پرش به محتوا

انحراف جنسی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌ترتفاوت با ویرایش جدیدتر ←
دیداریویکی‌متن
زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
۱٬۴۹۴ ویرایش‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
۱٬۴۹۴ ویرایش‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۳۷: خط ۳۷:


== انواع انحرافات جنسی ==
== انواع انحرافات جنسی ==
انحرافات جنسی به طیف گسترده‌ای از رفتارها و علایق اطلاق می‌شود، برخی از مصادیق آن عبارتند از: زنا، هم‌جنس‌بازی، نمایشگری، مبدل‌پوشی، کودک‌خواهی، حیوان‌بازی، خودارضایی، آزارگری و آزارخواهی، تماشاگری (نظربازی)، واسطه‌گری و ناموس‌فروشی.<ref>نورعلیزاده میانجی، سلامت و اختلال جنسی همسران، 1401ش، ص578.</ref>
انحرافات جنسی به طیف گسترده‌ای از رفتارها و علایق اطلاق می‌شود، برخی از مصادیق آن عبارتند از: زنا، هم‌جنس‌بازی، عریان‌نمایی جنسی، نمایشگری، مبدل‌پوشی، کودک‌خواهی، حیوان‌بازی، خودارضایی، آزارگری و آزارخواهی، تماشاگری (نظربازی)، واسطه‌گری و ناموس‌فروشی.<ref>نورعلیزاده میانجی، سلامت و اختلال جنسی همسران، 1401ش، ص578.</ref>


* '''خودارضایی''': [[خودارضایی]] (استمناء و استشهاء) ارضای میل جنسی از طریق مالش یا به‌ کار بردن وسایل غیرطبیعی است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2175744/%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%db%8c-%d9%86%d9%82%d8%b4-%d8%ae%d9%88%d8%af%d8%a7%d8%b1%d8%b6%d8%a7%db%8c%db%8c-%d9%88-%d8%b1%d8%b6%d8%a7%db%8c%d8%aa-%d8%ac%d9%86%d8%b3%db%8c-%d8%a8%d8%a7-%d8%a7%d8%b9%d8%aa%db% کلبادی نژاد و راستگو، «بررسی نقش خودارضایی و رضایت جنسی با اعتیاد به اینترنت در دانشجویان متأهل دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرگز»، 1403ش، ص417.]</ref> برخی آمارها نشان‌دهندهٔ فزونی بیشتر خودارضایی میان مردان است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2183058/%d8%a8%d8%b1%d8%b1%d8%b3%db%8c-%d8%b1%d8%a7%d8%a8%d8%b7%d9%87-%d8%a7%d8%ad%d8%b3%d8%a7%d8%b3-%da%af%d9%86%d8%a7%d9%87-%d8%ac%d9%86%d8%b3%db%8c-%d8%a7%d9%81%d8%b3%d8%b1%d8%af%da%af%db%8c-%d8%a7%d8%ad%d8%b کمالیان و قضایی، «بررسی رابطه احساس گناه جنسی، افسردگی، احساس تنهایی و جهت‌گیری مذهبی با شدت خودارضایی در دانشجویان مرد»،  1403ش، ص118.]</ref>
* '''خودارضایی''': [[خودارضایی]] (استمناء و استشهاء) ارضای میل جنسی از طریق مالش یا به‌ کار بردن وسایل غیرطبیعی است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2175744/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D8%B1%D8%B6%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%AC%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AA%D8%A7%D9%87%D9%84-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%AF-%D8%A8%D9%86%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B2 کلبادی‌نژاد و راستگو، «بررسی نقش خودارضایی و رضایت جنسی با اعتیاد به اینترنت در دانشجویان متأهل دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرگز»، 1403ش، ص417.]</ref> برخی آمارها نشان‌دهندهٔ فزونی بیشتر خودارضایی میان مردان است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2183058/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B7%D9%87-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%DA%AF%D9%86%D8%A7%D9%87-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D8%B3%D8%B1%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%AA%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D8%AC%D9%87%D8%AA-%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%B0%D9%87%D8%A8%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%B4%D8%AF%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%B6%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%AC%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AC%D8%B1%D8%AF کمالیان و قضایی، «بررسی رابطه احساس گناه جنسی، افسردگی، احساس تنهایی و جهت‌گیری مذهبی با شدت خودارضایی در دانشجویان مرد»،  1403ش، ص118.]</ref>
* '''هم‌جنس‌گرایی''': [[همجنس‌گرایی]]، رفتار جنسی بین دو فرد هم‌جنس به‌صورت رابطه عاطفی یا رابطه جنسی است.<ref>ستوده، آسیب‌شناسی اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات)، 1379ش، ص171.</ref> در گزارشی که کینزی در سال ۱۹۴۸م منتشر کرده است؛ ۱۰درصد مردان و ۵درصد زنان آمریکایی هم‌جنس‌گرا هستند. گزارش‌های او نشان می‌دهد که حدود ۴درصد از افراد بالغ در آمریکا برای تمام عمر منحصراً هم‌جنس‌گرا هستند. برخی مطالعات ۲ تا ۵درصد مردان و ۱ تا ۲درصد زنان را هم‌جنس‌گرا می‌داند. البته این ارقام ترجیح جنسی افراد از نظر روان‌شناختی و نه رفتاری است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/207923/fa خدابخش و دیگران، «مروری بر عوامل اثرگذار بر گرایش جنسی انسان»، 1389ش، ص122.]</ref>
* '''هم‌جنس‌گرایی''': [[همجنس‌گرایی]]، رفتار جنسی بین دو فرد هم‌جنس به‌صورت رابطه عاطفی یا رابطه جنسی است.<ref>ستوده، آسیب‌شناسی اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات)، 1379ش، ص171.</ref> در گزارشی که کینزی در سال ۱۹۴۸م منتشر کرده است؛ ۱۰درصد مردان و ۵درصد زنان آمریکایی هم‌جنس‌گرا هستند. گزارش‌های او نشان می‌دهد که حدود ۴درصد از افراد بالغ در آمریکا برای تمام عمر منحصراً هم‌جنس‌گرا هستند. برخی مطالعات ۲ تا ۵درصد مردان و ۱ تا ۲درصد زنان را هم‌جنس‌گرا می‌داند. البته این ارقام ترجیح جنسی افراد از نظر روان‌شناختی و نه رفتاری است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/207923/fa خدابخش و دیگران، «مروری بر عوامل اثرگذار بر گرایش جنسی انسان»، 1389ش، ص122.]</ref>
* '''عریان‌نمایی جنسی''': تحریک از طریق نشان‌دادن آلت تناسلی به زنان را انحراف عریان‌نمایی یا [[اختلال عورت‌نمایی|عورت‌نمایی]] جنسی گویند. به برخی از این بیماران که از نشان‌دادن آلت خود به کودکان لذت می‌برند، پدوفیل گویند.<ref>ستوده، آسیب‌شناسی اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات)، 1379ش، ص177.</ref> این نوع انحراف بین مردان شیوع بیشتری دارد و عورت‌نمایی زنان کمتر اتفاق می‌افتد و زنان از طریق نمایش دیگر قسمت‌های بدن لذت می‌برند.<ref>[https://drhamidmehrabi.com/exhibitionistic-disorder/ «انحراف نمایشگری جنسی یا عورت‌نمایی چیست+درمان آن»، وب‌سایت کلینیک تخصصی سلامت جنسی ژوا.]</ref>
* '''عریان‌نمایی جنسی''': تحریک از طریق نشان‌دادن آلت تناسلی به زنان را انحراف عریان‌نمایی یا [[اختلال عورت‌نمایی|عورت‌نمایی]] جنسی گویند. به برخی از این بیماران که از نشان‌دادن آلت خود به کودکان لذت می‌برند، پدوفیل گویند. این نوع انحراف بین مردان شیوع بیشتری دارد و عورت‌نمایی زنان کمتر اتفاق می‌افتد و زنان از طریق نمایش دیگر قسمت‌های بدن لذت می‌برند.<ref>ستوده، آسیب‌شناسی اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات)، 1379ش، ص177.</ref>
* '''حیوان‌بازی''': ارضای میل جنسی از طریق تجاوز به حیوانات را زوفیلی یا حیوان‌بازی گویند. این نوع انحراف بیشتر بین مردان دیده می‌شود.<ref>ستوده، آسیب‌شناسی اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات)، 1379ش، ص176.</ref>
* '''حیوان‌بازی''': ارضای میل جنسی از طریق تجاوز به حیوانات را زوفیلی یا حیوان‌بازی گویند. این نوع انحراف بیشتر بین مردان دیده می‌شود.<ref>ستوده، آسیب‌شناسی اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات)، 1379ش، ص176.</ref>
* '''نظربازی''': انحرافی است که فرد منحرف از نگاه کردن به اعضای بدن دیگران لذت می‌برد و بدین‌ وسیله به ارضای جنسی می‌رسد. نیاز جنسی و کنجکاوی سبب این رفتار انحرافی است و در مردان جوان بیشتر دیده می‌شود.<ref>ستوده، آسیب‌شناسی اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات)، 1379ش، ص177.</ref>
* '''نظربازی''': انحرافی است که فرد منحرف از نگاه کردن به اعضای بدن دیگران لذت می‌برد و بدین‌ وسیله به ارضای جنسی می‌رسد. نیاز جنسی و کنجکاوی سبب این رفتار انحرافی است و در مردان جوان بیشتر دیده می‌شود.<ref>ستوده، آسیب‌شناسی اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات)، 1379ش، ص177.</ref>


