بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۳۱: خط ۳۱:
'''{{درشت|التماس دعا}}'''؛ درخواست دعا از دیگران برای خود یا دیگری در موقعیت‌های خاص.
'''{{درشت|التماس دعا}}'''؛ درخواست دعا از دیگران برای خود یا دیگری در موقعیت‌های خاص.


التماس دعا، اصطلاحی معناگرایانه است که در فرهنگ دینی [[مسلمان|مسلمانان]] به‌خصوص [[شیعه|شیعیان]] از گذشته تا امروز کاربرد داشته است. درخواست [[دعا]] از دیگران در جامعه موجب ایجاد حس همبستگی، تقویت ارزش‌های انسانی، کاهش [[استرس]] و اضطراب، ایجاد [[امید]]، حفظ انسجام اجتماعی و تقویت [[ایمان]] می‌شود. در متون دینی و روایات اسلامی نیز به درخواست دعا از دیگران تأکید شده است.
التماس دعا، اصطلاحی معناگرایانه است که در فرهنگ دینی [[مسلمان|مسلمانان]] به‌خصوص [[شیعه|شیعیان]] از گذشته تا امروز کاربرد داشته است. درخواست [[دعا]] از دیگران در جامعه موجب ایجاد حس همبستگی، تقویت ارزش‌های انسانی، کاهش [[استرس]] و اضطراب، ایجاد [[امید]]، حفظ [[همبستگی اجتماعی|انسجام اجتماعی]] و تقویت [[ایمان]] می‌شود. در متون دینی و روایات اسلامی نیز به درخواست دعا از دیگران تأکید شده است.


== واژه‌شناسی التماس دعا ==
== واژه‌شناسی التماس دعا ==
خط ۳۸: خط ۳۸:


== التماس دعا و خداباوری ==
== التماس دعا و خداباوری ==
[[التماس دعا]] به‌عنوان یک عمل اجتماعی و معنوی ارتباط عمیقی با خداباوری انسان‌ها دارد. این مفهوم نه‌تنها در فرهنگ مسلمانان بلکه در فرهنگ‌ها و ادیان دیگر نیز وجود دارد که نشان از نیاز انسان به ارتباط با خدا و دیگران دارد. در [[سبک زندگی]] اسلامی و شیعی درخواست دعا از دیگران نشان‌دهندهٔ اعتقاد و ایمان انسان به ربوبیت خداوند و توانایی او در پاسخ‌گویی به نیازهای انسان است و اینکه به رحمت و لطف الهی باور دارد و معتقد است که دعا در زندگی انسان اثرگذار است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/246643/دعا?entryviewid=246644 باباخانی، «دعا»، وب‌سایت مرکز دائرۀالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref>
[[التماس دعا|'''التماس دعا''']] به‌عنوان یک عمل اجتماعی و معنوی ارتباط عمیقی با خداباوری انسان‌ها دارد. این مفهوم نه‌تنها در فرهنگ مسلمانان بلکه در [[فرهنگ|فرهنگ‌ها]] و ادیان دیگر نیز وجود دارد که نشان از نیاز انسان به ارتباط با خدا و دیگران دارد. در سبک زندگی اسلامی و شیعی درخواست دعا از دیگران نشان‌دهندهٔ اعتقاد و ایمان انسان به ربوبیت خداوند و توانایی او در پاسخ‌گویی به نیازهای انسان است و اینکه به رحمت و لطف الهی باور دارد و معتقد است که دعا در زندگی انسان اثرگذار است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/246643/دعا?entryviewid=246644 باباخانی، «دعا»، وب‌سایت مرکز دائرۀالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref>


== شرایط اجابت دعا در حق دیگران ==
== شرایط اجابت دعا در حق دیگران ==
خط ۵۰: خط ۵۰:


