهای کشورهای غربی در عرصههای صنعت و فناوری، سبب میشود تا افراد و جوامع متأثر از این پدیده، بهطور ناخودآگاه این الگو را به تمامی جنبههای زندگی غربی از جمله مناسبات اخلاقی و فرهنگی تعمیم داده و آنها را نیز کامل و بینقص بپندارند.<ref>عباسی، «عوامل دین گریزی و گرایش جوانان به فرهنگ غرب»، ۱۳۸۶ش.</ref> | ||
'''۵. عدم شناخت صحیح از واقعیت غرب''': بعضی از پژوهشگران علوم اجتماعی یکی از عوامل شیفتگی به غرب را ناآگاهی از ماهیت تاریخی آن دانسته<ref>شایگان، آسیا در برابر غرب، ۱۳۹۹ش، ص۵۱.</ref> که باعث میشود افراد صرفاً شیفته محصولات فرعی و ظواهر این تمدن شده و تصویری غیرواقعی و آرمانی از آن در ذهن بپرورانند.<ref>شایگان، آسیا در برابر غرب، ۱۳۹۹ش، ص۵۶.</ref> از منظر این کارشناسان، این خطای شناختی، خود را در ابعاد مختلفی نشان میدهد؛ برای مثال، برخی میپندارند که نظم اجتماعی موجود در غرب، ناشی از برتری ذاتی و ارزشهای اخلاقی و معنوی در میان شهروندان است. در حالی که این نظم غالباً کارکردی بوده و محصول سیستمهای نظارتی دقیق مانند دوربینهای مداربسته و جریمههای سنگین مالی بوده و با خودکنترلیِ ناشی از ارزشها مانند رعایت «حقالناس» تفاوتی ماهوی دارد.<ref>عباسی، «عوامل دین گریزی و گرایش جوانان به فرهنگ غرب»، ۱۳۸۶ش.</ref> همچنین جلوه دیگر این عدم شناخت، فریبندگی آزادیهای بیحدوحصر غربی است. برای افرادی که پایههای اصیل فرهنگی و عقیدتی در آنها نهادینه نشده است، این نوع آزادی و رهاسازی غرایز، جذابیت یافته و آن را کلید سعادت میپندارند؛ در حالی که از نگاه بسیاری از اندیشمندان، همین رویکرد، جامعه غربی را با بحرانهای عمیق و بنبستهای جدی روحی و اجتماعی مواجه کرده است.<ref>عباسی، «عوامل دین گریزی و گرایش جوانان به فرهنگ غرب»، ۱۳۸۶ش.</ref> | '''۵. عدم شناخت صحیح از واقعیت غرب''': بعضی از پژوهشگران علوم اجتماعی یکی از عوامل شیفتگی به غرب را ناآگاهی از ماهیت تاریخی آن دانسته<ref>شایگان، آسیا در برابر غرب، ۱۳۹۹ش، ص۵۱.</ref> که باعث میشود افراد صرفاً شیفته محصولات فرعی و ظواهر این تمدن شده و تصویری غیرواقعی و آرمانی از آن در ذهن بپرورانند.<ref>شایگان، آسیا در برابر غرب، ۱۳۹۹ش، ص۵۶.</ref> از منظر این کارشناسان، این خطای شناختی، خود را در ابعاد مختلفی نشان میدهد؛ برای مثال، برخی میپندارند که نظم اجتماعی موجود در غرب، ناشی از برتری ذاتی و ارزشهای اخلاقی و معنوی در میان شهروندان است. در حالی که این نظم غالباً کارکردی بوده و محصول سیستمهای نظارتی دقیق مانند دوربینهای مداربسته و جریمههای سنگین مالی بوده و با خودکنترلیِ ناشی از ارزشها مانند رعایت «حقالناس» تفاوتی ماهوی دارد.<ref>عباسی، «عوامل دین گریزی و گرایش جوانان به فرهنگ غرب»، ۱۳۸۶ش.</ref> همچنین جلوه دیگر این عدم شناخت، فریبندگی آزادیهای بیحدوحصر غربی است. برای افرادی که پایههای اصیل فرهنگی و عقیدتی در آنها نهادینه نشده است، این نوع آزادی و رهاسازی غرایز، جذابیت یافته و آن را کلید سعادت میپندارند؛ در حالی که از نگاه بسیاری از اندیشمندان، همین رویکرد، جامعه غربی را با بحرانهای عمیق و بنبستهای جدی روحی و اجتماعی مواجه کرده است.<ref>عباسی، «عوامل دین گریزی و گرایش جوانان به فرهنگ غرب»، ۱۳۸۶ش.</ref> | ||