== پیامدهای انحرافات جنسی ==
== پیامدهای انحرافات جنسی ==
انحرافات جنسی، علاوه‌بر آثار سوئی که بر فرد دارند، پیامدهای زیان‌باری نیز برای خانواده و جامعه به همراه دارند. این آسیب‌ها در سه سطح فردی، خانوادگی و اجتماعی بررسی شده است:
=== آسیب‌های فردی ===
=== آسیب‌های فردی ===
انحرافات جنسی، ذهن انسان را پراکنده<ref>فقیهی، تربیت جنسی: مبانی، اصول و روش‌ها از منظر قرآن و حدیث، 1387ش، ص 425.</ref> و اراده را ضعیف کرده<ref>حسینی رنانی، «عوامل تضعیف اراده از منظر احادیث»، خبرگزاری فارس.</ref> و باعث می‌شود انسان در حالت هیجان و برانگیختگی مداوم قرار گیرد که موجب فرسایش و بیماری روان شده<ref>پسندیده، مهارت خویشتن‌داری جنسی، 1398ش، ص11.</ref> و مانع رشد معنوی و ارتباط انسان با خدا می‌شود؛ امام علی پیروی از شهوت را موجب پست شدن شخصیت انسان دانسته است.<ref>فقیهی، تربیت جنسی: مبانی، اصول و روش‌ها از منظر قرآن و حدیث، 1387ش، ص 424 و 428.</ref> مطالعات نشان داده روابط جنسی زودهنگام در نوجوانی علاوه بر خطر ابتلا به بیماری‌های مقاربتی، موجب می‌شود که [[نوجوانی|نوجوان]]، آسیب‌های روانی و [[افسردگی]] بیشتری را تجربه کند<ref>زارعی توپخانه و چراغیان، انقلاب جنسی و نهضت خودمهارگری در غرب، 1401ش، ص91.</ref> و [[اعتماد به نفس|اعتماد به‌نفس]] را از دست بدهد.<ref>زارعی توپخانه و چراغیان، انقلاب جنسی و نهضت خودمهارگری در غرب، 1401ش، ص113.</ref> همچنین افرادی که به‌دنبال روابط جنسی خارج از چارچوب ازدواج می‌روند، نسبت به کسانی که [[خویشتن‌داری جنسی]] دارند بیشتر به [[خودکشی]] می‌اندیشند.<ref>زارعی توپخانه و چراغیان، انقلاب جنسی و نهضت خودمهارگری در غرب، 1401ش، ص104.</ref> از سوی دیگر، انحرافات جنسی با پیشرفت تحصیلی در تعارض است و بر اساس پژوهش‌ها، دانشجویان ناپرهیزگار در مقایسه با دانشجویان خویشتن‌دار، نمرات پایین‌تری کسب می‌کنند.<ref>زارعی توپخانه و چراغیان، انقلاب جنسی و نهضت خودمهارگری در غرب، 1401ش، ص132.</ref> رفتارهای جنسی انحرافی به دیگر آسیب‌های اجتماعی نیز دامن زده و باعث کاهش سرمایه‌های اجتماعی و انسانی می‌شود.<ref>زارعی توپخانه و چراغیان، انقلاب جنسی و نهضت خودمهارگری در غرب، 1401ش، ص135.</ref>
انحرافات جنسی، ذهن انسان را پراکنده می‌کند<ref>فقیهی، تربیت جنسی: مبانی، اصول و روش‌ها از منظر قرآن و حدیث، 1387ش، ص425.</ref> و اراده را تضعیف می‌سازد.<ref>[https://www.afkarnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-6/88026-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%AA%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D9%81-%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%86%D8%B8%D8%B1-%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AB حسینی رنانی، «عوامل تضعیف اراده از منظر احادیث»، وب‌سایت افکارنیوز.]</ref> این وضعیت، فرد را در حالت هیجان و برانگیختگی مداوم قرار می‌دهد که خود باعث فرسایش و بیماری‌های روانی می‌شود<ref>پسندیده، مهارت خویشتن‌داری جنسی، 1398ش، ص11.</ref> و مانع رشد معنوی و ارتباط انسان با خدا می‌شود. امام علی نیز پیروی از شهوت را موجب پستی شخصیت انسان دانسته است.<ref>فقیهی، تربیت جنسی: مبانی، اصول و روش‌ها از منظر قرآن و حدیث، 1387ش، ص424 و 428.</ref> براساس پژوهش‌ها، روابط جنسی زودهنگام در نوجوانی، افزون‌بر خطر ابتلا به بیماری‌های مقاربتی، باعث افزایش آسیب‌های روانی و [[افسردگی]]<ref>زارعی توپخانه و چراغیان، انقلاب جنسی و نهضت خودمهارگری در غرب، 1401ش، ص91.</ref> و کاهش [[اعتمادبه‌نفس]] می‌شود.<ref>زارعی توپخانه و چراغیان، انقلاب جنسی و نهضت خودمهارگری در غرب، 1401ش، ص113.</ref> همچنین افرادی که به روابط جنسی خارج از ازدواج روی می‌آورند، نسبت به کسانی که [[خویشتن‌داری جنسی]] دارند، بیشتر به [[خودکشی]] فکر می‌کنند.<ref>زارعی توپخانه و چراغیان، انقلاب جنسی و نهضت خودمهارگری در غرب، 1401ش، ص104.</ref> از سوی دیگر، انحرافات جنسی با پیشرفت تحصیلی در تعارض است. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که دانشجویانی که از خویشتن‌داری جنسی کمتری برخوردارند، نمرات پایین‌تری نسبت به دانشجویان خویشتن‌دار کسب می‌کنند.<ref>زارعی توپخانه و چراغیان، انقلاب جنسی و نهضت خودمهارگری در غرب، 1401ش، ص132.</ref> همچنین این رفتارها به سایر آسیب‌های اجتماعی دامن زده و باعث کاهش سرمایه‌های اجتماعی و انسانی می‌شود.<ref>زارعی توپخانه و چراغیان، انقلاب جنسی و نهضت خودمهارگری در غرب، 1401ش، ص135.</ref>


=== آسیب‌های خانوادگی ===
=== آسیب‌های خانوادگی ===
در پژوهش‌ها ثابت شده، وقتی نیازهای جنسی از راهی غیر از چارچوب مشروع زناشویی ارضا شود، [[معنویت]]، عاطفه و صمیمیت در [[خانواده]]، کمرنگ می‌شود و احتمال انحراف در همسر نیز بیشتر می‌شود. همچنین در تربیت صحیح فرزندان آنها نیز، اختلال جدی به‌وجود می‌آید.<ref>نورعلیزاده، «سبب‌شناسی انحرافات جنسی و آسیب‌های آن»، خبرگزاری رسا.</ref> افزایش آمار [[طلاق]] و افزایش زنان آسیب دیده، شاهد این مدعا است؛ اما افراد خویشتندار، در مسائل خانوادگی بهتر عمل کرده و شادکامی و رضایت بالاتری از زندگی خود داشته‌اند.<ref>زارعی توپخانه و چراغیان، انقلاب جنسی و نهضت خودمهارگری در غرب، 1401ش، ص72 و 128.</ref>
پژوهش‌ها نشان داده است که وقتی نیازهای جنسی خارج از چارچوب مشروع زناشویی ارضا شود، [[معنویت]]، عاطفه و صمیمیت در [[خانواده]] کمرنگ شده و احتمال انحراف همسر نیز بیشتر می‌شود. این وضعیت، در تربیت صحیح فرزندان نیز اختلال جدی ایجاد می‌کند.<ref>[https://rasanews.ir/fa/news/663230/%D8%B3%D8%A8%D8%A8-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%81%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A8%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D9%86 نورعلیزاده، «سبب‌شناسی انحرافات جنسی و آسیب‌های آن»، خبرگزاری رسا.]</ref> افزایش آمار [[طلاق]] و افزایش زنان آسیب‌دیده، گواهی بر این مدعا است. در مقابل، افراد خویشتن‌دار در مسائل خانوادگی بهتر عمل کرده و شادکامی و رضایت بیشتری از زندگی خود دارند.<ref>زارعی توپخانه و چراغیان، انقلاب جنسی و نهضت خودمهارگری در غرب، 1401ش، ص72 و 128.</ref>


