|
|
| خط ۱: |
خط ۱: |
| '''<big>فحشای جنسی</big>'''، تندادن مستمر به رابطه جنسی نامشروع در ازای دریافت پول یا مشابه آن. | | '''{{درشت|فحشا؛}}''' رفتار یا گفتاری که زشتی آن آشکار است. |
|
| |
|
| فحشای جنسی، از دیرباز در جوامع بشری کموبیش وجود داشته است. امروزه این آسیب اجتماعی با اثرپذیری از عوامل روانشناختی، اجتماعی و اقتصادی مدرن و نیز با گسترش فناوریهای رسانهای مانند شبکههای اجتماعی، افزایش یافته است. سقوط جایگاه زن، تبدیل شدن او به کالا و بحران نهاد خانواده، از پیامدهای شیوع فحشای جنسی در جامعه است.
| | فحشا به رفتارها یا روابطی گفته میشود که بر پایه هنجارهای اخلاقی، دینی یا حقوقی، بهشدت ناپسند یا نامشروع تلقی میشوند. این واژه در قرآن مفهومی عام دارد و هرچند بر هر عمل آشکارا زشت اطلاق شده، در برخی آیات به مصادیقی مانند زنا، لواط و برخی رفتارهای جنسی اشاره دارد. در کاربردهای معاصر، فحشا بیشتر برای اشاره به جرایم و روابط جنسی نامشروع، روسپیگری و تجارت جنسی بهکار میرود و در نظام حقوقی ایران نیز در جرمانگاری برخی رفتارها و مراکز مرتبط با فساد و فحشا مجازات قانونی دارد. |
|
| |
|
| ==مفهومشناسی== | | == مفهومشناسی == |
| «فحشاء» رفتار یا گفتاری گفته است که زشتی آن بسیار بزرگ و آشکار باشد.<ref>. راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، 1412ق، ج1، ص626.</ref><ref> مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، 1368ش، ج9، ص35.</ref> «فحشای جنسی» به تنفروشی و [[روسپیگری]] اطلاق میشود؛ «روسپی» بهمعنای گرفتن پول برای در اختیار نهادن تن بهمنظور ایجاد ارتباط جنسی است و کنایه از زنان هرزه و روسیاهی بوده که به تمسخر و طعنه، آنان را «روسپید» میگفتند؛<ref>. صفارینیا، آسیبشناسی اجتماعی، 1399ش، ص106.</ref> فحشای جنسی در مقابل [[رابطه جنسی سالم]]، نوعی معاملۀ بیبندوبارانۀ جنسی توسط مرد یا زن برای کسب درآمد است.<ref>. شعاعکاظمی و مؤمنی جاوید، آسیبهای اجتماعی نوپدید: با تاکید بر تئوریهای زیربنایی و راهکارهای مقابلهای، 1392ش، ص335-336.</ref>
| | فحشا در لغت به رفتار یا گفتاری گفته میشود که زشتی آن آشکار و بسیار شدید باشد.<ref>راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، 1412ق، ج1، ص626.</ref><ref> مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، 1368ش، ج9، ص35.</ref> بیشتر مفسران و پژوهشگران، این واژه را در قرآن دارای مفهومی عام دانستهاند که هرگونه کردار یا گفتار بسیار ناپسند را دربر میگیرد و به زنا محدود نمیشود. با این حال، در برخی آیات، با توجه به لحن و قرینههای موجود در آیه، فحشا بر مصادیق خاصی مانند زنا، لواط، [[ازدواج با همسر پدر]] و طواف برهنه اطلاق شده است.<ref>[https://quran.isca.ac.ir/fa/Attachment/ArticleFile/20219.pdf سیدکریمی، «معنا شناسي واژه فاحشه ازمنظرتفاسير»، 1389ش، ص123.]</ref> هرچند کاربرد غالب این واژه در قرآن ناظر به انحرافات جنسی،<ref>[https://www.tebyan.net/news/183279/%D9%85%D9%86%D8%B8%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D9%87-%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86 «منظور از اشاعه فحشا در قرآن»، وبسایت تبیان.]