جز تمیزکاری
جز ویکی سازی
 
خط ۹۱: خط ۹۱:
هیئت‌های عزاداری عمومی‌ترین و مردمی‌ترین صورت جمعی تشکل‌های دینی و بخش مهمی از تشکیلات غیررسمی جامعه شیعی محسوب می‌شود<ref>رحمانی، هیئت‌های عزاداری در جامعه ایران، ۱۳۹۷ش، ص۲۰.</ref> که با وجود مخالفت بعضی حکومت‌ها در طول تاریخ پابرجا مانده است.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/46093/عزادارى-در-عصر-قاجار رمضان نرگسی، «عزاداری در عصر قاجار»، ۱۳۸۵ش، ص۶۸.]</ref> بودجهٔ هیئت‌ها از طریق مردم علاقه‌مند به [[اهل‌بیت]] تأمین می‌شود.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/986?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=472&viewType=html&query=نوعی%20تشکل%20مذهبی%20بر%20محور محدثی، فرهنگ عاشورا، 1376ش، ص472.]</ref> افراد مشارکت‌کننده در هیئت، همگی خود را خدمت‌گزار امام حسین می‌دانند<ref>احمدی، هیئت و دانشگاه، ۱۴۰۲ش، ص۱۱۷.</ref> و به‌دلیل عدم تمایز میان افراد، هر کس هر کاری را که بتواند انجام می‌دهد.<ref>رحمانی، هیئت‌های عزاداری در جامعه ایران، ۱۳۹۷ش، ص31.</ref> افراد در هیئت فارغ از موقعیت اجتماعی، شکلی یکسان از نظر پوشش پیدا می‌کنند. انگیزه‌های دینی در درون هیئت به حداکثر می‌رسد و فضای نمادین و فرهنگی حاکم بر آن، برگرفته از گفتمان امام حسین در واقعهٔ کربلا است.<ref>رحمانی، هیئت‌های عزاداری در جامعه ایران، ۱۳۹۷ش، ص۲۵-26.</ref> در هیئت‌ها، نقش‌ها و جایگاه‌های ویژه مانند مداح، روضه‌خوان، پیرغلام، میدان‌دار و بچه‌هیئتی وجود دارد، اما نشانهٔ ویژه‌ای برای این مراتب وجود ندارد و افراد دارای بالاترین مرتبه ممکن است ساده‌ترین کارها را نیز انجام دهند.<ref>رحمانی، تغییرات مناسک عزاداری محرم: تغییرات مناسک عزاداری محرم، 1393ش، ص178.</ref>
هیئت‌های عزاداری عمومی‌ترین و مردمی‌ترین صورت جمعی تشکل‌های دینی و بخش مهمی از تشکیلات غیررسمی جامعه شیعی محسوب می‌شود<ref>رحمانی، هیئت‌های عزاداری در جامعه ایران، ۱۳۹۷ش، ص۲۰.</ref> که با وجود مخالفت بعضی حکومت‌ها در طول تاریخ پابرجا مانده است.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/46093/عزادارى-در-عصر-قاجار رمضان نرگسی، «عزاداری در عصر قاجار»، ۱۳۸۵ش، ص۶۸.]</ref> بودجهٔ هیئت‌ها از طریق مردم علاقه‌مند به [[اهل‌بیت]] تأمین می‌شود.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/986?volumeNumber=1&sectionNumber=1&pageNumber=472&viewType=html&query=نوعی%20تشکل%20مذهبی%20بر%20محور محدثی، فرهنگ عاشورا، 1376ش، ص472.]</ref> افراد مشارکت‌کننده در هیئت، همگی خود را خدمت‌گزار امام حسین می‌دانند<ref>احمدی، هیئت و دانشگاه، ۱۴۰۲ش، ص۱۱۷.</ref> و به‌دلیل عدم تمایز میان افراد، هر کس هر کاری را که بتواند انجام می‌دهد.<ref>رحمانی، هیئت‌های عزاداری در جامعه ایران، ۱۳۹۷ش، ص31.</ref> افراد در هیئت فارغ از موقعیت اجتماعی، شکلی یکسان از نظر پوشش پیدا می‌کنند. انگیزه‌های دینی در درون هیئت به حداکثر می‌رسد و فضای نمادین و فرهنگی حاکم بر آن، برگرفته از گفتمان امام حسین در واقعهٔ کربلا است.<ref>رحمانی، هیئت‌های عزاداری در جامعه ایران، ۱۳۹۷ش، ص۲۵-26.</ref> در هیئت‌ها، نقش‌ها و جایگاه‌های ویژه مانند مداح، روضه‌خوان، پیرغلام، میدان‌دار و بچه‌هیئتی وجود دارد، اما نشانهٔ ویژه‌ای برای این مراتب وجود ندارد و افراد دارای بالاترین مرتبه ممکن است ساده‌ترین کارها را نیز انجام دهند.<ref>رحمانی، تغییرات مناسک عزاداری محرم: تغییرات مناسک عزاداری محرم، 1393ش، ص178.</ref>


