صفحهای تازه حاوی «'''موج کرهای'''؛» ایجاد کرد |
ابرابزار |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''موج کرهای''' | [[پرونده:موج کره ای.png|جایگزین= موسیقی کیپاپ برنامه «عصر جدید»|بندانگشتی|حضور گروه ایرانی با اجرای الهامگرفته از موسیقی کیپاپ در برنامه «عصر جدید»]] | ||
'''موج کرهای؛''' گسترش فرهنگ کره جنوبی در کشورهای دیگر و اثرگذاری بر سبک زندگی آنها. | |||
موج کرهای به پدیدهٔ نفوذ گستردهٔ شاخصهای فرهنگ کره جنوبی در سراسر جهان اطلاق میشود که از طریق محصولات فرهنگی مانند فیلمها و سریالها (دراما)، [[موسیقی پاپ]] ([[کیپاپ]])، [[مد]]، [[زیبایی]]، [[غذا]] و بازیهای ویدئویی گسترش مییابد. این موج با ارائه تصویری رؤیایی از کره جنوبی به عنوان کشوری مرفه و پویا، به تقویت [[برند ملی]] این کشور کمک کرده و موجب علاقهمندی جهانی به خرید کالاهای کرهای، سفر، تحصیل و یادگیری [[زبان کرهای]] شده است. با این حال، محتوای این پدیده اغلب تحت تأثیر فرهنگ غربی و بهویژه آمریکایی، قرار دارد و با اقتباس از الگوهای جهانی، گاه از سنتهای بومی کره فاصله گرفته است. موج کرهای با نهادینه کردن انگارههای خاص خود، تأثیرات عمیقی بر [[سبک زندگی]]، [[الگوی مصرف|الگوهای مصرف]]، [[مدیریت بدن]] و [[روابط اجتماعی]] هواداران در سایر کشورها گذاشته و از طریق ایجاد [[گروههای مرجع]] جدید حول هنرمندان کرهای، به تغییر ترجیحات فرهنگی و تضعیف [[هویت ملی]] در برخی جوامع منجر شده است. | |||
== مفهومشناسی == | |||
موج کرهای یا هالیو<ref>بیدالله خانی، «برندینگ و تصویرسازی ملت در کره جنوبی؛ هالیو و کره جهانی»، ۱۳۹۸ش، ص۴۵.</ref> در اصطلاح به نفوذ شاخصهای فرهنگ [[کره جنوبی]] در سایر جوامع اشاره دارد که عموماً از طریق [[محصولات فرهنگی]] مثل [[فیلم سینمایی]] و [[مجموعه تلویزیونی|مجموعههای تلویزیونی]]، مد و [[لوازم آرایشی]]، غذا، [[موسیقی]] و [[بازی ویدئویی|بازیهای ویدئویی]] گسترش مییابد.<ref>[https://spri.sharif.ir/sources/گسترش-جهانی-فرهنگ-کره-جنوبی-در-قالب-موج-کره-اي عبداللهیان، «گسترش جهانی فرهنگ کره جنوبی در قالب موج کرهای»، وبسایت پژوهشکده سیاستگذاری دانشگاه صنعتی شریف.]</ref> در این [[نفوذ فرهنگی]]، تصویری رؤیایی از کره جنوبی در ذهنهای مردم جهان شکل میگیرد و کره، کشوری مرفه با ستارههای جوان و خوشچهره معرفی میشود.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1507053/سندرم-سلبریتی-پرستی-کی-پاپ فلاح، «سندرم سلبریتی پرستی کیپاپ»، وبسایت مشرقنیوز.]</ref> این موج با تقویت [[برندینگ]] کره جنوبی در دنیا باعث علاقهمندی شهروندان کشورهای دیگر به خرید کالاهای کرهای، تحصیل در کره، یادگیری زبان کرهای و [[مسافرت]] به کره شده است.<ref>بیدالله خانی، «برندینگ و تصویرسازی ملت در کره جنوبی؛ هالیو و کره جهانی»، ۱۳۹۸ش، ص۴۵.</ref> | |||
