افزودن محتوا |
افزودن محتوا |
||
| خط ۳۶: | خط ۳۶: | ||
=== گرامیداشت اربعین حسینی === | === گرامیداشت اربعین حسینی === | ||
مراسم اربعین حسینی در افغانستان پیشینهای دیرینه دارد و به دوران گسترش تشیع در مناطق هزارهنشین بازمیگردد<ref>حبیبی، تاریخ افغانستان بعد از اسلام، 1359ش، ص123؛ تشیید، هدیه اسماعیل یا قیام سادات، بنگاه مجله تاریخی اسلام، تهران، 1331ش، ص45؛ بیهقی، تاریخ بیهق، ج1، بیتا، ص345، 346، 445؛ مطهری، خدمات متقابل اسلام و ایران، 1360ش، ص388.</ref> و بهعنوان یکی از ارکان سبک زندگی مذهبی شیعیان، همواره پابرجا مانده است.<ref>[https://tahlilroz.com/%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/ «مراسم اربعین در افغانستان؛ فرصتی برای مردم و طالبان»، وبسایت تحلیل روز.]</ref> امروزه این مراسم در قالب گردهماییهای گسترده در مساجد و تکایا، همراه با نوحهخوانی و سینهزنی برگزار میشود.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3578547 «برگزاری مراسم اربعین حسینی در افغانستان»، خیرگزاری صدا و سیما.]</ref> | شیعیان افغانستان روز بیستم ماه [[ماه صفر|صفر]] را که مقارن با اربعین شهادت امام حسین است با برنامههایی چون ختم قرآن، عزاداری، سینهزنی و پذیرایی با نذری، گرامی میدارند.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3578547 «برگزاری مراسم اربعین حسینی در افغانستان»، خیرگزاری صدا و سیما.]</ref> مراسم اربعین حسینی در افغانستان پیشینهای دیرینه دارد و به دوران گسترش تشیع در مناطق هزارهنشین بازمیگردد<ref>حبیبی، تاریخ افغانستان بعد از اسلام، 1359ش، ص123؛ تشیید، هدیه اسماعیل یا قیام سادات، بنگاه مجله تاریخی اسلام، تهران، 1331ش، ص45؛ بیهقی، تاریخ بیهق، ج1، بیتا، ص345، 346، 445؛ مطهری، خدمات متقابل اسلام و ایران، 1360ش، ص388.</ref> و بهعنوان یکی از ارکان سبک زندگی مذهبی شیعیان، همواره پابرجا مانده است. اربعین در افغانستان حتی شمار قابلتوجهی از اهلسنت را که امام حسین را رهبر آزادمردان میدانند، جذب کرده است.<ref>[https://tahlilroz.com/%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/ «مراسم اربعین در افغانستان؛ فرصتی برای مردم و طالبان»، وبسایت تحلیل روز.]</ref> امروزه این مراسم در قالب گردهماییهای گسترده در مساجد و تکایا، همراه با نوحهخوانی و سینهزنی برگزار میشود.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3578547 «برگزاری مراسم اربعین حسینی در افغانستان»، خیرگزاری صدا و سیما.]</ref> | ||
افغانستانیها پس از اتباع عراق و ایران، سومین جامعه بزرگ حاضر در پیادهروی اربعین هستند. مهاجران مقیم ایران، افغانستانیهای ساکن کشورهای غربی، و زائرانی از دورافتادهترین نقاط افغانستان در مراسم پیادهروی اربعین در عراق مشارکت میکنند.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1401/06/17/2771467/%D8%A8%DB%8C%D9%85-%D9%88-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-1401-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7 «بیم و امیدهای زیارت اربعین 1401 برای افغانستانیها»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> نخستین زائران افغانستانی در ۱۳۹۴ش به این کاروان پیوستند.