Iranbot (بحث | مشارکت‌ها)
حذف رده‌ها
جز ویکی سازی
 
خط ۳۹: خط ۳۹:
بعضی گفته‌اند که رابعه زیباروی بود و پس از رهایی، رامشگری را پیشۀ خود ساخت و در پی تحولی درونی توبه کرد، اما این مطلب چندان قابل اعتنا نمی‌نماید.<ref>عطار، ۷۴؛ بدوی، ۱۷- ۱۹</ref> به‌هـرحال، روایـت کرده‌اند که رابعه ازآن‌ پس از مردم کناره گرفت و در گوشه‌ای خلوت گزید و گاه در مجالس درس و ذکر بزرگان شرکت می‌کرد. گفته‌اند که وی در طول حیات خود بارها به زیارت کعبه رفت.<ref>عطار، ۷۳-۷۵؛ بدوی، ۴۰؛ نخشبی، ۳۴</ref>
بعضی گفته‌اند که رابعه زیباروی بود و پس از رهایی، رامشگری را پیشۀ خود ساخت و در پی تحولی درونی توبه کرد، اما این مطلب چندان قابل اعتنا نمی‌نماید.<ref>عطار، ۷۴؛ بدوی، ۱۷- ۱۹</ref> به‌هـرحال، روایـت کرده‌اند که رابعه ازآن‌ پس از مردم کناره گرفت و در گوشه‌ای خلوت گزید و گاه در مجالس درس و ذکر بزرگان شرکت می‌کرد. گفته‌اند که وی در طول حیات خود بارها به زیارت کعبه رفت.<ref>عطار، ۷۳-۷۵؛ بدوی، ۴۰؛ نخشبی، ۳۴</ref>


بنابر برخی روایت‌ها، رابعه مدت کوتاهی با عبدالواحد بن زید (شاگرد نامدار حسن بصری) [[ازدواج]] کرد، اما میلی به زندگی زناشویی در خود نیافت و از او کناره گرفت. برپایۀ برخی روایت‌های دیگر، محمد بن سلیمان هاشمی، امیر بصره (د ۱۷۲ق / ۷۸۸م) نیز مایل بود که با او ازدواج کند، اما رابعه نپذیرفت، زیرا ازدواج را با توجه کامل به خداوند ناسازگار می‌دید.<ref>مناوی، ۱۸۰؛ عین‌القضات، ۲۵؛ غزالی، ربع مهلکات، ۲۸۲-۲۸۳؛ ابن‌خلکان، ۲ / ۲۸۶ </ref> داستان‌هایی نیز دربارۀ خواستگاری حسن بصری از رابعه و دیدارهای آن دو نقل شده که همه بیانگر برتری رابعه بر حسن بصری است و در تذکره‌های پیش از عطار نیامده است. <ref>عطار، ۷۸-۸۰؛ بدوی، ۳۸- ۳۹، ۵۹-۶۰؛ اسمیث، 10-13</ref> اما چون حسن بصری (د ۱۱۰ ق / ۷۲۸ م) مدت‌ها پیش از رابعه می‌زیست، می‌توان احتمال داد که این روایت‌ها برساخته‌های بعدی باشد، یا آنکه به رابعۀ دیگری غیر از رابعۀ عدویه اشاره دارد، زیرا در بسیاری از منابع از معاذۀ عدویه نیز در کنار رابعۀ عدویه نام برده می‌شود و کسان دیگری نیز با نام رابعه ثبت شده‌اند.
بنابر برخی روایت‌ها، رابعه مدت کوتاهی با عبدالواحد بن زید (شاگرد نامدار حسن بصری) [[ازدواج]] کرد، اما میلی به زندگی زناشویی در خود نیافت و از او کناره گرفت. برپایۀ برخی روایت‌های دیگر، محمد بن سلیمان هاشمی، امیر بصره (د ۱۷۲ق / ۷۸۸م) نیز مایل بود که با او ازدواج کند، اما رابعه نپذیرفت، زیرا ازدواج را با توجه کامل به خداوند ناسازگار می‌دید.<ref>مناوی، ۱۸۰؛ عین‌القضات، ۲۵؛ غزالی، ربع مهلکات، ۲۸۲-۲۸۳؛ ابن‌خلکان، ۲ / ۲۸۶ </ref> داستان‌هایی نیز دربارۀ خواستگاری حسن بصری از رابعه و دیدارهای آن دو نقل شده که همه بیانگر برتری رابعه بر حسن بصری است و در تذکره‌های پیش از عطار نیامده است. <ref>عطار، ۷۸-۸۰؛ بدوی، ۳۸- ۳۹، ۵۹-۶۰؛ اسمیث، 10-13</ref> اما چون حسن بصری (د ۱۱۰ ق / ۷۲۸ م) مدت‌ها پیش از رابعه می‌زیست، می‌توان احتمال داد که این روایت‌ها برساخته‌های بعدی باشد، یا آنکه به رابعۀ دیگری غیر از رابعۀ عدویه اشاره دارد، زیرا در بسیاری از منابع از [[معاذه عدویه]] نیز در کنار رابعۀ عدویه نام برده می‌شود و کسان دیگری نیز با نام رابعه ثبت شده‌اند.