== پیشینه == | |||
پیشینهٔ موج کرهای را به دههٔ ۱۹۹۰م بازمیگردانند؛ اما اصطلاح [[موج کرهای]] از سال ۲۰۰۰م بر سر زبانها افتاد.<ref>[https://rasanews.ir/fa/news/775426/صداوسیما-یکی-از-عوامل-اصلی-شروع-موج-کرهای-در-ایران صالحی، «صداوسیما یکی از عوامل اصلی شروع موج کرهای در ایران»، خبرگزاری رسا.]</ref> رشد موج کرهای از همسایگان شرقی کره شروع شد و کمکم به غرب [[قاره آسیا|آسیا]]، [[قاره اروپا|اروپا]]، [[آمریکای لاتین]] و [[آمریکای شمالی]] گسترش یافت.<ref>ذکایی و عزیزی همدانی، «موج کرهای در ایران: انگیزهها و آثار اقبال به فرهنگعامه پسند کرهای در ایران»، ۱۳۹۴ش، ص۸۰.</ref> این موج در [[ایران]] نیز با پخش سریالهای تلویزیونی کره در [[صدا و سیما|صداوسیما]]،<ref>[https://rasanews.ir/fa/news/775426/صداوسیما-یکی-از-عوامل-اصلی-شروع-موج-کرهای-در-ایران صالحی، «صداوسیما یکی از عوامل اصلی شروع موج کرهای در ایران»، خبرگزاری رسا.]</ref> از دههٔ ۱۳۸۰ش به راه افتاد.<ref>ذکایی و عزیزی همدانی، «موج کرهای در ایران: انگیزهها و آثار اقبال به فرهنگعامه پسند کرهای در ایران»، ۱۳۹۴ش، ص۱۱۲.</ref> | |||
== اثرپذیری از فرهنگ غرب == | |||
موج کرهای اگرچه مروج فرهنگ کره جنوبی از شرق آسیا شناخته میشود، اما بسیاری از مفاهیم و پیامهای آن تحت تأثیر [[فرهنگ آمریکایی]] است<ref>ذکایی و عزیزی همدانی، «موج کرهای در ایران: انگیزهها و آثار اقبال به فرهنگعامه پسند کرهای در ایران»، ۱۳۹۴ش، ص۱۱۹.</ref> و بهویژه موسیقی پاپ کرهای، معروف به کیپاپ، ادامه یا اقتباسی از [[موسیقی غربی]] است.<ref>ذکایی و عزیزی همدانی، «موج کرهای در ایران: انگیزهها و آثار اقبال به فرهنگعامه پسند کرهای در ایران»، ۱۳۹۴ش، ص۱۱۷.</ref> موج کرهای با هدف گسترش دامنه مخاطبان، گاهی با عبور از سنتهای بومی، به بازتولید الگوهای غربی در قالب [[فرهنگ جهانی]] میپردازد تا جایی که نخبگان کره جنوبی، این رویکرد را عامل تضعیف [[هویت]] و بیگانگی نسل [[جوانی|جوان]] با اصالتهای فرهنگی کره دانستهاند.<ref>[https://rasanews.ir/fa/news/775426/صداوسیما-یکی-از-عوامل-اصلی-شروع-موج-کرهای-در-ایران صالحی، «صداوسیما یکی از عوامل اصلی شروع موج کرهای در ایران»، خبرگزاری رسا.]</ref> | |||
== قالبهای موج کرهای == | |||
[[پرونده:موج کره ای۱.png|جایگزین=اعضای گروه بیتیاس |بندانگشتی|اعضای گروه بیتیاس]] | |||
موج کرهای در قالبها و بسترهای گوناگونی گسترش مییابد، مانند: | |||
* '''موسیقی (K-Pop):''' گروههای موسیقی پاپ کرهای مانند [[بیتیاس]] نقش محوری در معرفی این موج دارند.<ref>آ[https://www.adyannet.com/fa/tags/آرمی رمی | پایگاه جامع فرق، ادیان و مذاهب]</ref> | |||
