انحراف جنسی: تفاوت میان نسخه‌ها

'''{{درشت|انحراف جنسی}}'''؛ هرنوع برانگیختگی یا رفتار جنسی غیرطبیعی.

انحراف جنسی یا پارافیلیا به هرگونه رفتار، خیال‌پردازی یا تمایل جنسی گفته می‌شود که با فطرت انسانی، هنجارهای اجتماعی یا آموزه‌های دینی هماهنگ نباشد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1793279/بررسی-عوامل-میل-به-ناهنجاری-های-جنسی-براساس-اخلاق-اسلامی جلائی نوبری، «بررسی عوامل میل به ناهنجاری‌های جنسی براساس اخلاق اسلامی»، 1400ش، ص238.]</ref> اصطلاح پارافیلیا نخستین بار در سال ۱۹۲۰م نامگذاری شد.<ref>[https://impo.app/sexual-perversion?currentCategory=sex-therapy بشیری، «انحراف جنسی چیست؟ انواع پارافیلیا، ریشه‌های روانشناختی و درمان»، وب‌سایت ایمپو.]</ref> این اصطلاح از سال ۱۹۸۷م جایگزین واژهٔ انحراف جنسی در راهنمای DSM شد تا بار تحقیرآمیز کمتری داشته باشد، هرچند برخی پژوهشگران این تغییر را در راستای عادی‌سازی انحرافات جنسی ارزیابی کرده‌اند.<ref>شفیعی سروستانی، سلامت جنسی در جامعه اسلامی، 1395ش، ص33.</ref>  

تفاوت انحراف جنسی با اختلالات جنسی در این است که اختلال جنسی به مشکلاتی مانند اختلال نعوظ، کاهش میل جنسی یا ناتوانی در رسیدن به ارگاسم (آنورگاسمی) گفته می‌شود که عملکرد طبیعی جنسی را مختل می‌کنند و ریشه در عوامل جسمی، هورمونی یا روانی دارند. در مقابل، انحراف جنسی یا پارافیلیا به امیال یا رفتارهای جنسی غیرمعمول اطلاق می‌شود و در صورتی به‌عنوان اختلال پارافیلیک تشخیص داده می‌شوند که باعث پریشانی فرد، اختلال در عملکرد روزمره یا آسیب به دیگران شوند.<ref>[https://impo.app/sexual-perversion?currentCategory=sex-therapy بشیری، «انحراف جنسی چیست؟ انواع پارافیلیا، ریشه‌های روانشناختی و درمان»، وب‌سایت ایمپو.]</ref>

انحرافات جنسی طیف وسیعی از رفتارها و علایق را در بر می‌گیرد. برخی از مهم‌ترین انواع آن عبارتند از:<ref>[https://doctoreto.com/blog/paraphilia/ خرم‌آبادی، «انواع انحراف جنسی؛ تشخیص و درمان انواع پارافیلیا»، وب‌سایت دکترتو.]</ref>

# '''شی‌دوستی (فتیشیسم-Fetishism)''': برانگیختگی جنسی از اشیا یا قسمت‌های خاص بدن؛

# '''حیوان‌خواهی (زوفیلی-Zoophilia)''': ارضای میل جنسی از طریق رابطه با حیوانات؛<ref>ستوده، آسیب‌شناسی اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات)، 1379ش، ص176.</ref>

* '''عوامل محیطی و اجتماعی''': شامل سبک‌های نامناسب [[تربیت فرزند|فرزندپروری]]، طرد یا ضعف نظارت والدین، [[رابطه جنسی پیش از ازدواج|روابط جنسی پیش از ازدواج]]، فقدان آموزش جنسی، ناکامی‌های عاطفی و جنسی در زندگی زناشویی،<ref>[https://sid.ir/paper/391239/fa مروتی و دیگران، «علل و عوامل انحرافات جنسی از دیدگاه قرآن و روایات»، 1393ش، ص103.]</ref> همچنین عوامل فرهنگی و رسانه‌ای،<ref>[https://www.balagh.ir/content/11633 نورعلیزاده میانجی، «عفت‌ورزی و کامیابی مطلوب دو راهکار اسلام برای مقابله با انحرافات جنسی است»، وب‌سایت بلاغ.]</ref> از جمله ترویج [[ولنگاری|بی‌بندوباری]].<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=2630 خامنه‌ای، «بیانات در دیدار جمعی از کارگزاران فرهنگی»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref><ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=8798 خامنه‌ای، «بیانات در دیدار جوانان و دانشجویان سیستان و بلوچستان»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref> برخی پژوهشگران، انحرافات جنسی را حاصل تعامل عوامل فرهنگی، اجتماعی و محیطی با ویژگی‌های فردی می‌دانند و بر نقش یادگیری اجتماعی، رسانه‌ها و هرزه‌نگاری در شکل‌گیری یا گسترش این رفتارها تأکید کرده‌اند.<ref>ستوده، آسیب‌شناسی اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات)، 1379ش، ص184.</ref> در این رویکرد، تبلیغ انحرافات جنسی با انگیزه‌های اقتصادی و سیاسی، از عوامل گسترش انحرافات جنسی است.<ref>[https://www.socialpsychology.ir/article_105542.html خالقیان و دیگران، «بررسی نقش میانجی‌گری نگرش به هرزه نگاری و خودکنترلی در رابطه بین پایبندی مذهبی و میل به هرزه نگاری اینترنتی»، 1398ش، ص66.]</ref>