<ref>[https://alshirazi.org/news-item/3927?langs=FA «اعزام اولین کاروان زیارتی ][[اربعین حسینی]]<span> از پایتخت کشور افغانستان»، وبسایت شیرازی.</span></ref> از ۱۳۹۵ تا ۱۳۹۷ش، بیش از ۳۵ هزار نفر از افغانستان در این آیین شرکت کردند.<ref>[https://www.avapress.com/fa/news/274720/%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86 «عراق زائران افغانستانی را در لیست ویزای اربعینی قرار داده است»، خبرگزاری صدای افغان (آوا).]</ref> در ۱۳۹۸ش، حدود ۵۰ هزار زائر از مرز دوغارون وارد ایران شدند.<ref>[https://www.mizanonline.ir/fa/news/562478/%D8%B1%D9%86%D8%AC-%D9%88-%DA%AF%D9%86%D8%AC-%D8%B3%D9%81%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 «رنج و گنج: سفر اربعین شیعیان افغانستان»، خبرگزاری میزان.]</ref> در ۱۴۰۳ش، حدود ۷۰ هزار روادید ویژه توسط نمایندگیهای ایران صادر شد و روزانه حدود ۵ هزار زائر امام حسین وارد ایران شدند.<ref>[https://www.irna.ir/news/85582130/%DB%B6%DB%B6-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B9-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%AF «۶۶ هزار روادید ویژه اربعین برای اتباع افغانستان صادر شد»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | |||
زائران افغانستانی برای حضور در پیادهروی اربعین با مشکلات متعددی مواجه هستند، ازجمله اخذ پاسپورت و ویزای ایران و عراق، بستهشدن مرزها، مشکلتراشی مقامات طالبان و عدم پاسخگویی شرکتهای زیارتی.<ref>« [https://www.farhangpress.af/%DB%B1%DB%B2-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/ 12هزار زائر اربعین حسینی از افغانستان به ایران وارد شدند»، خبرگزاری فرهنگ.]</ref><ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1401/06/17/2771467/%D8%A8%DB%8C%D9%85-%D9%88-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-1401-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7 «بیم و امیدهای زیارت اربعین 1401 برای افغانستانیها»، خبرگزاری تسنیم]؛ [https://www.avapress.com/fa/video/258890/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D8%A2%D9%88%D8%A7-%D8%B2%DB%8C%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%B3%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B9-1401-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C «زیباییها و سختیهای اربعین حسینی 1401 برای شهروندان افغانستانی» خبرگزاری آوا.]</ref> مهاجران افغانستانی در ایران نیز با موانعی مانند منع خروج برای برخی، مشکلات سامانه ثبتنام و صدور دیرهنگام دفترچههای زیارتی مواجه هستند.<ref>[https://www.avapress.com/fa/news/275290/%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%AA%D9%84%D8%A7%D8%B4-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B9-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8% «بدون تلاش ایران امکان حضور اتباع و مهاجرین افغانستان در اربعین حسینی میسر نمیبود/ زمینه سفر مهاجرین دارای برگه سرشماری و اتباع به صورت انفرادی به عراق فراهم شود»، خبرگزاری صدای افغان (آوا).]