ایجاد لینک داخلی |
ویکی سازی |
||
| خط ۵۱: | خط ۵۱: | ||
=== جامعهپذیری === | === جامعهپذیری === | ||
جامعه شناسان معمولاً بحث کارکرد تربیتی را ذیل عنوان اجتماعی شدن یا جامعه پذیری مطرح میکنند. جامعه پذیری، فرایندی است که از راه آن، افراد نگرشها، ارزشها و کنشهای مناسب هر فرد به عنوان عضوی از یک فرهنگ خاص را میآموزند. برخی جامعه شناسان، تعلیم و تربیت دینی را نیز که به معنای فرایند انتقال معارف و ارزشهای یک مذهب خاص به فرد است، از کارکردهای خانواده بهشمار آوردهاند که با اندکی تسامح میتواند در ذیل عنوان جامعه پذیری گنجانده شود. کودکان با فراگیری داستانها، اعتقادات و اعمال مذهبی خانواده، ابزار مورد نیاز برای شکلدادن به ذهنیتهای خود راجع به پرسشهای اساسی زندگی را به دست میآورند. | جامعه شناسان معمولاً بحث کارکرد تربیتی را ذیل عنوان اجتماعی شدن یا جامعه پذیری مطرح میکنند. جامعه پذیری، فرایندی است که از راه آن، افراد نگرشها، ارزشها و کنشهای مناسب هر فرد به عنوان عضوی از یک فرهنگ خاص را میآموزند. برخی جامعه شناسان، تعلیم و تربیت دینی را نیز که به معنای فرایند انتقال معارف و ارزشهای یک مذهب خاص به فرد است، از کارکردهای خانواده بهشمار آوردهاند که با اندکی تسامح میتواند در ذیل عنوان جامعه پذیری گنجانده شود. کودکان با فراگیری داستانها، اعتقادات و اعمال مذهبی خانواده، ابزار مورد نیاز برای شکلدادن به ذهنیتهای خود راجع به پرسشهای اساسی زندگی را به دست میآورند. | ||
جامعه پذیری کودک از نخستین روزهای زندگی آغاز میشود و حتی برنامه شیردهی به کودک - شیردهی منظم و طبق زمانبندی یا شیردهی در موقع درخواست کودک - بر روی شخصیت مطمئن یا غیر مطمئن او تأثیر میگذارد. با توجه به آموزههای اسلام تربیت در محیط خانواده نسبت به شیوههای دیگرجامعه پذیری کودکان اولویت ویژه دارد. از آنجا که خانواده نخستین و اصلیترین عامل اجتماعی کردن فرزندان است ضروری است پدران و مادران بر اساس آموزههای دینی بتوانند روابط گرم و صمیمی در میان اعضای خانواده ایجاد کند، تا از بروز بسیاری از مسائل منفی تربیتی جلوگیری به عمل آورد. | جامعه پذیری کودک از نخستین روزهای زندگی آغاز میشود و حتی برنامه [[شیردهی مادر]] به کودک - شیردهی منظم و طبق زمانبندی یا شیردهی در موقع درخواست کودک - بر روی شخصیت مطمئن یا غیر مطمئن او تأثیر میگذارد. با توجه به آموزههای اسلام تربیت در محیط خانواده نسبت به شیوههای دیگرجامعه پذیری کودکان اولویت ویژه دارد. از آنجا که خانواده نخستین و اصلیترین عامل اجتماعی کردن فرزندان است ضروری است پدران و مادران بر اساس آموزههای دینی بتوانند روابط گرم و صمیمی در میان اعضای خانواده ایجاد کند، تا از بروز بسیاری از مسائل منفی تربیتی جلوگیری به عمل آورد. | ||