</ref> بهویژه زنا و لواط است،<ref>[https://lib.eshia.ir/23017/1/527/%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7 مؤسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامی، «اشاعه فحشاء»، ج1، ص527.]</ref> از همین رو در زبان عربی و فارسی، فاحشه نیز به زنی که مرتکب زنا شود اطلاق شده است.<ref>[https://www.pasokhgoo.ir/node/80476 «بدحجابی و فحشا»، وبسایت مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی.]</ref> |
|
| |
|
| ==تفاوت فحشای جنسی با زنا== | | == کاربردهای رایج == |
| فحشای جنسی هرچند یکی از مصادیق زنا بوده و بهلحاظ فقهی، حکم آن را دارد؛ اما ماهیت این دو عمل با یکدیگر از جهات زیر متفاوت است:
| | در اصطلاح، فحشا به رفتارها یا روابط جنسیای گفته میشود که بر اساس هنجارهای اخلاقی، دینی یا حقوقی نامشروع یا ناپسند تلقی میشوند و رفتارهایی مانند زنا، قوادی و برخی جرایم جنسی را دربر میگیرد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/304808 مولوی گنجه، نگاهی به پدیده فحشا»، 1384ش، ص4.]</ref> این واژه در ادبیات حقوقی و اجتماعی معاصر، گاه برای اشاره به روسپیگری،<ref>[http://pajoohe.ir/Product.aspx?ProductID=42112 بختیاری، «روسپیگری (فحشا) Prostitution»، وبسایت پژوهه.]</ref><ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2375802 صبوری، «علل و عوامل گرایش دختران به روسپیگری»، 1404ش، ص423.]</ref> تجارت جنسی<ref>[https://shouba.ir/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%AD%D8%B4%D8%A7-%D9%88-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B5%D8%B1%D8%9B-%D8%A2%D9%85/ هلال، «بررسی آماری فحشا و تجارت جنسی در مصر؛ آمیزهای از محرومیتهای اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی»، وبسایت شعوبا.]</ref> و در برخی منابع، صنعت سکس نیز بهکار رفته است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/107549/%D9%81%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%BE%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%DB%8C مکنون و عطایی، «فمینیسم و روسپیگری»، 1384ش.]</ref> |
| #زن در فحشا معمولاً نقشی فعال و اجراکننده دارد؛ اما زنا ممکن است با اکراه زن صورت بگیرد.
| |
| #فحشا یک فعالیت درآمدزا محسوب میشود؛ اما زنا غالباً بهدلیل فریب، نیاز و تحریک جنسی صورت میگیرد.
| |
| #فحشای جنسی، عملی مداوم است؛ در حالیکه زنا در بسیاری از مواقع، تکرار نمیشود.<ref>. حاجیدهآبادی، «بررسی تحلیلی عوامل تربیتی-فرهنگی روسپیگری»، 1385ش، ص183.</ref>
| |
|
| |
|
| ==تاریخچه== | | == مجازات قانونی == |