</ref> کمبود وسایل نقلیه برای رسیدن به مرز چذابه نیز از دیگر چالشها است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5868773/%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A3%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%B5%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D9%88%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%AA%D8%A7-%DA%A9%D9%85%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%A8%D9%88%D8%B شیخالاسلامی، «از تأخیر در صدور ویزای تا کمبود اتوبوس در مرز دوغارون»، خبرگزاری مهر.]</ref> | |||
=== آیینهای وفات === | |||
شیعیان افغانستان، احکام شرعی مربوط به مرگ ازجمله [[حلالیتطلبی]]، وصیتنامهنویسی، غسل میت، تکفین، [[تشییع جنازه]]، [[نماز میت]]، [[تلقین میت]] و [[آیین تدفین|تدفین]] را بر اساس آموزههای مذهب شیعه، انجام میدهند و آدابورسوم محلی خود را نیز با آن سازگار میکنند. این اعمال، افزون بر انجام تکلیف دینی، موجب همسبتگی اجتماعی، انتقال ارزشهای فرهنگی، حمایت عاطفی و مادی از خانوادهٔ داغدار،<ref>علیزاده مالستانی، نامهٔ اعمال: زندگینامهٔ خود نوشت، 1400ش، ص81.</ref> تداوم میراث فرهنگی<ref>جمعی از نویسندگان، غزنی بستر تمدن شرق اسلامی، ۱۳۹۳ش، ج۱، ص۴۲۲.</ref> و مدیریت امور مالی و عبادی پس از مرگ میشود.<ref>شریعتی، فرهنگ شفاهی مردم هزاره، 1393ش، ص655.</ref> | |||
شیعیان افغانستان، پیشاز مرگ، پسر بزرگ و در نبود او، دختر بزرگ، برادر یا یکی از نزدیکان خود را بهعنوان وصی تعیین میکنند و [[وصیتنامه]] توسط ملای قریه یا اشخاص باسواد نوشته میشود.<ref>شریعتی، فرهنگ شفاهی مردم هزاره، 1393ش، ص649.</ref> فرد در آستانهٔ مرگ، بهویژه هنگام دیدوبازدید ایام عید<ref>[https://www.irna.ir/news/81251966/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D8%AF%D8%A7%D8%A8-%D9%88-%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%B9%DB%8C%D8%AF-%D8%B3%D8%B9%DB%8C%D8%AF-%D9%81%D8%B7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 «نگاهی به آداب و رسوم بزرگداشت عید سعید فطر در افغانستان»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.]</ref> یا هنگام عیادت، از دیگران طلب بخشش میکند<ref>[https://beitolhoda.com/%D8%B3%D9%87-%DA%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%DB%8C-%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D9%87%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1/ شاهچراغی، «سه گانۀ حیات/ مهیای سفر»، پایگاه اطلاعرسانی بنت الهدی.]</ref> و مردم نیز او را میبخشند.<ref>علیزاده مالستانی، نامهٔ اعمال: زندگینامهٔ خود نوشت، 1400ش، ص 81.</ref> | |||