=== آسیب‌های اجتماعی ===
=== آسیب‌های اجتماعی ===
پژوهش‌ها نشان‌دهندهٔ ارتباط مستقیم میان انحرافات جنسی و آسیب‌های اجتماعی است.<ref>زارعی توپخانه و چراغیان، انقلاب جنسی و نهضت خودمهارگری در غرب، 1401ش، ص73.</ref> بعضی از مهم‌ترین آسیب‌های اجتماعی که بر اثر انحرافات جنسی در جامعه ایجاد می‌شود عبارت است از: زیاد شدن اختلالات روانی و بیماری‌های مقاربتی در جامعه، گسترش فقر به‌علت از بین‌رفتن روحیهٔ کار و تلاش در جامعه، گسترش فساد اخلاقی و کم‌شدن امنیت و اعتماد در جامعه، فروپاشی نهاد خانواده و افزایش کودکان بی‌سرپرست.<ref>«انحراف جنسی»، ویکی پرسش.</ref>
پژوهش‌ها نشان‌دهندهٔ ارتباط مستقیم میان انحرافات جنسی و آسیب‌های اجتماعی است.<ref>زارعی توپخانه و چراغیان، انقلاب جنسی و نهضت خودمهارگری در غرب، 1401ش، ص73.</ref> بعضی از مهم‌ترین آسیب‌های اجتماعی که بر اثر انحرافات جنسی در جامعه ایجاد می‌شود عبارت است از: افزایش اختلالات روانی و بیماری‌های مقاربتی در جامعه،<ref>[https://www.beytoote.com/wedlock/learn/types3-perversion.html «انواع انحراف جنسی را بشناسید»، وب‌سایت بیتوته.]</ref> گسترش فقر به‌دلیل از بین رفتن روحیهٔ کار و تلاش، گسترش فساد اخلاقی و کاهش امنیت و اعتماد اجتماعی و فروپاشی نهاد خانواده و افزایش کودکان بی‌سرپرست.<ref>[https://rasanews.ir/fa/news/663230/%D8%B3%D8%A8%D8%A8-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%81%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A8%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D9%86 نورعلیزاده، «سبب‌شناسی انحرافات جنسی و آسیب‌های آن»، خبرگزاری رسا.]</ref>


== زمینه‌ها و عوامل انحرافات جنسی ==
== زمینه‌ها و عوامل انحرافات جنسی ==
=== تهاجم فرهنگی ===
زمینه‌ها و عوامل انحراف جنسی، پیچیده و چندوجهی هستند و در پژوهش‌های علمی، حاصلِ تعامل عوامل زیست‌شناختی، روان‌شناختی و محیطی دانسته می‌شوند.
جامعهٔ ایرانی همواره دارای مبالات جنسی و رعایت حریم زن و مرد بوده است. نفوذ فرهنگ بیگانه از دورهٔ رضاخان موجب گسترش زمینه‌های لاابالی‌گری جنسی در ایران شد.<ref>خامنه‌ای، «بیانات در دیدار جمعی از کارگزاران فرهنگی»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.</ref> از این منظر، نفوذ فرهنگ غربی در جامعهٔ مسلمان، جوانان را به انحرافات جنسی و شهوات آلوده می‌کنند.<ref>خامنه‌ای، «بیانات در دیدار جوانان و دانشجویان سیستان و بلوچستان»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.</ref>
 
=== عوامل فردی ===
از جمله مهم‌ترین عوامل فردی می‌توان به بی‌تقوایی،<ref>معراج‌الدین و احمدی‌فر، «راهکارهای مقابله با انحرافات جنسی از منظر قرآن و حدیث»، 1399ش، ص82.</ref> ضعف در [[حیا]] و پوشش‌های نامناسب، ضعف در [[عزت نفس|عزت‌نفس]] و همچنین تجربه‌های سوء روابط عاطفی و جنسی گذشته اشاره کرد.<ref>نورعلیزاده، «عفت‌ورزی و کامیابی مطلوب دو راهکار اسلام برای مقابله با انحرافات جنسی است»، وب‌سایت بلاغ.</ref>
خیال‌پردازی‌های جنسی نیز در نابهنجاری‌ها مؤثر است.<ref>جلائی نوبری، «بررسی عوامل میل به ناهنجاری‌های جنسی بر اساس اخلاق اسلامی»، 1400ش، ص246.</ref> در روایتی از [[امام علی]]، فکر زیاد در گناهان عامل کشیده‌شدن به گناه دانسته شده است.<ref>تمیمی آمدی، غرر الحکم و درر الکلم، 1410ق، ج1، ص623.</ref>
 
=== عامل ژنتیکی ===
بعضی مطالعات به افزایش غیرطبیعی ترشح آندروژن در مردان اشاره کرده که می‌تواند موجب بلوغ زودرس و در نتیجه موجب انحراف جنسی و اختلال رفتاری و افسردگی شود.<ref>محمدصالحی دارانی و نظیفی، «بررسی جرم شناختی تأثیر اختلالات هورمون آندروژن بر انحرافات جنسی»، 1393ش، ص526.</ref>
 
=== عوامل خانوادگی ===
بعضی عوامل مهم خانوادگی که سبب انحرافات جنسی می‌شود عبارت است از:
ضعف در تربیت جنسی فرزندان،
عدم حاکمیت ارزش‌های دینی در خانواده،<ref>نورعلیزاده، «عفت‌ورزی و کامیابی مطلوب دو راهکار اسلام برای مقابله با انحرافات جنسی است»، وب‌سایت بلاغ.</ref>
عدم تمکین در امور زناشویی<ref>معراج‌الدین و احمدی‌فر، «راهکارهای مقابله با انحرافات جنسی از منظر قرآن و حدیث»، 1399ش، ص84.</ref>
وهمچنین فقر عاطفی در خانواده.<ref>مروتی و دیگران، «علل و عوامل انحرافات جنسی از دیدگاه قرآن و روایات»، 1393ش، ص103.</ref>
زمینهٔ بسیاری از انحرافات جنسی در خانواده، ناشی از کمرنگ شدن شدن محبت میان زن و شوهر است.<ref>مروتی و دیگران، «علل و عوامل انحرافات جنسی از دیدگاه قرآن و روایات»، 1393ش، ص103.</ref>


=== عوامل اجتماعی ===
* '''عوامل زیست‌شناختی''' '''(زیستی)''' : شامل عملکرد هورمون‌ها، عوامل ژنتیکی و اختلالات مغزی و عصبی است که می‌توانند در شکل‌گیری این انحرافات نقش داشته باشند.<ref>محمدصالحی دارانی و نظیفی، «بررسی جرم شناختی تأثیر اختلالات هورمون آندروژن بر انحرافات جنسی»، 1393ش، ص526.</ref>
دوستان منحرف،<ref>معراج‌الدین و احمدی‌فر، «راهکارهای مقابله با انحرافات جنسی از منظر قرآن و حدیث»، 1399ش، ص83.</ref> ضعیف شدن فرهنگ [[عفاف]] و عادی شدن روابط غیرشرعی خصوصاً در محیط تحصیلی و کار، تهاجم رسانه‌ها و معرفی الگوهای منحرف در روابط زن و مرد، تضعیف علاقمندی به ازدواج، [[اعتیاد به مواد مخدر|اعتیاد]]، فقر، بیکاری و زیاده‌خواهی مالی، از مهم‌ترین عوامل اجتماعی در انحراف جنسی دانسته شده است.<ref>نورعلیزاده، «عفت‌ورزی و کامیابی مطلوب دو راهکار اسلام برای مقابله با انحرافات جنسی است»، وب‌سایت بلاغ.</ref>
* '''عوامل روان‌شناختی''': بسیار تأثیرگذارند و شامل تجربیات آسیب‌زای دوران کودکی مانند سوءاستفاده جنسی، عاطفی یا جسمی،<ref>نورعلیزاده، «عفت‌ورزی و کامیابی مطلوب دو راهکار اسلام برای مقابله با انحرافات جنسی است»، وب‌سایت بلاغ.</ref> شرطی‌شدن، و شکل‌گیری خیال‌پردازی‌های جنسی انحرافی هستند.<ref>جلائی نوبری، «بررسی عوامل میل به ناهنجاری‌های جنسی بر اساس اخلاق اسلامی»، 1400ش، ص246.</ref>
* '''عوامل محیطی و اجتماعی''': مانند سبک‌های نادرست فرزندپروری،<ref>مروتی و دیگران، «علل و عوامل انحرافات جنسی از دیدگاه قرآن و روایات»، 1393ش، ص103.</ref> طرد شدن از سوی والدین، نقص در نظارت والدین، روابط نادرست پیش‌از ازدواج، فقدان آموزش صحیح جنسی، ناکامی‌های عاطفی و جنسی در روابط زناشویی<ref>مروتی و دیگران، «علل و عوامل انحرافات جنسی از دیدگاه قرآن و روایات»، 1393ش، ص103.</ref> و همچنین تأثیرات مخرب فرهنگی و رسانه‌ای<ref>نورعلیزاده، «عفت‌ورزی و کامیابی مطلوب دو راهکار اسلام برای مقابله با انحرافات جنسی است»، وب‌سایت بلاغ.</ref> مانند ترویج بی‌بندوباری و تهاجم فرهنگی.<ref>خامنه‌ای، «بیانات در دیدار جمعی از کارگزاران فرهنگی»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.</ref><ref>خامنه‌ای، «بیانات در دیدار جوانان و دانشجویان سیستان و بلوچستان»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.</ref>