| اگرچه ادیان ابراهیمی، فحشا را تحریم کرده و مجازاتهایی برای آن وضع کردهاند؛ اما فحشای جنسی در جوامع مختلف، کموبیش وجود داشته است. در بسیاری از منابع مکتوب به وجود فحشا میان بابلیان، هندیان، رومیان، یونانیان و اروپای قرون وسطی اشاره شده است؛ بر اساس متن عهد عتیق، قبطیها، زن خود را به مهمان، پیشکش میکردند و استقبال زن از مهمان، یک نوع خدمت اجتماعی محسوب میشد.<ref>. مدنی قهفرخی، بررسی آسیبهای اجتماعی روسپیگری، 1392ش، ص35.</ref> در هند باستان گاهی زنان، دختران خود را برای برقراری رابطه جنسی در معبد وقف میکردند و در یونان باستان نیز فحشا بهرسمیت شناخته شده و از آن مالیات میستاندند.<ref>. شعاعکاظمی و مؤمنی جاوید، آسیبهای اجتماعی نوپدید: با تاکید بر تئوریهای زیربنایی و راهکارهای مقابلهای، 1392ش، ص326.</ref> فحشای جنسی در فرهنگ جاهلیِ عرب، یکی از انواع ازدواج بوده و زنان روسپی معمولاً پرچمی بالای خانه خود میزدند تا با آن شناخته شوند.<ref>. مطهری، نظام حقوق زن در اسلام، 1377ش، ج19، ص301.</ref>
| | در حقوق ایران، مفهوم فحشا در مقررات کیفری، بهویژه در جرمانگاری برخی روابط جنسی خارج از چارچوب قانونی و نیز ایجاد، اداره یا تشویق به مراکز فساد و فحشا بهکار رفته است.<ref>شعاعکاظمی و مؤمنی جاوید، آسیبهای اجتماعی نوپدید: با تاکید بر تئوریهای زیربنایی و راهکارهای مقابلهای، 1392ش، ص338.</ref> بر اساس ماده ۶۳۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، دایر یا اداره کردن مرکز فساد یا فحشا و نیز تشویق یا فراهم کردن موجبات آن جرم است و برای مرتکبان مجازات تعیین شده است. همچنین اگر رفتار ارتکابی مشمول عنوان قوادی باشد، مرتکب علاوه بر مجازات مقرر، به حد قوادی نیز محکوم میشود.<ref>[https://qavanin.ir/Law/TreeText/?IDS=4693937366938194803 . «قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)»، ماده 639، سامانه ملی قوانین و مقررات.]</ref> |
| | |
| ==اسلام و فحشای جنسی==
| |
| شریعت اسلامی، علاوه بر تحریم و نهی از هرگونه فحشا،<ref>. سوره بقره، آیه 168.</ref><ref> سوره انعام، آیه 151.</ref><ref> سوره شوری، آیه 37.</ref> فحشای جنسی را نیز تحت عنوان «زنا» تحریم کرده و ضمن نکوهش این عمل، برای مرتکبین آن، مجازات سختی تعیین کرده است.<ref>. سوره نساء، آیه 15-16.</ref><ref> سوره نور، آیه 2.</ref> از آنجا که فحشای جنسی همواره بهصورت غیررسمی در جوامع وجود داشته است، جامعهشناسان کارکردگرا آن را بهمثابه نهاد، پاسخگوی یک نیاز در نظام اجتماعی، بهویژه برای افراد ناتوان از همسرگزینی، جهانگردان، مسافران و افرادی که قادر به ازدواج دائم نیستند، میدانند.<ref>. شعاعکاظمی و مؤمنی جاوید، آسیبهای اجتماعی نوپدید: با تاکید بر تئوریهای زیربنایی و راهکارهای مقابلهای، 1392ش، ص343.</ref> اسلام با توجه به واقعیتهای جامعه، «[[متعه]]» را بهعنوان سازوکار مشروع برای پاسخگویی به این نیاز تعریف کرده و با توجه به ضوابط و احکام ویژهای که برای آن تعیین شده، از آسیبها و پیامدهای ناگوار فحشا نیز جلوگیری میکند.<ref>. مطهری، نظام حقوق زن در اسلام، 1377ش، ج19، ص64.</ref>
| |
| | |
| ==تفاوت فحشای جنسی با ازدواج موقت==
| |
| متعه/ ازدواج موقت در اسلام جایز است؛ زن در متعه، همانند ازدواج دائم، [[مهریه]] دریافت کرده و [[بدن]] و جذابیت جنسی خود را در اختیار مرد میگذارد؛ اما اینگونۀ ازدواج از جهات مختلفی با فحشای جنسی تفاوت دارد:
| |
| #ازدواج موقت همانند ازدواج دائم بر اساس عقدی مشروع، صورت گرفته و اذن الهی برای آن وجود دارد.