در افغانستان، هرگاه کسی بمیرد، خانوادهاش بر بالین او «مخته» سر میدهند که نوعی مرثیه طولانی و جانسوز است.<ref>علیزاده مالستانی، نامهٔ اعمال: زندگینامهٔ خود نوشت، 1400ش، ص 95.</ref> در مراسم تشییع جنازه، دوستان و نزدیکان متوفا، پارچه، لُنگی (عمامه) و کمپل (پتو) روی جنازه میاندازند که در پایان مراسم به قرائتکنندگان قرآن اهدا میشود.<ref>علیزاده مالستانی، نامهٔ اعمال: زندگینامهٔ خود نوشت، 1400ش، ص 88.</ref> پس از [[خاکسپاری]]، ورثه از مردم حلالیت میطلبند و اعلام میدارند که اگر طلبی از متوفی دارند، به آنان مراجعه کنند.<ref>شریعتی، فرهنگ شفاهی مردم هزاره، 1393ش، ص653.</ref> | |||
با فارغ شدن خانواده متوفا از مراسم تدفین، مجموعهای از آدابورسوم انجام میشود: | |||
* آشنایان، صاحبان مصیبت را تا خانه همراهی کرده و نزدیکان و همسایگان از مشایعین پذیرایی میکنند.<ref>علیزاده مالستانی، نامهٔ اعمال: زندگینامهٔ خود نوشت، 1400ش، ص81.</ref> در سه شب نخست، دوستان و نزدیکان، غذا تهیه میکنند و در خانهٔ مصیبتدار غذا صرف میکنند.<ref>[https://www.farhangpress.af/%D9%87%D8%B2%DB%8C%D9%86%D9%87%DB%8C-%D9%85%D8%B1%DA%AF-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%84%D8%9B-%DB%B5%DB%B5%DB%B5%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%DB%8C/ «هزینۀ مرگ در کابل؛ 555 هزار در کابل»، وبسایت خبرگزاری فرهنگ.]</ref> به این رسم، شام کَلّهگیری میگویند.<ref>علیزاده مالستانی، نامهٔ اعمال: زندگینامهٔ خود نوشت، 1400ش، ص81.</ref> | |||
* در شب اول، برای زنده نگهداشتن یاد متوفی، شمع و آتشی بر سر قبر او روشن میکنند.<ref>شریعتی، فرهنگ شفاهی مردم هزاره، 1393ش، ص653.</ref> | |||
* یک روز پس از دفن، مراسم فاتحه در تکیهخانهٔ محل برگزار میشود.<ref>علیزاده مالستانی، نامهٔ اعمال: زندگینامهٔ خودوشت، 1400ش، ص88.</ref> مردم آیاتی از قرآن قرائت میکنند و سپس با خواندن سورهٔ فاتحه و توحید، تسلیت میگویند.<ref>شریعتی، فرهنگ شفاهی مردم هزاره، 1393ش، ص654.</ref> برای تهیه غذا در این مراسم، گاهی گوسفند یا گاوی ذبح میشود<ref>[https://www.farhangpress.af/%D9%87%D8%B2%DB%8C%D9%86%D9%87%DB%8C-%D9%85%D8%B1%DA%AF-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%84%D8%9B-%DB%B5%DB%B5%DB%B5%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%DB%8C/ «هزینۀ مرگ در کابل؛ 555 هزار افغانی»، وبسایت خبرگزاری فرهنگ.]</ref> و گاهی بهدلیل هزینههای سنگین، غذا تهیه نمیشود.<ref>[https://www.farhangpress.af/%D9%87%D8%B2%DB%8C%D9%86%D9%87%DB%8C-%D9%85%D8%B1%DA%AF-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%84%D8%9B-%DB%B5%DB%B5%DB%B5%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%DB%8C/ «هزینۀ مرگ در کابل؛ 555 هزار افغانی»، وبسایت خبرگزاری فرهنگ.]</ref> اهدای گوسفند، آرد، گندم، پول و نان (گَز) از مساعدتهای رایج به صاحبان عزا است.<ref>علیزاده مالستانی، نامهٔ اعمال: زندگینامهٔ خود نوشت، 1400ش،ص88.</ref> | |||
* در چهلمین روز، ختم قرآن برگزار میشود که ممکن است بهصورت ساده و با پختن حلوا همراه باشد و دوستان بر سر مزار متوفی حاضر شده و برای او فاتحه میخوانند.<ref>شریعتی، فرهنگ شفاهی مردم هزاره، 1393ش، ص657.</ref> | |||