== پیشگیری و درمان ==
== پیشگیری و درمان ==
خط ۱۳۲: خط ۱۱۹:
== منابع ==
== منابع ==
* قرآن کریم.
* قرآن کریم.
* «انحراف جنسی»، ویکی پرسش، تاریخ بازدید: ۳۰ مرداد ۱۴۰۲ش.
*
* «انحراف نمایشگری جنسی یا عورت‌نمایی چیست+درمان آن»، وب‌سایت کلینیک تخصصی سلامت جنسی ژوا، ۲۵ مهر۱۴۰۳ش.
* «انحراف نمایشگری جنسی یا عورت‌نمایی چیست+درمان آن»، وب‌سایت کلینیک تخصصی سلامت جنسی ژوا، ۲۵ مهر۱۴۰۳ش.
* «انواع انحراف جنسی را بشناسید»، وب‌سایت بیتوته، تاریخ بازدید: 12 مرداد 1405ش.
* اعرافی، علیرضا، تربیت فرزند با رویکرد فقهی، قم، مؤسسه فرهنگی هنری اشراق و عرفان، ۱۴۰۰ش.
* اعرافی، علیرضا، تربیت فرزند با رویکرد فقهی، قم، مؤسسه فرهنگی هنری اشراق و عرفان، ۱۴۰۰ش.
* بختیاروند، مریم و فیاض، ایراندخت، «هرزه‌نگاری: چالشی فراروی تربیت جنسی از دیدگاه اسلام»، پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی، شماره ۳۹، ۱۳۹۷ش.
* بختیاروند، مریم و فیاض، ایراندخت، «هرزه‌نگاری: چالشی فراروی تربیت جنسی از دیدگاه اسلام»، پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی، شماره ۳۹، ۱۳۹۷ش.

نسخهٔ ۱۲ مرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۱:۵۶

انحراف جنسی
پرونده:رژه-هم‌جنس-گرایان.jpg
رژه‌های همجنس‌گرایان در مادرید

انحراف جنسی؛ هر نوع برانگیختگی یا رفتار جنسی غیرطبیعی و مغایر با عرف و شرع.

امروزه انحراف جنسی نسبت به گذشته مصادیق بیشتری یافته است. خودارضایی، عریان‌نمایی، یادگارخواهی و هم‌جنس‌گرایی بعضی از مصادیق انحراف جنسی است. در دوران کنونی، به‌دلیل تهاجم فرهنگ بیگانه، زمینه‌ها و عوامل انحراف جنسی در ایران، چند برابر شده است. گسترش انحرافات جنسی موجب تهدید بقای نوع انسان و ناپایداری نهاد خانواده می‌شود.

مفهوم‌شناسی

در نگاه دینی، انحراف جنسی به هرگونه رفتار جنسی گفته می‌شود که با فطرت انسانی و دستورهای شرعی هماهنگ نباشد.[۱] براساس آموزه‌های اسلامی، تنها راه مشروع برای ارضای غریزهٔ جنسی، ازدواج است و هرگونه رابطهٔ جنسی خارج از این چارچوب، انحراف جنسی محسوب می‌شود.[۲] در روان‌شناسی، انحرافات جنسی یا پارافیلیا به علاقه‌های جنسی شدید و پایدار گفته می‌شود که باعث ناراحتی یا آسیب بالینی برای فرد شود،[۳] یا با زندگی اجتماعی و شغلی او تداخل پیدا کند و خود یا دیگران را در معرض خطر قرار دهد.[۴] در نسخه‌های نخستین کتابچهٔ راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (DSM)، از واژهٔ انحراف جنسی برای اشاره به نابهنجاری‌های جنسی استفاده می‌شد. اما از سال ۱۹۸۷م و با انتشار ویرایش سوم این کتابچه، اصطلاح پارافیلیا جایگزین آن شد. دلیل این تغییر، توصیفی‌تر بودن و بار تحقیرآمیز کمتر واژهٔ جدید عنوان شده است. برخی پژوهشگران بر این باورند که این تغییر رویکرد، در راستای سیاست‌های غربی برای کاهش قبح و عادی‌سازی انحرافات جنسی انجام گرفته است.[۵]

انواع انحرافات جنسی

انحرافات جنسی به طیف گسترده‌ای از رفتارها و علایق اطلاق می‌شود، برخی از مصادیق آن عبارتند از: زنا، هم‌جنس‌بازی، عریان‌نمایی جنسی، نمایشگری، مبدل‌پوشی، کودک‌خواهی، حیوان‌بازی، خودارضایی، آزارگری و آزارخواهی، تماشاگری (نظربازی)، واسطه‌گری و ناموس‌فروشی.[۶]

  • خودارضایی: خودارضایی (استمناء و استشهاء) ارضای میل جنسی از طریق مالش یا به‌ کار بردن وسایل غیرطبیعی است.[۷] برخی آمارها نشان‌دهندهٔ فزونی بیشتر خودارضایی میان مردان است.[۸]
  • هم‌جنس‌گرایی: همجنس‌گرایی، رفتار جنسی بین دو فرد هم‌جنس به‌صورت رابطه عاطفی یا رابطه جنسی است.[۹] در گزارشی که کینزی در سال ۱۹۴۸م منتشر کرده است؛ ۱۰درصد مردان و ۵درصد زنان آمریکایی هم‌جنس‌گرا هستند. گزارش‌های او نشان می‌دهد که حدود ۴درصد از افراد بالغ در آمریکا برای تمام عمر منحصراً هم‌جنس‌گرا هستند. برخی مطالعات ۲ تا ۵درصد مردان و ۱ تا ۲درصد زنان را هم‌جنس‌گرا می‌داند. البته این ارقام ترجیح جنسی افراد از نظر روان‌شناختی و نه رفتاری است.[۱۰]
  • عریان‌نمایی جنسی: تحریک از طریق نشان‌دادن آلت تناسلی به زنان را انحراف عریان‌نمایی یا عورت‌نمایی جنسی گویند. به برخی از این بیماران که از نشان‌دادن آلت خود به کودکان لذت می‌برند، پدوفیل گویند. این نوع انحراف بین مردان شیوع بیشتری دارد و عورت‌نمایی زنان کمتر اتفاق می‌افتد و زنان از طریق نمایش دیگر قسمت‌های بدن لذت می‌برند.[۱۱]
  • حیوان‌بازی: ارضای میل جنسی از طریق تجاوز به حیوانات را زوفیلی یا حیوان‌بازی گویند. این نوع انحراف بیشتر بین مردان دیده می‌شود.[۱۲]
  • نظربازی: انحرافی است که فرد منحرف از نگاه کردن به اعضای بدن دیگران لذت می‌برد و بدین‌ وسیله به ارضای جنسی می‌رسد. نیاز جنسی و کنجکاوی سبب این رفتار انحرافی است و در مردان جوان بیشتر دیده می‌شود.[۱۳]

پیامدهای انحرافات جنسی

انحرافات جنسی، علاوه‌بر آثار سوئی که بر فرد دارند، پیامدهای زیان‌باری نیز برای خانواده و جامعه به همراه دارند. این آسیب‌ها در سه سطح فردی، خانوادگی و اجتماعی بررسی شده است:

آسیب‌های فردی

انحرافات جنسی، ذهن انسان را پراکنده می‌کند[۱۴] و اراده را تضعیف می‌سازد.[۱۵] این وضعیت، فرد را در حالت هیجان و برانگیختگی مداوم قرار می‌دهد که خود باعث فرسایش و بیماری‌های روانی می‌شود[۱۶] و مانع رشد معنوی و ارتباط انسان با خدا می‌شود. امام علی نیز پیروی از شهوت را موجب پستی شخصیت انسان دانسته است.[۱۷] براساس پژوهش‌ها، روابط جنسی زودهنگام در نوجوانی، افزون‌بر خطر ابتلا به بیماری‌های مقاربتی، باعث افزایش آسیب‌های روانی و افسردگی[۱۸] و کاهش اعتمادبه‌نفس می‌شود.[۱۹] همچنین افرادی که به روابط جنسی خارج از ازدواج روی می‌آورند، نسبت به کسانی که خویشتن‌داری جنسی دارند، بیشتر به خودکشی فکر می‌کنند.[۲۰] از سوی دیگر، انحرافات جنسی با پیشرفت تحصیلی در تعارض است. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که دانشجویانی که از خویشتن‌داری جنسی کمتری برخوردارند، نمرات پایین‌تری نسبت به دانشجویان خویشتن‌دار کسب می‌کنند.[۲۱] همچنین این رفتارها به سایر آسیب‌های اجتماعی دامن زده و باعث کاهش سرمایه‌های اجتماعی و انسانی می‌شود.[۲۲]

آسیب‌های خانوادگی

پژوهش‌ها نشان داده است که وقتی نیازهای جنسی خارج از چارچوب مشروع زناشویی ارضا شود، معنویت، عاطفه و صمیمیت در خانواده کمرنگ شده و احتمال انحراف همسر نیز بیشتر می‌شود. این وضعیت، در تربیت صحیح فرزندان نیز اختلال جدی ایجاد می‌کند.[۲۳] افزایش آمار طلاق و افزایش زنان آسیب‌دیده، گواهی بر این مدعا است. در مقابل، افراد خویشتن‌دار در مسائل خانوادگی بهتر عمل کرده و شادکامی و رضایت بیشتری از زندگی خود دارند.[۲۴]

آسیب‌های اجتماعی

پژوهش‌ها نشان‌دهندهٔ ارتباط مستقیم میان انحرافات جنسی و آسیب‌های اجتماعی است.[۲۵] بعضی از مهم‌ترین آسیب‌های اجتماعی که بر اثر انحرافات جنسی در جامعه ایجاد می‌شود عبارت است از: افزایش اختلالات روانی و بیماری‌های مقاربتی در جامعه،[۲۶] گسترش فقر به‌دلیل از بین رفتن روحیهٔ کار و تلاش، گسترش فساد اخلاقی و کاهش امنیت و اعتماد اجتماعی و فروپاشی نهاد خانواده و افزایش کودکان بی‌سرپرست.[۲۷]

زمینه‌ها و عوامل انحرافات جنسی

زمینه‌ها و عوامل انحراف جنسی، پیچیده و چندوجهی هستند و در پژوهش‌های علمی، حاصلِ تعامل عوامل زیست‌شناختی، روان‌شناختی و محیطی دانسته می‌شوند.

  • عوامل زیست‌شناختی (زیستی) : شامل عملکرد هورمون‌ها، عوامل ژنتیکی و اختلالات مغزی و عصبی است که می‌توانند در شکل‌گیری این انحرافات نقش داشته باشند.[۲۸]
  • عوامل روان‌شناختی: بسیار تأثیرگذارند و شامل تجربیات آسیب‌زای دوران کودکی مانند سوءاستفاده جنسی، عاطفی یا جسمی،[۲۹] شرطی‌شدن، و شکل‌گیری خیال‌پردازی‌های جنسی انحرافی هستند.[۳۰]
  • عوامل محیطی و اجتماعی: مانند سبک‌های نادرست فرزندپروری،[۳۱] طرد شدن از سوی والدین، نقص در نظارت والدین، روابط نادرست پیش‌از ازدواج، فقدان آموزش صحیح جنسی، ناکامی‌های عاطفی و جنسی در روابط زناشویی[۳۲] و همچنین تأثیرات مخرب فرهنگی و رسانه‌ای[۳۳] مانند ترویج بی‌بندوباری و تهاجم فرهنگی.[۳۴][۳۵]

پیشگیری و درمان

راه‌کارهای فردی

برخی از راه‌کارهای پیشگیری بیشتر ناظر به افراد مجرد است، اما فرد متأهل به سفارش امام علی در هنگام برانگیختگی جنسی موظف است که خود را به همسرش عرضه کند.[۳۶] در همین جهت رجوع فرد برای ارضای میل جنسی به غیر همسر زمینه خیانت کردن او را فراهم می‌کند. در همین زمینه عامل مهمی چون آراستگی همسر مانند آرایش سروصورت، نظافت دهان و دندان، نحوه لباس پوشیدن و استفاده از عطر، نقش مؤثری در کاهش انحرافات جنسی خانوادگی دارد.[۳۷]

یاد خداوند و نعمت‌های او، یاد مرگ، یاد معاد و یادآوری پیامدهای انحرافات جنسی از جمله راه‌کارهایی است که در کاهش انحرافات جنسی مؤثر است.[۳۸] تحمیل به نفس، وادارسازی اعضا و جوارح به عملی است که روح انسان از انجام آن کراهت دارد. کشاننده‌های جنسی انسان میل به ارضای سریع دارند؛ انسان با پافشاری بر عدم ارضای خارج از حدود می‌تواند اراده خود را تقویت ببخشد. تحمیل به نفس می‌تواند سلبی (ترک) و ایجابی (انجام) باشد.[۳۹] مصادیق این روش عبارت‌اند از: عدم گفتگو دربارهٔ امور جنسی که زمینه خیال‌پردازی‌های جنسی بعدی را فراهم می‌کند،[۴۰] پرهیز از نازک کردن صدا در کلام برای زنان، پرهیز از شوخی با نامحرم، پرهیز از تبرج و خودنمایی و همچنین پرهیز از نگاه به نامحرم و پرهیز از برقراری تماس بدنی با نامحرم.[۴۱] نمازخواندن در قرآن کریم عامل بازدارنده در برابر شهوات معرفی شده است. روزه نیز همانند نماز با ایجاد حالت انکسار در انسان زمینه ارضای نادرست شهوات جنسی را از او دور می‌کند.[۴۲]

تغییر موقعیت بر این مبنا استوار است که شرایط زمانی و مکانی در حالات و رفتارهای انسان تأثیرگذارند، بنابراین در هنگام مواجهه با بسترهای آماده برای انحراف جنسی می‌توان از راه‌حل تغییر موقعیت برای عبور از دام انحراف جنسی استفاده کرد.[۴۳]

راه‌کارهای اجتماعی

ازدواج به‌موقع و عدم تأخیر آن عامل مؤثری در کاهش انحرافات جنسی است.[۴۴] رعایت حدود حجاب و پرهیز از چشم چرانی برای مردان و زنان ضامن سلامت فردی و اجتماعی در برابر آلودگی‌های جنسی است چراکه عدم رعایت حدود پوشش کامل موجب توجه افراد شهوت‌ران و لذت طلب خواهد شد که ممکن است به آزار و اذیت جنسی ختم شود.[۴۵] راهکارهای دیگری نیز در همین خصوص بیان شده از جمله:

  1. عدم آمیزش والدین در اتاق فرزند هرچند خوابیده باشد.[۴۶]
  2. عدم ورود بدون اجازه فرزندان به محل استراحت والدین.[۴۷]
  3. جداسازی مکان خواب فرزندان دختر و پسر به هنگام ۱۰ سالگی.[۴۸]
  4. عدم نشستن در محلی که قبلاً محل نشستن خانم بوده است تا زمانی که سرد نشده باشد.[۴۹]
  5. اجتناب از هم‌جواری با نامحرم، برخی پژوهش‌ها از تأثیر تماس پیاپی در جاذبه میان افراد خبر می‌دهد؛ بدین ترتیب که هرچه میزان ارتباط با افراد بالاتر باشد میزان جاذبه و علاقه نیز بیشتر خواهد شد.[۵۰]

از آنجایی که در صورت تحریک غریزه جنسی، کنترل آن بسیار سخت می‌شود، راهکار اصلی کنترل آن در آموزه‌های دینی، پیشگیری و مصون‌سازی است.[۵۱] بعضی از راهکارها برای پیشگیری عبارت است از:

  • کاهش و کنترل ارتباط‌هایی که موجب انحراف جنسی می‌شود[۵۲]
  • کنترل عوامل تحریک‌کنندهٔ شنیداری و گفتاری؛[۵۳] قرآن به زنان دستور داده به گونه‌ای سخن نگویند که باعث به‌طمع افتادن دل‌های بیمار شود.[۵۴]
  • مراقبت از چشم؛[۵۵] در قرآن دستور داده شده که مؤمنین از نامحرمان چشم فرو بندند.[۵۶]
  • تقویت مهارت خویشتن‌داری جنسی؛ که در آموزه‌های دینی با عنوان تقوا از آن نام برده شده است.[۵۷]
  • آموزش تنظیم هیجانی؛ پژوهش‌ها نشان داده افرادی که تنظیم هیجانی را آموزش دیده و از راهبردهای آن استفاده کرده‌اند، کمتر وسوسه شده و کمتر به سایت‌های پورنوگرافی توجه نشان داده و انحراف جنسی کمتری داشته‌اند.[۵۸]
  • ارتباط خوب با خانواده؛ پژوهش‌ها نشان داده هنگامی که رابطهٔ نوجوان با خانواده خوب بوده، احتمال رفتار جنسی پیش از ازدواج نیز کاهش یافته است.[۵۹]
  • عزت نفس، نظم و وفاداری؛ مطالعات نشان داده مؤلفه‌های عزت نفس بالا، نظم و ترتیب در زندگی، اراده و وفاداری، هرکدام به‌طور مستقل در خودمهارگری جنسی مؤثر است.[۶۰]

