بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۹۸: خط ۹۸:
زنان در زمان [[جنگ]] نیز نقش مهمی ایفا کرده و با پرستاری از مجروحان و حمایت از پیامبر و یارانش، تأثیر بسزایی در گسترش ارزش‌های اسلامی و تقویت امنیت عاطفی جامعه داشتند.<ref>[https://lib.eshia.ir/40238/1/0 ابن‌سعد، الطبقات الکبری، بی‌تا، ج8، ص414.]</ref>
زنان در زمان [[جنگ]] نیز نقش مهمی ایفا کرده و با پرستاری از مجروحان و حمایت از پیامبر و یارانش، تأثیر بسزایی در گسترش ارزش‌های اسلامی و تقویت امنیت عاطفی جامعه داشتند.<ref>[https://lib.eshia.ir/40238/1/0 ابن‌سعد، الطبقات الکبری، بی‌تا، ج8، ص414.]</ref>


آیات ۲۳ تا ۴۴ سورهٔ نمل بر صلاحیت و شایستگی ملکهٔ سبا تأکید دارند و نشان می‌دهند که او با هوش و درایت خود بر سرزمینش حکومت می‌کرد.<ref>[https://lib.efatwa.ir/40049/1/367 ابن‌حبیب البغدادی، المحبر، ، بی‌تا، ص367.]</ref> قرآن با نقل سخنان او، نقش مثبت زنان در موقعیت‌های سیاسی را تأیید می‌کند.<ref>سورة نمل، آیة 44.</ref>
آیات ۲۳ تا ۴۴ سورهٔ نمل بر صلاحیت و شایستگی ملکهٔ سبا تأکید دارند و نشان می‌دهند که او با هوش و درایت خود بر سرزمینش حکومت می‌کرد.<ref>[https://lib.efatwa.ir/40049/1/367 ابن‌حبیب البغدادی، المحبر، ، بی‌تا، ص367.]</ref>
* ترجیح نقش خانه‌داری زنان: دیدگاهی وجود دارد که با تکیه بر آموزه‌های قرآن، نقش زنان را فقط به خانه‌داری محدود می‌داند؛ اما از منظر دیگر صاحب‌نظران، قرآن بر اهمیت فعالیت‌های اجتماعی زنان تأکید دارد و این دو نقش را در تضاد نمی‌داند. قرآن مسئولیت‌های خانوادگی و اجتماعی را به‌طور متوازن به زن و مرد واگذار کرده است.<ref>خمینی، صحیفه امام، 1389ش، ص300.</ref>پژوهشگران، شاخص‌های دینی زیر را برای مشارکت اجتماعی زنان ذکر کرده‌اند:
* ترجیح نقش خانه‌داری زنان: دیدگاهی وجود دارد که با تکیه بر آموزه‌های قرآن، نقش زنان را فقط به خانه‌داری محدود می‌داند؛ اما از منظر دیگر صاحب‌نظران، قرآن بر اهمیت فعالیت‌های اجتماعی زنان تأکید دارد و این دو نقش را در تضاد نمی‌داند. قرآن مسئولیت‌های خانوادگی و اجتماعی را به‌طور متوازن به زن و مرد واگذار کرده است.<ref>خمینی، صحیفه امام، 1389ش، ص300.</ref>پژوهشگران، شاخص‌های دینی زیر را برای مشارکت اجتماعی زنان ذکر کرده‌اند:
# فعالیت مورد نظر سازنده باشد، به ارتقای وضعیت اجتماعی و عمران جامعه کمک برساند و باز خورد آن به زنان، رضایت‌بخش باشد؛
# فعالیت مورد نظر سازنده باشد، به ارتقای وضعیت اجتماعی و عمران جامعه کمک برساند و باز خورد آن به زنان، رضایت‌بخش باشد؛
خط ۱۲۳: خط ۱۲۳:
# خودداری از لمس کردن و پرهیز از خلوت کردن با مرد بیگانه.<ref>کلینی، فروع الکافی،1365ش، ج5، ص158.</ref>
# خودداری از لمس کردن و پرهیز از خلوت کردن با مرد بیگانه.<ref>کلینی، فروع الکافی،1365ش، ج5، ص158.</ref>