* تا سالروز وفات، گاهی خیرات انجام میشود. با ذبح گاو یا گوسفند، از مهمانان پذیرایی میشود و آنها نیز برای شادی روح متوفی، سوره فاتحه و توحید میخوانند.<ref>[https://www.farhangpress.af/%D9%87%D8%B2%DB%8C%D9%86%D9%87%DB%8C-%D9%85%D8%B1%DA%AF-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%84%D8%9B-%DB%B5%DB%B5%DB%B5%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%DB%8C/ «هزینۀ مرگ در کابل؛ 555 هزار افغانی»، وبسایت خبرگزاری فرهنگ.]</ref> | |||
* تکالیف شرعی متوفا مانند خمس اموال،<ref>[http://shatori.blogfa.com/post/689 منتظری شاتوری، «احکام خمس مطابق به فتوای مقام معظم رهبری»، وبلاگ مرز دار.]</ref> روزه و نماز قضای او برآورد میشود تا ادا گردد.<ref>شریعتی، فرهنگ شفاهی مردم هزاره، 1393ش، ص655.</ref> | |||
* ضیافتی از سوی دوستان و نزدیکان با نام رویشویی برای خانوادهٔ متوفی برگزار میشود که با حضور مهمانان و دعا برای متوفی، نوعی غمشریکی و دلگرمی به بازماندگان است.<ref>علیزاده مالستانی، نامهٔ اعمال: زندگینامهٔ خود نوشت، 1400ش، ص88.</ref><ref>شریعتی، فرهنگ شفاهی مردم هزاره، 1393ش، ص556.</ref> | |||
* در اولین عید (فطر، قربان یا نوروز) پس از فوت، دوستان و آشنایان با حضور در خانهٔ متوفی، به بازماندگان تسلیت گفته و برای متوفی طلب رحمت میکنند.<ref>شریعتی، فرهنگ شفاهی مردم هزاره، 1393ش، ص657.</ref> | |||
* در یکی از جمعههای بهار یا روز بعد از نوروز در رسمی با نام پایجُدابا، خانواده متوفا بر سر قبور او حاضر شده، خوراکهایی مانند حلوا، نانمالیده، شیربرنج، شیرروغن، نانبوته و قروتی را میان مردم توزیع میکنند و برای آمرزش اموات، قرآن میخوانند و دعا میکنند.<ref>علیزاده مالستانی، نامهٔ اعمال: زندگینامهٔ خود نوشت، 1400ش، ص82.</ref> | |||
* در شب بیستونهم ماه ذیالحجه و بیستونهم رمضان، در رسمی با نام عید مردهها، خانوادهها غذاهای محلی تهیه کرده و مردان قریه را برای صرف غذا دعوت میکنند تا برای درگذشتگان طلب آمرزش نمایند.<ref>علیزاده مالستانی، نامهٔ اعمال: زندگینامهٔ خود نوشت، 1400ش، ص81.</ref> | |||
=== تلویزیونهای شیعیان افغانستان === | |||
تلویزیونهای شیعیان افغانستان با شعار وحدت ملی، اخوت اسلامی و ترویج معارف [[اهلبیت]]، برنامههای خود را تولید و پخش میکنند. | |||
==== تلویزیون تمدن ==== | |||
تلویزیون تمدن توسط محمدآصف محسنی،<ref>[https://www.noorsoft.org/fa/Mostabser/View/29/زندگینامه-محمدآصف-محسنی «زندگینامه محمدآصف محسنی»، وبسایت مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.]</ref> از رهبران جهادی تأسیس شد و ریاست آن بر عهدهٔ نوهٔ او، محمدجواد محسنی، است.<ref>«دیدار مدیران و اصحاب رسانههای جمهوری اسلامی ایران از تلویزیون تمدن»، وبسایت تلویزیون تمدن.</ref> این شبکه فعالیت آزمایشی خود را در ۸ اردیبهشت ۱۳۸۶ش آغاز کرد و دو ماه بعد رسماً فعالیت خود را شروع نمود.<ref>[http://www.rahmag.ir/content.php?id=1228 «تلویزیون اکثریت خاموش»، وبسایت ماهنامه فرهنگی تحلیلی راه.]</ref> شعارهای آن «شایسته مردم» و «تلویزیون اکثریت خاموش» است.<ref>[http://www.rahmag.ir/content.php?id=1228 «تلویزیون اکثریت خاموش»، وبسایت ماهنامه فرهنگی تحلیلی راه.]</ref> | |||