* '''فرهنگ هواداری (K-fandom):''' اجتماعات بزرگ هواداری با حمایت سازمانیافته از ستارهها، به بازنشر و تبلیغ آثار آنها میپردازند.<ref>[https://rasanews.ir/fa/news/781969/هواداران-قلدر-کیپاپ-و-کیدراما-تحلیلی-بر-گزارش-بیبیسی-از-پشتپرده-صنعت-سرگرمی-کره-جنوبی رشیدیان، «هواداران قلدر کیپاپ و کیدراما / تحلیلی بر گزارش بیبیسی»، خبرگزاری رسا.]</ref> | |||
* '''فیلم و سریال (K-Drama):''' تولیدات تلویزیونی و سینمایی کره، مخاطب جهانی یافتهاند. | |||
* '''فضای مجازی:''' فعالیت وبسایتها، وبلاگها و شبکههای اجتماعی اختصاصی.<ref>ذکایی و عزیزی همدانی، «موج کرهای در ایران: انگیزهها و آثار اقبال به فرهنگعامه پسند کرهای در ایران»، ۱۳۹۴ش، ص۸۲.</ref> | |||
* '''سبک زندگی و کالا:''' رواج مد، [[پوشش]]، لوازم آرایشی، [[زیورآلات]] و کالاهای جانبی (Merchandise) با تصاویر ستارههای کرهای.<ref>[https://rasanews.ir/fa/news/775426/صداوسیما-یکی-از-عوامل-اصلی-شروع-موج-کرهای-در-ایران صالحی، «صداوسیما یکی از عوامل اصلی شروع موج کرهای در ایران»، خبرگزاری رسا.]</ref><ref>ذکایی و عزیزی همدانی، «موج کرهای در ایران: انگیزهها و آثار اقبال به فرهنگعامه پسند کرهای در ایران»، ۱۳۹۴ش، ص۸۳.</ref> | |||
== عوامل گسترش فرهنگ کره == | |||
# '''جذابیتهای بصری''': تولیدکنندگان [[صنایع فرهنگی]] کرهای برای ایجاد جذابیت ظاهری و ارتقای کیفیت محصولات، هزینهٔ زیادی میکنند. | |||
# '''ارزشهای اجتماعی مشترک''': در تولیدات فرهنگی کره، به ارزشهای جهانی مثل [[احترام به والدین]] اهمیت زیادی داده میشود. | |||
# '''بازاریابی''': موج کرهای توسط شرکتهای بزرگ رسانهای و تبلیغی ساماندهی میشود.<ref>[https://rasanews.ir/fa/news/775426/صداوسیما-یکی-از-عوامل-اصلی-شروع-موج-کرهای-در-ایران صالحی، «صداوسیما یکی از عوامل اصلی شروع موج کرهای در ایران»، خبرگزاری رسا.]</ref> | |||
# '''بهرهگیری از صنعت''': صنعت و بهویژه محصولات الکترونیکی کره از ستارگان محبوب موج کرهای برای تبلیغ، بهره میبرند.<ref>ذکایی و عزیزی همدانی، «موج کرهای در ایران: انگیزهها و آثار اقبال به فرهنگعامه پسند کرهای در ایران»، ۱۳۹۴ش، ص۹۸.</ref> | |||
# '''رسانهها''': فیلم و سریال، نقش مهمی در ترویج فرهنگ کره جنوبی دارد. در ایران با این پیشفرض که [[فرهنگ شرقی]] قرابت بیشتری با [[فرهنگ ایرانی]] دارد و آسیبهای آن نسبت به [[فرهنگ غربی]] کمتر است، موجب ترویج بیشتر موج کرهای شدهاند.<ref>[https://rasanews.ir/fa/news/772804/صداوسیما-عامل-گسترش-فرهنگ-شرقی-در-میان-ایرانیان منصوریخواه، «صداوسیما عامل گسترش فرهنگ شرقی در میان ایرانیان»، خبرگزاری رسا.]