هیئت‌های مذهبی دارای کارکردهای چندبُعدی و سطوح مختلف عملکردی در حوزه‌های فرهنگی، مذهبی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی در دو سطح آشکار و پنهان هستند.<ref>. ریتزر، نظریه‌های جامعهشناختی در دوران معاصر، ۱۳۸۰ش، ص۱47-۱51.</ref> کارکردهای آشکار عمدتاً شامل بازتولید گفتمان دینی، تقویت باورهای مذهبی،<ref>. مظاهری، رسانه شیعه، ۱۳۸۷ش، ص۲۸7-۲۸8.</ref> ایفای نقش سیاسی در چارچوب گفتمان رسمی و ارائهٔ الگوهای رفتاری اسلامی می‌شود.<ref>. مظاهری، رسانه شیعه، ۱۳۸۷ش، ص۲۸0-۲۸6.</ref> در سطح کارکردهای پنهان، این تشکل‌ها به تقویت انسجام ساختاری جامعه از طریق ایجاد همبستگی اجتماعی، تثبیت و بازتولید نظام ارزشی-اخلاقی، حفظ الگوهای فرهنگی جامعه، تأمین نیازهای فراغتی و نیز ایفای نقش روان‌شناختی در تسکین رنج‌های فردی و جمعی می‌پردازند.<ref>. مظاهری، رسانه شیعه، ۱۳۸۷ش، ص۲88-۲92.</ref> هیئت‌های مذهبی زنان از جنبهٔ دینی، موجب تقرب به خدا و افزایش آگاهی بیشتر از قرآن و احکام دین و زندگی ائمه، از بعد اجتماعی، موجب تحکیم روابط خانوادگی (صله رحم) و سازماندهی کمک‌های مردمی و از نظر روانی، موجب کاهش استرس و ایجاد آرامش شده و در حوزهٔ خانواده به بهبود روابط زوجین، والدین و فرزندان و تسهیل ازدواج یاری می‌رسانند.<ref>. [https://ensani.ir/file/download/article/20180210171717-9798-183.pdf خاکسارفرد و سوری، «فهم پدیدارشناسانه تجربه­زیسته زنان از حضور در مجالس مذهبی زنانه»، ۱۳۹۶ش، ص۱۸۰.]</ref>
هیئت‌های مذهبی دارای کارکردهای چندبُعدی و سطوح مختلف عملکردی در حوزه‌های فرهنگی، مذهبی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی در دو سطح آشکار و پنهان هستند.<ref>. ریتزر، نظریه‌های جامعهشناختی در دوران معاصر، ۱۳۸۰ش، ص۱47-۱51.</ref> کارکردهای آشکار عمدتاً شامل بازتولید گفتمان دینی، تقویت باورهای مذهبی،<ref>. مظاهری، رسانه شیعه، ۱۳۸۷ش، ص۲۸7-۲۸8.</ref> ایفای نقش سیاسی در چارچوب گفتمان رسمی و ارائهٔ الگوهای رفتاری اسلامی می‌شود.<ref>. مظاهری، رسانه شیعه، ۱۳۸۷ش، ص۲۸0-۲۸6.</ref> در سطح کارکردهای پنهان، این تشکل‌ها به تقویت انسجام ساختاری جامعه از طریق ایجاد همبستگی اجتماعی، تثبیت و بازتولید نظام ارزشی-اخلاقی، حفظ الگوهای فرهنگی جامعه، تأمین نیازهای فراغتی و نیز ایفای نقش روان‌شناختی در تسکین رنج‌های فردی و جمعی می‌پردازند.<ref>. مظاهری، رسانه شیعه، ۱۳۸۷ش، ص۲88-۲92.</ref> هیئت‌های مذهبی زنان از جنبهٔ دینی، موجب تقرب به خدا و افزایش آگاهی بیشتر از قرآن و احکام دین و زندگی ائمه، از بعد اجتماعی، موجب تحکیم روابط خانوادگی ([[صله رحم]]) و سازماندهی کمک‌های مردمی و از نظر روانی، موجب کاهش استرس و ایجاد آرامش شده و در حوزهٔ خانواده به بهبود روابط زوجین، والدین و فرزندان و تسهیل ازدواج یاری می‌رسانند.<ref>. [https://ensani.ir/file/download/article/20180210171717-9798-183.pdf خاکسارفرد و سوری، «فهم پدیدارشناسانه تجربه ­زیسته زنان از حضور در مجالس مذهبی زنانه»، ۱۳۹۶ش، ص۱۸۰.]</ref>


=== کارکردهای اجتماعی ===
=== کارکردهای اجتماعی ===