محتوای این شبکه با رویکرد مذهبی و محوریت موضوعات دینی، اجتماعی، آموزشی، خبری، کودک و نوجوان، خانواده و سخنرانیهای آیتالله محسنی تولید میشود. برنامههای آن با دو مذهب جعفری و حنفی سازگار است. پخش فیلم و سریالهای ایرانی، از برنامههای پرمخاطب آن بود.<ref>[https://www.shia-news.com/fa/news/268387/کابل-تمدن-تلویزیون-طالبان-سریال-ایرانی-مذهبی-افغانستان-شیعه-نیوز «ممنوعیت پخش سریالهای ایرانی در تلویزیون افغانستان»، وبسایت شیعه نیوز.]</ref> این شبکه از طریق اینترنت، ماهواره (قابل دریافت در افغانستان و آسیای میانه) و فرستندههای زمینی در شهرهای مختلف افغانستان قابل دریافت بود.<ref>[https://www.payam-aftab.com/fa/news/2154/تلویزیون-تمدن «تلویزیون تمدن»، خبرگزاری پیام آفتاب.]</ref> | |||
پس از حاکمیت طالبان، این شبکه با محدودیتهایی مواجه شد و پخش فیلم و سریال (حتی با محتوای اسلامی) ممنوع اعلام گردید.<ref>[https://8am.media/fa/why-are-the-taliban-against-the-activity-of-tamdan-tv/ «چرا طالبان با فعالیت تلویزیون تمدن مخالفند؟»، وبسایت روزنامۀ ۸ صبح.]</ref> در بهمن ۱۴۰۱، نیروهای طالبان به دفتر این شبکه حمله کردند و در خرداد ۱۴۰۳ نیز به بهانهٔ وابستگی حزبی، آن را توقیف کردند؛ اتهامی که مسئولان شبکه آن را رد کردند.<ref>[https://8am.media/fa/why-are-the-taliban-against-the-activity-of-tamdan-tv/ «چرا طالبان با فعالیت تلویزیون تمدن مخالفند؟»، وبسایت روزنامۀ ۸ صبح.]</ref> | |||
==== تلویزیون راه فردا ==== | |||
تلویزیون راه فردا توسط محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی تأسیس شد و دارای یک ایستگاه رادیویی همنام نیز هست. این شبکه ابتدا با نام «فردا» فعالیت خود را آغاز کرد و سپس به «راه فردا» تغییر نام داد.<ref>[https://afjc.media/news/kabul-capital/kabul/فرستنده-زمینی-تلویزیون-راه-فردا-از-سوی-%C2«Ø§Ù
ارت-اسÙاÙ
Û%C2»-غÛرÙعاÙ-شدÙ-است «فرستنده زمینی تلویزیون راه فردا از سوی امارت اسلامی غیرفعال شده است». وبسایت مرکز خبرنگاران افغانستان.]</ref> فعالیت رسمی آن از مهر ۱۳۸۶ش آغاز شد.<ref>[http://mediaresearch.blogfa.com/post/7 «معرفی تلویزیون راه فردا»، وبلاگ بررسی رسانههای افغانستان.]</ref> شعار اصلی آن «همگرایی و وحدت بین مردم» است.<ref>[https://youtube.com/@RaheFardatv «معلومات راجع به نشرات شبکه راهفردا»، صفحه یوتیوب تلویزیون راهفردا.]</ref> | |||
