ابرابزار |
افزودن محتوا |
||
| خط ۲۳۴: | خط ۲۳۴: | ||
صادقی پروانی در ۱۱ اسفند ۱۳۹۵ش در سن ۸۳ سالگی بر اثر بیماری در کابل درگذشت. پیکر او با حضور مقامهای سیاسی، علما و اقشار مختلف مردم در صحن مسجد قبا در شهرک امید سبز کابل به خاک سپرده شد.<ref>[https://www.ahl-ul-bayt.ir/%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D8%B1/item/%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B5%D8% «آیتالله حاج شیخ میرحسین صادقی پروانی»، وبسایت مجمع جهانی اهلبیت.]</ref> | صادقی پروانی در ۱۱ اسفند ۱۳۹۵ش در سن ۸۳ سالگی بر اثر بیماری در کابل درگذشت. پیکر او با حضور مقامهای سیاسی، علما و اقشار مختلف مردم در صحن مسجد قبا در شهرک امید سبز کابل به خاک سپرده شد.<ref>[https://www.ahl-ul-bayt.ir/%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D8%B1/item/%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AD%D8%A7%D8%AC-%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B5%D8% «آیتالله حاج شیخ میرحسین صادقی پروانی»، وبسایت مجمع جهانی اهلبیت.]</ref> | ||
=== سید محمدعلی عالمی بلخابی === | |||
سید محمدعلی عالمی بلخابی (۱۳۰۲-۱۴۰۰ش) در منطقهٔ تلعاشقان از ولسوالی بلخاب در ولایت [[سرپل]]، در شمال افغانستان زاده شد.<ref>رهیاب (بلخی)، بلخاب (تاریخ، فرهنگ و اجتماع)، 1401ش، ج2، ص85.</ref> پدرش سیدحسین عالم از عالمان نامی منطقه و مؤسس چندین مدرسهٔ علوم دینی در شمال افغانستان بود. سید محمدعلی در کودکی پدر را از دست داد و تحت سرپرستی مادر، خواندن و نوشتن، تلاوت قرآن و برخی کتابهای مقدماتی ادبیات عرب را فراگرفت.<ref>رهیاب (بلخی)، بلخاب (تاریخ، فرهنگ و اجتماع)، 1401ش، ج2، ص85.</ref> از سال ۱۳۱۵ش، برای یادگیری علوم دینی وارد مدرسهٔ علمیهٔ پدر خود شد. در سال ۱۳۳۰ش، برای ادامهٔ تحصیل به مشهد رفت و در مدرسهٔ عباسقلیخان ساکن شد و چند سالی به فراگیری علوم دینی و تدریس دروس پایه پرداخت.<ref>رهیاب (بلخی)، بلخاب (تاریخ، فرهنگ و اجتماع)، 1401ش، ج2، ص85.</ref> | |||
در سال ۱۳۳۳ش به نجف رفت و در مدرسهٔ سیدکاظم یزدی ساکن شد و بهمدت سه سال، سطوح عالی دروس حوزه را فراگرفت. سپس در سال ۱۳۳۶ش به زادگاه خود بازگشت و به تدریس علوم دینی در مدرسهٔ پدر و فعالیتهای اجتماعی مشغول شد.<ref>رهیاب (بلخی)، بلخاب (تاریخ، فرهنگ و اجتماع)، 1401ش، ج2، ص85.</ref> در سال ۱۳۳۹ش، برای دومین بار عازم نجف شد و بهمدت ۶ سال نزد سید ابوالقاسم خویی، سید محسن حکیم، سید روحالله خمینی و سید محمدباقر صدر به تحصیل پرداخت.<ref>رهیاب (بلخی)، بلخاب (تاریخ، فرهنگ و اجتماع)، 1401ش، ج2، ص85.</ref> در سال ۱۳۴۵ش، با دریافت وکالت از این مراجع، به افغانستان بازگشت و به تأسیس مدارس، مساجد و تکیهخانهها و فعالیتهای تبلیغی و تدریس پرداخت.<ref>رهیاب (بلخی)، بلخاب (تاریخ، فرهنگ و اجتماع)، 1401ش، ج2، ص85.</ref> | |||
