خط ۱: خط ۱:
<big>'''تجارت جنسی'''</big>؛ خرید و فروش خدمات یا فعالیت‌های جنسی در ازای پول یا منفعت اقتصادی.  
<big>'''تجارت جنسی'''</big>؛ خرید و فروش خدمات یا فعالیت‌های جنسی در ازای پول یا منفعت اقتصادی.  


تجارت جنسی به مبادله یا بهره‌کشی جنسی در ازای پول یا سایر منافع گفته می‌شود و یکی از ابعاد صنعت سکس است. این پدیده اشکال گوناگونی، از جمله روسپی‌گری، بردگی جنسی و پورنوگرافی را دربر می‌گیرد و از منظرهای حقوقی، اجتماعی، اقتصادی و اخلاقی بررسی می‌شود. پژوهش‌ها، عواملی مانند فقر، نابرابری، قاچاق انسان، ضعف حمایت‌های اجتماعی و تقاضای بازار را از زمینه‌های گسترش آن دانسته‌اند.  
تجارت جنسی به مبادله یا بهره‌کشی جنسی در ازای پول یا سایر منافع گفته می‌شود و یکی از ابعاد صنعت سکس است. این پدیده اشکال گوناگونی، از جمله روسپی‌گری، بردگی جنسی و پورنوگرافی را دربر می‌گیرد و از منظرهای حقوقی، اجتماعی، اقتصادی و اخلاقی بررسی می‌شود. پژوهش‌ها، عواملی مانند سرمایه‌داری، فقر، نابرابری، قاچاق انسان، ضعف حمایت‌های اجتماعی و تقاضای بازار را از زمینه‌های گسترش آن دانسته‌اند.  


==ماهیت تجارت جنسی==
==ماهیت تجارت جنسی==
تجارت جنسی شکلی از بهره‌کشی تجاری با ماهیت جنسی است که از رهگذر خرید، فروش یا جابه‌جایی اجباری اشخاص، اعمال جنسی را هدف قرار می‌دهد. این پدیده معمولاً در بستر جرائم سازمان‌یافته ظهور می‌یابد و امروزه در زمرهٔ پرمنفعت‌ترین فعالیت‌های غیرقانونی جهان طبقه‌بندی می‌شود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/401702/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%85-%D9%85%D8%B1%D8%A8%D9%88%D8%B7-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%B3%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7 بهرامی، «تحلیل جزایی جرائم مربوط به فساد و فحشا تحلیل جزایی جرائم مربوط به فساد و فحشا»،  1398ش، ص208.]</ref> قربانیان این مبادله، بسته به میزان اراده و عاملیت خود، به دو گونه قابل تقسیم‌اند: دستهٔ اول افرادی هستند که داوطلبانه و به‌قصد تأمین معاش، به تن‌فروشی روی می‌آورند؛ دستهٔ دوم کسانی‌اند که با به‌کارگیری زور، فریب، تهدید یا سوءاستفاده از موقعیت، در نظام برده‌داری جنسی اسیر شده و به اجبار مورد استثمار قرار می‌گیرند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/401702/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%85-%D9%85%D8%B1%D8%A8%D9%88%D8%B7-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%B3%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7 بهرامی، «تحلیل جزایی جرائم مربوط به فساد و فحشا تحلیل جزایی جرائم مربوط به فساد و فحشا»،  1398ش، ص208.]</ref> تجارت جنسی خود زیرمجموعهٔ صنعت سکس به‌شمار می‌رود. این صنعت دامنهٔ وسیع‌تری از کنش‌های اقتصادی مبتنی بر کالاها و خدمات شهوانی را دربرمی‌گیرد و سه حوزهٔ اصلی را شامل می‌شود: مبادلهٔ جنسی اجباری یا داوطلبانه، تولید و پخش محتوای پورنوگرافیک<ref>[https://ensani.ir/fa/article/107549/%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%BE%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%DB%8C مکنون و عطایی آشتیانی، «فمینیسم و روسپی‌گری»، مطالعات راهبردی زنان، 1384ش.]</ref> و نیز فعالیت‌های درآمدزای مرتبط با تن‌فروشی.<ref name=":0">[https://ensani.ir/fa/article/498325/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%A8%D8%B9%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%DA%A9%DB%8C%D9%81%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 قنبری و دیگران، «نگاه به ابعاد اجتماعی و ناهنجاری‌های ناشی از فحشاء در نظام کیفری ایران»،  1401ش، ص221.]</ref>