== اشتغال زنان ==
== کنشگری اجتماعی ==
در اوایل قرن بیستم زنان به‌طور جدی به اشتغال و فعالیت درآمدزای خارج از خانه فراخوانده شدند.<ref>نرسیسیانس، مردم‌شناسی جنسیت، 1383ش، ص56.</ref> این روند، متأثر از عوامل زیر، صورت گرفت:
[[پرونده:زن_مسلمان.jpg|جایگزین= حضور زنان در راهپیمایی|بندانگشتی|حضور زنان در راهپیمایی]]
# برتری یافتن کار مزدی بر غیر مزدی و تحقیر شدن کارهای خانگی زنان؛
اندیشمندان متأخر [[مسلمان]] در چارچوب آموزه‌های اسلام، بر مشارکت زنان در عرصه‌های مختلف اجتماعی تأکید کرده و احیای نظام حقوقی زن در [[خانواده]] و اجتماع را ضروری دانسته‌اند.<ref>مطهری، نظام حقوق زن در اسلام، 1379ش، ص23.</ref> از این منظر، [[اسلام]] با اولویت نقش زن در [[خانه]] و [[خانواده]]، مانعی برای مشارکت اجتماعی زنان ایجاد نمی‌کند.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=3298 خامنه‌ای، «بیانات در دیدار جمعی از مداحان»، 5 مرداد 1384ش.]</ref> زن، مدیریت کانون خانواده و مهم‌ترین بخش از [[تربیت]] انسان را به عهده دارد و مایه آرامش مرد بوده و آمادگی قلبی بیشتری برای دریافت انوار الهی دارد.<ref>خامنه‌ای، «دیدار مداحان اهل‌بیت با رهبر انقلاب»، 17 اسفند 1396ش.</ref>
# احساس عزتمندی از اشتغال و تلقین احساس بی‌کفایتی به زنان خانه‌دار؛
 
# جدا شدن عرصهٔ عمومی از خصوصی و انحصار راه‌های ثروت و قدرت در حوزهٔ اجتماعی؛
== کنشگری فرهنگی ==
# ورود زنان به دانشگاه‌ها و کسب دانش برای ورود به جامعهٔ تخصصی؛
[[پرونده:زن_مسلمان۱.jpg|جایگزین=شینا انصاری از روابط عمومی سازمان حفاظت محیط‌زیست در مراسم گرامیداشت میلاد حضرت فاطمه زهرا و روز زن|بندانگشتی|شینا انصاری از روابط عمومی سازمان حفاظت محیط‌زیست در مراسم گرامیداشت میلاد حضرت فاطمه زهرا و روز زن]]
# نیاز اقتصاد سرمایه‌داری به مشاغل خدماتی؛
[[پیامبر اکرم]] فراگیری دانش را بر زن و مرد، لازم دانسته است.<ref>مصباح الشریعة و مفتاح الحقیقة، 1377ش، ص13.</ref> در راستای این انگاره، [[حضرت فاطمه]] و [[حضرت زینب]] با برگزاری جلسات درس، زنان و مردان را آموزش می‌دادند.<ref>مجلسی، بحار الانوار، 1404ق، ج43، ص66.</ref> تعداد قابل‌توجهی از راویان احادیث امامان [[شیعه]]، زنان هستند.<ref>خویی، معجم رجال الحدیث، 1409ق، ج24، ص194.</ref>
# نیاز نظام سرمایه‌داری به نیروهای ارزان؛
 
# کم‌اهمیت شدن پیوندهای خانوادگی و احساس مسئولیت مردان در قبال [[خانواده]] و کاهش حمایت‌های خانوادگی و افزایش نگرانی زنان دربارهٔ تأمین آتیه؛
در چارچوب این [[فرهنگ]]، پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] در [[ایران]]، سهم زنان در حوزه آموزش و [[تحصیل زنان|تحصیل]]، پژوهش و به‌ویژه پزشکی، رشد چشمگیری داشته است تا جایی که ۹۵ درصد از زایمان‌ها توسط بانوان متخصص زنان و [[زایمان]] انجام می‌شود.<ref>[https://www.isna.ir/news/1401073016683/دستاوردها-و-پیشرفت-های-زنان-پس-از-انقلاب دستاوردها و پیشرفت‌های زنان پس از انقلاب، خبرگزاری دانشجویان ایران«ایسنا».]</ref>
# افزایش اوقات فراغت زنان؛
 