درمان

امروزه رویکردهای مختلفی در درمان انحرافات جنسی وجود دارد. در رویکرد زیستی، غالباً از داروهای ضدافسردگی افزایش‌دهندهٔ سروتونین (SSRI) برای کاهش تحریک جنسی استفاده می‌شود.[۶۱] در روان‌درمانی نیز راهکارهای خاصی مانند تکنیک شرطی‌سازی انزجارآور برای درمان خودارضایی[۶۲] و بیزاری‌درمانی در اختلال یادگارخواهی، استفاده می‌شود.[۶۳]

رویکردها

نظریه‌ها دربارهٔ انحراف جنسی، دو دسته کلی هستند؛ دسته اول نظریه‌هایی که علت رفتارهای انحرافی را در وجود فرد و ویژگی‌های غیراجتماعی مانند نژاد، سرشت و طبیعت انسان و عقب‌ماندگی فیزیولوژیکی جست‌وجو می‌کنند؛ دسته دوم انحراف جنسی را پدیده‌ای اجتماعی و زاییده شرایط زندگی اجتماعی می‌دانند.[۶۴]

رویکرد فرهنگی

انحراف جنسی از این منظر ناشی از همراهی محرک‌های محیطی و عوامل اجتماعی با ارزش‌های اخلاقی است؛ یعنی با ترشح هورمون‌های جنسی برانگیختگی جنسی اتفاق نخواهد افتاد، بلکه عوامل بیرونی همچون تماشای فیلم یا خواندن برخی مجلات مبتذل یا صحبت با همسالان در برانگیختگی جنسی تأثیر زیادی دارند. ادوین ساترلند معتقد است رفتار انحرافی در روابط اجتماعی با انواع خاصی از مردم مانند منحرفان یا جنایتکاران آموخته می‌شود.[۶۵]

رویکرد روان‌شناسی

روانشناسان محرومیت و دوری از پدر برای پسران و وجود پدری پرخاشگر برای دختران را زمینه‌ساز انحراف جنسی معرفی کرده‌اند؛ با این بیان که سخت‌گیری مادر و قرار گرفتن او در موقعیت سالاریت و سلطه که موجب ضعیف جلوه‌دادن پدر شود و همراه‌شدن آن با مرحله رشد جنسی کودک سبب ایجاد چنین انحرافاتی است.[۶۶] انجمن روان‌پزشکی آمریکا ویژگی انحرافات جنسی را وجود امیال، خیال‌پردازی‌ها یا رفتارهای جنسی برگشت کننده و شدید دانسته است که با اشیا، فعالیت‌ها یا موقعیت‌های غیرعادی رابطه دارند و به پریشانی یا اختلال عمده بالینی در کارکرد اجتماعی، شغلی یا زمینه‌های مهم دیگر بیانجامد. از نگاه این انجمن انحراف جنسی منحصر در عورت‌نمایی، یادگارپرستی، مالش‌دوستی، بچه‌بازی، آزارخواهی جنسی، آزارگری جنسی، مبدل‌پوشی جنسی و تماشاگری جنسی است.[۶۷]

برخی از اختلالات روانی نیز موجب انحراف جنسی می‌شود. یکی از این بیماری‌ها، دیگرآزاری یا سادیسم است که شخص مبتلا به آن از آزار دادن شریک جنسی خود لذت می‌برد. در نوع شدید این بیماری، فرد با شکنجه انسان‌ها و حیوان‌ها و حتی به قتل رساندن آنها میل جنسی خود را ارضا می‌کند.[۶۸] برخی تحقیقات نشان می‌دهد که بین ۱۰ الی ۵۰درصد افراد به‌نوعی چنین روابطی را تجربه کرده‌اند.[۶۹]

رویکرد رسانه‌ای

تبلیغ انحرافات جنسی با انگیزه‌های اقتصادی و سیاسی یکی دیگر از عوامل انحرافات جنسی است. هرزه‌نگاری یکی از انواع تبلیغات، نمایش تصویری یا کلامی رفتارهای جنسی با هدف ارضای خواسته‌های جنسی دیگران است که معمولاً به شکل عکس، داستان، فایل تصویری و پویانمایی‌های کوتاه عرضه می‌شود.[۷۰] وبگاه‌هایی که محتوای پورنوگرافی منتشر می‌کنند، ۱۲درصد از حجم کلی فضای اینترنت را اشغال کرده‌اند. آمارها حکایت از بازدید منظم ۱۱درصدی جمعیت آمریکا از این سراچه‌ها دارد. اساساً هرزه‌نگاری میان پسران نسبت به دختران شایع‌تر است.[۷۱] برخی آمارها نیز گویای این است که حدود ۲۱٪ دختران برخی از کلان‌شهرها پنج بار و بیشتر از این سایت‌ها بازدید کرده‌اند.[۷۲] عامل مذهب در شدت و ضعف مصرف پورنوگرافی مؤثر است، به‌گونه‌ای که شرکت بیشتر در مراسمات مذهبی موجب مصرف کمتر پورنوگرافی شده است.[۷۳]

رویکرد جامعه‌شناختی

انحراف جنسی، در نگاه جامعه‌شناختی، رفتارهایی است که با هنجارهای فرهنگ جنسی مرسوم و مورد حمایت اجتماعی که در قالب قواعد و قوانین صورت‌بندی شده‌اند، در تضاد باشد.[۷۴]

رویکرد زیست‌شناسی

در زیست‌شناسی هدف از روابط جنسی تولیدمثل و بقای نوع است. به‌همین دلیل هر نوع ارضای میل جنسی که تأمین‌کننده آن هدف نباشد؛ انحراف جنسی است.[۷۵]

رویکرد دینی

انحراف جنسی از نگاه اسلام هرگونه لذت‌جویی و ارضای میل جنسی خارج از چارچوب ارتباط با همسر است.[۷۶] در علم اخلاق نیز هر نوع ارضای جنسی که موجب نکوهش یا احساس ندامت فرد شود، انحراف جنسی است.[۷۷] فراتر از مصادیق مورد توجه در راهنمای تشخیصی و آماری اختلال‌های روانی، در آموزه‌های دینی مواردی مانند خودارضایی، هرزه‌نگاری و کثافت‌خواری جنسی نیز انحراف جنسی محسوب می‌شود.[۷۸] در آموزه‌های اسلام بر مواظبت از انحراف غریزهٔ جنسی تأکید شده و این ویژگی در قرآن از نشانه‌های افراد رستگار معرفی شده است.[۷۹] علاوه‌بر آن، در دستورات دینی برای جلوگیری از انحراف جنسی فرزندان وظایفی بر عهدهٔ والدین نهاده شده است، مانند پنهان‌داشتن روابط زناشویی والدین از چشم فرزندان، آموزش اجازه‌گرفتن به فرزندان برای ورود به اتاق پدر و مادر و همچنین جداسازی بستر خواب فرزندان.[۸۰]