تجارت جنسی به خرید، فروش، انتقال یا بهره‌برداری از اشخاص با هدف انجام فعالیت‌های جنسی گفته می‌شود و در بسیاری از موارد با قاچاق انسان، اجبار یا سایر اشکال جرائم سازمان‌یافته همراه است. این پدیده از سودآورترین فعالیت‌های غیرقانونی در جهان به‌شمار می‌رود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/401702/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%85-%D9%85%D8%B1%D8%A8%D9%88%D8%B7-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%B3%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7 بهرامی، «تحلیل جزایی جرائم مربوط به فساد و فحشا تحلیل جزایی جرائم مربوط به فساد و فحشا»،  1398ش، ص208.]</ref> در پژوهش‌ها، افراد درگیر در تجارت جنسی بر اساس میزان اختیار و اجبار به دو گروه کلی تقسیم شده‌اند: افرادی که به‌صورت داوطلبانه وارد فعالیت‌های جنسی تجاری می‌شوند و افرادی که با زور، فریب، تهدید یا سوءاستفاده از موقعیت به این فعالیت‌ها کشانده می‌شوند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/401702/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%85-%D9%85%D8%B1%D8%A8%D9%88%D8%B7-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%B3%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7 بهرامی، «تحلیل جزایی جرائم مربوط به فساد و فحشا تحلیل جزایی جرائم مربوط به فساد و فحشا»،  1398ش، ص208.]</ref> تجارت جنسی از زیرشاخه‌های [[صنعت سکس]] محسوب می‌شود. صنعت سکس مفهومی گسترده‌تر است و مجموعه‌ای از فعالیت‌های اقتصادی مرتبط با کالاها و خدمات جنسی، از جمله [[روسپی‌گری]]، تولید و توزیع [[پورنوگرافی]] و سایر فعالیت‌های درآمدزا در این حوزه را دربر می‌گیرد.<ref name=":0">[https://ensani.ir/fa/article/498325/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%A8%D8%B9%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%DA%A9%DB%8C%D9%81%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 قنبری و دیگران، «نگاه به ابعاد اجتماعی و ناهنجاری‌های ناشی از فحشاء در نظام کیفری ایران»،  1401ش، ص221.]</ref><ref>[https://ensani.ir/fa/article/107549/%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%BE%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%DB%8C مکنون و عطایی آشتیانی، «فمینیسم و روسپی‌گری»، مطالعات راهبردی زنان، 1384ش.]</ref>


==مؤلفه‌های تجارت جنسی==
==مؤلفه‌های تجارت جنسی==
خط ۲۳: خط ۲۳:
* مؤسسان و مدیران روسپی‌خانه‌ها و اماکن ارائه خدمات جنسی.<ref>زراعت، قانون مجازات اسلامی در نظم کنونی، 1380ش، ص480.</ref>
* مؤسسان و مدیران روسپی‌خانه‌ها و اماکن ارائه خدمات جنسی.<ref>زراعت، قانون مجازات اسلامی در نظم کنونی، 1380ش، ص480.</ref>


