حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| خط ۵۵: | خط ۵۵: | ||
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، زنان موظف به رعایت حجاب برای ورود در عرصههای عمومی از جمله اماکن تفریحی شدند. برای امنیت و آسایش بانوان موضوع تفکیک جنسیتی جدیتر مطرح شد و فضاهای فراغتی جدیدی بهوجود آمدند؛ امروزه فضاهای فراغتی سهگانه؛ منحصراً زنانه، مردانه و مختلط با امکانات بیشتر و محدودیتهای کمتری وجود دارند، به این معنا که برخی اماکن از قبیل؛ پارکها، پارکهای آبی، سالنهای مد، لباس، آرایش، کنسرتهای موسیقی برای بانوان ایجاد شده است؛ برخی اماکن نیز مردانه هستند از قبیل؛ قهوهخانهها، زورخانهها و استادیومهای ورزشی؛ برخی اماکن مشترک برای زنان و مردان هستند؛ مانند پارکها، مراسمهای ملی، سینماها و تئاترها.<ref>[https://jwdp.ut.ac.ir/article_29482_7cf6b7d3f32872c369c42a3b0960648e.pdf پوراحمد و سالاروندیان، «روند تحولات تاریخی فضاهای گذران اوقات فراغت زنان از قاجاریه تاکنون در شهر تهران»، 1391ش، ص70-68.]</ref> در این میان پارکهای بانوان که پدیده جدیدی شمرده میشود، با تأمین رضایت بسیاری از زنان، مورد اقبال افکار و فرهنگ عمومی قرار گرفته است.<ref>[https://jwica.ut.ac.ir/article_82964_a9a834ac2c51a48d4887e19e96dc740c.pdf ایمانی و نرسیسیانس، «تفکیک جنسیتی فضای شهری و روابط صمیمانة بینجنسیتی: مطالعة مقایسهای تفکیک منعطف و غیرمنعطف»، 1400ش، ص212.]</ref> با احداث این پارکها، امنیت اجتماعی زنان به اندازه لازم تأمین شده است و بر اساس نظرسنجیهای بهعمل آمده، پارک بانوان توانسته است که محل جذاب و مناسبی برای تفریح، ورزش یا دورهمیهای زنانه باشد.<ref>[https://www.pishkhan.com/news/146726 «پارک بانوان؛ درمان نشاط اجتماعی»، وبسایت پیشخوان.]</ref> | پس از پیروزی انقلاب اسلامی، زنان موظف به رعایت حجاب برای ورود در عرصههای عمومی از جمله اماکن تفریحی شدند. برای امنیت و آسایش بانوان موضوع تفکیک جنسیتی جدیتر مطرح شد و فضاهای فراغتی جدیدی بهوجود آمدند؛ امروزه فضاهای فراغتی سهگانه؛ منحصراً زنانه، مردانه و مختلط با امکانات بیشتر و محدودیتهای کمتری وجود دارند، به این معنا که برخی اماکن از قبیل؛ پارکها، پارکهای آبی، سالنهای مد، لباس، آرایش، کنسرتهای موسیقی برای بانوان ایجاد شده است؛ برخی اماکن نیز مردانه هستند از قبیل؛ قهوهخانهها، زورخانهها و استادیومهای ورزشی؛ برخی اماکن مشترک برای زنان و مردان هستند؛ مانند پارکها، مراسمهای ملی، سینماها و تئاترها.<ref>[https://jwdp.ut.ac.ir/article_29482_7cf6b7d3f32872c369c42a3b0960648e.pdf پوراحمد و سالاروندیان، «روند تحولات تاریخی فضاهای گذران اوقات فراغت زنان از قاجاریه تاکنون در شهر تهران»، 1391ش، ص70-68.]</ref> در این میان پارکهای بانوان که پدیده جدیدی شمرده میشود، با تأمین رضایت بسیاری از زنان، مورد اقبال افکار و فرهنگ عمومی قرار گرفته است.<ref>[https://jwica.ut.ac.ir/article_82964_a9a834ac2c51a48d4887e19e96dc740c.pdf ایمانی و نرسیسیانس، «تفکیک جنسیتی فضای شهری و روابط صمیمانة بینجنسیتی: مطالعة مقایسهای تفکیک منعطف و غیرمنعطف»، 1400ش، ص212.]</ref> با احداث این پارکها، امنیت اجتماعی زنان به اندازه لازم تأمین شده است و بر اساس نظرسنجیهای بهعمل آمده، پارک بانوان توانسته است که محل جذاب و مناسبی برای تفریح، ورزش یا دورهمیهای زنانه باشد.<ref>[https://www.pishkhan.com/news/146726 «پارک بانوان؛ درمان نشاط اجتماعی»، وبسایت پیشخوان.]</ref> | ||
