خط ۳۳: خط ۳۳:
برخی کارشناسان سینما، این اثر را با ارزش‌های سلامی و اخلاقی مرتبط می‌دانند. همیاری، [[ایثار]] و روحیهٔ برادری میان خانواده‌ها، منجر به برپایی ضیافتی ساده می‌شود که به مجلسی آبرومندانه تبدیل می‌گردد. این رویداد، تجلی‌بخش [[همبستگی]] است که ریشه در [[تربیت اسلامی]] دارد که در میان [[طبقه مرفه]] و [[سبک زندگی مدرن]]، کمتر مشاهده می‌شود.<ref>[https://www.598.ir/fa/news/35536/%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-3-%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%DB%8C-%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «تبیین 3 لایه سینمای دینی/ «مهمان مامان» فیلمی عرفانی است»، پایگاه خبری تحلیلی 598.]</ref>
برخی کارشناسان سینما، این اثر را با ارزش‌های سلامی و اخلاقی مرتبط می‌دانند. همیاری، [[ایثار]] و روحیهٔ برادری میان خانواده‌ها، منجر به برپایی ضیافتی ساده می‌شود که به مجلسی آبرومندانه تبدیل می‌گردد. این رویداد، تجلی‌بخش [[همبستگی]] است که ریشه در [[تربیت اسلامی]] دارد که در میان [[طبقه مرفه]] و [[سبک زندگی مدرن]]، کمتر مشاهده می‌شود.<ref>[https://www.598.ir/fa/news/35536/%D8%AA%D8%A8%DB%8C%DB%8C%D9%86-3-%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%DB%8C-%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «تبیین 3 لایه سینمای دینی/ «مهمان مامان» فیلمی عرفانی است»، پایگاه خبری تحلیلی 598.]</ref>


=== اهمیت کرامت انسان ===
=== کرامت انسان ===
به نظر اصحاب رسانه، یکی از مضامین فیلم، اهمیت حفظ کرامت انسانی در مواجهه با دشواری‌های معیشتی است. فیلم نشان می‌دهد که شخصیت‌ها با وجود تنگنای مالی، در تلاش‌ برای حفظ شأن و آبروی خود و رعایت حرمت مهمان هستند.<ref>[https://farsnews.ir/Sajad/1723281034507805966/%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B4-%D9%85%D9%87%D8%B1%D8%AC%D9%88%DB%8C%DB%8C-20-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%DB%8C%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA «خاطره‌بازی با اثر داریوش مهرجویی؛ 20 سال از میهمانی مامان گذشت»، خبرگزاری فارس.]</ref>
به نظر اصحاب رسانه، یکی از مضامین فیلم، [[حفظ کرامت انسانی]] در مواجهه با دشواری‌های معیشتی است. فیلم نشان می‌دهد که شخصیت‌ها با وجود تنگنای مالی، در تلاش‌ برای حفظ شأن و آبروی خود و رعایت حرمت مهمان هستند.<ref>[https://farsnews.ir/Sajad/1723281034507805966/%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B4-%D9%85%D9%87%D8%B1%D8%AC%D9%88%DB%8C%DB%8C-20-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%DB%8C%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA «خاطره‌بازی با اثر داریوش مهرجویی؛ 20 سال از میهمانی مامان گذشت»، خبرگزاری فارس.]</ref>


=== بازنمایی سنت مهمان‌نوازی ===
=== بازنمایی سنت مهمان‌نوازی ===
برخی از تحلیل‌گران سینما، معتقدند که این اثر به بازتاب عناصر فرهنگی و سنتی جامعه ایرانی می‌پردازد و جلوه‌هایی از آیین مهمان‌نوازی را به تصویر می‌کشد. شیوه برگزاری مهمانی، روابط میان شخصیت‌ها و تأکید بر احترام به مهمان، از جمله مؤلفه‌هایی هستند که نشان‌دهنده سنت‌های فرهنگی و اجتماعی در زندگی روزمره ایرانی‌اند.<ref>[https://farsnews.ir/Sajad/1723281034507805966/%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B4-%D9%85%D9%87%D8%B1%D8%AC%D9%88%DB%8C%DB%8C-20-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%DB%8C%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA «خاطره‌بازی با اثر داریوش مهرجویی؛ 20 سال از میهمانی مامان گذشت»، خبرگزاری فارس.]</ref>
برخی از تحلیل‌گران سینما، معتقدند که این اثر به بازتاب عناصر فرهنگی و سنتی جامعه ایرانی می‌پردازد و جلوه‌هایی از سنت [[مهمان‌نوازی]] را به تصویر می‌کشد. شیوۀ برگزاری مهمانی، روابط میان شخصیت‌ها و تأکید بر احترام به مهمان، از جمله مؤلفه‌هایی هستند که نشان‌دهنده سنت‌های فرهنگی و اجتماعی در زندگی روزمره ایرانی‌اند.<ref>[https://farsnews.ir/Sajad/1723281034507805966/%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B4-%D9%85%D9%87%D8%B1%D8%AC%D9%88%DB%8C%DB%8C-20-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%DB%8C%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA «خاطره‌بازی با اثر داریوش مهرجویی؛ 20 سال از میهمانی مامان گذشت»، خبرگزاری فارس.]</ref>