با کودتای ۷ ثور ۱۳۵۷ش و شعلهور شدن قیامهای محلی علیه حاکمیت کمونیستی، مردم منطقهٔ بلخاب به رهبری سید محمدعلی عالمی در ۲۴ فروردین ۱۳۵۸ش بر ضد حکومت شوریدند. عالمی گروههایی را در مناطق زاری ([[بلخ]])، درهصوف ([[سمنگان]])، یکاولنگ ([[بامیان]])، کوهستانات، استراب، آبکلان و سانچارک ([[سرپل]]) فعال کرد که مورد استقبال مردم قرار گرفتند.<ref>احمدینژاد بلخابی، سیمای بلخاب، قم، 1396ش، ص95؛ رهیاب (بلخی)، بلخاب (تاریخ، فرهنگ و اجتماع)، 1398ش، ج1، ص167 و 176؛ فهیمی، برفکوچ (مجموعه خاطرات جهاد افغانستان 12)، 1377ش، ص92؛ فهیمی، در پگاه بلخاب (مجموعه خاطرات جهاد افغانستان 5)، 1375ش، ص38.</ref> از سال ۱۳۵۸ش تا ۱۳۶۲ش، رهبری بسیاری از جنگها در شمال و مرکز افغانستان بر عهدهٔ عالمی بود و مردم شمال افغانستان (اعم از شیعه و سنی) او را بهعنوان رهبر قیام میشناختند؛ اما با تأسیس احزاب سیاسی و ورود آنها به مناطق مختلف، اختلافاتی پدید آمد و سرانجام عالمی در سال ۱۳۶۳ش از فعالیتهای سیاسی و نظامی کنار رفت.<ref>احمدینژاد بلخابی، سیمای بلخاب، قم، 1396ش، ص95؛ رهیاب (بلخی)، بلخاب (تاریخ، فرهنگ و اجتماع)، 1398ش، ج1، ص167 و 176؛ فهیمی، برفکوچ (مجموعه خاطرات جهاد افغانستان 12)، 1377ش، ص92؛ فهیمی، در پگاه بلخاب (مجموعه خاطرات جهاد افغانستان 5)، 1375ش، ص38.</ref> | |||
در سال ۱۳۷۰ش، با تلاش برای اتحاد احزاب شیعی، حزب وحدت اسلامی افغانستان از دل ۹ حزب قبلی متولد شد. عالمی با حمایت از تأسیس حزب وحدت، بهعنوان عضو شورای عالی نظارت آن حزب انتخاب شد و چندین سال این مسئولیت را بر عهده داشت. پس از سقوط دولت کمونیستی و ورود مجاهدین به کابل، حزب وحدت گرفتار اختلافات داخلی شد. عالمی به جناح اکبری گرایش یافت، اما با تشدید جنگها و ظهور طالبان، به شهر قم در ایران مهاجرت کرد.<ref>رهیاب (بلخی)، بلخاب (تاریخ، فرهنگ و اجتماع)، 1401ش، ج2، ص85.</ref> | |||
پس از حملۀ آمریکا به افغانستان و شکست طالبان، عالمی به شهر سرپل بازگشت. او زیارتگاه [[یحیی بن زید|یحیی بن زید]] را در سرپل تجدید بنا و توسعه داد و یک کتابخانه، یک کلینیک و مدرسهٔ علمیهٔ «حضرت رسول اعظم» و «حضرت زینب کبری» را برای مردان و زنان در کنار بارگاه آن امامزاده تأسیس کرد. از سال ۱۳۸۵ش، نماز جمعهٔ شیعیان در سرپل به امامت عالمی اقامه شد.<ref>رهیاب (بلخی)، بلخاب (تاریخ، فرهنگ و اجتماع)، 1401ش، ج2، ص85.</ref> | |||
سید محمدعلی عالمی بلخابی در روز جمعه، پنجم شهریور ۱۴۰۰ش در کابل درگذشت و در شهر سرپل، در کنار بارگاه امامزاده یحیی بن زید به خاک سپرده شد.<ref>رهیاب (بلخی)، بلخاب (تاریخ، فرهنگ و اجتماع)، 1401ش، ج2، ص85.</ref> | |||
=== محمدکریم خلیلی === | === محمدکریم خلیلی === | ||
| خط ۳۲۱: | خط ۳۳۴: | ||
* احمدی، عابدین، «نگاهی به مبانی اصولی شهید مزاری»، وبسایت بنیاد اندیشه، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۳۹۹ش. | * احمدی، عابدین، «نگاهی به مبانی اصولی شهید مزاری»، وبسایت بنیاد اندیشه، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۳۹۹ش. | ||
* احمدی، محمد، «قتلعام افشار؛ فجیعترین جنایت یک دولت اسلامی»، وبسایت جادهٔ ابریشم، تاریخ درج مطلب: ۲۹ دلو ۱۳۹۹ش. | * احمدی، محمد، «قتلعام افشار؛ فجیعترین جنایت یک دولت اسلامی»، وبسایت جادهٔ ابریشم، تاریخ درج مطلب: ۲۹ دلو ۱۳۹۹ش. | ||