</ref> | |||
# '''سیاستگذاری دولتی و مدیریت صنعتی:''' حمایتهای کلان دولتی<ref>[https://www.isna.ir/news/1400090201625/صداوسیما-به-سریال-های-کره-ای-حساس-شد جنابزاده و خاتمی، «صداوسیما به سریالهای کرهای حساس شد»، وبسایت کائنات.]</ref> و فعالیت حرفهای کمپانیهای بزرگ سرگرمی در برندسازی جهانی اثرگذار هستند.<ref>[https://rasanews.ir/fa/news/781971/وقتی-هنر-به-صنعت-تبدیل-میشود-تحلیلی-بر-گزارش-بیبیسی-از-صنعت-سرگرمی-کره-جنوبی رشیدیان، «وقتی هنر به صنعت تبدیل میشود / تحلیلی بر گزارش بیبیسی از صنعت سرگرمی کره جنوبی»، خبرگزاری رسا.]</ref> در [[ایران]]، سفارت کره جنوبی اهتمام ویژهای به ترویج [[موسیقی]] و محصولات کرهای دارد.<ref>[https://rasanews.ir/fa/news/783636/از-سفارت-کره-جنوبی-تا-سفارت-مکزیک رشیدیان، «سفارت کره جنوبی تا سفارت مکزیک»، خبرگزاری رسا.]</ref> | |||
# '''عوامل روانشناختی''': برخی ویژگیها در موج کرهای توانایی و جذابیت بسیاری برای پاسخگویی به نیازهای خاص دوره [[نوجوانی]] دارد. فشار ناشی از نتیجهگرایی در ساختار آموزشی و خانوادگی، باعث میشود نوجوانان فضای هواداری کرهای را پناهگاهی برای کسب [[آرامش]] و دوری از [[اضطراب]] بیابند.<ref>پاکسرشت و حاجیهاشم، «واکاوی اقبال دختران نوجوان به موسیقی پاپ کره با تمرکز بر گروه بیتیاس»، ۱۴۰۲ش، ص24.</ref> همچنین این محصولات با تمرکز بر جذابیتهای بصری، به نیازهای هیجانی و هویتجویانه نوجوانان پاسخ میدهند.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2070746/چرا-نوجوانان-سراغ-موج-های-معنوی-نظیر-موج-کره-ای-می-روند مظاهری سیف، «چرا نوجوانان سراغ موجهای معنوی، نظیر موج کرهای میروند؟»، وبسایت خبرآنلاین.]</ref> | |||
== تأثیرات موج کرهای == | |||
[[پرونده:موج کره ای۲.png|جایگزین= بازیگر نقش جومونگ (سونگ ایل گوک) در ایران|بندانگشتی|نشست خبری بازیگر نقش جومونگ (سونگ ایل گوک) در ایران]] | |||
[[محصولات فرهنگی]] کره جنوبی، با ارائهٔ روایت خاص از [[معنای زندگی]]، فراتر از سرگرمی عمل کرده و انگارههای شناختی خود را در ذهن و فرک مخاطبان و علاقمندان نهادینه میکنند<ref>[https://rasanews.ir/fa/news/773517/فرقههایی-از-جنس-رسانه پیشاهنگ، «فرقههایی از جنس رسانه»، خبرگزاری رسا.]</ref> و موجب تغییراتی در [[هویت]]، [[فرهنگ]] و [[سبک زندگی]] آنها میشوند.<ref>[https://rasanews.ir/fa/news/772804/صداوسیما-عامل-گسترش-فرهنگ-شرقی-در-میان-ایرانیان منصوریخواه، «صداوسیما عامل گسترش فرهنگ شرقی در میان ایرانیان»، خبرگزاری رسا.]</ref> | |||