پژوهشگران، خانواده را مهم‌ترین بستر پیشگیری از انحرافات جنسی دانسته و بر آموزش تدریجی<ref>[https://localpsychology.com/paraphilia-types-causes-and-treatment/ «انحرافات جنسی یا پارافیلیا–انواع، دلایل و نحوه درمان»، وب‌سایت لوکال سایکولوژی.]</ref> و متناسب با سنِ مسائل جنسی، ایجاد فضای گفت‌وگو و نظارت آگاهانه والدین بر رفتار و روابط فرزندان تأکید کرده‌اند.<ref>[https://www.beytoote.com/wedlock/learn/types3-perversion.html «انواع انحراف جنسی را بشناسید»، وب‌سایت بیتوته.]</ref> در منابع اسلامی نیز راهکارهایی مانند تسهیل [[ازدواج]]،<ref>حسین‌خانی، هفت روش پیشگیری از انحرافات جنسی، 1386ش، ص61.</ref> تقویت باورهای دینی<ref>پسندیده، مهارت خویشتن‌داری جنسی، 1398ش، ص16.</ref> و غیرت دینی،<ref>حسین‌خانی، هفت روش پیشگیری از انحرافات جنسی، 1386ش، ص44-50.</ref> رعایت [[حجاب]]،<ref>حسین‌خانی، هفت روش پیشگیری از انحرافات جنسی، 1386ش، ص48.</ref> [[غض بصر|کنترل نگاه]]<ref>حسین‌خانی، هفت روش پیشگیری از انحرافات جنسی، 1386ش، ص23-44.</ref> و نیز هدایت [[اوقات فراغت]] نوجوانان به فعالیت‌های ورزشی و اجتماعی، از عوامل پیشگیری از انحرافات جنسی معرفی شده‌اند.<ref>[https://draspirin.ir/blog/انواع-انحراف-جنسی-چیست/ «انواع انحرافات جنسی و راه‌های درمان آن»، وب‌سایت  دکتر آسپرین.]</ref> همچنین برخی مطالعات، میان میزان پایبندی دینی و کاهش مصرف محتوای [[پورنوگرافی|پورنوگرافیک]] رابطه گزارش کرده‌اند.<ref>[https://www.socialpsychology.ir/article_105542.html خالقیان و دیگران، «بررسی نقش میانجی‌گری نگرش به هرزه نگاری و خودکنترلی در رابطه بین پایبندی مذهبی و میل به هرزه نگاری اینترنتی»، 1398ش، ص66.]</ref>

* '''آنتی‌آندروژن‌ها''': داروهای هورمونی مانند سیپروترون استات و پروژسترون که با کاهش سطح هورمون‌های مردانه، میل جنسی را کاهش می‌دهند.<ref>[https://impo.app/sexual-perversion?currentCategory=sex-therapy بشیری، «انحراف جنسی چیست؟ انواع پارافیلیا، ریشه‌های روانشناختی و درمان»، وب‌سایت ایمپو.]</ref>

* همچنین در روان‌درمانی از راهکارهای خاصی مانند تکنیک شرطی‌سازی انزجارآور برای درمان خودارضایی<ref>زارعی توپخانه، کنترل غرائز جنسی، 1390ش، ص54.</ref> و بیزاری‌درمانی در اختلال یادگارخواهی، استفاده می‌شود.<ref>کومر، روان‌شناسی نابهنجاری، ج1، 1400ش، ص507.</ref>

پژوهش‌ها، انحرافات جنسی را با پیامدهای روان‌شناختی، فردی و اجتماعی مرتبط دانسته‌اند. از جمله این پیامدها می‌توان به کاهش تمرکز<ref>فقیهی، تربیت جنسی: مبانی، اصول و روش‌ها از منظر قرآن و حدیث، 1387ش، ص425.</ref> و تضعیف اراده،<ref>[https://www.afkarnews.com/بخش-فرهنگ-هنر-6/88026-عوامل-تضعیف-اراده-از-منظر-احادیث حسینی رنانی، «عوامل تضعیف اراده از منظر احادیث»، وب‌سایت افکارنیوز.]</ref> افزایش آسیب‌های روانی و اختلال در سلامت روان،<ref>پسندیده، مهارت خویشتن‌داری جنسی، 1398ش، ص11.</ref> و از منظر منابع اسلامی، کاهش رشد معنوی و آثار منفی بر شخصیت انسان اشاره کرد.<ref>فقیهی، تربیت جنسی: مبانی، اصول و روش‌ها از منظر قرآن و حدیث، 1387ش، ص424 و 428.</ref> همچنین، برخی مطالعات، روابط جنسی زودهنگام یا خارج از ازدواج را با افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های مقاربتی، افسردگی،<ref>زارعی توپخانه و چراغیان، انقلاب جنسی و نهضت خودمهارگری در غرب، 1401ش، ص91.</ref><ref>[https://www.beytoote.com/wedlock/learn/types3-perversion.html «انواع انحراف جنسی را بشناسید»، وب‌سایت بیتوته.]</ref> کاهش [[اعتمادبه‌نفس]]،<ref>زارعی توپخانه و چراغیان، انقلاب جنسی و نهضت خودمهارگری در غرب، 1401ش، ص113.</ref> گرایش بیشتر به خودکشی نسبت به کسانی که [[خویشتن‌داری جنسی]] دارند،<ref>زارعی توپخانه و چراغیان، انقلاب جنسی و نهضت خودمهارگری در غرب، 1401ش، ص104.</ref> افت عملکرد تحصیلی<ref>زارعی توپخانه و چراغیان، انقلاب جنسی و نهضت خودمهارگری در غرب، 1401ش، ص132.</ref> و تضعیف سرمایه‌های اجتماعی مرتبط دانسته‌اند.<ref>زارعی توپخانه و چراغیان، انقلاب جنسی و نهضت خودمهارگری در غرب، 1401ش، ص135.</ref>