* احمدینژاد بلخابی، سیدحسن، سیمای بلخاب، قم، مجمع ذخائر اسلامی، 1396ش. | |||
* اسعدی، مرتضی، جهان اسلام، تهران، مرکز نشر دانشگاهی، ۱۳۶۹ش. | * اسعدی، مرتضی، جهان اسلام، تهران، مرکز نشر دانشگاهی، ۱۳۶۹ش. | ||
* اسعدی، مرتضی، جهان اسلام، تهران، نشر دانشگاهی، ۱۳۶۶–۱۳۶۹ش. | * اسعدی، مرتضی، جهان اسلام، تهران، نشر دانشگاهی، ۱۳۶۶–۱۳۶۹ش. | ||
| خط ۳۴۵: | خط ۳۵۹: | ||
* رجبیان، حبیبالله، «یادمان گلسرخ»، فصلنامهٔ عدالت و امید، شماره ۳، اسفند ۱۳۹۷ش. | * رجبیان، حبیبالله، «یادمان گلسرخ»، فصلنامهٔ عدالت و امید، شماره ۳، اسفند ۱۳۹۷ش. | ||
* رحیمی، مجیبالرحمان، احمدشاه مسعود، شهید راه صلح و آزادی، کابل، عازم، ۱۳۹۸ش. | * رحیمی، مجیبالرحمان، احمدشاه مسعود، شهید راه صلح و آزادی، کابل، عازم، ۱۳۹۸ش. | ||
* رهیاب (بلخی)، حسین، بلخاب (تاریخ، فرهنگ و اجتماع)، قم، صبح امید، 1398ش. | |||
* روآ، الیویه، «نقش گروههای نظامی، مذهبی و سیاسی در افغانستان»، در مجموعه مقالات دومین سمینار افغانستان، ۱۰–۱۲ مهر ۱۳۶۸ش، تهران، وزارت امورخارجه، دفتر مطالعات سیاسی و بینالمللی، ۱۳۷۰ش. | * روآ، الیویه، «نقش گروههای نظامی، مذهبی و سیاسی در افغانستان»، در مجموعه مقالات دومین سمینار افغانستان، ۱۰–۱۲ مهر ۱۳۶۸ش، تهران، وزارت امورخارجه، دفتر مطالعات سیاسی و بینالمللی، ۱۳۷۰ش. | ||
* روآ، الیویه، «نقش گروههای نظامی، مذهبی و سیاسی در افغانستان»، در مجموعه مقالات دومین سمینار افغانستان، تهران، دفتر مطالعات سیاسی و بینالمللی وزارت امور خارجه، ۱۳۷۰ش. | * روآ، الیویه، «نقش گروههای نظامی، مذهبی و سیاسی در افغانستان»، در مجموعه مقالات دومین سمینار افغانستان، تهران، دفتر مطالعات سیاسی و بینالمللی وزارت امور خارجه، ۱۳۷۰ش. | ||
| خط ۳۶۵: | خط ۳۸۰: | ||
* فایق، غوثالدین، رازی که نمیخواستم افشا گردد، پیشاور، بینا، ۱۳۷۹ش. | * فایق، غوثالدین، رازی که نمیخواستم افشا گردد، پیشاور، بینا، ۱۳۷۹ش. | ||
* فرزان، احمدشاه، غیاثی، توریالی، مردی استوار و امیدوار بهافقهای دور، تهران، چاپ مشهد، ۱۳۶۸ش. | * فرزان، احمدشاه، غیاثی، توریالی، مردی استوار و امیدوار بهافقهای دور، تهران، چاپ مشهد، ۱۳۶۸ش. | ||
* فهیمی، عبدالرحیم، در پگاه بلخاب (مجموعه خاطرات جهاد افغانستان 5)، تهران، حوزه هنری، 1375ش. | |||
* فهیمی، عبدالرحیم، برفکوچ (مجموعه خاطرات جهاد افغانستان 12)، تهران، حوزه هنری، 1377ش. | |||
* فیاض، محمدحسین، «نقش شهید مزاری در احیای مرجعیت شیعه در افغانستان»، فصلنامهٔ عدالت و امید، شماره ۶، پاییز ۱۳۹۹ش. | * فیاض، محمدحسین، «نقش شهید مزاری در احیای مرجعیت شیعه در افغانستان»، فصلنامهٔ عدالت و امید، شماره ۶، پاییز ۱۳۹۹ش. | ||
* کاظمی، سید آصف، «نظریهٔ پخش و تأثیر حوزهٔ علمیه قم بر معرفت سیاسی افغانستان»، نشریهٔ جریانشناسی دینی معرفتی در عرصهٔ بینالملل، شمارهٔ ۲، ۱۳۹۲ش. | * کاظمی، سید آصف، «نظریهٔ پخش و تأثیر حوزهٔ علمیه قم بر معرفت سیاسی افغانستان»، نشریهٔ جریانشناسی دینی معرفتی در عرصهٔ بینالملل، شمارهٔ ۲، ۱۳۹۲ش. | ||