پس از پیروزی انقلاب اسلامی | پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]]، در مدارس تفکیک جنسیتی صورت گرفت<ref>[https://www.mehrnews.com/news/1357391/تفکیک-جنسیتی-از-نگاه-اسلام . «تفکیک جنسیتی از نگاه اسلام»، خبرگزاری مهر، تاریخ بازدید: 27 آبان 1401ش.]</ref> و این رویکرد تا کنون مورد توجه و اقبال عمومی قرار گرفته است؛<ref>[https://www.sid.ir/paper/93296/fa . انتظاری، « آثار و پیامدهای تفکیک جنسی در دانشگاه علامه طباطبائی در مقایسه با دانشگاههای دیگر»، 1396ش، ص213.]</ref> زیرا دانشآموزان با آرامش و امنیت بیشتری به تحصیل علم، دانش میپردازند و به بلوغ فکری و تحصیلی میرسند.<ref>[https://fa.eferrit.com/4-مزایای-مدارس-تک-جنسیتی/ . «چهار مزایای مدارس تک جنسیتی»، وبسایت eferrit، تاریخ بازدید: 26 آبان 1401ش.]</ref> پژوهشها نیز کامیابی این رویکرد را تأیید میکند.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/363905/نقش-تفکیک-جنسیتی-بر-پیشرفت-تحصیلی-و-مقبولیت-اجتماعی-در-مدارس-ابتدایی . خانی و محمدی، «نقش تفکیک جنسیتی بر پیشرفت تحصیلی و مقبولیت اجتماعی در مدارس ابتدایی»، 1394ش، ص1.]</ref> | ||
کلاسهای دانشگاهها در ایران عمدتاً بهصورت مختلط برپا میشوند. تعداد دانشگاههایی که فقط یک جنس در آنها حضور دارد بسیار اندک است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/93296/fa . انتظاری، « آثار و پیامدهای تفکیک جنسی در دانشگاه علامه طباطبائی در مقایسه با دانشگاههای دیگر»، 1396ش، ص213.]</ref> از جمله دانشگاههای تک جنسیتی در ایران، دانشگاه الزهرا و امام صادق است. تفکیک جنسیتی در دانشگاه نیز موجب تمرکز حواس، پرهیز از مسائل حاشیهای و اهتمام جدیتر و عمیقتر دانشجویان بوده است.<ref>[https://www.entekhab.ir/fa/news/73878/خوبیهای-تفکیک-جنسیتی . «خوبیهای تفکیک جنسیتی»، وبسایت انتخاب حق شماست، تاریخ بازدید: 26 آبان 1401ش.]</ref> دانشگاه علامه طباطبایی و دانشگاه صنعتی امیرکبیر نیز بهصورت داوطلبانه خواستار اجرای طرح تفکیک جنسیتی شدهاند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/93296/fa . انتظاری، « آثار و پیامدهای تفکیک جنسی در دانشگاه علامه طباطبائی در مقایسه با دانشگاههای دیگر»، 1396ش، ص213.]</ref> | کلاسهای دانشگاهها در ایران عمدتاً بهصورت مختلط برپا میشوند. تعداد دانشگاههایی که فقط یک جنس در آنها حضور دارد بسیار اندک است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/93296/fa . انتظاری، « آثار و پیامدهای تفکیک جنسی در دانشگاه علامه طباطبائی در مقایسه با دانشگاههای دیگر»، 1396ش، ص213.]