==عوامل<ref group="دیدگاه">بجای عوامل اگر از زمینه ها استفاده شود بهتر است. چون برخی عناوین از سنخ عدم است. عدم شاید با زمینه سازگاتر باشد. </ref> گسترش تجارت جنسی==
== عوامل گسترش تجارت جنسی ==
در کشورهایی که [[روسپی‌گری]] به‌صورت قانونی یا [[فرهنگ|فرهنگی]]، پذیرفته شده، امکان شیوع تجارت جنسی بیشتر است؛<ref>مک‌کیب و مانیان، نگاهی جامعه‌شناسانه قاچاق بین‌المللی زنان و کودکان، 1397ش، ص15.</ref> اما گسترش تجارت جنسی در جوامع گوناگون، متأثر از عوامل مختلفی است؛ ازجمله:  
گسترش تجارت جنسی در جوامع گوناگون، متأثر از عوامل مختلفی است؛ ازجمله:


=== اختلال در نهاد خانواده ===
'''وضعیت حقوقی و اجتماعی:''' پژوهش‌ها نشان می‌دهد در کشورهایی که روسپی‌گری به‌صورت قانونی یا عرفی پذیرفته شده است، زمینه گسترش تجارت جنسی بیشتر است؛ هرچند این پدیده در جوامع مختلف تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی قرار دارد.<ref>مک‌کیب و مانیان، نگاهی جامعه‌شناسانه قاچاق بین‌المللی زنان و کودکان، 1397ش، ص15.</ref>
از هم‌گسیختگی خانوادگی بر امکان انحراف افراد تأثیر دارد. در تحقیقات تأیید شده است دخترانی که در خانوادۀ تک‌والدی بزرگ شده و از وجود پدر یا مادر محروم بوده‌اند، زودتر در دام انحراف گرفتار شده‌اند. همچنین در خانواده‌هایی که امکان ارضای نیازهای عاطفی وجود ندارد نیز احتمال انحراف بیشتر است. خانوده‌ای که در آن نزاع و درگیری وجود دارد و همچنین خانواده‌هایی که بر رفت‌وآمد، نوع معاشران، نوع پوشش، آرایش و اوقات فراغت فرزندان نظارت ندارند، احتمال انحراف فرزندان را بیشتر خواهد ساخت.<ref>[https://jlq.ut.ac.ir/article_20844.html آشوری و وروایی، «خانواده و روسپیان خیابانی»،  1389ش، ص8 و 12.]</ref> در تحقیقات علمی نیز ثابت شده است خانواده‌‌هایی که مشارکت در مهمانی‌ها با لباس‌های نیمه‌برهنه در آن رواج داشته یا به [[نگاه به تصاویر مستهجن|تماشای فیلم‌های مستهجن]] به‌صورت جمعی می‌پرداختند و یا [[تنظیم روابط‌‌ جنسی|روابط جنسی]] پدر و مادر یا دیگران در آن آشکار بوده است، بیشتر در معرض آلوده‌‌شدن به انحراف بوده‌اند.<ref>[https://jlq.ut.ac.ir/article_20844.html آشوری و وروایی، «خانواده و روسپیان خیابانی»،  1389ش، ص10.]</ref><ref group="دیدگاه">بحث تقلیل داده شده است. متناسب با فضای ایران نوشته شده است که در حقیقت هنوز خدا را شکر تجارت جنسی وجود ندارد. در جوامعی که این بحث مطرح است، این مطالب خریدار ندارد. بلکه توجه به این مطالب خوب است ولی بحث عمیق تر از اینهاست. در دنیای مدرن انحصار رابطه جنسی مشروع از سلطه خانواده خارج شده است. در گذشته هر نوع تأمین نیازهای جنسی خارج از خانواده ممنوع بود. ولی الان قبح این امر از بین رفته است. در حقیقت یک نوع فرهنگی شکل گرفته که در آن خانواده برای تأمین نسل است و مرد و زن می توانند معشوقه و روابط خارج از خانواده هم داشته باشند. </ref>


=== گردشگری مدرن ===
'''عوامل خانوادگی:''' از هم‌گسیختگی خانواده، فقدان نظارت و حمایت عاطفی، تعارض‌های خانوادگی و ضعف کنترل بر روابط و سبک زندگی فرزندان، از عوامل اجتماعی مؤثر بر افزایش آسیب‌پذیری افراد در برابر تجارت جنسی دانسته شده است.<ref>[https://jlq.ut.ac.ir/article_20844.html آشوری و وروایی، «خانواده و روسپیان خیابانی»، 1389ش، ص8 و 12.]</ref> همچنین برخی پژوهش‌ها، قرار گرفتن کودکان و نوجوانان در معرض محتوای جنسی یا رفتارهای نامناسب در محیط خانواده را از عوامل افزایش خطر انحرافات جنسی معرفی کرده‌اند.<ref>[https://jlq.ut.ac.ir/article_20844.html آشوری و وروایی، «خانواده و روسپیان خیابانی»، 1389ش، ص10.]</ref>
