| خط ۸۲: | خط ۸۲: | ||
امام رضا به فراخور زمان و مکان و از طرق مختلف از جمله بشارتهای امام رضا درباره ولادت امام جواد، معرفی و نص بر امامت امام جواد به عنوان امام بعدی هم قبل از سفر خراسان در مدینه و هم بعد از سفر به خراسان در طوس، رضایت به انجام قیافهشناسی از سوی منکران، ارجاع شیعیان در امور مختلف به امام جواد، لعن و نفرین بر وقفکنندگان و مخالفان، معرفی واقفیان و منکران بهعنوان کافر و مشرک، طرد واقفیان و قراردادن ایشان در انزوای اجتماعی و اقتصادی و همچنین ردّ و انکار شبهات واقفیه با دلایل قرآنی و عقلی شامل از دنیا نرفتن امام موسی کاظم، مهدی بودن امام هفتم، وجوب غسل امام قبلی به وسیله امام بعدی، عقیم بودن امام رضا، عدم امکان امامت در سن کودکی، عدم امکان امامت عمو و برادر به دنبال پاسخگویی به شبهات به وجود آمده درباره امامت امام جواد برآمدند.<ref>[https://jcst.atu.ac.ir/article_14948.html اخوان مقدم، «علل و گونههای تأکید امام رضا(ع) بر امامت جوادالائمه(ع)»، ۱۴۰۱ش، ص۱۷۷-۱۶۳.]</ref> | امام رضا به فراخور زمان و مکان و از طرق مختلف از جمله بشارتهای امام رضا درباره ولادت امام جواد، معرفی و نص بر امامت امام جواد به عنوان امام بعدی هم قبل از سفر خراسان در مدینه و هم بعد از سفر به خراسان در طوس، رضایت به انجام قیافهشناسی از سوی منکران، ارجاع شیعیان در امور مختلف به امام جواد، لعن و نفرین بر وقفکنندگان و مخالفان، معرفی واقفیان و منکران بهعنوان کافر و مشرک، طرد واقفیان و قراردادن ایشان در انزوای اجتماعی و اقتصادی و همچنین ردّ و انکار شبهات واقفیه با دلایل قرآنی و عقلی شامل از دنیا نرفتن امام موسی کاظم، مهدی بودن امام هفتم، وجوب غسل امام قبلی به وسیله امام بعدی، عقیم بودن امام رضا، عدم امکان امامت در سن کودکی، عدم امکان امامت عمو و برادر به دنبال پاسخگویی به شبهات به وجود آمده درباره امامت امام جواد برآمدند.<ref>[https://jcst.atu.ac.ir/article_14948.html اخوان مقدم، «علل و گونههای تأکید امام رضا(ع) بر امامت جوادالائمه(ع)»، ۱۴۰۱ش، ص۱۷۷-۱۶۳.]</ref> | ||
== '''اوضاع | == '''اوضاع سياسی عصر امام جواد''' == | ||
امام موسی کاظم از زمان خلفای عباسی به منظور جلوگیری از شورشها و قیامهای علویان و وابستگان ائمه<ref>مقدسی، البدأ و التاریخ(آفرینش و تاریخ)، ۱۳۷۴ش، ج۲، ص۹۷۳.</ref> به شدت تحتنظر بودند. این سیاست عباسیان در دوران هارونالرشید منجر به دستگیری، زندانیشدن و در نهایت شهادت امام شد. مأمون عباسی براساس سیاست دیگری و پس از مشورت با فضل بنسهل امام رضا را به مرو فراخواند و سپس پیشنهاد ولایت عهدی را به امام داد تا علاوه بر آرام کردن سرزمین٬های خلافت و سرکوبی قیام علویان بر امام رضا و دفع خطر بالقوهای که از ناحیه آن امام برای خلافت خود احساس میکرد، نظارت کند.<ref>منتظرالقائم، تاریخ امامت، ۱۳۹۶ش، ص۲۲۷.</ref> مأمون همین سیاست را در مورد امام جواد ادامه داد و امفضل دختر خود را به عقد او در آورد تا از این طریق وی را تحتنظر بگیرد. مأمون در سال ۲۱۵هجری به سرزمین روم لشکر کشید و امامجواد در این هنگام از مدینه به بغداد رسید. امام تا رسیدن موسم حج در بغداد حضور داشتند، سپس همراه با همسرش امفضل برای اعمال حج ابتدا به مکه و از آنجا به مدینه بازگشتند.