</ref> از جمله دانشگاههای تک جنسیتی در ایران، دانشگاه الزهرا و امام صادق است. تفکیک جنسیتی در دانشگاه نیز موجب تمرکز حواس، پرهیز از مسائل حاشیهای و اهتمام جدیتر و عمیقتر دانشجویان بوده است.<ref>[https://www.entekhab.ir/fa/news/73878/خوبیهای-تفکیک-جنسیتی . «خوبیهای تفکیک جنسیتی»، وبسایت انتخاب حق شماست، تاریخ بازدید: 26 آبان 1401ش.]</ref> دانشگاه علامه طباطبایی و دانشگاه صنعتی امیرکبیر نیز بهصورت داوطلبانه خواستار اجرای طرح تفکیک جنسیتی شدهاند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/93296/fa . انتظاری، « آثار و پیامدهای تفکیک جنسی در دانشگاه علامه طباطبائی در مقایسه با دانشگاههای دیگر»، 1396ش، ص213.]</ref> | ||
تفکیک | تفکیک جنسیتی، پس از [[انقلاب اسلامی ایران]]، موجب اختصاص فضاهای فراونی به زنان شد. با این حال برخی سیاستهای تفکیک جنسیتی در ایران، بهطور کامل اجرا نشده است و این نقصان موجب میشود که موافقان به آثار مثبت تفکیک جنسیتی استناد کنند و مخالفان به پیامدهای منفی آن توجه کنند.<ref>- قمشیان، «تحلیل سیاست تفکیک جنسیتی دانشگاهها از منظر علم سیاستگذاری»، 1393ش، ص102.</ref> برخی بر این باورند که اگر تفکیک بدون انعطاف و فراهمشدن زمینههای مناسب انجام شود، دارای تبعات منفی است. همچنین باید در فرایند تفکیک تغییر شرایط زمانی و مکانی و نیازمندی اعضای جامعه در نظر گرفته شود.<ref>- ایمانی و نرسیسیانس، «تفکیک جنسیتی فضای شهری و روابط صمیمانه بین جنیسیتی: مطالعه مقایسهای تفکیک منعطف و غیر منعطف»، 1400ش، ص227.</ref> بر این اساس همراه با تفکیک در محیطهای تحصیلی و شغلی، فرهنگسازی لازم است و رسانهها نقش مؤثری در نهادینهسازی آن دارند.<ref>- صدیقی و نیکوییان، «تأملی در تفکیک جنسیتی آموزش و مشاغل بانوان»، 1389ش، ص129.</ref> برخی دیگر تأثیر تفکیک بر آزادی زنان از سلطه مردان را مورد بررسی قرار دادهاند. از منظر ایشان، صرف تفکیک تأثیر مهمی ندارد و کنترل، رؤیتپذیری و هنجارسازی از اهمیت بیشتری برخوردار هستند. بهگمان این گروه تأکید و سرمایهگذاری بر تفکیک تأثیر مهمی بر بهبود وضعیت زنان در جامعه ندارد،<ref>- توانا و شعیفی، «تفکیک جنسیتی در فضای شهری: مطالعه بوستان شهر مادران تهران»، 1394ش، ص133.</ref> چراکه موقعیتزنان در ساختار اجتماعی و سیستم ارزشی انسانها با تفکیک جنسیتی ارتباط دارد و تفکیک جنسیتی غیراصولی منجر به تشدید نابرابری شغلی خواهد شد.<ref>- مختاری و فاضلی، «تفکیک جنسیتی شغلی در میان کارکنان نهاد کنابخانههای عمومی اهواز»، 1395ش، ص82.</ref> | ||
فضاهای شهری ایران، در دهه ۱۳۷۰ش، به دلایل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی با افزایش تعداد زنان مواجه شده است.<ref>ب[https://soffeh.sbu.ac.ir/article_100465.html یدار و دیگران، «تعامل جنسیت و فضا در بازار تهران، مورد پژوهش: فضاهای سبزهمیدان و مشیر خلوت»، 1398ش، ص56.]</ref> متخصصین بر فضاسازیای متناسب با نیازها، احساسات و ترجیحات گروههای مختلفی که از فضاهای بازار استفاده میکنند، تأکید دارند.<ref>[https://soffeh.sbu.ac.ir/article_100465.html بیدار و دیگران، «تعامل جنسیت و فضا در بازار تهران، مورد پژوهش: فضاهای سبزهمیدان و مشیر خلوت»، 1398ش، ص75.]