مسأله جهانی‌شدن عرصۀ تازه‌ای را برای تجارت جنسی ایجاد کرده است. جهانی‌شدن اقتصاد و همچنین عصر فن‌‌آوری اطلاعات، زمینۀ تجارت جنسی بین‌المللی را فراهم کرده است.<ref>[https://refahj.uswr.ac.ir/article-1-2230-fa.html السان، «قاچاق زنان و کودکان برای بهره‌کشی جنسی»، 1384ش، ص333.]</ref> یکی از آثار جهانی‌شدن ظهور پدیدۀ [[گردشگری جنسی]] است. گردشگران جنسی از کشورهای ثروتمند به‌سوی کشورهای فقیر به‌دنبال دست‌یابی به زنان و کودکان حرکت می‌کنند. آنان معمولاً به‌دنبال تنوع جنسی و علایق عاطفی هستند، اما قربانیان تجارت جنسی نمی‌توانند عواطف را میان افراد گوناگون توزیع کنند که به سَرخوردگی گردشگران جنسی ختم می‌شود. گردشگران به‌همین دلیل ممکن است تصمیم به اذیت و آزار قربانی بگیرند و یا برای قهرمان‌بازی به‌دنبال [[ازدواج]] و نجات قربانی برآیند و امروزه بسیاری از ازدواج‌های دوم در جنوب شرق آسیا ناشی از همین قهرمان‌بازی گردشگران جنسی صورت می‌گیرد.<ref>[https://refahj.uswr.ac.ir/article-1-2230-fa.html السان، «قاچاق زنان و کودکان برای بهره‌کشی جنسی»، 1384ش، ص348.]</ref> جمهوری دومینیکن و حوزۀ کارآییب به‌دلیل جهانی‌شدن به صنعت توریست پرداختند، اما در واقع زنان این منطقه در فساد جنسی گرفتار شده‌اند.<ref>مک‌کیب و مانیان، نگاهی جامعه‌شناسانه قاچاق بین‌المللی زنان و کودکان، 1397ش، ص229.</ref>


=== نقصان در جامعه‌پذیری<ref group="دیدگاه">عنوان با بند تناسب ندارد. چون جامعه پذیری یعنی همسو شدن با فرهنگ یک جامعه. اما مطالب ذیل آن ضعف باروهای دینی است که یک بخش جامعه پذیری است. در جوامعی که تجارت جنسی قانونی شده، انجام این کار بیانگر نقصان جامعه پذیری نیست. به نظر شما این قسمت با ادبیات اختصاصی حوزی نگارش نشده است؟ یک جورای مقاله را دوپاره نکرده؟. سعی شود که این سنخ مقالات به نحوی نگارش شود که ادبیات جهانی آن نگارش شود و با استفاده از همان ادبیات ما کار شناختی خود را انجام دهم. </ref> ===
'''جهانی‌شدن اقتصاد:''' جهانی‌شدن اقتصاد، توسعه فناوری‌های ارتباطی و گسترش گردشگری بین‌المللی، زمینه شکل‌گیری بازارهای فراملی تجارت جنسی و رشد گردشگری جنسی را فراهم کرده است.<ref>[https://refahj.uswr.ac.ir/article-1-2230-fa.html السان، «قاچاق زنان و کودکان برای بهره‌کشی جنسی»،  1384ش، ص333.]</ref> برخی مطالعات، افزایش تقاضا در کشورهای ثروتمند و جذب زنان و کودکان از کشورهای کم‌درآمد را از پیامدهای این روند دانسته‌اند.<ref>[https://refahj.uswr.ac.ir/article-1-2230-fa.html السان، «قاچاق زنان و کودکان برای بهره‌کشی جنسی»،  1384ش، ص348.]</ref><ref>مک‌کیب و مانیان، نگاهی جامعه‌شناسانه قاچاق بین‌المللی زنان و کودکان، 1397ش، ص229.</ref> بر پایه برخی دیدگاه‌های اقتصاد سیاسی، جهانی‌شدن سرمایه‌داری، به صنعتی‌شدن و فراملی‌شدن تجارت جنسی و کالایی‌شدن بدن انسان، به‌ویژه زنان و کودکان، انجامیده است.<ref>[http://www.negaresh.de/?p=1987 پولین، «جهانی شدن تجارت سکس»، وب‌سایت نگرش.]