پرش به محتوا

پیش‌نویس:روز وحدت حوزه و دانشگاه: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
زهرا فاضل (بحث | مشارکت‌ها)
زهرا فاضل (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۶: خط ۶:
روز وحدت حوزه و دانشگاه یکی از مناسبت‌های رسمی در تقویم جمهوری اسلامی ایران است که هر ساله در بیست و هفتم آذرماه برگزار می‌شود. این روز هم‌زمان با سالگرد شهادت [[محمد مفتح]] در سال ۱۳۵۸ش است که از چهره‌های فعال در پیوند میان روحانیون و دانشگاهیان به‌شمار می‌رفت.<ref>{{پک/بن|دانشجو1|ک=خبرگزاری دانشجو|ف=علت نامگذاری روز وحدت حوزه و دانشگاه تحقق یک انقلاب در عرصهٔ علم بود}}</ref>
روز وحدت حوزه و دانشگاه یکی از مناسبت‌های رسمی در تقویم جمهوری اسلامی ایران است که هر ساله در بیست و هفتم آذرماه برگزار می‌شود. این روز هم‌زمان با سالگرد شهادت [[محمد مفتح]] در سال ۱۳۵۸ش است که از چهره‌های فعال در پیوند میان روحانیون و دانشگاهیان به‌شمار می‌رفت.<ref>{{پک/بن|دانشجو1|ک=خبرگزاری دانشجو|ف=علت نامگذاری روز وحدت حوزه و دانشگاه تحقق یک انقلاب در عرصهٔ علم بود}}</ref>


== تاریخچه<ref group="دیدگاه">دو بند اول این پاراگراف مربوط به روز وحدت است یا نفس وحدت؟ وحدت حوزه و دانشگاه طبیعتا مدخل دیگری است شما این دو بند را خیلی خلاصه در یکی دو جمله بیاورید و بعد متصل کنید به پاراگراف نهایی این بخش</ref> ==
== تاریخچه==
در سنّت آموزشی ایران کهن و در مراکزی مانند نظامیه‌ها، علوم دینی و علوم تجربی به‌صورت هم‌زمان و یکپارچه تدریس می‌شدند. با این حال، با ورود علوم جدید و تأسیس نهادهای آموزشی مدرن نظیر [[دارالفنون]] و سپس [[دانشگاه تهران]] در دوره‌های [[ایران در دوران قاجاریه|قاجار]] و پهلوی، گسستی میان آموزش‌های جدید و معارف دینی پدید آمد که به تقابل میان نهادهای سنت و مدرنیته<ref>{{پک/بن|دانشجو1|ک=خبرگزاری دانشجو|ف=علت نامگذاری روز وحدت حوزه و دانشگاه تحقق یک انقلاب در عرصهٔ علم بود}}</ref><ref group="دیدگاه">منبع دیگری برای این مطلب بیاورید. ادبیات این منبع به شدت سوگیری دارد و شما مجبور شده اید به متن وفادار نمانید</ref> و توسعهٔ الگوی سکولار در نظام آموزشی انجامید.<ref>{{پک/بن|حوزه1|ک=پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه|ف=از مفاهیم کاربردی تا بیان ساده مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref><ref group="دیدگاه">این تعابیر در متن منبع وجود دارد؟</ref> این جدایی دو علت عمده داشت: از یک‌سو بدبینی برخی علمای دینی به علوم جدید به‌دلیل ترویج آنها توسط دولت‌های غربی و نفوذ سیاست‌های غیردینی که سبب روگردانی حوزه‌ها از دانش‌های روز شد و از سوی دیگر شکل‌گیری دانشگاه‌ها بر مبنای الگوی غربی قرن نوزدهم و طرد دین از عرصهٔ مدیریت جامعه که به بی‌توجهی به پیشینه‌های معنوی انجامید.<ref>{{پک/بن|بوعلی1|ک=وب‌سایت دانشکدهٔ فنی و مهندسی کبودآهنگ، دانشگاه بوعلی سینا|ف=وحدت حوزه و دانشگاه در کلام مقام معظم رهبری}}</ref>
پیش از انقلاب اسلامی، ورود علوم مدرن سبب گسست میان نهادهای آموزشی جدید و حوزه‌های علمیه شد اما در جریان مبارزات، چهره‌هایی مانند مرتضی مطهری، محمد حسینی بهشتی، محمدجواد باهنر و محمد مفتح با حضور در محیط‌های آموزشی و نگارش آثار علمی، مسیر ارتباط این دو نهاد را هموار کردند.<ref>{{پک/بن|حوزه1|ک=پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه|ف=از مفاهیم کاربردی تا بیان ساده مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref> در این میان، اقداماتی مانند اقامۀ نماز عید فطر قیطریه در سال ۱۳۵۷ش و تحصن در مسجد دانشگاه تهران به رهبری محمد مفتح، تعامل عملی طلاب و دانشجویان را به اوج رساند و زمینه‌ساز تعیین روزی ویژه برای این پیوند شد.<ref>{{پک|شیخلو|1405|ک=مؤسسهٔ مطالعات و پژوهش‌های سیاسی|ف=27 آذر، روز وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref><br>
 