== فلسفه التماس دعا ==
== فلسفه التماس دعا ==
فلسفهٔ این مسئله که افراد به یکدیگر التماس دعا می‌گویند و از دیگران طلب دعای خیر می‌کنند به این داستان بازمی‌گردد که خداوند به موسی امر کرد که با زبانی که گناه نکرده‌ای با من مناجات کن و حاجاتت را از من بخواه. موسی سؤال کرد من چگونه با زبانی که گناه نکرده‌ام، دعا کنم. خدا به او فرمود که با زبان بندهٔ دیگر که گناهی نکرده‌ای، پس با زبان آنها حاجاتت را از من بخواه.<ref>[https://sokhan.iranseda.ir/detailsalbum/?g=318735 «فلسفه التماس دعا گفتن»، وب‌سایت صدای جمهوری اسلامی ایران.]</ref>
فلسفهٔ رواج درخواست دعا از یکدیگر در میان مؤمنان، به روایتی منسوب به حضرت موسی بازمی‌گردد که بر اساس آن، خداوند به موسی فرمان می‌دهد که با زبانی که مرتکب گناه نشده است، با او مناجات کند و حاجات خویش را بازگوید. موسی در پاسخ می‌پرسد که چگونه می‌تواند با زبانی که گناه نکرده است، دعا نماید. در پاسخ به او گفته می‌شود که از زبان بنده‌ای دیگر که گناه نکرده است، بهره گیرد و بدین‌وسیله، حاجات خود را با واسطهٔ دعای آن بنده، از خداوند درخواست نماید.<ref>[https://sokhan.iranseda.ir/detailsalbum/?g=318735 «فلسفه التماس دعا گفتن»، وب‌سایت صدای جمهوری اسلامی ایران.]</ref>


هنگام درخواست دعا از دیگران، در واقع از دیگران خواسته می‌شود که با [[صداقت]] و [[اخلاص]] از خداوند برای فرد ملتمس دعا، [[برکت]] و رحمت بخواهند و برای او نزد خدا [[شفاعت]] کنند. همچنین التماس دعا در آموزه‌های اسلامی نشان‌دهندهٔ اعتقاد فرد [[مسلمان]] به توانایی خدا در پاسخ‌گویی به نیازهای او است و همین اعتقاد منجر به تقویت رابطهٔ بین انسان و خدا می‌شود. در این حالت انسان خود را وابسته به رحمت و لطف خدا می‌بیند و از او درخواست خیر و برکت می‌کند.<ref>[https://www.delgarm.com/در-جواب-التماس-دعا-چه-بگوییم.a314549 «در جواب التماس دعا چه بگوییم که مناسب و محترمانه باشد؟»، وب‌سایت دلگرم.]</ref>
درخواست دعا از دیگران، به‌معنای خواهش از مؤمنان برای نیایشِ صادقانه و خالصانه در حق شخص درخواست‌کننده و طلب [[برکت]] و رحمت الهی برای اوست؛ چنان‌که این عمل، نوعی [[شفاعت]] دعایی نزد خداوند به‌شمار می‌رود. در آموزه‌های اسلامی، التماس دعا بیانگر باور فرد مسلمان به قدرت مطلق خداوند در اجابت نیازهاست و این باور، خود عاملی برای استحکام پیوند میان انسان و خالق تلقی می‌شود. در این رویکرد، انسان با اعتراف به فقر ذاتی خویش، خود را همواره وابسته به رحمت و فضل پروردگار می‌داند و از او طلب خیر و برکت می‌نماید.<ref>[https://www.delgarm.com/در-جواب-التماس-دعا-چه-بگوییم.a314549 «در جواب التماس دعا چه بگوییم که مناسب و محترمانه باشد؟»، وب‌سایت دلگرم.]</ref>