برخی پژوهش‌ها، ارضای نیازهای جنسی خارج از چارچوب ازدواج را با کاهش صمیمیت و انسجام [[خانواده]]، اختلال در تربیت فرزندان و افزایش احتمال فروپاشی خانواده مرتبط دانسته‌اند<ref>[https://rasanews.ir/fa/news/663230/سبب-شناسی-انحرافات-جنسی-و-آسیب‌های-آن نورعلیزاده میانجی، «سبب‌شناسی انحرافات جنسی و آسیب‌های آن»، خبرگزاری رسا.]</ref> و خویشتن‌داری جنسی را با رضایت بیشتر از زندگی خانوادگی همراه می‌دانند.<ref>زارعی توپخانه و چراغیان، انقلاب جنسی و نهضت خودمهارگری در غرب، 1401ش، ص72 و 128.</ref> همچنین، انحرافات جنسی در برخی مطالعات با افزایش آسیب‌های اجتماعی،<ref>زارعی توپخانه و چراغیان، انقلاب جنسی و نهضت خودمهارگری در غرب، 1401ش، ص73.</ref> از جمله گسترش فساد اخلاقی، کاهش اعتماد و امنیت اجتماعی، تضعیف نهاد خانواده و افزایش کودکان بی‌سرپرست مرتبط دانسته شده است.<ref>[https://rasanews.ir/fa/news/663230/سبب-شناسی-انحرافات-جنسی-و-آسیب‌های-آن نورعلیزاده میانجی، «سبب‌شناسی انحرافات جنسی و آسیب‌های آن»، خبرگزاری رسا.]</ref>

در آموزه‌های اسلامی، انحراف جنسی به هرگونه ارضای غریزه جنسی خارج از چارچوب ازدواج اطلاق می‌شود.<ref>[https://sid.ir/paper/391239/fa مروتی و دیگران، «علل و عوامل انحرافات جنسی از دیدگاه قرآن و روایات»، 1393ش، ص96.]</ref><ref>ستوده، آسیب‌شناسی اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات)، 1379ش، ص13.</ref> قرآن بر پرهیز از [[فحشا]] و فساد تأکید کرده و [[ازدواج]] را راه مشروع ارضای نیاز جنسی معرفی می‌کند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/2181517/راهکارهای-مقابله-با-انحرافات-جنسی-در-قرآن-کریم-ازدواج-و-تقوا «راهکارهای مقابله با انحرافات جنسی در قرآن کریم، ازدواج و تقوا مؤثرترین عامل»، خبرگزاری مهر.]</ref> در منابع اخلاق اسلامی نیز رفتارهایی که از نظر شرعی و اخلاقی ناپسند شمرده می‌شوند، از مصادیق انحراف جنسی به‌شمار آمده‌اند.<ref>ستوده، آسیب‌شناسی اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات)، 1379ش، ص170.</ref> همچنین بر پیشگیری از انحراف جنسی از طریق تربیت دینی و رعایت آداب خانوادگی تأکید شده است.<ref>اعرافی، تربیت فرزند با رویکرد فقهی، 1400ش، ص139.</ref>

در رویکرد فمینیستی، انحرافات جنسی غالباً در چارچوب نابرابری‌های جنسیتی و روابط قدرت تحلیل می‌شود. [[فمینیسم رادیکال|فمینیست‌های رادیکال]]، بسیاری از این رفتارها را بازتاب سلطه مردانه و خشونت ساختاری علیه زنان می‌دانند، در حالی که فمینیسم روان‌کاوانه با بهره‌گیری از نظریه‌های روان‌کاوی، به تبیین ریشه‌های فرهنگی و روانی این پدیده پرداخته‌اند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/2064/واگردهای-فمینیستی-در-ازدواج فرهمند، «واگردهای فمینیستی در ازدواج»، 1385ش.]</ref>