بیعت: تفاوت میان نسخه‌ها

پس‌از رحلت پیامبر، کارکرد بیعت به نهادی برای تعیین خلیفه تغییر یافت. در ماجرای سقیفه، بیعت گروهی از مهاجران و انصار با ابوبکر مبنای خلافت قرار گرفت و سپس از دیگران، گاه با اکراه، بیعت گرفته شد.<ref>{{پک|شوشتری|۱۳۷۶|ک=بهج الصباغة فی شرح نهج البلاغة|ص=۲۸۸–۲۸۹|ج=۶}}</ref> به روایت شیعیان بیعت [[امام علی|علی بن ابی‌طالب]] با خلفا نیز با اجبار و اکراه بوده است.<ref>{{پک|یاوری|۱۳۸۶|ک=تاریخ اسلام در آینه پژوهش|ف=بازخوانی زمان و علت بیعت امام علی با ابوبکر|ص=۲۰۰}}</ref> این رویه در انتخاب خلیفه دوم و سوم نیز تکرار شد.<ref>{{پک|مسعودی|۱۳۸۵|ک=مروج الذّهب|ص=۳۱۲ و ۳۴۰|ج=۲}}</ref> در مقابل، بیعت با امام علی با اصرار فراوان مردم و اختیار عمومی در مسجد شکل گرفت.<ref>{{پک|زحیلی|۱۴۲۵|ک=الفقه الاسلامی و ادلّته|ص=۶۹۲|ج=۶}}</ref> این شیوه در بیعت با [[امام حسن مجتبی|امام حسن]] نیز به‌عنوان نمونه‌هایی از بیعت‌های اختیاری و داوطلبانه ثبت شده است.<ref>{{پک|منتظرالقائم|۱۳۹۶|ک=تاریخ امامت|ص=۱۱۱|ج=}}</ref><ref>{{پک|ابن‌اعثم|۱۴۱۱|ک=الفتوح|ص=۲۸۵|ج=۲}}</ref><ref>{{پک|بلاذری|۱۳۴۹|ک=الانساب الاشراف|ص=۱۲۰۵|ج=۳}}</ref> [[معاویه]] در جهت بیعت‌گیری برای [[یزید]]، از ابزارهایی چون تهدید، تطمیع، وعدهٔ حکومت و ایجاد اختلاف بهره جست.<ref>{{پک|عبدالمجید|۱۹۹۸|ک=البیعة عند مفکّری اهل السنة و العقد الاجتماعی|ص=۶۰–۶۱|ج=۱}}</ref> یزید نیز درصدد بود تا از [[امام حسین]] و چند شخص دیگر در [[مدینه]]، با زور و اجبار بیعت بگیرد، اما او این بیعت را نپذیرفت و آن را نشانهٔ ذلت دانست.<ref>{{پک|طبری|۱۳۸۷|ک=تاریخ طبری|ص=۳۳۸-340|ج=۵}}</ref>

== ارکان و احکام فقهی ==