پانویس

  1. ↑ جلائی نوبری، «بررسی عوامل میل به ناهنجاری‌های جنسی بر اساس اخلاق اسلامی»، 1400ش، ص238.
  2. ↑ مروتی و دیگران، «علل و عوامل انحرافات جنسی از دیدگاه قرآن و روایات»، 1393ش، ص96.
  3. ↑ فرست، دستنامه تشخیص افتراقی DSM-5، 1399ش، ص296.
  4. ↑ کومر، روان‌شناسی نابهنجاری، ج1، 1400ش، ص505.
  5. ↑ شفیعی سروستانی، سلامت جنسی در جامعه اسلامی، 1395ش، ص33.
  6. ↑ نورعلیزاده میانجی، سلامت و اختلال جنسی همسران، 1401ش، ص578.
  7. ↑ کلبادی‌نژاد و راستگو، «بررسی نقش خودارضایی و رضایت جنسی با اعتیاد به اینترنت در دانشجویان متأهل دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرگز»، 1403ش، ص417.
  8. ↑ کمالیان و قضایی، «بررسی رابطه احساس گناه جنسی، افسردگی، احساس تنهایی و جهت‌گیری مذهبی با شدت خودارضایی در دانشجویان مرد»، 1403ش، ص118.
  9. ↑ ستوده، آسیب‌شناسی اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات)، 1379ش، ص171.
  10. ↑ خدابخش و دیگران، «مروری بر عوامل اثرگذار بر گرایش جنسی انسان»، 1389ش، ص122.
  11. ↑ ستوده، آسیب‌شناسی اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات)، 1379ش، ص177.
  12. ↑ ستوده، آسیب‌شناسی اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات)، 1379ش، ص176.
  13. ↑ ستوده، آسیب‌شناسی اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات)، 1379ش، ص177.
  14. ↑ فقیهی، تربیت جنسی: مبانی، اصول و روش‌ها از منظر قرآن و حدیث، 1387ش، ص425.
  15. ↑ حسینی رنانی، «عوامل تضعیف اراده از منظر احادیث»، وب‌سایت افکارنیوز.
  16. ↑ پسندیده، مهارت خویشتن‌داری جنسی، 1398ش، ص11.
  17. ↑ فقیهی، تربیت جنسی: مبانی، اصول و روش‌ها از منظر قرآن و حدیث، 1387ش، ص424 و 428.
  18. ↑ زارعی توپخانه و چراغیان، انقلاب جنسی و نهضت خودمهارگری در غرب، 1401ش، ص91.
  19. ↑ زارعی توپخانه و چراغیان، انقلاب جنسی و نهضت خودمهارگری در غرب، 1401ش، ص113.
  20. ↑ زارعی توپخانه و چراغیان، انقلاب جنسی و نهضت خودمهارگری در غرب، 1401ش، ص104.
  21. ↑ زارعی توپخانه و چراغیان، انقلاب جنسی و نهضت خودمهارگری در غرب، 1401ش، ص132.
  22. ↑ زارعی توپخانه و چراغیان، انقلاب جنسی و نهضت خودمهارگری در غرب، 1401ش، ص135.
  23. ↑ نورعلیزاده، «سبب‌شناسی انحرافات جنسی و آسیب‌های آن»، خبرگزاری رسا.
  24. ↑ زارعی توپخانه و چراغیان، انقلاب جنسی و نهضت خودمهارگری در غرب، 1401ش، ص72 و 128.
  25. ↑ زارعی توپخانه و چراغیان، انقلاب جنسی و نهضت خودمهارگری در غرب، 1401ش، ص73.
  26. ↑ «انواع انحراف جنسی را بشناسید»، وب‌سایت بیتوته.
  27. ↑ نورعلیزاده، «سبب‌شناسی انحرافات جنسی و آسیب‌های آن»، خبرگزاری رسا.
  28. ↑ محمدصالحی دارانی و نظیفی، «بررسی جرم شناختی تأثیر اختلالات هورمون آندروژن بر انحرافات جنسی»، 1393ش، ص526.
  29. ↑ نورعلیزاده، «عفت‌ورزی و کامیابی مطلوب دو راهکار اسلام برای مقابله با انحرافات جنسی است»، وب‌سایت بلاغ.
  30. ↑ جلائی نوبری، «بررسی عوامل میل به ناهنجاری‌های جنسی بر اساس اخلاق اسلامی»، 1400ش، ص246.
  31. ↑ مروتی و دیگران، «علل و عوامل انحرافات جنسی از دیدگاه قرآن و روایات»، 1393ش، ص103.
  32. ↑ مروتی و دیگران، «علل و عوامل انحرافات جنسی از دیدگاه قرآن و روایات»، 1393ش، ص103.
  33. ↑ نورعلیزاده، «عفت‌ورزی و کامیابی مطلوب دو راهکار اسلام برای مقابله با انحرافات جنسی است»، وب‌سایت بلاغ.
  34. ↑ خامنه‌ای، «بیانات در دیدار جمعی از کارگزاران فرهنگی»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.
  35. ↑ خامنه‌ای، «بیانات در دیدار جوانان و دانشجویان سیستان و بلوچستان»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.
  36. ↑ حسین‌خانی، هفت روش پیشگیری از انحرافات جنسی، 1386ش، ص65.
  37. ↑ حسین‌خانی، هفت روش پیشگیری از انحرافات جنسی، 1386ش، ص70 -74.
  38. ↑ حسین‌خانی، هفت روش پیشگیری از انحرافات جنسی، 1386ش، ص50 -62.
  39. ↑ حسین‌خانی، هفت روش پیشگیری از انحرافات جنسی، 1386ش، ص25 - 29.
  40. ↑ حسین‌خانی، هفت روش پیشگیری از انحرافات جنسی، 1386ش، ص29.
  41. ↑ حسین‌خانی، هفت روش پیشگیری از انحرافات جنسی، 1386ش، ص23 - 44.
  42. ↑ حسین‌خانی، هفت روش پیشگیری از انحرافات جنسی، 1386ش، ص44 -50.
  43. ↑ حسین‌خانی، هفت روش پیشگیری از انحرافات جنسی، 1386ش، ص17.
  44. ↑ حسین‌خانی، هفت روش پیشگیری از انحرافات جنسی، 1386ش، ص61.
  45. ↑ حسین‌خانی، هفت روش پیشگیری از انحرافات جنسی، 1386ش، ص48.
  46. ↑ حسین‌خانی، هفت روش پیشگیری از انحرافات جنسی، 1386ش، ص18.
  47. ↑ حسین‌خانی، هفت روش پیشگیری از انحرافات جنسی، 1386ش، ص19.
  48. ↑ حسین‌خانی، هفت روش پیشگیری از انحرافات جنسی، 1386ش، ص20.
  49. ↑ حسین‌خانی، هفت روش پیشگیری از انحرافات جنسی، 1386ش، ص21.
  50. ↑ حسین‌خانی، هفت روش پیشگیری از انحرافات جنسی، 1386ش، ص23 -25.
  51. ↑ نورعلیزاده، «عفت‌ورزی و کامیابی مطلوب دو راهکار اسلام برای مقابله با انحرافات جنسی است»، وب‌سایت بلاغ.
  52. ↑ پسندیده، مهارت خویشتن‌داری جنسی، 1398ش، ص18.
  53. ↑ پسندیده، مهارت خویشتن‌داری جنسی، 1398ش، ص28.
  54. ↑ سوره احزاب، آیه 32.
  55. ↑ جلائی نوبری، «بررسی عوامل میل به ناهنجاری‌های جنسی براساس اخلاق اسلامی»، 1400 ش، ص245.
  56. ↑ سوره نور، آیه 30.
  57. ↑ پسندیده، مهارت خویشتن‌داری جنسی، 1398ش، ص16.
  58. ↑ ویسی شیتاب، «اثربخشی آموزش تنظیم هیجانی بر انحراف جنسی، اضطراب اجتماعی و خودکنترلی کاربران سایت‌های پورنوگرافی»، 1401ش، ص358.
  59. ↑ زارعی توپخانه و چراغیان، انقلاب جنسی و نهضت خودمهارگری در غرب، 1401ش، ص81.
  60. ↑ زارعی توپخانه و چراغیان، انقلاب جنسی و نهضت خودمهارگری در غرب، 1401ش، ص141.
  61. ↑ کومر، روان‌شناسی نابهنجاری، ج1، 1400 ش، ص505.
  62. ↑ زارعی توپخانه، کنترل غرائز جنسی، 1390ش، ص54.
  63. ↑ کومر، روان‌شناسی نابهنجاری، ج1، 1400ش، ص507.
  64. ↑ ستوده، آسیب‌شناسی اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات)، 1379ش، ص183.
  65. ↑ ستوده، آسیب‌شناسی اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات)، 1379ش، ص184.
  66. ↑ ستوده، آسیب‌شناسی اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات)، 1379ش، ص172.
  67. ↑ حسین‌خانی، هفت روش پیشگیری از انحرافات جنسی، 1386ش، ص11.
  68. ↑ ستوده، آسیب‌شناسی اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات)، 1379ش، ص173.
  69. ↑ رستمی و دیگران، «روابط مبتنی بر سلطه، تسلیم و آزارخواهی، دیگرآزاری میان زوجین، مقاله مروری»، 1401ش، ص87-86..
  70. ↑ خالقیان و دیگران، «بررسی نقش میانجی‌گری نگرش به هرزه نگاری و خودکنترلی در رابطه بین پایبندی مذهبی و میل به هرزه نگاری اینترنتی»، 1398ش، ص66.
  71. ↑ بختیاروند و فیاض، «هرزه‌نگاری: چالشی فراروی تربیت جنسی از دیدگاه اسلام»، 1397ش، ص85-79.
  72. ↑ خلج‌آبادی فراهانی، «مواجهه با محتوای خارج عرف جنسی (پورنوگرافی) در اینترنت و فضای مجازی و تأثیر آن بر رفتار جنسی و روابط بین فردی نوجوانان در تهران»، 1398ش، ص129.
  73. ↑ خالقیان و دیگران، «بررسی نقش میانجی‌گری نگرش به هرزه نگاری و خودکنترلی در رابطه بین پایبندی مذهبی و میل به هرزه نگاری اینترنتی»، 1398ش، ص66.
  74. ↑ خاتمی و دیگران، «وضعیت‌شناسی فرهنگ جنسی در ایران با رویکرد چندرشته‌ای؛ مروری نظام‌مند در شناسایی و اولویت‌یابی مسائل»، 1403ش، ص34.
  75. ↑ ستوده، آسیب‌شناسی اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات)، 1379ش، ص170.
  76. ↑ ستوده، آسیب‌شناسی اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات)، 1379ش، ص13.
  77. ↑ ستوده، آسیب‌شناسی اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات)، 1379ش، ص170.
  78. ↑ نورعلیزاده میانجی، سلامت و اختلال جنسی همسران: رویکردی اسلامی و روان‌شناختی، 1401ش، ص578.
  79. ↑ سورهٔ مومنون، آیهٔ 5.
  80. ↑ اعرافی، تربیت فرزند با رویکرد فقهی، 1400ش، ص139.