</ref> در همین چارچوب، فقر،<ref>[https://www.ensani.ir/fa/article/238162/%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%A7%DA%86%D8%A7%D9%82-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%A7%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%88%DB%8C- کولایی و‌هاشمی، «قاچاق زنان: برده‌داری مدرن»، 1387ش، ص121.]</ref> بیکاری، نابرابری اقتصادی، مهاجرت، سودآوری بالای تجارت جنسی و <ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?option=com_dbook&task=viewbook&book_id=3105&Itemid=456&lang=fa رمضـان‌نرگسـی، بررسـی پدیـده قاچـاق زنـان، 1383ش، ص68-69.]</ref> زنانه‌شدن فقر از مهم‌ترین عوامل اقتصادی این پدیده به شمار می‌روند.<ref> [https://journals.usb.ac.ir/article_5586.html کریمی، و دیگران، «از فقر تا فحشاء؛از ثروت تا قدرت: تحلیل گفتمان انتقادی داستان مارتا البانیه نوشته جبران خلیل جبران»،  1399ش، ص198-202.]</ref>
ضعف باورهای دینی به‌دلیل مشکلات تربیت و نقص جامعه‌پذیری از دلایل مهم فرهنگی شکل‌گیری تجارت جنسی است. طبق تحقیقات علمی پای‌بندی مذهبی اثر مثبت بر کاهش گرایش به انحراف دارد.<ref>[https://jlq.ut.ac.ir/article_20844.html آشوری و وروایی، خانواده و روسپیان خیابانی، 1389ش، ص15.]</ref> در حالی‌که شیوع انحرافات اخلاقی<ref group="دیدگاه">این تعابیر جهت گیرانه است. در ادبیات خود بحث این موضوع انحراف نیست. همچنین استفاده از تعبیر چون فحشا جهت گیرانه است. درست است که از نظر ما فحشا و انحراف است. ولی ما باید به نحوی بنوسیم که در ظاهر مقاله جهت گیری نداشته باشد. </ref> در جامعه، تجارت جنسی را تسهیل می‌کند.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?option=com_dbook&task=viewbook&book_id=3105&Itemid=456&lang=fa رمضـان‌نرگسـی، بررسـی پدیـده قاچـاق زنـان، 1383ش، ص52.]</ref> همچنین کارکرد ضعیف ابزارهای فرهنگ‌سازی از جمله رسانه‌ها و مدارس نیز بر مشکلات فرهنگی می‌افزاید. همچنین دگرگونی ارزش‌ها و عدم تناسب میان نقش‌ها و پاداش‌ها زمینۀ‌ شکل‌گیری تجارت جنسی است.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?option=com_dbook&task=viewbook&book_id=3105&Itemid=456&lang=fa رمضـان‌نرگسـی، بررسـی پدیـده قاچـاق زنـان، 1383ش، ص41 و 45.]</ref> از سوی دیگر، به هر میزان که فساد در دستگاه قضایی، انتظامی، اداری و سیاسی جامعه رواج داشته باشد، احتمال شکل‌گیری تجارت جنسی در آن جامعه بیشتر خواهد شد.<ref>[https://www.ensani.ir/fa/article/238162/%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%A7%DA%86%D8%A7%D9%82-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%A7%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%88%DB%8C- کولایی و‌هاشمی، «قاچاق زنان: برده‌داری مدرن»، 1387ش، ص121.]</ref>


===عوامل اقتصادی<ref group="دیدگاه">عنوان کلی است. اگر دقیقا همان مصداق مشخص ذکر شود بهتر است. ذلیل عوامل اقتصادی چندین عامل قابل جانمایی است</ref>===
