زهرا غلامی (بحث | مشارکتها) |
زهرا غلامی (بحث | مشارکتها) |
||
| خط ۲۰: | خط ۲۰: | ||
پروین، نخستین اشعار خود را در هفت سالگی سرود و برخی از زیباترین اشعار او متعلق به سنین ۱۱ تا ۱۴ سالگی است. او در کودکی، به تشویق پدر، سرودههای ترجمهشده از دیگر زبانها را به فارسی منظوم میکرد. این تمرینها، او را با وزن و اصول شعر آشنا ساخت. وی در ۱۱ سالگی دربارهٔ آثار شاعران بزرگی چون [[ناصر خسرو]]، انوری، [[مولوی]] و نظامی گنجوی اظهارنظر میکرد. اولینبار، شعر «ای مرغک» پروین در 14 سالگی او در مجلهٔ بهار به چاپ رسید و پساز آن از شهرت خوبی در محافل ادبی بهرهمند شد. چاپ دیوان پروین با مقدمه [[محمدتقی بهار]] در ۱۳۱۴ش، حادثهای ادبی تلقی شد و در زمان کوتاهی در میان محافل ادبی و مردم غوغایی برپا کرد و استقبالی درخور از آن به عمل آمد تا جایی که سعید نفیسی به معرفی آن در روزنامه ایران پرداخت و وزارت معارف هم بهعنوان تقدیر، نشان علمی به پروین اهدا کرد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/282504/%D9%BE%D8%B1%D9%88%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%85%DB%8C نفیسی، «پروین اعتصامی»، 1332ش، ص98-104.]</ref> | پروین، نخستین اشعار خود را در هفت سالگی سرود و برخی از زیباترین اشعار او متعلق به سنین ۱۱ تا ۱۴ سالگی است. او در کودکی، به تشویق پدر، سرودههای ترجمهشده از دیگر زبانها را به فارسی منظوم میکرد. این تمرینها، او را با وزن و اصول شعر آشنا ساخت. وی در ۱۱ سالگی دربارهٔ آثار شاعران بزرگی چون [[ناصر خسرو]]، انوری، [[مولوی]] و نظامی گنجوی اظهارنظر میکرد. اولینبار، شعر «ای مرغک» پروین در 14 سالگی او در مجلهٔ بهار به چاپ رسید و پساز آن از شهرت خوبی در محافل ادبی بهرهمند شد. چاپ دیوان پروین با مقدمه [[محمدتقی بهار]] در ۱۳۱۴ش، حادثهای ادبی تلقی شد و در زمان کوتاهی در میان محافل ادبی و مردم غوغایی برپا کرد و استقبالی درخور از آن به عمل آمد تا جایی که سعید نفیسی به معرفی آن در روزنامه ایران پرداخت و وزارت معارف هم بهعنوان تقدیر، نشان علمی به پروین اهدا کرد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/282504/%D9%BE%D8%B1%D9%88%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%85%DB%8C نفیسی، «پروین اعتصامی»، 1332ش، ص98-104.]</ref> | ||
مضامین اصلی اشعار پروین عبارتند از: عشق به پدر، شوق به علمآموزی، ظلمستیزی، همدردی با محرومان و نقد بیعدالتی. از دیگر آثار او میتوان به گوهر و سنگ، اشک یتیم، کودک آرزومند، صاعقه ما ستم اغنیاست، سعی و عمل و اندوه فقر اشاره کرد.<ref>[https:// | مضامین اصلی اشعار پروین عبارتند از: عشق به پدر، شوق به علمآموزی، ظلمستیزی، همدردی با محرومان و نقد بیعدالتی. از دیگر آثار او میتوان به گوهر و سنگ، اشک یتیم، کودک آرزومند، صاعقه ما ستم اغنیاست، سعی و عمل و اندوه فقر اشاره کرد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/282504/%D9%BE%D8%B1%D9%88%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%85%DB%8C نفیسی، «پروین اعتصامی»، 1332ش، ص104.]</ref> | ||
=== ویژگیهای سبکی === | === ویژگیهای سبکی === | ||