علاقهمندی افراد به فرهنگ کره و فنشدن برای هنرمندان کرهای<ref>[https://rasanews.ir/fa/news/775426/صداوسیما-یکی-از-عوامل-اصلی-شروع-موج-کرهای-در-ایران صالحی، «صداوسیما یکی از عوامل اصلی شروع موج کرهای در ایران»، خبرگزاری رسا.]</ref> و الگوگیری نوجوانان از رفتار آن هنرمندان، موجب اثرپذیری در [[مدیریت بدن]]، [[اوقات فراغت]] و [[مصرف فرهنگی]] میشود.<ref>بادین فکر و خیامی، «برهمکنش سبک زندگی و هویت در ساخت خردهفرهنگهای دیجیتالی جوانان؛ (مورد مطالعه؛ هواخواهان ایرانی گروه موسیقی کرهای اکسو)»، ۱۴۰۱ش، ص۲۴۶.</ref> تماشای زندگی رؤیایی هنرمندان کره در [[شبکههای اجتماعی]] نیز سبب مقایسههای غیرواقعی میشود که نتیجه آن، [[خودتحقیری]] است.<ref>[https://bornaandishan.ir/خودتحقیری/ «خودتحقیری: نشانهها، علائم و درمان»، وبسایت برنا اندیشان.]</ref> | |||
موج کرهای با شکلدهی اجتماعات هواداری در [[فضای مجازی]] و حقیقی، سبب ایجاد [[گروههای مرجع]] جدید با محوریت هنرمندان کرهای شده است. این پدیده با هدایت [[الگوی مصرف]] کالا و محصولات فرهنگی، در تعیین گروههای دوستی و تغییر [[روابط اجتماعی]] هواداران نیز نقش دارد.<ref>ذکایی و عزیزی همدانی، «موج کرهای در ایران: انگیزهها و آثار اقبال به فرهنگعامه پسند کرهای در ایران»، ۱۳۹۴ش، ص۹۲.</ref> این موج همچنین با تغییر سبک زندگی و بازتولید آیینهای غیربومی، به تضعیف [[هویت ملی]] منجر میشود<ref>[https://rasanews.ir/fa/news/793011/مک-دونالد-با-طعم-کیمچی-تحلیل-پدیده-موج-کرهای-در-ایران «مک دونالد با طعم کیمچی؛ تحلیل پدیده موج کرهای در ایران»، خبرگزاری رسا.]</ref> که تمایل فزاینده به یادگیری زبان و تحصیل در کره از نشانههای آن است.<ref>[https://www.adyannet.com/fa/news/45506 نصیری، «تحصیل در کره عامل تغییر فرهنگ و هویت دینی و ملی»، وبسایت ادیان.]</ref> | |||
=== مدیریت تأثیرات موج کرهای === | |||
برخی سیاستگذاران فرهنگی برای مدیریت تأثیرات موج کرهای، بر تغییر رویکرد از برخورد سلبی به اقدامات ایجابی تأکید دارند، ازجمله: | |||
* تولید محتوای فرهنگی رقابتپذیر و متناسب با ذائقه [[نسل جدید]].<ref>[https://rasanews.ir/fa/news/772804/صداوسیما-عامل-گسترش-فرهنگ-شرقی-در-میان-ایرانیان منصوریخواه، «صداوسیما عامل گسترش فرهنگ شرقی در میان ایرانیان»، خبرگزاری رسا.]</ref> | |||
* آگاهسازی [[خانواده]]ها دربارهٔ ماهیت [[صنایع فرهنگی]] شرق آسیا. | |||
* معرفی مشاهیر و مفاخر ملی در قالبهای مدرن.<ref>[https://rasanews.ir/fa/news/775426/صداوسیما-یکی-از-عوامل-اصلی-شروع-موج-کرهای-در-ایران صالحی، «صداوسیما یکی از عوامل اصلی شروع موج کرهای در ایران»، خبرگزاری رسا.]</ref> | |||
* فعالسازی ظرفیت مدارس، کانونهای فرهنگی و مراکز مذهبی برای ایجاد گروههای دوستی و هویتبخش، بهمنظور پر کردن خلأهای عاطفی و اجتماعی نوجوانان.<ref>نصیری، «آسانترین راه خروج و درمانهای موج کرهای»، وبسایت فرق، ادیان و مذاهب.</ref> | |||