'''عوامل فرهنگی و نهادی:''' ضعف جامعه‌پذیری، کاهش پای‌بندی به ارزش‌های دینی،<ref>[https://jlq.ut.ac.ir/article_20844.html آشوری و وروایی، خانواده و روسپیان خیابانی، 1389ش، ص15.]</ref> شیوع انحرافات اخلاقی،<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?option=com_dbook&task=viewbook&book_id=3105&Itemid=456&lang=fa رمضـان‌نرگسـی، بررسـی پدیـده قاچـاق زنـان، 1383ش، ص52.]</ref> ناکارآمدی نهادهای فرهنگی و آموزشی، دگرگونی ارزش‌های اجتماعی<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?option=com_dbook&task=viewbook&book_id=3105&Itemid=456&lang=fa رمضـان‌نرگسـی، بررسـی پدیـده قاچـاق زنـان، 1383ش، ص41 و 45.]</ref> و همچنین فساد در دستگاه‌های اداری، قضایی و انتظامی، از عوامل مؤثر بر گسترش تجارت جنسی معرفی شده‌اند.<ref>[https://www.ensani.ir/fa/article/238162/%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%A7%DA%86%D8%A7%D9%82-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%A7%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%88%DB%8C- کولایی و‌هاشمی، «قاچاق زنان: برده‌داری مدرن»، 1387ش، ص121.]</ref>
قربانیان<ref group="دیدگاه">شاید نوع تحمیلی ان قربانی باشد، ولی نوع اختیاری آن قربانی نیست.</ref> تجارت جنسی عموماً به‌دنبال تحقق رؤیای زندگی بهتر هستند.<ref>[https://www.ensani.ir/fa/article/238162/%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%A7%DA%86%D8%A7%D9%82-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%A7%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%88%DB%8C- کولایی و‌هاشمی، «قاچاق زنان: برده‌داری مدرن»، 1387ش، ص121.]</ref> این آرمان، زمینۀ سوءاستفاده مجرمان از وضعیت زنان و کودکان محروم را فراهم می‌کند و «زنانه‌شدن فقر» بیشتر به آن دامن می‌زند.<ref> [https://journals.usb.ac.ir/article_5586.html کریمی، و دیگران، «از فقر تا فحشاء؛از ثروت تا قدرت: تحلیل گفتمان انتقادی داستان مارتا البانیه نوشته جبران خلیل جبران»،  1399ش، ص198-202.]</ref> آمارها نشان می‌دهد که از مجموع ۱.۳ میلیارد فقیر در جهان ۷۰ درصد آن زنان و کودکان هستند. محرومیت از آموزش‌ و عدم دسترسی به فرصت‌های برابر، عامل این فقر گستردۀ زنان بوده است.<ref>[https://refahj.uswr.ac.ir/article-1-2230-fa.html السان، «قاچاق زنان و کودکان برای بهره‌کشی جنسی»،  1384ش، ص345.]</ref> فقر نسبی نیز زمینۀ‌ مقایسه و احساس محرومیت را فراهم می‌کند. فقر نسبی، غنی و فقیر را در دام احساس محرومیت گرفتار می‌کند و به‌خاطر چشم و هم‌چشمی و نیازهای کاذب در دام تجارت جنسی می‌افتند. همچنین وجود تقاضا در بازار‌های برخی کشورها زمینۀ شیوع تجارت جنسی میان فقرا است.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?option=com_dbook&task=viewbook&book_id=3105&Itemid=456&lang=fa رمضـان‌نرگسـی، بررسـی پدیـده قاچـاق زنـان، 1383ش، ص68-69.]</ref> پاداش‌های زیاد و خطر کم و مجازات سبک نیز به ترویج تجارت جنسی بین فقرا منجر شده است.<ref>مک‌کیب، و مانیان، نگاهی جامعه‌شناسانه قاچاق بین‌المللی زنان و کودکان، 1397ش، ص15.</ref><ref group="دیدگاه">این بند به نحوی است که فقر را عامل تجارت جنسی معرفی کرده است و در حقیقت فقرا را مقصر جلوه میدهند. ولی در حقیقت یک عمل مهم مغفول مانده است و آن منطق نظام سرمایه دری جدید و تفکر سرمایه داری است. پول را ارزشمند و هر کاری را در جهت آن مجاز کرده است. همچنین تنوع لذت طلبی جنسی از هر طریقی. در این قسمت سرمایه داران از پول خود استفاده میکنند. از نظر سیاسی دولت ها هم سعی می کنند که ذهنیت افراد را به این کارها مشغول کنند تا بنیادهای قدرت زیر سوال نرود.