</ref> چنین معماریای نیازمند تمهیدات خاص برای تسهیل استفاده از بازار است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/396943/fa#downloadbottom خرمیروز و دیگران، «خوانش مؤلفههای جنسیتی در طراحی مراکز خرید شهر تهران مطالعه موردی: مرکز خرید پالادیوم، مرکز خرید کوروش، مرکز خرید تیراژه 2، پاساژ کویتیهای رضا)»، 1399ش، ص65.]</ref> به اعتقاد پژوهشگران؛ ضمن تمهید امکانات ویژه بانوان در فضا، ضروری است که مکانیابی نیز سازماندهی شود تا حضور بیدغدغه بانوان را میسر سازد.<ref>[https://www.isna.ir/news/1400022617876/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%87%D9%85%D9%87-%D8%AC%D8%A7-%D8%AA%D8%B1%D8%AC%DB%8C%D8%AD-%D9%85%D «چرا زنان محیطهای تجاری را به همه جا ترجیح میدهند؟»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> برای مثال، در پاساژها اتاق مخصوص کودکان و مادران در نظر گرفته شود تا بانوان بتوانند به نوزادان خود رسیدگی کنند.<ref>[https://www.irna.ir/news/83684208/اما-و-اگرهای-اشتغال-زنان-در-مراکز-تجاری طهمورثی، « اما و اگرهای اشتغال زنان در مراکز تجاری»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | فضاهای شهری ایران، در دهه ۱۳۷۰ش، به دلایل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی با افزایش تعداد زنان مواجه شده است.<ref>ب[https://soffeh.sbu.ac.ir/article_100465.html یدار و دیگران، «تعامل جنسیت و فضا در بازار تهران، مورد پژوهش: فضاهای سبزهمیدان و مشیر خلوت»، 1398ش، ص56.]</ref> متخصصین بر فضاسازیای متناسب با نیازها، احساسات و ترجیحات گروههای مختلفی که از فضاهای بازار استفاده میکنند، تأکید دارند.<ref>[https://soffeh.sbu.ac.ir/article_100465.html بیدار و دیگران، «تعامل جنسیت و فضا در بازار تهران، مورد پژوهش: فضاهای سبزهمیدان و مشیر خلوت»، 1398ش، ص75.]</ref> چنین معماریای نیازمند تمهیدات خاص برای تسهیل استفاده از بازار است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/396943/fa#downloadbottom خرمیروز و دیگران، «خوانش مؤلفههای جنسیتی در طراحی مراکز خرید شهر تهران مطالعه موردی: مرکز خرید پالادیوم، مرکز خرید کوروش، مرکز خرید تیراژه 2، پاساژ کویتیهای رضا)»، 1399ش، ص65.]</ref> به اعتقاد پژوهشگران؛ ضمن تمهید امکانات ویژه بانوان در فضا، ضروری است که مکانیابی نیز سازماندهی شود تا حضور بیدغدغه بانوان را میسر سازد.<ref>[https://www.isna.ir/news/1400022617876/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%87%D9%85%D9%87-%D8%AC%D8%A7-%D8%AA%D8%B1%D8%AC%DB%8C%D8%AD-%D9%85%D «چرا زنان محیطهای تجاری را به همه جا ترجیح میدهند؟»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> برای مثال، در پاساژها اتاق مخصوص کودکان و مادران در نظر گرفته شود تا بانوان بتوانند به نوزادان خود رسیدگی کنند.<ref>[https://www.irna.ir/news/83684208/اما-و-اگرهای-اشتغال-زنان-در-مراکز-تجاری طهمورثی، « اما و اگرهای اشتغال زنان در مراکز تجاری»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