== پانویس == | |||
{{پانویس}} | |||
== منابع == | |||
{{آغاز منابع}} | |||
* بادین فکر، محمد جواد و خیامی، عبدالکریم، «برهمکنش سبکزندگی و هویت در ساخت خردهفرهنگهای دیجیتالی جوانان؛ (مورد مطالعه؛ هواخواهان ایرانی گروه موسیقی کرهای اکسو)»، فصلنامه مطالعات فرهنگی و ارتباطات، دوره ۱۸، شماره ۶۶، ۱۴۰۱ش. | |||
* بیدالله خانی، آرش، «برندینگ و تصویرسازی ملت در کره جنوبی؛ هالیو و کره جهانی»، فصلنامه دولتپژوهی، سال پنجم، شماره ۲۰، ۱۳۹۸ش. | |||
* پاکسرشت، الهه و حاجیهاشم، فاطمه، «واکاوی اقبال دختران نوجوان به موسیقی پاپ کره با تمرکز بر گروه بیتیاس»، فصلنامه پژوهش در مشاوره کودک و نوجوان، دورهٔ ۱، شمارهٔ ۱، ۱۴۰۲ش. | |||
* پیشاهنگ، محمدحسین، «فرقههایی از جنس رسانه»، خبرگزاری رسا، تاریخ درج مطلب: ۱۸ بهمن ۱۴۰۳ش. | |||
* جنابزاده، علیاکبر و خاتمی، سیدوصال، «صداوسیما به سریالهای کرهای حساس شد»، وبسایت کائنات، تاریخ درج مطلب: ۳ آذر ۱۴۰۰ش. | |||
* ذکایی، محمدسعید و عزیزی همدانی، متین، «موج کرهای در ایران: انگیزهها و آثار اقبال به فرهنگعامه پسند کرهای در ایران»، فصلنامه مطالعات رسانههای نوین، دورهٔ ۱، شمارهٔ ۳، ۱۳۹۴ش. | |||
* رشیدیان، «وقتی هنر به صنعت تبدیل میشود / تحلیلی بر گزارش بیبیسی از صنعت سرگرمی کره جنوبی»، خبرگزاری رسا، تاریخ درج مطلب: ۲۹ تیر ۱۴۰۴ش. رشیدیان، «سفارت کره جنوبی تا سفارت مکزیک»، خبرگزاری رسا، تاریخ درج مطلب: ۲۴ خرداد ۱۴۰۴ش. | |||
* رشیدیان، «هواداران قلدر کیپاپ و کیدراما / تحلیلی بر گزارش بیبیسی»، خبرگزاری رسا، تاریخ درج مطلب: ۲۸ مرداد ۱۴۰۴ش. | |||
* صالحی، عباس، «صداوسیما یکی از عوامل اصلی شروع موج کرهای در ایران»، خبرگزاری رسا، تاریخ درج مطلب: ۴ اسفند ۱۴۰۳ش. | |||
* عبداللهیان، مهسیما، «گسترش جهانی فرهنگ کره جنوبی در قالب موج کرهای»، وبسایت پژوهشکده سیاستگذاری دانشگاه صنعتی شریف، تاریخ درج: ۱۴۰۱ش. | |||
* فلاح، امیرحسین، «سندرم سلبریتی پرستی کیپاپ»، وبسایت مشرقنیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۹ تیر ۱۴۰۲ش. | |||
* «مک دونالد با طعم کیمچی؛ تحلیل پدیده موج کرهای در ایران»، خبرگزاری رسا، تاریخ درج مطلب: ۹ مهر ۱۴۰۴ش. | |||
* منصوریخواه، مهدی، «صداوسیما عامل گسترش فرهنگ شرقی در میان ایرانیان»، خبرگزاری رسا، تاریخ درج مطلب: ۶ بهمن ۱۴۰۳ش. | |||
* نصیری، محمدجواد، «آسانترین راه خروج و درمانهای موج کرهای»، وبسایت فرق، ادیان و مذاهب، تاریخ درج مطلب: ۸ اسفند ۱۴۰۲ش. | |||
* نصیری، محمدجواد، «تحصیل در کره عامل تغییر فرهنگ و هویت دینی و ملی»، وبسایت ادیان، تاریخ درج مطلب: ۳۱ تیر ۱۴۰۳ش. | |||
{{پایان منابع}} | |||