<ref>ابناثیر، الکامل فی التاریخ، ۱۳۸۵ق، ج۶، ص۴۱۷.</ref> | امام موسی کاظم از زمان خلفای عباسی به منظور جلوگیری از شورشها و قیامهای علویان و وابستگان ائمه<ref>مقدسی، البدأ و التاریخ(آفرینش و تاریخ)، ۱۳۷۴ش، ج۲، ص۹۷۳.</ref> به شدت تحتنظر بودند. این سیاست عباسیان در دوران هارونالرشید منجر به دستگیری، زندانیشدن و در نهایت شهادت امام شد. مأمون عباسی براساس سیاست دیگری و پس از مشورت با فضل بنسهل امام رضا را به مرو فراخواند و سپس پیشنهاد ولایت عهدی را به امام داد تا علاوه بر آرام کردن سرزمین٬های خلافت و سرکوبی قیام علویان بر امام رضا و دفع خطر بالقوهای که از ناحیه آن امام برای خلافت خود احساس میکرد، نظارت کند.<ref>منتظرالقائم، تاریخ امامت، ۱۳۹۶ش، ص۲۲۷.</ref> مأمون همین سیاست را در مورد امام جواد ادامه داد و امفضل دختر خود را به عقد او در آورد تا از این طریق وی را تحتنظر بگیرد. مأمون در سال ۲۱۵هجری به سرزمین روم لشکر کشید و امامجواد در این هنگام از مدینه به بغداد رسید. امام تا رسیدن موسم حج در بغداد حضور داشتند، سپس همراه با همسرش امفضل برای اعمال حج ابتدا به مکه و از آنجا به مدینه بازگشتند.<ref>ابناثیر، الکامل فی التاریخ، ۱۳۸۵ق، ج۶، ص۴۱۷.</ref> | ||
هنگامی که معتصم عباسی به خلافت رسید، از جانب امام جواد احساس خطر کرد و به والی مدینه دستور داد امام و همسرش امفضل را به بغداد اعزام کند.<ref>ابنشهر آشوب، مناقب آل ابیطالب، ۱۴۰۵ق، ج۴، ص۳۸۴.</ref> امام در ۲۸ محرم سال ۲۲۰هجری، وارد بغداد شد.<ref>نوبختی، فرق الشیعه، ۱۳۶۱ش، ص۱۳۳.</ref> معتصم زمانی که نتوانست با توسل به راههای گوناگونی همانند برگزاری جلسات مناظره با بزرگان مذاهب گوناگون، جوسازی و تحریک و شهادت دروغین علیه آن امام، شخصیت امام را تخریب کند، تصمیم به قتل ایشان گرفت.<ref>مسعودی، علیبنالحسین، مروجالذهب و معادنالجوهر، ۱۳۷۴ش، ج۴، ص۵۲.</ref> | هنگامی که معتصم عباسی به خلافت رسید، از جانب امام جواد احساس خطر کرد و به والی مدینه دستور داد امام و همسرش امفضل را به بغداد اعزام کند.<ref>ابنشهر آشوب، مناقب آل ابیطالب، ۱۴۰۵ق، ج۴، ص۳۸۴.</ref> امام در ۲۸ محرم سال ۲۲۰هجری، وارد بغداد شد.<ref>نوبختی، فرق الشیعه، ۱۳۶۱ش، ص۱۳۳.</ref> معتصم زمانی که نتوانست با توسل به راههای گوناگونی همانند برگزاری جلسات مناظره با بزرگان مذاهب گوناگون، جوسازی و تحریک و شهادت دروغین علیه آن امام، شخصیت امام را تخریب کند، تصمیم به قتل ایشان گرفت.<ref>مسعودی، علیبنالحسین، مروجالذهب و معادنالجوهر، ۱۳۷۴ش، ج۴، ص۵۲.</ref> | ||
=== '''تقویت سیاسی شیعه''' === | |||
تلاشهای امام برای تقویت سیاسی شیعه در چند بّعد از جمله شکلگیری، تقویت و توسعه کانونهای شیعی، احیای شبکه وکالت در سراسر سرزمینهای اسلامی و تأکید بر اندیشه مهدویت و زمینهسازی برای غیبت امام عصر و امامان دوازدهگانه، یکی از نیازهای رشد تشیع در میان مسلمانان بود. | |||
== '''اوضاع فرهنگی عصر امام جواد''' == | == '''اوضاع فرهنگی عصر امام جواد''' == | ||
