بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۴: | خط ۴: | ||
== '''مفهومشناسی''' == | == '''مفهومشناسی''' == | ||
مهاجرت، | مهاجرت، بهمعنای کوچکردن از دیار خود ترک دوستان و خویشاندان و اقامت در محلی است که بومی آن محل محسوب نمیشود.<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%AA دهخدا، لغت نامه، ذیل واژه مهاجرت.]</ref> اصطلاح مهاجرت دربارهٔ انسانها زمانی کاربرد دارد که موقتی و فصلی نباشد. از نظر جامعهشناسان، مهاجرت، یکی از عوامل اثرگذار در تحول جمعیت است. امروزه حدود ۳ درصد از جمعیت کرهٔ زمین، دور از زادگاهشان زندگی میکنند.<ref>عیسیزاده، «مهاجرت ببن اللمللی و اثرات اقتصادی آن در بازار کار»، 1393ش، ص53.</ref> مهاجرت که معمولاً با هدف دستیابی به شرایطی مطلوبتر برای آینده رخ میدهد، علل و انواع گوناگونی دارد و پیامدهای آن نیز متفاوت است. | ||
=== '''انواع مهاجرت''' === | === '''انواع مهاجرت''' === | ||
| خط ۷۸: | خط ۷۸: | ||
تأثیر بر باروری کلان: با توجه به پایینتر بودن سطح باروری در استانهای توسعهیافتهتر (مقاصد مهاجرت)، مهاجران با انطباق با الگوی باروری ساکنان مقصد، ممکن است نرخ باروری خود را کاهش دهند که در درازمدت میتواند بر نرخ موالید کل کشور تأثیر گذارد.<ref>محبی میمندی، «روندپژوهی مهاجرت داخلی در ایران طی سی سال اخیر (1395-1365)»، 1402ش، ص33-34.</ref> | تأثیر بر باروری کلان: با توجه به پایینتر بودن سطح باروری در استانهای توسعهیافتهتر (مقاصد مهاجرت)، مهاجران با انطباق با الگوی باروری ساکنان مقصد، ممکن است نرخ باروری خود را کاهش دهند که در درازمدت میتواند بر نرخ موالید کل کشور تأثیر گذارد.<ref>محبی میمندی، «روندپژوهی مهاجرت داخلی در ایران طی سی سال اخیر (1395-1365)»، 1402ش، ص33-34.</ref> | ||
=== مهاجرت از شهر به روستا === | |||
مهاجرت از شهر به روستا در ایران، پدیدهای با حجم کمتر در مقایسه با جریان معکوس است که بر پایه دادههای آمارگیری نیروی کار مورد تحلیل قرار میگیرد. این جریان تا سال ۱۳۹۸ روندی افزایشی ملایم داشت، اما با شیوع همهگیری کووید-۱۹ و کاهش کلی تحرکات جمعیتی، با کاهش ملموسی مواجه شد. عمدهترین دلایل این نوع مهاجرت در دوره مورد بررسی، «پیروی از خانوار» و «پایان خدمت وظیفه» بوده است. از حیث ویژگیهای جمعیتی، سهم مردان مهاجر بیشتر است و این گروه عمدتاً در سنین جوانی و میانی و با انگیزههای شغلی یا پایان خدمت سربازی حرکت میکنند، در حالی که زنان بیشتر به دلیل پیروی از خانوار مهاجرت مینمایند. همچنین، افراد دارای تحصیلات متوسطه و شاغلین، سهم قابلتوجهی از این مهاجران را تشکیل میدهند. این الگوها نشان میدهد مهاجرت شهر به روستا لزوماً بازتاب توسعه روستایی نبوده، بلکه بیشتر تابع تصمیمات خانوادگی، الزامات اداری-نظامی و جستوجوی فرصتهای شغلی خاص است.<ref>کلهری ندرآبادی و دیگران، «جریان مهاجرت شهر به روستا در ایران طی سالهای ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۰: تحلیل دادگان آمارگیری نیرویکار»، 1402ش، ص395-399.</ref> | |||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
| خط ۹۰: | خط ۹۳: | ||
* شلیله، محمد، «تصمیمگیری دربارهٔ مهاجرت و فرایند سازگاری با جامعهٔ میزبان»، مجلهٔ رفاه اجتماعی، شمارهٔ ۳، ۱۳۸۱ش. | * شلیله، محمد، «تصمیمگیری دربارهٔ مهاجرت و فرایند سازگاری با جامعهٔ میزبان»، مجلهٔ رفاه اجتماعی، شمارهٔ ۳، ۱۳۸۱ش. | ||
* عیسیزاده، سعید، مهرانفر، جهانبخش، «مهاجرت ببن اللمللی و اثرات اقتصادی آن در بازار کار»، فصلنامۀ جمعیت، شمارۀ 89-90، 1393ش. | * عیسیزاده، سعید، مهرانفر، جهانبخش، «مهاجرت ببن اللمللی و اثرات اقتصادی آن در بازار کار»، فصلنامۀ جمعیت، شمارۀ 89-90، 1393ش. | ||
* کلهری ندرآبادی، لیدا و دیگران، «جریان مهاجرت شهر به روستا در ایران طی سالهای ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۰: تحلیل دادگان آمارگیری نیرویکار»، مجلۀ نامۀ انجمن جمعیتشناسی ایران، دوره 18، شماره 36، 1402ش. | |||
* محرابی شاتوری، محمدرضا، «مهاجرت و پیامدهای آن»، در سایت احیا سپاهان، تاریخ بازدید: ۲ تیر ۱۴۰۱ش. | * محرابی شاتوری، محمدرضا، «مهاجرت و پیامدهای آن»، در سایت احیا سپاهان، تاریخ بازدید: ۲ تیر ۱۴۰۱ش. | ||
* مطهری، مرتضی، آزادی معنوی، در مجموعه آثار شهید مطهری، تهران، صدرا، ۱۳۷۸ش. | * مطهری، مرتضی، آزادی معنوی، در مجموعه آثار شهید مطهری، تهران، صدرا، ۱۳۷۸ش. | ||