دیوان اشعار پروین اعتصامی شامل ۶۰۶ قطعه در قالبهای مثنوی، قطعه و قصیده است. بیشتر اشعار او بهدلیل سبک مناظرهای شهرت یافتهاند. پروین در این مناظرات، گفتوگوهایی میان انسان و حیوان یا حتی اشیا مانند نخ و سوزن طراحی کرده است. پساز سرکوب مشروطه، دو جریان اصلی شعر فارسی شکل گرفت: جریان نیمایی و جریان تلفیقی. شعر پروین به جریان تلفیقی تعلق دارد که در آن، قالبهای سنتی با اندیشههای نوین و مسائل سیاسی | دیوان اشعار پروین اعتصامی شامل ۶۰۶ قطعه در قالبهای مثنوی، قطعه و قصیده است. بیشتر اشعار او بهدلیل سبک مناظرهای شهرت یافتهاند. پروین در این مناظرات، گفتوگوهایی میان انسان و حیوان یا حتی اشیا مانند نخ و سوزن طراحی کرده است. پساز سرکوب مشروطه، دو جریان اصلی شعر فارسی شکل گرفت: جریان نیمایی و جریان تلفیقی. شعر پروین به جریان تلفیقی تعلق دارد که در آن، قالبهای سنتی با اندیشههای نوین و مسائل سیاسی اجتماعی روز تلفیق شده است.<ref>آرینپور، از نیما تا روزگار ما، 1374ش، ص541.</ref> ملکالشعرا بهار معتقد است، پروین سبکی مستقل داشته؛ سبکی که آمیزهای از دو شیوهٔ شاعران خراسانی بهویژه ناصرخسرو و شاعران عراق و فارس بهویژه سعدی است.<ref>بهار، دیباچه چاپ اول دیوان پروین اعتصامی، بیتا، ص7ـ8.</ref> از ویژگیهای بارز شعر پروین میتوان به موارد زیر اشاره کرد: | ||
* استفاده از تمثیل، مناظره و پندهای اخلاقی؛ | * استفاده از تمثیل، مناظره و پندهای اخلاقی؛ | ||
| خط ۳۴: | خط ۳۴: | ||
== دیوان اشعار == | == دیوان اشعار == | ||
مهمترین و تنها اثر ادبی پروین، دیوان اشعار او است که نخستین بار در سال ۱۳۱۴ش توسط انتشارات مجلس شورای ملی به چاپ رسید. این دیوان شامل ۵۶۰۶ بیت در قالبهای قطعه، غزل، مثنوی و قصیده و پنج قطعه دو سه بیتی و یازده تک بیتی است.<ref>[https:// | مهمترین و تنها اثر ادبی پروین، دیوان اشعار او است که نخستین بار در سال ۱۳۱۴ش توسط انتشارات مجلس شورای ملی به چاپ رسید. این دیوان شامل ۵۶۰۶ بیت در قالبهای قطعه، غزل، مثنوی و قصیده و پنج قطعه دو سه بیتی و یازده تک بیتی است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/354272/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%BE%D8%B1%D9%88%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B9%D8%B1-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C مؤید، «جایگاه پروین اعتصامی در شعر فارسی»، ۱۳۶۷ش، ص۲۱۶.]</ref> ملکالشعرای بهار بر این دیوان مقدمهای نگاشته و آن را ستوده است. برخی معتقدند سبک مناظره و پرسشوپاسخ در دیوان او وجه غالبی دارد بهطوریکه بیش از هفتاد عنوان از اشعارش را دربر گرفته است.<ref>[https://www.ketabrah.ir/author/2695-%D9%BE%D8%B1%D9%88%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%85%DB%8C «زندگینامه و دانلود کتابهای پروین اعتصامی»، وبسایت کتابراه.]</ref> | ||
== شخصیتهای اثرگذار در زندگی پروین == | == شخصیتهای اثرگذار در زندگی پروین == | ||