محتوای این شبکه با رویکرد آزادی بیان و محوریت موضوعات دینی، اجتماعی، سیاسی، درمانی، تفریحی، آموزشی، خبری، کودک و نوجوان و خانواده تولید میشود. برنامههایی چون «صبح فردا» (اجتماعی)، «زاویه» (سیاسی)، «صحت فردا» (درمانی)، «منبر فردا» (مذهبی) و «نوای فردا» (تفریحی) از جمله تولیدات آن است.<ref>[https://youtube.com/@RaheFardatv «معلومات راجع به نشرات شبکه راهفردا»، صفحه یوتیوب تلویزیون راهفردا.]</ref> پخش فیلم و سریالهای کرهای، ترکی و ایرانی و نیز سریالهای مذهبی مانند مختارنامه و یوسف پیامبر از برنامههای پرمخاطب آن بود.<ref>[https://www.shia-news.com/fa/news/268387/کابل-تمدن-تلویزیون-طالبان-سریال-ایرانی-مذهبی-افغانستان-شیعه-نیوز «ممنوعیت پخش سریالهای ایرانی در تلویزیون افغانستان»، وبسایت شیعه نیوز.]</ref> | |||
این شبکه از طریق اینترنت، ماهواره (قابل دریافت در افغانستان، خاور نزدیک و آسیای میانه) و فرستندههای زمینی در شهرهای مختلف افغانستان قابل دریافت بود؛ اما پس از محدودیتهای طالبان، فرستندهٔ زمینی آن قطع شده و تنها از طریق ماهواره قابل دریافت است.<ref>[https://afjc.media/news/kabul-capital/kabul/فرستنده-زمینی-تلویزیون-راه-فردا-از-سوی-%C2«Ø§Ù
ارت-اسÙاÙ
Û%C2»-غÛرÙعاÙ-شدÙ-است «فرستنده زمینی تلویزیون راه فردا از سوی «امارت اسلامی» غیرفعال شده است». وبسایت مرکز خبرنگاران افغانستان.]</ref> طالبان فعالیت تلویزیون راه فردا را در ۹ اردیبهشت ۱۴۰۴ش به حالت تعلیق درآورد، اما این شبکه در ۳ تیر ۱۴۰۴ش فعالیت خود را دوباره آغاز کرد.<ref>[https://8am.media/fa/rah-farda-radio-and-television-resumed-its-commentary/ «رادیو و تلویزیون راه فردا نشراتش را از سر گرفت»، وسایت روزنامۀ ۸صبح.]</ref> منش اصلی این شبکه بر تقویت فرهنگ، هنر و وحدت ملی استوار است.<ref>[http://mediaresearch.blogfa.com/post/7 «معرفی تلویزیون راه فردا»، وبلاگ بررسی رسانههای افغانستان.]</ref> | |||
==== تلویزیون کوثر ==== | |||
تلویزیون کوثر، یکی از شبکههای مذهبی شیعیان افغانستان بود که در سال ۱۳۸۶ش توسط نوراحمد تقدسی در کابل راهاندازی شد. برنامههای این شبکه بهطور عمده بر محتوای دینی و مذهبی متمرکز بود و از پخش هرگونه محتوای مغایر با موازین اسلامی خودداری میکرد.<ref>[https://web.archive.org/web/20170819021351/http://www.elections.pajhwok.com/dr/node/6694 «تلویزیونهای کابل»، خبرگزاری پژواک.]</ref> | |||
==== تلویزیون نگاه ==== | |||
تلویزیون نگاه در سال ۱۳۸۷ش توسط محمدکریم خلیلی، معاون دوم رئیسجمهور سابق و رهبر حزب وحدت اسلامی افغانستان، تأسیس شد. پساز تسلط طالبان بر افغانستان، این شبکه تعطیل گردید.<ref>[https://tarikhi.com/article/71309/ «اشاعۀ فرهنگی و تأثیر حوزهی علمیه نجف و قم در بیداری فرهنگی افغانستان معاصر»، وبسایت پژوهشهای تاریخی.]</ref> | |||
==تحولات سیاسی و اجتماعی== | ==تحولات سیاسی و اجتماعی== | ||
| خط ۱۲۹: | خط ۱۷۶: | ||
* «۱۲ هزار زائر اربعین حسینی از افغانستان به ایران وارد شدند»، خبرگزاری فرهنگ، تاریخ درج مطلب: ۱۴ سنبله ۱۴۰۲ش. | * «۱۲ هزار زائر اربعین حسینی از افغانستان به ایران وارد شدند»، خبرگزاری فرهنگ، تاریخ درج مطلب: ۱۴ سنبله ۱۴۰۲ش. | ||
* «۶۶ هزار روادید ویژه اربعین برای اتباع افغانستان صادر شد»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۸ شهریور ۱۴۰۳ش. | * «۶۶ هزار روادید ویژه اربعین برای اتباع افغانستان صادر شد»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۸ شهریور ۱۴۰۳ش. | ||