# فقر؛
همچنین [[زن]]، در ادبیات و هنر ایرانی، جایگاه ویژه‌ای دارد که جایگاه فرهنگی و تاریخیِ زن در جامعهٔ ایرانی را بازنمایی می‌کند.<ref>[https://civilica.com/doc/431848/ یعقوب‌زاده، «زن در هنر و فرهنگ ایران»، وب‌سایت سیویلیکا.]</ref> [[زن در ادبیات فارسی]]، مظهر عشق است و در نقش‌های عاشق، معشوق، [[نقش همسری زن|همسر]]، [[نقش مادری|مادر]] دلسوز، مربی [[خانواده]]، پارسایی و پاکی، خردمندی، میهن‌دوستی و گاه کینه‌توزی، شناخته می‌شود.<ref>[https://hodhod.ca/the-position-of-women-in-persian-literature/ غلامی، «جایگاه زن در ادبیات فارسی»، وب‌سایت رسانه هدهد.]</ref>
# نیاز کاذب به درآمد بیشتر به‌سبب نیازهای غیر واقعی.<ref>علاسوند، زن در اسلام، 1390ش، ص269-270.</ref>
 
[[پروین اعتصامی]]، بانوی شاعر و [[مسلمان]] ایرانی، در تبیین ارزش‌های والای زنان، چنین سروده است:<ref>[https://shemiranat.farhang.gov.ir/fa/maghalat/maghale1 خسروانی، «نقش و جایگاه زن در آثار پروین اعتصامی»، وب‌سایت اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان شمیرانات.]</ref>{{آغاز نستعلیق}}
{{شعر|نستعلیق}}
{{ب|برای گردن و دست زن نکو|پروین سزاست گوهر دانش نه گوهر الوان}}
{{پایان شعر}}
{{پایان نستعلیق}}
 
== کنشگری اقتصادی ==
[[پرونده:زن_مسلمان۳.jpg|جایگزین= راهیابی ۶ زن فعال اقتصادی به هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی تهران|بندانگشتی|راهیابی ۶ زن فعال اقتصادی به هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی تهران، سال ۱۳۹۸ش]]
در روایات نیز گزارش‌هایی از فعالیت اقتصادی زنان دیده می‌شود؛ از جمله به زنی [[عطر]]<nowiki/>فروش اشاره شده که برای همسران [[پیامبر اسلام|پیامبر]]، عطر می‌آورد.<ref>[https://lib.eshia.ir/11005/5/496/حولاء کلینی، کافی، 1407ق، ج5، ص496.]</ref> در سیاست‌های [[نظام جمهوری اسلامی ایران]] نیز با تأیید حق اشتغال زنان، بر خانواده‌محور شدن و متناسب‌سازی اشتغال زنان با [[مادری]]، همسری و [[کرامت]] زن تأکید شده است.<ref>هدایت‌نیا، الگوی سوم (الگوی رفتاری زن در خانواده و جامعه)، 1396ش، ص 171.</ref>
 
== کنشگری سیاسی ==
[[پرونده:زن_مسلمان۲.jpg|جایگزین=هم‌اندیشی بانوان بین‌الملل با حضور بیش از ۳۰ بانوی اندیشمند خارجی در حاشیه سی و هشتمین همایش جهانی وحدت اسلامی|بندانگشتی|هم‌اندیشی بانوان بین‌الملل با حضور بیش از ۳۰ بانوی اندیشمند خارجی در حاشیه سی و هشتمین همایش جهانی وحدت اسلامی، تهران، ۱۴۰۳ش]]
آموزه‌های [[اسلام]]، [[مشارکت اجتماعی زن|مشارکت سیاسی زنان]] را تأیید کرده است<ref>شمس‌الدین، اهلیة المرأة لتولّی السلطة، 1373، ص 150.</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==