=== بازنمایی روابط همسایگی ===
=== بازنمایی روابط همسایگی ===
خط ۴۵: خط ۴۵:


=== آرمان‌شهری خیالی ===
=== آرمان‌شهری خیالی ===
این فیلم با نگاهی خوش‌بینانه و ارائه تصویری از جهانی مبتنی بر همدلی و مشارکت انسانی، به عنوان اثری با رویکرد آرمان‌شهری توصیف شده است. با این حال، برخی از منتقدان، لحن آشتی‌جویانه و فاصله گرفتن از مضامین انتقادی اجتماعی را از نقاط ضعف آن برشمرده‌اند.<ref>[https://www.filimo.com/shot/159436/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86/ «فیلم مهمان مامان؛ حکایت این مردم دوست‌داشتنی»، وب‌سایت فیلیمو.]</ref>
این فیلم با نگاهی خوش‌بینانه و ارائه تصویری از جهانی مبتنی بر همدلی و [[مشارکت انسانی]]، به‌عنوان اثری با رویکرد آرمان‌شهری توصیف شده است. با این حال، برخی از منتقدان، لحن آشتی‌جویانه و فاصله گرفتن از مضامین انتقادی اجتماعی را از نقاط ضعف آن برشمرده‌اند.<ref>[https://www.filimo.com/shot/159436/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86/ «فیلم مهمان مامان؛ حکایت این مردم دوست‌داشتنی»، وب‌سایت فیلیمو.]</ref>


=== تصویرسازی از زن ===
=== تصویرسازی از زن ===
برخی از منتقدان، تصویر زن در این فیلم را در قالب مادر خانواده، دارای نوعی انفعال ارزیابی می‌کنند. شخصیت عفت‌خانم، با وجود نقش محوری در شکل‌گیری موقعیت داستانی، اغلب به عنوان فردی تابع شرایط و منتظر کمک دیگران به تصویر کشیده می‌شود، تا کنش‌گر. با این حال، فیلم این وضعیت را از طریق نمایش پذیرش شرایط دشوار توسط شخصیت زن، تعدیل می‌کند. مادری که با وجود مشکلات اقتصادی، بیماری و فشارهای اجتماعی، به حفظ روابط خانوادگی و ادامه زندگی می‌پردازد. از این منظر، به نظر می‌رسد نگاه کارگردان به زن، به جای تأکید بر کنش اجتماعی فعال، بر صبوری، سازگاری و حفظ پیوندهای عاطفی تمرکز دارد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/9408/112834/%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B8%D8%B1_%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86__%D9%86%D9%82%D8%AF_%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 «منتظر مهمان مامان (نقد فیلم)»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
برخی از منتقدان، تصویر [[زن]] در این فیلم را در قالب مادر خانواده، دارای نوعی انفعال ارزیابی می‌کنند. شخصیت عفت‌خانم، با وجود نقش محوری در شکل‌گیری موقعیت داستانی، اغلب به‌عنوان فردی تابع شرایط و منتظر کمک دیگران به تصویر کشیده می‌شود، تا کنش‌گر. با این حال، فیلم این وضعیت را از طریق نمایش پذیرش شرایط دشوار توسط شخصیت زن، تعدیل می‌کند. مادری که با وجود مشکلات اقتصادی، بیماری و فشارهای اجتماعی، به حفظ [[روابط خانوادگی]] و ادامه زندگی می‌پردازد. از این منظر، به نظر می‌رسد نگاه کارگردان به زن، به جای تأکید بر [[کنش اجتماعی]] فعال، بر صبوری، سازگاری و حفظ [[سرمایه عاطفی]] تمرکز دارد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/9408/112834/%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B8%D8%B1_%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86__%D9%86%D9%82%D8%AF_%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 «منتظر مهمان مامان (نقد فیلم)»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>