| |
| #فرزند متولدشده از ازدواج موقت، همان احکام فرزند حاصل از ازدواج دائم را دارد؛ اما فرزند متولدشده از فحشا، حرامزاده با احکام خاص است؛
| |
| #زن در پایان دورۀ ازدواج موقت، باید عِدّه نگه دارد و تا مدت معین از ازدواج با مردان دیگر پرهیز کند؛ اما در فحشا، زن ممکن است بلافاصله با مردان دیگر، آمیزش کند.<ref>[https://www.pasokhgoo.ir/node/14981 . «تفاوت فحشا و صیغه»، وبسایت مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی.]</ref>
| |
| | |
| ==گسترش و رسمیتیافتن فحشای جنسی در دنیای امروز==
| |
| | |
| ===صنعت فحشا و قاچاق زنان===
| |
| طبق برآورد سازمان اروپاییِ کنترل و پیشگیری جرم، هر ساله 500 هزار زن و کودک اکثراً از اروپایشرقی، آفریقا، آمریکایجنوبی و جنوبشرق آسیا به کشورهای اروپایی جهت استثمار جنسی [[قاچاق زنان|قاچاق]] میشوند. این تجارت سالانه 8 میلیارد دلار سودآوری داشته و سبب افزایش مستمر قاچاق و تقاضای روسپیگری در اروپا شده است؛ در کشورهای مختلف اروپایی، سوءاستفادههای جنسی با قانونیشدن صنعت سکس عادیسازی شده و روسپیگری را به کاری شرافتمندانه با درآمدی بالا تبدیل کرده است که برای دولتها نیز عایدی دارد. در آلمان فاحشهخانهها با اهدای پول به مراکز خیریه و برپایی نمایشگاههای هنر پورنوگرافی، مقبولیت زیادی یافتهاند. هلند نیز 5% اقتصاد خود را از طریق روسپیگری تامین میکند و از 1990-2000م، صنعت سکس آن 25% رشد یافته است. در ایالت ویکتوریای استرالیا نیز روسپیگری قانونی شده و به گسترش صنعت سکس انجامیده است.<ref>. ریموند، «توسعه صنعت سکس در اتحادیه اروپا»، 1384ش، ص80-84.</ref> در مالزی حدود 142هزار زن روسپی وجود دارد که 10هزار نفر از آنان در کوالالامپور هستند. در چین نیز کازینوهای مخصوص فعالیتهای جنسی وجود دارد که زنان متعددی در آن روسپیگری میکنند. در کشور اندونزی طبق برآوردها در سال 1994م، حدود 500هزار روسپی وجود داشته که بیش از 65هزار از آنان با ثبت رسمی و دولتی، در فاحشهخانههای متمرکز فعالیت میکردند. اسرائیل (سرزمینهای اشغالی) نیز یکی از مناطق سودآور صنعت فحشا است و در دهههای اخیر، تعداد بسیار زیادی از فاحشهخانهها و نمایشگاههای فحشا در تلآویو و حیفا ساخته شده است.<ref>. مدنی قهفرخی، بررسی آسیبهای اجتماعی روسپیگری، 1392ش، ص75-82.</ref>
| |
| | |
| ===اینترنت و گسترش گردشگری جنسی===
| |
| از زمان توسعه اینترنت و افزایش امکانات صوتی ـ تصویری آن، پدیده گردشگری جنسی رونق بسیار یافته و کشورهای مختلف بهویژه تایلند و فیلیپین به تبلیغات گسترده اینترنتی برای جذب گردشگر جنسی میپردازند. این مکانهای توریسم جنسی، نخستینبار بهواسطه درخواست نظامیان آمریکا برای زنان روسپی در این کشورها ایجاد شده و پس از آن نیز ادامه یافته و به کشورهای دیگری چون ژاپن و اروپا گسترش یافته است. امروزه حدود 10% از جمعیت تایلند در صنعت توریسم جنسی فعالیت میکنند.<ref>. هوگز، «گردشگری جنسی در اینترنت»، 1384ش، ص39.</ref>
