ویکی سازی
جز ویکی سازی و تمیزکاری
 
خط ۲۳۲: خط ۲۳۲:
ارتباط میان [[گلدسته]] و گنبد در [[معماری ایرانی‌]] اسلامی بسیار عمیق و نمادین است؛ گنبد به‌عنوان نماد آسمان، کمال و سر انسان در بنا شناخته می‌شود، در حالی‌که گلدسته‌ها نمایندهٔ دست‌هایی هستند که به‌سوی آسمان بلند شده‌اند و حالت [[نیایش]]، التماس و درگاه الهی را تداعی می‌کنند. این دو عنصر معماری، در کنار هم، تعادل بصری و معنوی بنا را برقرار می‌کنند و نقش مهمی در تعیین جهت قبله و توجه معنوی زائران دارند. علاوه بر این، هماهنگی موزون در اندازه، شکل و نسبت بین گنبد و گلدسته‌ها نمایانگر وحدت و زیبایی در معماری اسلامی است که به بیان مفاهیم الهی و دعوت به [[عبادت]] کمک می‌کند.<ref>[https://virgool.io/@sanati/فلسفه-ساخت-گنبد-و-مناره-چیست-q06lbzd441zi «فلسفه ساخت گنبد و مناره چیست؟»، وب‌سایت ویرگول.]</ref>
ارتباط میان [[گلدسته]] و گنبد در [[معماری ایرانی‌]] اسلامی بسیار عمیق و نمادین است؛ گنبد به‌عنوان نماد آسمان، کمال و سر انسان در بنا شناخته می‌شود، در حالی‌که گلدسته‌ها نمایندهٔ دست‌هایی هستند که به‌سوی آسمان بلند شده‌اند و حالت [[نیایش]]، التماس و درگاه الهی را تداعی می‌کنند. این دو عنصر معماری، در کنار هم، تعادل بصری و معنوی بنا را برقرار می‌کنند و نقش مهمی در تعیین جهت قبله و توجه معنوی زائران دارند. علاوه بر این، هماهنگی موزون در اندازه، شکل و نسبت بین گنبد و گلدسته‌ها نمایانگر وحدت و زیبایی در معماری اسلامی است که به بیان مفاهیم الهی و دعوت به [[عبادت]] کمک می‌کند.<ref>[https://virgool.io/@sanati/فلسفه-ساخت-گنبد-و-مناره-چیست-q06lbzd441zi «فلسفه ساخت گنبد و مناره چیست؟»، وب‌سایت ویرگول.]</ref>


تفاوت عمده‌ای که دربارهٔ گلدسته‌ها در میان اهل تشیع و تسنن بیان می‌شود، بیشتر ریشه در سلیقه‌های معماری و نمادگرایی فرهنگی دارد تا الزامات دینی؛ به عبارت دیگر، وجود یک یا دو گلدسته در مساجد ارتباط مستقیمی با مذهب شیعه یا سنی ندارد. در مساجد اهل تسنن معمولاً یک گلدسته دیده می‌شود، اما این قاعده کلی نیست و مساجد بسیاری با دو یا چند گلدسته نیز وجود دارند. در مساجد [[شیعه|شیعیان]] گاهی دو گلدسته ساخته می‌شود که برخی آن را نمادی از حضور حضرت علی و [[حضرت محمد|پیامبر اسلام]] در کنار خدا می‌دانند، به این معنا که گنبد نماد خدا بوده و گلدسته‌ها نماد محمد و علی هستند. این مفهوم بیشتر به رویکردهای فرهنگی و محلی نسبت داده می‌شود.<ref>[https://virgool.io/@sanati/فلسفه-ساخت-گنبد-و-مناره-چیست-q06lbzd441zi «فلسفه ساخت گنبد و مناره چیست؟»، وب‌سایت ویرگول.]</ref>
تفاوت عمده‌ای که دربارهٔ گلدسته‌ها در میان اهل تشیع و تسنن بیان می‌شود، بیشتر ریشه در سلیقه‌های معماری و نمادگرایی فرهنگی دارد تا الزامات دینی؛ به عبارت دیگر، وجود یک یا دو گلدسته در مساجد ارتباط مستقیمی با مذهب شیعه یا سنی ندارد. در مساجد اهل تسنن معمولاً یک گلدسته دیده می‌شود، اما این قاعده کلی نیست و مساجد بسیاری با دو یا چند گلدسته نیز وجود دارند. در مساجد [[شیعه|شیعیان]] گاهی دو گلدسته ساخته می‌شود که برخی آن را نمادی از حضور [[امام علی|حضرت علی]] و [[حضرت محمد]] در کنار خدا می‌دانند، به این معنا که گنبد نماد خدا بوده و گلدسته‌ها نماد محمد و علی هستند. این مفهوم بیشتر به رویکردهای فرهنگی و محلی نسبت داده می‌شود.<ref>[https://virgool.io/@sanati/فلسفه-ساخت-گنبد-و-مناره-چیست-q06lbzd441zi «فلسفه ساخت گنبد و مناره چیست؟»، وب‌سایت ویرگول.]</ref>


به‌همین منوال معماری ایرانی که بیشتر تحت تأثیر تفکر شیعی است، معمولاً در طراحی مساجد، سمت زیبایی و تقارن را رعایت می‌کند، از این رو دو گلدسته را ترجیح می‌دهد چرا که تعادل بصری ایجاد می‌کند. وجود یا عدم وجود مناره نیز به ساختار تاریخی، منطقه‌ای و نیازهای عملکردی مساجد بستگی دارد؛ برای مثال برخی مساجد قدیمی اصلاً مناره یا گلدسته ندارند و برخی از بزرگ‌ترین مساجد جهان مانند [[مسجدالحرام]] و [[مسجد النبی|مسجدالنبی]] دارای چندین مناره هستند.<ref>[https://afsaran.ir/fa/20292/فلسفه-دو-مناره-بودن-مساجد-شیعه/ «فلسفه دو مناره بودن مساجد شیعه»، وب‌سایت افسران جوان جنگ نرم.]</ref>
به‌همین منوال معماری ایرانی که بیشتر تحت تأثیر تفکر شیعی است، معمولاً در طراحی مساجد، سمت زیبایی و تقارن را رعایت می‌کند، از این رو دو گلدسته را ترجیح می‌دهد چرا که تعادل بصری ایجاد می‌کند. وجود یا عدم وجود مناره نیز به ساختار تاریخی، منطقه‌ای و نیازهای عملکردی مساجد بستگی دارد؛ برای مثال برخی مساجد قدیمی اصلاً مناره یا گلدسته ندارند و برخی از بزرگ‌ترین مساجد جهان مانند [[مسجدالحرام]] و [[مسجد النبی]] دارای چندین مناره هستند.<ref>[https://afsaran.ir/fa/20292/فلسفه-دو-مناره-بودن-مساجد-شیعه/ «فلسفه دو مناره بودن مساجد شیعه»، وب‌سایت افسران جوان جنگ نرم.]</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==
برگرفته از «https://iranpedia.net/wiki/گنبد»