براساس روایت‌ها، رابعه پس از دوره‌ای ضعف و بیماری درگذشت. در منابع، سال‌های ۱۳۵، ۱۸۰ و ۱۸۵ ق به‌عنوان سال مرگ او ذکر شده است.<ref>ابن‌خلکان، ۲ / ۲۸۷؛ صفدی، ۱۴ / ۵۲؛ ابن‌ملقن، ۴۰۸؛ ابن‌عماد، ۱ / ۱۹۳؛ یافعی، ۱ / ۲۸۱</ref> اما محققان جدید با توجه به آنکه روایت‌های متعددی از گفت‌وگوی او با سفیان ثوری در بصره نقل شده‌است و می‌دانیم که ثوری پس از ۱۵۵ق به بصره آمد، و نیز با توجه به دورۀ حکومت محمد بن سلیمان هاشمی در بصره (۱۴۵-۱۷۲ق / ۷۶۲- ۷۸۸م)، که یکی از خواستگاران او معرفی شده‌است، سال‌های ۱۸۰ یا ۱۸۵ ق را درست‌تر می‌دانند. <ref>نک‍ : ماسینیون، «بحث ... »، 239؛ اسمیث، 45؛ شیبی، ۱ / ۳۲۱؛ زین، ۸۵-۸۶؛ بدوی، ۱۲۹-۱۳۲</ref>
براساس روایت‌ها، رابعه پس از دوره‌ای ضعف و بیماری درگذشت. در منابع، سال‌های ۱۳۵، ۱۸۰ و ۱۸۵ ق به‌عنوان سال مرگ او ذکر شده است.<ref>ابن‌خلکان، ۲ / ۲۸۷؛ صفدی، ۱۴ / ۵۲؛ ابن‌ملقن، ۴۰۸؛ ابن‌عماد، ۱ / ۱۹۳؛ یافعی، ۱ / ۲۸۱</ref> اما محققان جدید با توجه به آنکه روایت‌های متعددی از گفت‌وگوی او با سفیان ثوری در بصره نقل شده‌است و می‌دانیم که ثوری پس از ۱۵۵ق به بصره آمد، و نیز با توجه به دورۀ حکومت محمد بن سلیمان هاشمی در بصره (۱۴۵-۱۷۲ق / ۷۶۲- ۷۸۸م)، که یکی از خواستگاران او معرفی شده‌است، سال‌های ۱۸۰ یا ۱۸۵ ق را درست‌تر می‌دانند. <ref>نک‍ : ماسینیون، «بحث ... »، 239؛ اسمیث، 45؛ شیبی، ۱ / ۳۲۱؛ زین، ۸۵-۸۶؛ بدوی، ۱۲۹-۱۳۲</ref>