یوسف اعتصامی، پدر پروین، از چهرههای تأثیرگذار مشروطه، مترجم و روزنامهنگری متجدد بود<ref>میرانصاری، | یوسف اعتصامی، پدر پروین، از چهرههای تأثیرگذار مشروطه، مترجم و روزنامهنگری متجدد بود<ref>میرانصاری، اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران، 1376ش، ج1، ص 185-188.</ref> که مهمترین نقش را در آشنایی دخترش با ادبیات کلاسیک ایفا کرد.<ref>زرینکوب، با کاروان حله، 1374ش، ص365.</ref> محافل ادبی منزل پدری، با حضور اندیشمندانی همچون بهار، دهخدا، تقوی و افسر، زمینهساز انس پروین با مسائل ادبی و اجتماعی شد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/184224/%D8%B4%D8%B9%D8%B1-%D8%BA%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D9%88%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%85%DB%8C داوران، «شعر غیرشخصی پروین اعتصامی»، 1368ش، ص288.]</ref> آشنایی او با اندیشههای غربی، بهویژه در زمینهٔ مسائل زنان،<ref>اعتصامی، «زن و تاریخ»، مجموعه مقالات و قطعات اشعار، ص۲۳–۲6.</ref> تحتتأثیر دوران تحصیل در تهران شکل گرفت.<ref>میرانصاری، «اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران»، ج1، ص136.</ref> پروین در خانوادهای سرشار از مهر و محبت پرورش یافت. مادرش، بانویی مدبر، صبور و خانهدار، در رشد احساسات شاعرانهٔ دختر نقش داشت و مشوق او در سرودن شعر بود. پدرش نیز در رشد شخصیت ادبی و شعری او نقشی اساسی داشت.<ref>[https://parvaresheafkar.com/biography/parvin-etesami-poet/ «زندگینامه پروین اعتصامی-شاعر»، وبسایت پرورش فکر.]</ref> | ||
== دیدگاه دیگران درباره پروین اعتصامی == | == دیدگاه دیگران درباره پروین اعتصامی == | ||
| خط ۱۱۳: | خط ۱۱۳: | ||
* دادبه، اصغر و میرانصاری، علی، «پروین اعتصامی»، وبسایت مرکز دائرۀالمعارف بزرگ اسلامی، تاریخ درج مطلب: 24 فروردین 1401ش. | * دادبه، اصغر و میرانصاری، علی، «پروین اعتصامی»، وبسایت مرکز دائرۀالمعارف بزرگ اسلامی، تاریخ درج مطلب: 24 فروردین 1401ش. | ||
* داوران، فرشته، «شعر غیرشخصی پروین اعتصامی»، ایرانشناسی، شماره ۲، ۱۳۶۸ش. | * داوران، فرشته، «شعر غیرشخصی پروین اعتصامی»، ایرانشناسی، شماره ۲، ۱۳۶۸ش. | ||
* زرینکوب، عبدالحسین، | * زرینکوب، عبدالحسین، مجموعه نقد ادبی، با کاروان حله، تهران، انتشارات علمی، ۱۳۷۰ش. | ||
* زرینکوب، عبدالحسین، با کاروان حله، تهران، علمی، ۱۳۷۴ش. | * زرینکوب، عبدالحسین، با کاروان حله، تهران، علمی، ۱۳۷۴ش. | ||
* عبدالهزاده برزو، راحله، «بررسی تطبیقی مناظره دو قطره خون شعر پروین با مناظره رمان سه قطره خون تریللو»، فصلنامه مطالعات ادبیات تطبیقی، مقاله ۸، دوره ۶، شماره ۲۴، زمستان ۱۳۹۲ش. | * عبدالهزاده برزو، راحله، «بررسی تطبیقی مناظره دو قطره خون شعر پروین با مناظره رمان سه قطره خون تریللو»، فصلنامه مطالعات ادبیات تطبیقی، مقاله ۸، دوره ۶، شماره ۲۴، زمستان ۱۳۹۲ش. | ||
* موحد، عبدالحسین، زن، پروین، حقیقت یا مجاز، تهران، محیا، ۱۳۷۴ش. | * موحد، عبدالحسین، زن، پروین، حقیقت یا مجاز، تهران، محیا، ۱۳۷۴ش. | ||
* مؤید، حشمت، «جایگاه پروین اعتصامی در شعر فارسی»، مجله ایرانشناسی، شماره 2، ۱۳۶۷ش. | |||
* میرانصاری، علی، اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران، تهران، سازمان اسناد ملی ایران، ج۱، ۱۳۷۶ش. | * میرانصاری، علی، اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران، تهران، سازمان اسناد ملی ایران، ج۱، ۱۳۷۶ش. | ||
* نفیسی، سعید، «پروین اعتصامی»، مجله پیام نو، سال اول، شهریور ۱۳۳۲ش. ص۹۸–۱۰۴. | * نفیسی، سعید، «پروین اعتصامی»، مجله پیام نو، سال اول، شهریور ۱۳۳۲ش. ص۹۸–۱۰۴. | ||