مباحث فرهنگی دنیای جدید که در این زمینه نقش دارد، هم باقی مانده است. </ref>
'''جنگ و بحران‌ها:''' [[جنگ]]، درگیری‌های داخلی و بلایای طبیعی با افزایش فقر، آوارگی و بی‌ثباتی اجتماعی، زمینه سوءاستفاده از زنان و کودکان و گسترش تجارت جنسی را فراهم می‌کنند.<ref>معتمدی و مستوفی‌فر، قاچاق انسان: چالش‌ها و راهکارهای پیشگیری، 1388ش، ص151.</ref> در این زمینه، جنگ‌های منطقه‌ای و بحران‌های انسانی در برخی کشورهای آسیا و آفریقا از عوامل مؤثر بر افزایش قاچاق و بهره‌کشی جنسی گزارش شده‌اند.<ref>[https://www.ensani.ir/fa/article/238162/%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%A7%DA%86%D8%A7%D9%82-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%A7%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%88%DB%8C- کولایی و‌هاشمی، «قاچاق زنان: برده‌داری مدرن»،  1387ش، ص122.]</ref><ref>مک‌کیب و مانیان، نگاهی جامعه‌شناسانه قاچاق بین‌المللی زنان و کودکان، 1397ش، ص69.</ref>
 
===حوادث غیرمترقبه===
حوادثی نظیر جنگ، سیل و زلزله می‌تواند برخی انسان‌های بی‌پناه را وادار به قبول تجارت جنسی بسازد.<ref>معتمدی و مستوفی‌فر، قاچاق انسان: چالش‌ها و راهکارهای پیشگیری، 1388ش، ص151.</ref> جنگ قره‌باغ، جنگ داخلی تاجیکستان و افغانستان، هزاران زن و کودک را در دام باندهای فساد‌انداخت.<ref>[https://www.ensani.ir/fa/article/238162/%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%A7%DA%86%D8%A7%D9%82-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82-%D8%A7%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%88%DB%8C- کولایی و‌هاشمی، «قاچاق زنان: برده‌داری مدرن»،  1387ش، ص122.]</ref> جنگ، کشورهایی نظیر سومالی، اتیوپی و اوگاندا را نیز در برابر سازمان‌های تبهکار تجارت جنسی آسیب‌پذیر ساخته است.<ref>مک‌کیب و مانیان، نگاهی جامعه‌شناسانه قاچاق بین‌المللی زنان و کودکان، 1397ش، ص69.</ref>


==پیامدهای تجارت جنسی==
==پیامدهای تجارت جنسی==
تجارت جنسی با پیامدهای اقتصادی و اجتماعی مختلفی همراه است. از نظر اقتصادی، این پدیده با ایجاد بازارهای غیررسمی و اقتصاد زیرزمینی، زمینه فعالیت شبکه‌های سازمان‌یافته و مجرمانه را فراهم می‌کند. همچنین مقابله با این پدیده، حمایت از قربانیان، بازپروری و بازگشت آنان به جامعه، هزینه‌هایی را برای خانواده‌ها و نهادهای عمومی به همراه دارد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/498325/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%A8%D8%B9%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%DA%A9%DB%8C%D9%81%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 قنبری و دیگران، «نگاه به ابعاد اجتماعی و ناهنجاری‌های ناشی از فحشاء در نظام کیفری ایران»،  1401ش، ص223.]</ref> از نظر اجتماعی، گسترش تجارت جنسی می‌تواند به بی‌منزلتی، گسترش خشونت، تبعیض و نگاه ابزاری به [[زن|زنان]] منجر شود. برخی پژوهش‌ها با تأکید بر این پیامدها، بر اهمیت پیشگیری از گسترش این پدیده تأکید کرده‌اند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/498325/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%A8%D8%B9%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%DA%A9%DB%8C%D9%81%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 قنبری و دیگران، «نگاه به ابعاد اجتماعی و ناهنجاری‌های ناشی از فحشاء در نظام کیفری ایران»،  1401ش، ص223-226.]</ref>  