| |
| | |
| سازمان ملل متحد، بانک جهانی و گروههای مشاوره آمریکایی نیز به کشورهای فقیر توصیه کردهاند جهت پرداخت بدهیهای خود به توسعه صنعت گردشگری بپردازند که روسپیگری، بخش مهمی از آن است. همچنین دلالان در کشورهای دارای توریسم جنسی که با کمبود زنان فاحشه مواجهاند، سراغ کشورهای فقیر یا بحرانزده میروند تا زنان آسیبدیده را با قیمتهایی پایینتر بهخدمت مراکز خود بگیرند؛ بهعنوانمثال، حدود 20هزار زن برمهای، 10هزار زن از کشورهای مستقل مشترکالمنافع و 5هزار زن چینی سالانه به تایلند آورده میشوند. این روندها، زنان را به کالاهایی سکسی و قابل تعویض در جهان تبدیل کرده است.<ref>. هوگز، «گردشگری جنسی در اینترنت»، 1384ش، ص40.</ref>
| |
| | |
| ===سقوط جایگاه زن و خانواده===
| |
| گسترش فحشا و صنعت سکس، بهتدریج، نگاه به زنان را از عنصری فرهنگساز، محور عاطفی و کانون آرامش روانی خانواده، به ابزار اطفای شهوت جنسی تقلیل داده و روابط جنسی را نیز از عامل پیوند عاطفی زوجین و تشکیل نسلی پاک، به هیجانطلبی تنزل جایگاه میدهد؛ <ref>. زیبایینژاد، «نگاهی دیگر به روسپیگری»، 1385ش، ص83.</ref> تحقیر اجتماعی و به انزوا کشاندن زنان بهمعنای عدم حضور اثرگذار آنان در جامعه و خلاصهکردن جایگاه زنان در حدّ کالای مصرفی، حاصل فحشای جنسی است که در طولانیمدت، به «عرف اجتماعی» تبدیل میشود.<ref>. مکنون و عطاییآشتیانی، «فمینیسم و روسپیگری»، 1385ش، ص215.</ref> تبدیل جنسیت زن به کالایی برای فروش، نجابت روحی و پاکی جسمانی او را که جزو حقوق پایه انسانی است، از بین میبرد.<ref>. هوگز، «گردشگری جنسی در اینترنت»، 1384ش، ص42.</ref>
| |
| | |
| ==زمینههای فحشای جنسی==
| |
| | |
| ===روانشناختی===
| |
| از منظر روانشناسی، فحشا ناشی از تجربۀ انحرافات جنسی یا برآمده از احساس بیارزشی و پایینبودن عزت نفس است. همچنین بهره هوشی پایین، ازجمله علل گرایش زنان به فحشا است. برخی روانشناسان نیز فحشا را نزاع درونی و ناشی از عقدهها و عدم رشد جنسی میدانند که بهصورت ایجاد رابطه با مردان برای رفع این کمبود ظهور میکند.<ref>. شعاعکاظمی و مؤمنی جاوید، آسیبهای اجتماعی نوپدید: با تاکید بر تئوریهای زیربنایی و راهکارهای مقابلهای، 1392ش، ص342.</ref>
| |
| | |
| ===فرهنگی-اجتماعی===
| |
| زمینههای فرهنگی ـ اجتماعی گرایش زنان به فحشا و انحرافات جنسی عبارتند از: نابسامانی خانواده، [[اعتیاد زنان|اعتیاد]]، [[خشونت نمادین در خانواده|خشونت]] یا فقدان والدین، ترک تحصیل، فقر فرهنگی، مهارتنداشتن در ارتباطات اجتماعی، تعرضات جنسی، اعتیاد شوهر، کاهش معنویت و تضعیف اعتقادات و باورهای دینی در جامعه، فقدان بستر مناسب [[ازدواج]] و معاشرت با دوستان ناباب،<ref>. شعاعکاظمی و مؤمنی جاوید، آسیبهای اجتماعی نوپدید: با تاکید بر تئوریهای زیربنایی و راهکارهای مقابلهای، 1392ش، ص342.</ref> رواج فرهنگ لذتجویانه غربی، نبود برنامهریزیهای کلان و راهبردی برای رسیدگی به امور جوانان و نهادینهسازی فرهنگ دینی، نابرابریهای اجتماعی و افراط و تفریطهای مقطعی در برخورد با ناهنجاریهای اجتماعی و اخلاقی.<ref>. شفیعی سروستانی، «نظام اسلامی و ناهنجاری در روابط جنسی»، 1385ش، ص18-22.</ref>