=== تطهیر شخصیت‌های مسئله‌دار ===
=== تطهیر شخصیت‌های مسئله‌دار ===
منتقدان بر این باورند که فیلم با اتخاذ رویکرد مصالحه، برخی شخصیت‌های مسئله‌دار را بدون برخورد انتقادی صریح بازنمایی می‌کند؛ از جمله جوان معتادی که با وجود خشونت علیه همسر باردارش، در روایت فیلم با نگاهی همدلانه ترسیم می‌شود و کمتر با پیامدهای رفتارش مواجه است.<ref>[https://www.filimo.com/shot/159436/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86/ «فیلم مهمان مامان؛ حکایت این مردم دوست‌داشتنی»، وب‌سایت فیلیمو.]</ref>
منتقدان بر این باورند که فیلم با اتخاذ رویکرد مصالحه، برخی شخصیت‌های مسئله‌دار را بدون برخورد انتقادی صریح بازنمایی می‌کند؛ از جمله جوان معتادی که با وجود [[خشونت]] علیه همسر باردارش، در روایت فیلم با نگاهی همدلانه ترسیم می‌شود و کمتر با پیامدهای رفتارش مواجه است.<ref>[https://www.filimo.com/shot/159436/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86/ «فیلم مهمان مامان؛ حکایت این مردم دوست‌داشتنی»، وب‌سایت فیلیمو.]</ref>


=== عدم مرزبندی با کمدی عامه‌پسند ===
=== عدم مرزبندی با کمدی عامه‌پسند ===
از نگاه برخی منتقدان معتقدند مهمان مامان، مرز میان سینمای اجتماعی و کمدی عامه‌پسند را کمرنگ کرده و در شرایطی که سینمای اجتماعی ایران به سوی روایت‌های تلخ و انتقادی حرکت می‌کند، به جریان کمدی‌های بازاری امکان توجیه می‌دهد.<ref>[https://www.filimo.com/shot/159436/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86/ «فیلم مهمان مامان؛ حکایت این مردم دوست‌داشتنی»، وب‌سایت فیلیمو.]</ref>
از نگاه برخی منتقدان، مهمان مامان، مرز میان [[سینمای اجتماعی]] و [[کمدی]] عامه‌پسند را کمرنگ کرده و در شرایطی که سینمای اجتماعی ایران به‌سوی روایت‌های تلخ و انتقادی حرکت می‌کند، به جریان کمدی‌های بازاری امکان توجیه می‌دهد.<ref>[https://www.filimo.com/shot/159436/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86/ «فیلم مهمان مامان؛ حکایت این مردم دوست‌داشتنی»، وب‌سایت فیلیمو.]</ref>


=== کارکرد تخدیری روایت ===
=== کارکرد تخدیری روایت ===
برخی منتقدان مهمان مامان را فیلمی با کارکردی تسکینی و تا حدی تخدیری ارزیابی کرده‌اند؛ اثری که با تمرکز بر یک برش محدود از زندگی شخصیت‌ها، مخاطب را موقتاً از تداوم بحران‌های اقتصادی و اجتماعی دور می‌کند. روایت فیلم بدون پرداخت به پیشینه یا آینده  وضعیت شخصیت‌ها، لحظه‌ای مطبوع برای مخاطب می‌آفریند و دیگر هیچ.<ref>[https://film-magazine.com/reviews/iran/1164/ «از رنجِ دیگران...»، ماهنامه سینمایی فیلم.]</ref>
برخی منتقدان مهمان مامان را فیلمی با کارکرد تسکینی و تا حدی تخدیری ارزیابی کرده‌اند؛ اثری که با تمرکز بر یک برش محدود از زندگی شخصیت‌ها، مخاطب را موقتاً از تداوم بحران‌های اقتصادی و اجتماعی دور می‌کند. روایت فیلم بدون پرداخت به پیشینه یا آینده  وضعیت شخصیت‌ها، لحظه‌ای مطبوع برای مخاطب می‌آفریند و دیگر هیچ.<ref>[https://film-magazine.com/reviews/iran/1164/ «از رنجِ دیگران...»، ماهنامه سینمایی فیلم.]</ref>


=== تحسین کارگردانی و بازیگران ===
=== تحسین کارگردانی و بازیگران ===