با این حال، در دوران مبارزات پیش از انقلاب سال ۱۳۵۷ش، نخستین زمینه‌های تقریب عملی با برگزاری همایش‌ها و تجمع‌های مشترک میان طلاب و دانشجویان در مراکزی مانند دانشگاه تهران شکل گرفت.<ref>{{پک/بن|دانشجو1|ک=خبرگزاری دانشجو|ف=علت نامگذاری روز وحدت حوزه و دانشگاه تحقق یک انقلاب در عرصهٔ علم بود}}</ref> در این برهه، چهره‌هایی همچون [[مرتضی مطهری]]، [[سید محمد حسینی بهشتی|محمد حسینی بهشتی]]، [[محمدجواد باهنر]] و محمد مفتح با نگارش مقالات و حضور فعال در محیط‌های دانشگاهی، مسیر ارتباطی دو نهاد را هموار ساختند.<ref>{{پک/بن|حوزه1|ک=پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه|ف=از مفاهیم کاربردی تا بیان ساده مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref> همچنین در میان جریان‌های فکری، موضوع نحوهٔ حضور دین در اجتماع محل بحث بود؛ از جمله نقدهای [[علی شریعتی]] به کارکردهای اجتماعی روحانیت و پاسخ‌های [[امام خمینی]] که بر لزوم پیوند علم و ایمان تأکید می‌کرد. در کنار این مباحث نظری، اقدامات انقلابی نظیر اقامهٔ [[نماز عید فطر]] قیطریه در سال ۱۳۵۷ش و [[تحصن روحانیون در دانشگاه تهران]] به رهبری چهره‌هایی مانند [[محمد مفتح]]، زمینه‌ساز تقریب عملی حوزویان و دانشگاهیان شد.<ref>{{پک|شیخلو|1405|ک=مؤسسهٔ مطالعات و پژوهش‌های سیاسی|ف=27 آذر، روز وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref>


پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]]، سالگرد شهادت محمد مفتح با پیشنهاد و تأیید سید روح‌الله خمینی به‌عنوان روز وحدت حوزه و دانشگاه نام‌گذاری شد.<ref>{{پک/بن|دانشجو1|ک=خبرگزاری دانشجو|ف=علت نامگذاری روز وحدت حوزه و دانشگاه تحقق یک انقلاب در عرصهٔ علم بود}}</ref> این نام‌گذاری علاوه بر پاسداشت اقدامات علمی و مبارزاتی محمد مفتح، با هدف بسترسازی برای هم‌فکری دو قشر اندیشمند،<ref>{{پک/بن|همدان1|ک=وب‌سایت روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی همدان|ف=روز وحدت حوزه و دانشگاه گرامی باد}}</ref> ارزیابی سالانه روش‌های علمی،<ref>{{پک/بن|مراسم1|ک=وب‌سایت مدرسهٔ عالی و دانشگاه شهید مطهری|ف=مراسم بزرگداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref> همراه ساختن دانش با اخلاق جهت جلوگیری از علم‌گرایی صرف<ref>{{پک/بن|حوزه1|ک=پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه|ف=از مفاهیم کاربردی تا بیان ساده مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref> و نیز حفظ هویت بومی در برابر نفوذ ارزش‌های غربی صورت گرفت.<ref>{{پک/بن|همدان1|ک=وب‌سایت روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی همدان|ف=روز وحدت حوزه و دانشگاه گرامی باد}}</ref>
پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]]، سالگرد شهادت محمد مفتح با پیشنهاد و تأیید سید روح‌الله خمینی به‌عنوان روز وحدت حوزه و دانشگاه نام‌گذاری شد.<ref>{{پک/بن|دانشجو1|ک=خبرگزاری دانشجو|ف=علت نامگذاری روز وحدت حوزه و دانشگاه تحقق یک انقلاب در عرصهٔ علم بود}}</ref> این نام‌گذاری علاوه بر پاسداشت اقدامات علمی و مبارزاتی محمد مفتح، با هدف بسترسازی برای هم‌فکری دو قشر اندیشمند،<ref>{{پک/بن|همدان1|ک=وب‌سایت روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی همدان|ف=روز وحدت حوزه و دانشگاه گرامی باد}}</ref> ارزیابی سالانه روش‌های علمی،<ref>{{پک/بن|مراسم1|ک=وب‌سایت مدرسهٔ عالی و دانشگاه شهید مطهری|ف=مراسم بزرگداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref> همراه ساختن دانش با اخلاق جهت جلوگیری از علم‌گرایی صرف<ref>{{پک/بن|حوزه1|ک=پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه|ف=از مفاهیم کاربردی تا بیان ساده مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه}}</ref> و نیز حفظ هویت بومی در برابر نفوذ ارزش‌های غربی صورت گرفت.<ref>{{پک/بن|همدان1|ک=وب‌سایت روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی همدان|ف=روز وحدت حوزه و دانشگاه گرامی باد}}</ref>

نسخهٔ ۶ مرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۹:۲۵

روز وحدت حوزه و دانشگاه؛ نماد هم‌پیمانی علم و دین برای پیوند تخصص، اخلاق و حل مسائل جامعه.

روز وحدت حوزه و دانشگاه، همزمان با ۲۷ آذرماه، برگزار می‌شود. هدف اصلی این روز، پیوند زدن دانش روز و تخصص‌های علمی با ارزش‌های اخلاقی و دینی بوده تا نخبگانِ هر دو نهاد بتوانند با همکاری هم، گرهی از مشکلات واقعی جامعه باز کنند.

معرفی

روز وحدت حوزه و دانشگاه یکی از مناسبت‌های رسمی در تقویم جمهوری اسلامی ایران است که هر ساله در بیست و هفتم آذرماه برگزار می‌شود. این روز هم‌زمان با سالگرد شهادت محمد مفتح در سال ۱۳۵۸ش است که از چهره‌های فعال در پیوند میان روحانیون و دانشگاهیان به‌شمار می‌رفت.[۱]

تاریخچه

پیش از انقلاب اسلامی، ورود علوم مدرن سبب گسست میان نهادهای آموزشی جدید و حوزه‌های علمیه شد اما در جریان مبارزات، چهره‌هایی مانند مرتضی مطهری، محمد حسینی بهشتی، محمدجواد باهنر و محمد مفتح با حضور در محیط‌های آموزشی و نگارش آثار علمی، مسیر ارتباط این دو نهاد را هموار کردند.[۲] در این میان، اقداماتی مانند اقامۀ نماز عید فطر قیطریه در سال ۱۳۵۷ش و تحصن در مسجد دانشگاه تهران به رهبری محمد مفتح، تعامل عملی طلاب و دانشجویان را به اوج رساند و زمینه‌ساز تعیین روزی ویژه برای این پیوند شد.[۳]

پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، سالگرد شهادت محمد مفتح با پیشنهاد و تأیید سید روح‌الله خمینی به‌عنوان روز وحدت حوزه و دانشگاه نام‌گذاری شد.[۴] این نام‌گذاری علاوه بر پاسداشت اقدامات علمی و مبارزاتی محمد مفتح، با هدف بسترسازی برای هم‌فکری دو قشر اندیشمند،[۵] ارزیابی سالانه روش‌های علمی،[۶] همراه ساختن دانش با اخلاق جهت جلوگیری از علم‌گرایی صرف[۷] و نیز حفظ هویت بومی در برابر نفوذ ارزش‌های غربی صورت گرفت.[۸]

ابعاد و محورهای یادبود

محورهای اصلی که در برنامه‌ها و یادبودهای این مناسبت مورد تأکید قرار می‌گیرند عبارت‌اند از:

  1. ایجاد پیوند میان علوم تجربی، انسانی و فنی با ارزش‌های اخلاقی؛[۹] به‌گونه‌ای که حوزه مرکز شناخت معارف اسلامی و دانشگاه مرکز تحلیل پدیده‌های طبیعی و علوم تجربی شناخته می‌شود.[۱۰]
  2. انتقال سنت‌های اصیل اخلاقی و زهد حوزوی به دانشگاه و در مقابل، بهره‌گیری حوزه از دیدگاه‌های نو، وسعت بینش و روش‌های جدید پژوهشی دانشگاه.[۱۱]
  3. پرورش متخصصانی در رشته‌های مختلف که علاوه بر دانش روز، از معارف دینی برخوردار بوده[۱۲] و توانایی مواجهه با مسائل اجتماعی، فرهنگی و خانوادگی را داشته باشند.[۱۳]
  4. راه‌اندازی رشته‌ها و مراکز پژوهشی مشترک، تبادل روش‌های تدریس،[۱۴] تدوین کتب علوم انسانی کاربردی توسط دانشگاه برای حوزه[۱۵] و تأمین اساتید معارف و مبلغان توسط حوزه برای محیط‌های دانشگاهی.[۱۶][دیدگاه ۱]

دستاوردها و کارکردهای اجتماعی

در دهه‌های پس از نام‌گذاری این روز، ساختارهای رسمی گوناگونی برای پیگیری ارتباط دو نهاد ایجاد شد.[۱۷] تأسیس نهاد نمایندگی مقام رهبری در دانشگاه‌ها، راه‌اندازی پژوهشگاه‌های مشترک، شکل‌گیری رشته‌های تلفیقی، استفاده از ابزارهای فناوری در آموزش‌های حوزوی[۱۸] و تشکیل دبیرخانهٔ دائمی همکاری حوزه و دانشگاه از دستاوردهای عملی این رویکرد است.[۱۹] همچنین، مشارکت حوزویان و دانشگاهیان در مسئولیت‌های اجتماعی و ارائهٔ خدمات بهداشتی و عمومی، از دیگر جلوه‌های این پیوند به‌شمار می‌رود.[۲۰]

چالش‌ها و اقدامات پیشنهادی

در مسیر تحقق اهداف تعیین‌شده برای این مناسبت، چالش‌ها و موانع متعددی شناسایی شده است:

  1. تلاش رسانه‌های بیگانه برای ایجاد بی‌اعتمادی میان دانشجویان و روحانیون، تسلط گفتمان انزواطلبی در برخی بخش‌های حوزوی و سکولاریسم در برخی بخش‌های دانشگاهی.[۲۱]
  2. تقلیل اقدامات عملی به همایش‌های سالانه،[۲۲] کاهش خروجی‌های کاربردی،[۲۳] سیاست‌زدگی علم و دین،[۲۴] محدود شدن همکاری‌ها به تدریس متقابل استادان به جای تحول در متون درسی، نفوذ مدرک‌گرایی در حوزه‌ها و ناآگاهی بدنه دو نهاد از ظرفیت‌های یکدیگر.[۲۵]