* آیتی، عبدالقیوم، «سبک رهبری شهید عبدالعلی مزاری»، فصلنامهٔ عدالت و امید، شماره ۳، اسفند ۱۳۹۷ش. | |||
* جمعی از نویسندگان، غزنی بستر تمدن شرق اسلامی، تهران، عرفان، ۱۳۹۳ش. | |||
* شاهچراغی، سیدعلی، «سهگانهٔ حیات/ مهیّای سفر»، پایگاه اطلاعرسانی مؤسسهٔ پزوهشی بنتالهدی، تاریخ درج مطلب: ۱ ژانویه ۲۰۱۷م. | |||
* شریعتی، حفیظ، فرهنگ شفاهی مردم هزاره، کابل، امیری، ۱۳۹۳ش. | |||
* شیعهعلی، علی، احکام میّت در فقه مذاهب اسلامی، مجلهٔ فروغ وحدت، سال هشتم شمارهٔ ۳۰، ۱۳۹۱ش. | |||
* علیزاده مالستانی، عزیزالله، نامهٔ اعمال: زندگینامهٔ خود نوشت، کابل، بنیاد اندیشه، ۱۴۰۰ش. | |||
* قانون احوال شخصیهٔ اهل تشیع، شمارهٔ مسلسل ۹۸۸، مصوب ۱۳۸۸ش. | |||
* «مراسم بزرگداشت آیت الله محقق کابلی در قم به روایت تصویر»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۲۵ خرداد ۱۳۹۸ش. | |||
* «مراسم گرامیداشت سیامین سالگرد شهادت استاد عبدالعلی مزاری در جعفرآباد قم برگزار شد»، خبرگزاری شفقنا، تاریخ درج مطلب: ۴ اسفند ۱۴۰۳ش. | |||
* منتظریشاتوری، محمدحسین، «احکام خُمس مطابق به فتوای مقام معظم رهبری»، وبلاگ مرزدار، تاریخ درج مطلب: ۱۱ دی ۱۳۹۹ش | |||
* «نگاهی به آداب و رسوم بزرگداشت عید سعید فطر در افغانستان»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۵ مرداد ۱۳۹۳ش. | |||
* «هزینهٔ مرگ در کابل؛ ۵۵۵ هزار افغانی»، وبسایت خبرگزاری فرهنگ، تاریخ درج مطلب: ۲۰ آذر ۱۴۰۱ش. | |||
* «چرا طالبان با فعالیت تلویزیون تمدن مخالفند؟»، وبسایت روزنامهٔ ۸ صبح، تاریخ درج مطلب: ۲۰ خرداد ۱۴۰۳ش. | |||
* «دیدار مدیران و اصحاب رسانههای جمهوری اسلامی ایران از تلویزیون تمدن»، وبسایت تلویزون تمدن، تاریخ بازدید: ۶ دی ۱۴۰۱ش. | |||
* «رادیو و تلویزیون راه فردا نشراتش را از سر گرفت»، وبسایت روزنامهٔ ۸صبح، تاریخ درج مطلب: ۳ تیر ۱۴۰۴ش. | |||
* «زندگینامهٔ محمدآصف محسنی»، وبسایت مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، تاریخ بازدید: ۶ دی ۱۴۰۱ش. | |||
* «فرستنده زمینی تلویزیون راه فردا از سوی «امارت اسلامی» غیرفعال شده است». وبسایت مرکز خبرنگاران افغانستان، تاریخ بازدید: ۲۱ اسفند ۱۴۰۱ش. | |||
* «معلومات راجع به نشرات شبکه راهفردا»، صفحه یوتیوب تلویزیون راهفردا، تاریخ بازدید: ۲۴ اسفند ۱۴۰۱ش. | |||
* «معرفی تلویزیون راه فردا»، وبلاگ بررسی رسانههای افغانستان، تاریخ بازدید: ۲۴ اسفند ۱۴۰۱ش. | |||
* «ممنوعیت پخش سریالهای ایرانی در تلویزیون افغانستان»، وبسایت شیعه نیوز، تاریخ بازدید: ۶ دی ۱۴۰۱ ش. | |||
* «ممنوعیت پخش سریالهای ایرانی در تلویزیون افغانستان»، شیعه نیوز، تاریخ بازدید: ۶ دی ۱۴۰۱ش. | |||
* «تلویزیون تمدن»، خبرگزاری پیام آفتاب، تاریخ بازدید: ۵ دی ۱۴۰۱ش. | |||
* «تلویزیون اکثریت خاموش»، وبسایت ماهنامه فرهنگی تحلیلی راه، تاریخ بازید: ۶ دی ۱۴۰۱ش. | |||
* «تلویزیون راهفردا» صفحه یوتیوب تلویزیون راهفردا، تاریخ بازدید: ۲۳ اسفند ۱۴۰۱ش. | |||
* «تلویزیونهای کابل»، خبرگزاری پژواک، تاریخ بازدید: ۵ مرداد ۱۴۰۴ش | |||