منابع

  • قرآن کریم.
  • «انحراف نمایشگری جنسی یا عورت‌نمایی چیست+درمان آن»، وب‌سایت کلینیک تخصصی سلامت جنسی ژوا، ۲۵ مهر۱۴۰۳ش.
  • «انواع انحراف جنسی را بشناسید»، وب‌سایت بیتوته، تاریخ بازدید: 12 مرداد 1405ش.
  • اعرافی، علیرضا، تربیت فرزند با رویکرد فقهی، قم، مؤسسه فرهنگی هنری اشراق و عرفان، ۱۴۰۰ش.
  • بختیاروند، مریم و فیاض، ایراندخت، «هرزه‌نگاری: چالشی فراروی تربیت جنسی از دیدگاه اسلام»، پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی، شماره ۳۹، ۱۳۹۷ش.
  • پسندیده، عباس، مهارت خویشتن‌داری جنسی، مشهد، به‌نشر، ۱۳۹۸ش.
  • تمیمی آمدی، عبد الواحد بن محمد، غرر الحکم و درر الکلم، قم، دار الکتاب الإسلامی، چ۲، ۱۴۱۰ ق.
  • جلائی نوبری، حسین، «بررسی عوامل میل به ناهنجاری‌های جنسی بر اساس اخلاق اسلامی»، فصلنامه مطالعات روان‌شناسی و علوم تربیتی، سال چهارم، شماره ۲۵، ۱۴۰۰ش.
  • حسینی رنانی، سیدحبیب، «عوامل تضعیف اراده از منظر احادیث»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۱۵ اسفند ۱۳۹۰ش.
  • خاتمی، محمدحسین و دیگران، «وضعیت‌شناسی فرهنگ جنسی در ایران با رویکرد چند رشته‌ای؛ مروری نظام‌مند در شناسایی و اولویت‌یابی مسائل»، بررسی مسائل اجتماعی ایران، شماره دوم، ۱۴۰۳ش.
  • خالقیان، آرزو و دیگران، «بررسی نقش میانجی‌گری نگرش به هرزه‌نگاری و خودکنترلی در رابطه بین پایبندی مذهبی و میل به هرزه‌نگاری اینترنتی»، پژوهش‌های روان‌شناسی اجتماعی، شماره ۳۶، ۱۳۹۸ش.
  • خامنه‌ای، سیدعلی، «بیانات در دیدار جمعی از کارگزاران فرهنگی»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: ۲۱ مرداد ۱۳۷۱ش.
  • خامنه‌ای، سیدعلی، «بیانات در دیدار جوانان و دانشجویان سیستان و بلوچستان»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: ۶ اسفند ۱۳۸۱ش.
  • خدابخش، روشنک و دیگران، «مروری بر عوامل اثرگذار بر گرایش جنسی انسان»، تحقیقات روان‌شناختی، شماره ۸، ۱۳۸۹ش.
  • خلج‌آبادی فراهانی، فریده، «مواجهه با محتوای خارج عرف جنسی (پورنو گرافی) در اینترنت و فضای مجازی و تأثیر آن بر رفتار جنسی و روابط بین فردی نوجوانان در تهران»، فصلنامه خانواده‌پژوهی، شماره ۵۷، ۱۳۹۸ش.
  • رستمی، مهدی و دیگران، «روابط مبتنی بر سلطه، تسلیم و آزارخواهی، دیگرآزاری میان زوجین، مقاله مروری»، فصلنامه سنجش و پژوهش در مشاوره کاربردی، شماره ۴، ۱۴۰۱ش.
  • زارعی توپخانه، محمد و چراغیان، حدیث، انقلاب جنسی و نهضت خودمهارگری در غرب، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، چ۲، ۱۴۰۱ش.
  • زارعی توپخانه، محمد، کنترل غرائز جنسی، قم، سازمان تبلیغات اسلامی، ۱۳۹۰ش.
  • ستوده، هدایت‌الله، آسیب‌شناسی اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات)، تهران، آوای نور، چاپ ششم، ۱۳۷۹ش.
  • شفیعی سروستانی، ابراهیم، سلامت جنسی در جامعه اسلامی، تهران، مرکز پژوهش و سنجش افکار صدا و سیما، چ۱، ۱۳۹۵ش.
  • فرست، مایکل‌بی، دستنامهٔ تشخیص افتراقی DSM-5، ترجمه علیرضا بهرامی، تهران، تیمورزاده، چ۲، ۱۳۹۹ش.
  • فقیهی، علی‌نقی، تربیت جنسی: مبانی، اصول و روش‌ها از منظر قرآن و حدیث، قم، دارالحدیث، ۱۳۸۷ش.
  • کلبادی‌ژاد، مهدیه و راست‌گو، سعید، «بررسی نقش خودارضایی و رضایت جنسی با اعتیاد به اینترنت در دانشجویان متأهل دانشگاه آزاد اسلامی و احد بندرگز»، مجموعه مقالات هفتمین کنفرانس بین‌المللی و هشتمین همایش ملی یافته‌های نوین در مدیریت روان‌شناسی و حسابداری، ۱۴۰۳ش.
  • کمالیان، ندا و قضایی، مریم، «بررسی رابطه احساس گناه جنسی، افسردگی، احساس تنهایی و جهت‌گیری مذهبی با شدت خود ارضایی در دانشجویان مرد»، روان‌شناسی و دین، شماره اول، ۱۴۰۳ش.
  • کومر، رونالد، روان‌شناسی نابهنجاری، ترجمه فاطمه دهقانی آرانی و رضا رستمی، تهران، دانشگاه تهران، ۱۴۰۰ ش.
  • محمدصالحی دارانی، صفورا و نظیفی، عباس، «بررسی جرم‌شناختی تأثیر اختلالات هورمون آندروژن بر انحرافات جنسی»، ششمین کنگره ملی آسیب‌شناسی خانواده، ۱۳۹۳ش.
  • مروتی، سهراب و دیگران، «علل و عوامل انحرافات جنسی از دیدگاه قرآن و روایات»، پژوهش‌نامه اسلامی زنان و خانواده، دوره ۲، شماره ۲، ۱۳۹۳ش.
  • معراج‌الدین، صفر و احمدی‌فر، مصطفی، «راهکارهای مقابله با انحرافات جنسی از منظر قرآن و حدیث»، دوفصلنامه تخصصی اندیشه‌های قرآنی، سال هفتم، شماره ۱۴، ۱۳۹۹ش.
  • نورعلیزاده میانجی، مسعود، «سبب‌شناسی انحرافات جنسی و آسیب‌های آن»، خبرگزاری رسا، تاریخ درج مطلب: ۲۸ شهریور ۱۳۹۹ش.
  • نورعلیزاده میانجی، مسعود، سلامت و اختلال جنسی همسران: رویکردی اسلامی و روان‌شناختی، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، چ۲، ۱۴۰۱ش.
  • نورعلیزاده، مسعود، «عفت‌ورزی و کامیابی مطلوب دو راهکار اسلام برای مقابله با انحرافات جنسی است»، وب‌سایت بلاغ، تاریخ درج مطلب: ۹ دی ۱۳۹۷ش.
  • ویسی شیتاب، سوسن، «اثربخشی آموزش تنظیم هیجانی بر انحراف جنسی، اضطراب اجتماعی و خودکنترلی کاربران سایت‌های پورنوگرافی»، فصلنامه راهبردهای نو در روان‌شناسی و علوم تربیتی، دورهٔ ۴، شمارهٔ ۱۴، ۱۴۰۱ش.
  • هادی، حسین‌خانی، هفت روش پیشگیری از انحرافات جنسی، قم، مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی، ۱۳۸۶ش.
برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=انحراف_جنسی&oldid=71795»