برای مواجهه با این آسیب‌ها، محورها و برنامه‌های زیر در دستور کار مسئولان قرار گرفته است:

  1. ایجاد ستاد وحدت حوزه و دانشگاه در وزارت علوم و تدوین منشور وحدت برای سیاست‌گذاری منسجم.
  2. راه‌اندازی دفاتر همکاری حوزوی در دانشگاه‌های معتبر جهت ارائهٔ مشاوره و اجرای برنامه‌های فرهنگی.
  3. بهره‌گیری از دیپلماسی رسانه‌ای برای انعکاس پیوند علم و دین و تقویت ارتباط حوزه با آموزش و پرورش.
  4. کاربردی کردن دروس خارج حوزه، بازنگری متون درسی بر اساس نیازهای روز و اجتناب از برنامه‌های غیرکاربردی.[۲۶]

پانویس

  1. «علت نامگذاری روز وحدت حوزه و دانشگاه تحقق یک انقلاب در عرصهٔ علم بود»، خبرگزاری دانشجو.
  2. «از مفاهیم کاربردی تا بیان ساده مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.
  3. شیخلو، «27 آذر، روز وحدت حوزه و دانشگاه»، مؤسسهٔ مطالعات و پژوهش‌های سیاسی.
  4. «علت نامگذاری روز وحدت حوزه و دانشگاه تحقق یک انقلاب در عرصهٔ علم بود»، خبرگزاری دانشجو.
  5. «روز وحدت حوزه و دانشگاه گرامی باد»، وب‌سایت روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی همدان.
  6. «مراسم بزرگداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه»، وب‌سایت مدرسهٔ عالی و دانشگاه شهید مطهری.
  7. «از مفاهیم کاربردی تا بیان ساده مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.
  8. «روز وحدت حوزه و دانشگاه گرامی باد»، وب‌سایت روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی همدان.
  9. «علت نامگذاری روز وحدت حوزه و دانشگاه تحقق یک انقلاب در عرصهٔ علم بود»، خبرگزاری دانشجو.
  10. «مراسم بزرگداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه»، وب‌سایت مدرسهٔ عالی و دانشگاه شهید مطهری.
  11. «وحدت حوزه و دانشگاه در کلام مقام معظم رهبری»، وب‌سایت دانشکدهٔ فنی و مهندسی کبودآهنگ، دانشگاه بوعلی سینا.
  12. «علت نامگذاری روز وحدت حوزه و دانشگاه تحقق یک انقلاب در عرصهٔ علم بود»، خبرگزاری دانشجو.
  13. «مراسم بزرگداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه»، وب‌سایت مدرسهٔ عالی و دانشگاه شهید مطهری.
  14. «علت نامگذاری روز وحدت حوزه و دانشگاه تحقق یک انقلاب در عرصهٔ علم بود»، خبرگزاری دانشجو.
  15. «از مفاهیم کاربردی تا بیان ساده مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.
  16. دلاورپور اقدام، «حوزه و دانشگاه: چالش‌های وحدت»، پگاه حوزه.
  17. «علت نامگذاری روز وحدت حوزه و دانشگاه تحقق یک انقلاب در عرصهٔ علم بود»، خبرگزاری دانشجو.
  18. «از مفاهیم کاربردی تا بیان ساده مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.
  19. «بزرگداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه»، مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه.
  20. «از مفاهیم کاربردی تا بیان ساده مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.
  21. دلاورپور اقدام، «حوزه و دانشگاه: چالش‌های وحدت»، پگاه حوزه.
  22. «از مفاهیم کاربردی تا بیان ساده مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.
  23. «بزرگداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه»، مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه.
  24. «آیین گرامیداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه»، وب‌سایت دانشگاه بیرجند.
  25. «از مفاهیم کاربردی تا بیان ساده مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.
  26. دلاورپور اقدام، «حوزه و دانشگاه: چالش‌های وحدت»، پگاه حوزه.
  1. اطلاعات این منبع در بخش منابع تکمیل شود: صفحه شروع و پایان را وارد کنید

منابع