تجارت جنسی دارای پیامدهای اقتصادی و اجتماعی متعددی است. از نظر اقتصادی، این پدیده با ایجاد بازارهای غیررسمی و اقتصاد زیرزمینی، زمینه فعالیت شبکه‌های سازمان‌یافته و مجرمانه را فراهم می‌کند. همچنین مقابله با آن، ارائه خدمات حمایتی و بازتوانی افراد درگیر، هزینه‌هایی را برای نهادهای عمومی و خانواده‌ها به همراه دارد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/498325/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%A8%D8%B9%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%DA%A9%DB%8C%D9%81%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 قنبری و دیگران، «نگاه به ابعاد اجتماعی و ناهنجاری‌های ناشی از فحشاء در نظام کیفری ایران»،  1401ش، ص223.]</ref> از نظر اجتماعی نیز، با افزایش خشونت، تبعیض و تقویت نگاه ابزاری به زنان مرتبط دانسته شده است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/498325/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%A8%D8%B9%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%DA%A9%DB%8C%D9%81%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 قنبری و دیگران، «نگاه به ابعاد اجتماعی و ناهنجاری‌های ناشی از فحشاء در نظام کیفری ایران»،  1401ش، ص223-226.]</ref>


در این پژوهش‌ها، راهکارهای مقابله با تجارت جنسی در ابعاد حقوقی، اجتماعی و اقتصادی مطرح شده است. از جمله این راهکارها می‌توان به تدوین و اجرای مؤثر قوانین، حمایت از قربانیان و افزایش اعتماد آنان به نظام قضایی اشاره کرد. همچنین آگاهی‌بخشی، توانمندسازی اقتصادی زنان و دختران، گسترش فرصت‌های اشتغال و کاهش عوامل زمینه‌ساز آسیب‌پذیری آنان، از اقدامات پیشگیرانه در برابر جذب افراد به شبکه‌های تجارت جنسی به شمار می‌رود.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?option=com_dbook&task=viewbook&book_id=3105&Itemid=456&lang=fa رمضـان‌نرگسـی، بررسـی پدیـده قاچـاق زنـان، 1383ش، ص85-93.]</ref> برخی پژوهش‌ها نیز بر افزایش مشارکت زنان در فرایندهای تصمیم‌گیری و تقویت دسترسی آنان به حقوق اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، مدنی و سیاسی به‌عنوان بخشی از راهبردهای کاهش زمینه‌های شکل‌گیری تجارت جنسی تأکید کرده‌اند.<ref>اشتری، ‌قاچاق زنان: بردگی معاصر، 1385ش، ص146.</ref><ref group="دیدگاه">مقالاتی را که اقای محبی برای ویکی جنسیت بدون وارسی دقیق از منظر ویکی نگاری نکارش کرده بود، از این مشکل رنج می برد که از همان ابتدا با ادبیات، رویکرد و منابع کاملا جهت گیرانه نگارش کرده است. از همان ابتدا به صورت سفید به نحوی نگارش شده است که مخاطب می فهم که نویسنده بدنبال رد آن است. این مقالات کاملا نیازمند بازنگری است. </ref>
در پژوهش‌های مربوط به پیشگیری و مقابله با تجارت جنسی، راهکارهایی مانند تقویت و اجرای قوانین، حمایت حقوقی و اجتماعی از افراد درگیر، افزایش آگاهی عمومی، توانمندسازی اقتصادی زنان و دختران، گسترش فرصت‌های اشتغال و کاهش عوامل زمینه‌ساز ورود به تجارت جنسی پیشنهاد شده است.<ref>[https://www.ghbook.ir/index.php?option=com_dbook&task=viewbook&book_id=3105&Itemid=456&lang=fa رمضـان‌نرگسـی، بررسـی پدیـده قاچـاق زنـان، 1383ش، ص85-93.]</ref> همچنین برخی مطالعات، افزایش مشارکت زنان در فرایندهای تصمیم‌گیری و تقویت دسترسی آنان به حقوق اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، مدنی و سیاسی را از راهبردهای کاهش زمینه‌های گسترش تجارت جنسی معرفی کرده‌اند.<ref>اشتری، ‌قاچاق زنان: بردگی معاصر، 1385ش، ص146.</ref>


==پانویس==  
==پانویس==