| |
| | |
| امروزه شبکههای اجتماعی در اینترنت و همچنین شبکههای تلویزیونیِ ماهوارهای نیز با نمایش تصاویر مستهجن، نمایش زنان ورزشکار [[برهنگی|برهنه]]، پخش فیلمهایی با تم جنسی و ترویج انواع فحشا در قالب داستان و هرزهنگاری و صحنههای ارتباط جنسی، یکی از عوامل گسترش فحشا هستند.<ref>. شعاعکاظمی و مؤمنی جاوید، آسیبهای اجتماعی نوپدید: با تاکید بر تئوریهای زیربنایی و راهکارهای مقابلهای، 1392ش، ص34 و 36.</ref><ref> عابدی تهرانی و افشاری، «تاثیر رسانه در گسترش مصادیق بیبندوباری و راهحلهای آن»، 1390ش، ص121.</ref> همچنین تصویرپردازی از زنان خانهدار و عفیف بهعنوان زنان فاقد نشاط و جذابیت و نمایش و تحسین مردان بیغیرت و بیتفاوت نسبت به ناموس و [[عفت]] و عادیسازی و قبحشکنی از انحرافات جنسی، از جمله اقدامات این شبکهها برای گسترش فحشا در جامعه است.<ref>. پناهی، «نقش رسانههای جمعی در گسترش فحشا و پیامدهای فحشا»، 1385ش، ص8-9.</ref>
| |
| | |
| ===اقتصادی===
| |
| اقتصاد، عامل اصلی افزایش فحشای جنسی و بهرهکشی از زنان و کودکان با هدف افزایش سرمایه در نظامهای اقتصادی حاکم بر جهان است. این مسئله سبب شکلگیری تجارت سکس و [[قاچاق زنان]] و کودکان در سطح بینالمللی و ایجاد عرضه و تقاضا بین کشورهای مختلف شده است.<ref>. قنبری و همکاران، «نگاهی به ابعاد اجتماعی و ناهنجاریهای ناشی از فحشا در نظام کیفری ایران»، 1401ش، ص224.</ref> فحشای جنسی برای زنان [[تنفروشی|تنفروش]] نیز جنبه اقتصادی داشته و فقر، علت اصلی آن محسوب میشود که افزایش نابرابری و نبود شغل مناسب برای زنان نیز میتواند این مسئله را تشدید کند.<ref>. شعاعکاظمی و مؤمنی جاوید، آسیبهای اجتماعی نوپدید: با تاکید بر تئوریهای زیربنایی و راهکارهای مقابلهای، 1392ش، ص342 و 344.</ref>
| |
| | |
| ==بررسی قوانین داخلی==
| |
| فحشای جنسی در قوانین ایران، ذیل رابطه جنسی زن و مرد خارج از چارچوب ازدواج (دائم یا موقت)، جرمانگاری شده است.<ref>. شعاعکاظمی و مؤمنی جاوید، آسیبهای اجتماعی نوپدید: با تاکید بر تئوریهای زیربنایی و راهکارهای مقابلهای، 1392ش، ص338.</ref> بر اساس قانون مجازات اسلامی:
| |
| #دایرکننده یا ادارهکننده مرکز فساد و فحشا و تشویقکنندۀ مردم به فحشا، به حبس محکوم میشود.<ref>[https://qavanin.ir/Law/PrintText/83566 . «قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)»، ماده 639، سامانه ملی قوانین و مقررات.]</ref>
| |
| #کسی که [[عفت]] عمومی را جریحهدار کند، به حبس یا شلاق محکوم میشود.<ref>. برهانی، «سیاست کیفری ایران در قبال روسپیگری»، 1388ش، ص29 و 35.</ref>
| |
