آل (زائوترسان): تفاوت میان نسخه‌ها

آل یا زائوترسان، نام موجودی خبیث، خیالی و افسانه‌ای، دیوی مادینه و پَری بدکاری در خرافات زنانه است<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/آل دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه آل.]</ref> که به زن تازه‌زا که تنها باشد، آسیب می‌رساند یا بچه او را می‌دزدد.<ref>[https://www.vajehyab.com/amid/آل عمید، فرهنگ فارسی عمید، ذیل واژه آل.]</ref> در خرده‌فرهنگ‌های مناطقی از [[ایران]]، [[قفقاز]]، [[آسیای میانه]] و جنوب [[روسیه]] به آن باور دارند. تصور آسیب‌زایی آل در فرایند [[زایمان]] و تولیدمثل بشر، موجب شده که او، موجودی مؤنث انگاشته شود و در فرهنگ ایرانیان به‌صورت [[عجوزه]]، ترسیم شده است. در مناطقی از [[ارمنستان]]، آل را مذکر می‌پندارند.<ref>Abeghian, Der armenische Volksglaube, 1899, P95.</ref>

در مناطقی از ارمنستان، آل به نام «چال» شناخته می‌شود.<ref>Abeghian, Der armenische Volksglaube, 1899, P95.</ref> آل، در کشور [[گرجستان]] به‌صورت «آلی»، در قفقاز به‌صورت «آل»، در [[تاجیکستان]] و [[افغانستان]] به‌صورت «هال» یا «خال» تلفظ می‌شود. در مناطق ترک‌زبان آسیای مرکزی نیز به آل، «آلماستی» یا «آلباستی» می‌گویند. در سایر مناطق این نواحی، آل را با واژه‌هایی دیگر همچون «ام صبیان (مادر بچه‌ها)»، «آلچی»، «بینی گِلی» و «دختر ابن‌ملعون» صدا می‌کنند. آل، در میان [[قوم لر|مردم لر]] و [[ایل بختیاری|بختیاری]] در [[ایران]]، به «یال» نیز معروف است.<ref>محرر، «افسانهٔ آل و پیوند آن با عقاب»، ۱۳۶۹ش، ص۱۶۸.</ref> [[قوم کرد|مردمان کرد]] نیز آل را «آلک» گویند که واژه‌ای ارمنی است. برخی، آل را با سایر موجودات خبیثه مانند [[بختک]]، یکی می‌دانند؛<ref>Asatrian, Obriady detstva i vospitanie detei v trabitsionnoi Kulture persovi Etnografiia detstva, 1983, P150.</ref> اما اکثر پژوهشگران، آل را موجودی جدا از بختک معرفی کرده‌اند. این گروه، بختک را موجودی می‌دانند که شب‌ها به‌هنگام [[خواب]]، مردم را خفه می‌کند. بختک، یکی از صفات اولیه آل است که بعدها در ذهن و باور مردم به یک موجود افسانه‌ای دیگر تبدیل شده است.<ref>خوانساری، عقاید النساء، ۱۳۴۲ش، ص۱۵.</ref>