== کارکردهای اجتماعی التماس دعا ==
== کارکردهای اجتماعی التماس دعا ==
التماس دعا به‌عنوان یک عمل معنوی و اجتماعی علاوه بر تقویت روابط فردی در جامعه سبب پیوستگی اجتماعی نیز می‌شود. از مهم‌ترین کارکردهای اجتماعی التماس دعا عبارتند از:
از مهم‌ترین کارکردهای اجتماعی التماس دعا عبارتند از:
# باور به اینکه افراد دیگر از او برتر و بهتر هستند. این باور سبب پذیرش دیگران، محبت و همدلی در جامعه شده و همین امر موجب ایجاد وحدت اجتماعی می‌شود.
# باور به اینکه افراد دیگر از او برتر و بهتر هستند. این باور سبب پذیرش دیگران، محبت و همدلی در جامعه شده و همین امر موجب ایجاد وحدت اجتماعی می‌شود.
# پس از اینکه به بهتر بودن افراد باور پیدا کرد، برای آنان ارزش و احترام ویژه‌ای قائل می‌شود. [[امام سجاد]] در [[سبک زندگی]] خود به [[کودک|کودکان]] و افراد سالخورده احترام زیادی می‌گذاشت. وی در توضیح رفتار خود سالخوردگان را از آن جهت مورد احترام می‌دانست که آنان زودتر خداپرست شده و در بندگی خدا پیشتاز هستند و در احترام به کودکان نیز آنان را به جهت اینکه کمتر مرتکب گناه شده و افراد پاک‌تری هستند مورد احترام می‌دانست.
# پس از اینکه به بهتر بودن افراد باور پیدا کرد، برای آنان ارزش و احترام ویژه‌ای قائل می‌شود. [[امام سجاد]] در [[سبک زندگی]] خود به [[کودک|کودکان]] و افراد سالخورده احترام زیادی می‌گذاشت. وی در توضیح رفتار خود سالخوردگان را از آن جهت مورد احترام می‌دانست که آنان زودتر خداپرست شده و در بندگی خدا پیشتاز هستند و در احترام به کودکان نیز آنان را به جهت اینکه کمتر مرتکب گناه شده و افراد پاک‌تری هستند مورد احترام می‌دانست.
خط ۶۴: خط ۶۴:


== کاربرد التماس دعا ==
== کاربرد التماس دعا ==
=== مفهوم و کاربرد اصلی: طلب دعا در لحظات معنوی ===
=== طلب دعا در لحظات معنوی ===
اصطلاح التماس دعا در مواقع معنوی مانند [[نماز]]<nowiki/>خواندن، [[زیارت در فرهنگ شیعه|زیارت]] رفتن اعم از خانهٔ خدا یا اماکن مقدسه یا زیارت امامان استفاده می‌شود.<ref>انوری، فرهنگ بزرگ سخن، 1390ش، ج1، ص528-529.</ref> در شب‌ها و روزهای خاص مانند [[شب قدر|شب‌های قدر]] یا روز عرفه نیز افراد از یکدیگر بیشتر التماس دعا دارند؛ زیرا می‌خواهند که برکات خاص خدا در این شب و روزها با دعای دیگران نصیب‌شان شود.<ref>[https://www.beytoote.com/fun/sms/message-prayer01-gratefulnights.html «پیام التماس دعا شب‌های قدر»، وب‌سایت بیتوته.]</ref>
اصطلاح التماس دعا در مواقع معنوی مانند [[نماز]]<nowiki/>خواندن، [[زیارت در فرهنگ شیعه|زیارت]] رفتن اعم از خانهٔ خدا یا اماکن مقدسه یا زیارت امامان استفاده می‌شود.<ref>انوری، فرهنگ بزرگ سخن، 1390ش، ج1، ص528-529.</ref> در شب‌ها و روزهای خاص مانند [[شب قدر|شب‌های قدر]] یا روز عرفه نیز افراد از یکدیگر بیشتر التماس دعا دارند؛ زیرا می‌خواهند که برکات خاص خدا در این شب و روزها با دعای دیگران نصیب‌شان شود.<ref>[https://www.beytoote.com/fun/sms/message-prayer01-gratefulnights.html «پیام التماس دعا شب‌های قدر»، وب‌سایت بیتوته.]</ref>