| #هرگاه کسی با طرح، کراور، نقاشی، تصاویر، مطبوعات، اعلانات، علایم و فیلم، موجب مخدوششدن عفت و اخلاق عمومی شود، به حبس، جزای نقدی و شلاق، محکوم میشود.<ref>. قنبری، و همکاران، «نگاهی به ابعاد اجتماعی و ناهنجاریهای ناشی از فحشا در نظام کیفری ایران»، 1401ش، ص229.</ref>
| |
| #قانون جرایم رایانهای نیز برای جرایم نافی عفت و اخلاق عمومی و انتشار، توزیع، تجارت، تولید یا ذخیرهسازی محتویات و آثار مستهجن، مجازات حبس و جریمه نقدی تعیین کرده است.<ref>. «قانون جرایم رایانهای»، وبسایت مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی</ref>
| |
|
| |
|
| ==پانویس== | | ==پانویس== |
فحشا؛ رفتار یا گفتاری که زشتی آن آشکار است.
فحشا به رفتارها یا روابطی گفته میشود که بر پایه هنجارهای اخلاقی، دینی یا حقوقی، بهشدت ناپسند یا نامشروع تلقی میشوند. این واژه در قرآن مفهومی عام دارد و هرچند بر هر عمل آشکارا زشت اطلاق شده، در برخی آیات به مصادیقی مانند زنا، لواط و برخی رفتارهای جنسی اشاره دارد. در کاربردهای معاصر، فحشا بیشتر برای اشاره به جرایم و روابط جنسی نامشروع، روسپیگری و تجارت جنسی بهکار میرود و در نظام حقوقی ایران نیز در جرمانگاری برخی رفتارها و مراکز مرتبط با فساد و فحشا مجازات قانونی دارد.
مفهومشناسی
فحشا در لغت به رفتار یا گفتاری گفته میشود که زشتی آن آشکار و بسیار شدید باشد.[۱][۲] بیشتر مفسران و پژوهشگران، این واژه را در قرآن دارای مفهومی عام دانستهاند که هرگونه کردار یا گفتار بسیار ناپسند را دربر میگیرد و به زنا محدود نمیشود. با این حال، در برخی آیات، با توجه به لحن و قرینههای موجود در آیه، فحشا بر مصادیق خاصی مانند زنا، لواط، ازدواج با همسر پدر و طواف برهنه اطلاق شده است.[۳] هرچند کاربرد غالب این واژه در قرآن ناظر به انحرافات جنسی،[۴] بهویژه زنا و لواط است،[۵] از همین رو در زبان عربی و فارسی، فاحشه نیز به زنی که مرتکب زنا شود اطلاق شده است.[۶]
کاربردهای رایج
در اصطلاح، فحشا به رفتارها یا روابط جنسیای گفته میشود که بر اساس هنجارهای اخلاقی، دینی یا حقوقی نامشروع یا ناپسند تلقی میشوند و رفتارهایی مانند زنا، قوادی و برخی جرایم جنسی را دربر میگیرد.[۷] این واژه در ادبیات حقوقی و اجتماعی معاصر، گاه برای اشاره به روسپیگری،[۸][۹] تجارت جنسی[۱۰] و در برخی منابع، صنعت سکس نیز بهکار رفته است.[۱۱]
مجازات قانونی
در حقوق ایران، مفهوم فحشا در مقررات کیفری، بهویژه در جرمانگاری برخی روابط جنسی خارج از چارچوب قانونی و نیز ایجاد، اداره یا تشویق به مراکز فساد و فحشا بهکار رفته است.[۱۲] بر اساس ماده ۶۳۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، دایر یا اداره کردن مرکز فساد یا فحشا و نیز تشویق یا فراهم کردن موجبات آن جرم است و برای مرتکبان مجازات تعیین شده است. همچنین اگر رفتار ارتکابی مشمول عنوان قوادی باشد، مرتکب علاوه بر مجازات مقرر، به حد قوادی نیز محکوم میشود.[۱۳]
پانویس
منابع
- برهانی، محسن، «سیاست کیفری ایران در قبال روسپیگری»، فصلنامه شورای فرهنگی-اجتماعی زنان، شماره 45، 1388ش.