مراحل جامعهپذیری به مرحله قبل از تولد و سه دوره هفت ساله بعد از تولد که در سخن رسول اکرم از آنها به مراحل سروری، فرمانبرداری و وزیری تعبیر شده است،<ref>حرعاملی، وسائلالشیعة، 1409ق، ج21، ص477.</ref> تقسیم میشود. مرحله سروری دارای ویژگیهای سهگانه: مهلت دادن و رها کردن کودک برای بازی؛ نرمی و وقار در برخورد با کودک؛ سیادت در بازی و نافذ بودن حکم کودک، است. مرحله دوم از دو ویژگی مطیع و خاضع بودن؛ آموزش دیدن و ادب آموختن برخوردار است. مرحله سوم نیز سه ویژگی مهم دارد که عبارتند از همراهی با والدین، آموختن حلال و حرام یعنی قوانین حاکم بر زندگی و پذیرش مسئولیت و انجام دادن امور محّول شده.<ref>[https://hadith.riqh.ac.ir/article_12541.html پسندیده، «روایات «سبع سنین» در فرزندپروری، گونهها و تحلیل درونی آنها»، 1395ش، ص18-17.]</ref> | مراحل جامعهپذیری به مرحله قبل از تولد و سه دوره هفت ساله بعد از تولد که در سخن [[حضرت محمد|رسول اکرم]] از آنها به مراحل سروری، فرمانبرداری و وزیری تعبیر شده است،<ref>حرعاملی، وسائلالشیعة، 1409ق، ج21، ص477.</ref> تقسیم میشود. مرحله سروری دارای ویژگیهای سهگانه: مهلت دادن و رها کردن کودک برای بازی؛ نرمی و وقار در برخورد با کودک؛ سیادت در بازی و نافذ بودن حکم کودک، است. مرحله دوم از دو ویژگی مطیع و خاضع بودن؛ آموزش دیدن و ادب آموختن برخوردار است. مرحله سوم نیز سه ویژگی مهم دارد که عبارتند از همراهی با والدین، آموختن حلال و حرام یعنی قوانین حاکم بر زندگی و پذیرش مسئولیت و انجام دادن امور محّول شده.<ref>[https://hadith.riqh.ac.ir/article_12541.html پسندیده، «روایات «سبع سنین» در فرزندپروری، گونهها و تحلیل درونی آنها»، 1395ش، ص18-17.]</ref> | ||
مرحله قبل از تولد، در ظاهر ارتباط مستقیمی با جامعهپذیری جنسیتی ندارد؛ اما ویژگیهای فردی والدین<ref>طبرسی، مکارم الأخلاق، 1370ش، ص197.</ref> و تغذیه مادر در دوره بارداری، در هویت جنسیتی فرزندان نقش دارد و شقاوت و سعادت فرزند در شکم مادر پایهگذاری میشود.<ref>وجدانی فخر، الجواهر الفخریة، 1426ق، ج3، ص223.</ref> خوشبخت کسی است که تولدش پاکیزه و مادرش دارای گوهر عفت و طهارت فکر باشد!<ref>صدوق، علل الشرائع، 1386ش، ج2، ص 565.</ref> استفاده زنان باردار از کندر، جنین پسر را پاکدل، دانشمند و دلیر ساخته و جنین دختر را زیبا و خوشاخلاق میسازد.<ref>طبرسی، مکارم الأخلاق، 1370ش، ص194.</ref> | مرحله قبل از تولد، در ظاهر ارتباط مستقیمی با جامعهپذیری جنسیتی ندارد؛ اما ویژگیهای فردی والدین<ref>طبرسی، مکارم الأخلاق، 1370ش، ص197.</ref> و تغذیه مادر در دوره بارداری، در هویت جنسیتی فرزندان نقش دارد و شقاوت و سعادت فرزند در شکم مادر پایهگذاری میشود.<ref>وجدانی فخر، الجواهر الفخریة، 1426ق، ج3، ص223.</ref> خوشبخت کسی است که تولدش پاکیزه و مادرش دارای گوهر عفت و طهارت فکر باشد!<ref>صدوق، علل الشرائع، 1386ش، ج2، ص 565.</ref> استفاده زنان باردار از کندر، جنین پسر را پاکدل، دانشمند و دلیر ساخته و جنین دختر را زیبا و خوشاخلاق میسازد.<ref>طبرسی، مکارم الأخلاق، 1370ش، ص194.</ref> | ||