- پناهی، محمد، «نقش رسانههای جمعی در گسترش فحشا و پیامدهای فحشا»، دوفصلنامه یافتههای جزا و جرمشناسی، شماره 2، 1400ش.
- «تفاوت فحشا و صیغه»، وبسایت مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی، تاریخ درج مطلب: 30 تیر 1389ش.
- حاجیدهآبادی، محمدعلی، «بررسی تحلیلی عوامل تربیتی-فرهنگی روسپیگری با چشمانداز متون دینی»، در کتاب نظام اسلامی و مسئله روسپیگری، قم؛ مرکز مدیریت حوزههای علمیه خواهران، 1385ش
- راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، دمشق-بیروت، دارالقلم، 1412ق.
- ریموند، جنیس جی.، «توسعه صنعت سکس در اتحادیه اروپا»، نشریه سیاحت غرب، شماره 27، 1384ش.
- زیبایینژاد، حسین، «نگاهی دیگر به مسئله روسپیگری؛ علل، پیامدها و رویکردها»، در کتاب نظام اسلامی و مسئله روسپیگری، قم، مرکز مدیریت حوزههای علمیه خواهران، 1385ش.
- شعاع کاظمی، مهرانگیز و مؤمنی جاوید، مهرآور، آسیبهای اجتماعی نوپدید: با تاکید بر تئوریهای زیربنایی و راهکارهای مقابلهای، تهران، آوای نور، 1392ش.
- شفیعی سروستانی، ابراهیم، «نظام اسلامی و ناهنجاری در روابط جنسی»، در کتاب نظام اسلامی و مسئله روسپیگری، قم، مرکز مدیریت حوزههای علمیه خواهران، 1385ش.
- صفارینیا، مجید، آسیبشناسی اجتماعی، تهران، ارسباران، 1399ش.
- عابدی تهرانی، طاهره و افشاری، فاطمه، «تاثیر رسانه در گسترش مصادیق بیبندوباری و راهحلهای آن»، دوفصلنامه فقهوحقوق، شماره 55، 1390ش.
- «قانون جرایم رایانهای»، وبسایت مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، تاریخ درج مطلب: 3 تیر 1388ش.
- «قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)»، سامانه ملی قوانین و مقررات، تاریخ بازدید: 28 اسفند 1402ش.
- قنبری، حسین و همکاران، «نگاهی به ابعاد اجتماعی و ناهنجاریهای ناشی از فحشا در نظام کیفری ایران»، نشریه پژوهشهای اخلاقی، شماره 3، 1401ش.
- مدنی قهفرخی، سعید، بررسی آسیبهای اجتماعی روسپیگری، تهران، یادآوران، 1392ش.
- مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1368ش.
- مطهری، مرتضی، نظام حقوق زن در اسلام، تهران، صدرا، چاپ هشتم، 1377ش.
- مکنون، ثریا و عطایی آشتیانی، زهره، «فمینیسم و روسپیگری»، مطالعات راهبردی زنان، شماره 28، 1384ش.
- هوگز، دونا. م.، «گردشگری جنسی در اینترنت»، نشریه سیاحت غرب، شماره 27، 1384ش.
