زهرا غلامی (بحث | مشارکتها) |
زهرا غلامی (بحث | مشارکتها) |
||
| خط ۳۷: | خط ۳۷: | ||
== شخصیتهای اثرگذار در زندگی پروین == | == شخصیتهای اثرگذار در زندگی پروین == | ||
یوسف اعتصامی، پدر پروین، از چهرههای تأثیرگذار مشروطه، مترجم و روزنامهنگری متجدد بود<ref>میرانصاری، اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران، 1376ش، ج1، ص 185-188.</ref> که مهمترین نقش را در آشنایی دخترش با ادبیات کلاسیک ایفا کرد.<ref>زرینکوب، با کاروان حله، 1374ش، ص365.</ref> محافل ادبی منزل پدری، با حضور اندیشمندانی همچون بهار، دهخدا، تقوی و افسر، زمینهساز انس پروین با مسائل ادبی و اجتماعی شد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/184224/%D8%B4%D8%B9%D8%B1-%D8%BA%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D9%88%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%85%DB%8C داوران، «شعر غیرشخصی پروین اعتصامی»، 1368ش، ص288.]</ref> آشنایی او با اندیشههای غربی، بهویژه در زمینهٔ مسائل زنان، | یوسف اعتصامی، پدر پروین، از چهرههای تأثیرگذار مشروطه، مترجم و روزنامهنگری متجدد بود<ref>میرانصاری، اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران، 1376ش، ج1، ص 185-188.</ref> که مهمترین نقش را در آشنایی دخترش با ادبیات کلاسیک ایفا کرد.<ref>زرینکوب، با کاروان حله، 1374ش، ص365.</ref> محافل ادبی منزل پدری، با حضور اندیشمندانی همچون بهار، دهخدا، تقوی و افسر، زمینهساز انس پروین با مسائل ادبی و اجتماعی شد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/184224/%D8%B4%D8%B9%D8%B1-%D8%BA%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D9%88%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%85%DB%8C داوران، «شعر غیرشخصی پروین اعتصامی»، 1368ش، ص288.]</ref> آشنایی او با اندیشههای غربی، بهویژه در زمینهٔ مسائل زنان، تحتتأثیر دوران تحصیل در تهران شکل گرفت.<ref>میرانصاری، «اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران»، ج1، 1376ش، ص136.</ref> مادرش نیز بانویی مدبر، صبور و خانهدار بود و در رشد احساسات شاعرانهٔ پروین نقش داشت و مشوق او در سرودن شعر بود.<ref>[https://parvaresheafkar.com/biography/parvin-etesami-poet/ «زندگینامه پروین اعتصامی-شاعر»، وبسایت پرورش فکر.]</ref> | ||
== دیدگاه دیگران درباره پروین اعتصامی == | == دیدگاه دیگران درباره پروین اعتصامی == | ||
پروین اعتصامی میان بزرگترین شاعران ایران جایگاهی ویژه دارد؛ چنانکه ملکالشعرای بهار، دیوان او را گلدستهای از ازهار نوشکفته خواند و بر آن مقدمه نوشت. وی پروین را از نوادر روزگار و شایستهٔ هزاران تمجید معرفی کرده است.<ref>بهار، دیباچه چاپ اول دیوان پروین اعتصامی، بیتا، ص۱۳.</ref> علامه محمد قزوینی قصاید او را همتراز ناصرخسرو دانست و او را رابعهٔ دهر نامید. دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی نیز او را مستقلترین شاعر دورهٔ پساز مشروطیت معرفی کرد و حضور او را یکی از بزرگترین وقایع ادبی در تاریخ شعر فارسی برشمرد که بر بسیاری از شاعران پساز خود تأثیر نهاد. محمدعلی اسلامی ندوشن او را بزرگترین شاعر زن در ادب فارسی میشمارد، نادر نادرپور وی را نخستین زن ایرانی میداند که به معنای واقعی کلمه شاعر بوده است و ندیمی از او بهعنوان بزرگترین شاعرۀ سبک کلاسیک در زبان فارسی یاد میکند.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/229408/%D9%BE%D8%B1%D9%88%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%85%DB%8C دادبه و میرانصاری، «پروین اعتصامی»، وبسایت مرکز دائرۀالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> | پروین اعتصامی میان بزرگترین شاعران ایران جایگاهی ویژه دارد؛ چنانکه ملکالشعرای بهار، دیوان او را گلدستهای از ازهار نوشکفته خواند و بر آن مقدمه نوشت. وی پروین را از نوادر روزگار و شایستهٔ هزاران تمجید معرفی کرده است.<ref>بهار، دیباچه چاپ اول دیوان پروین اعتصامی، بیتا، ص۱۳.</ref> علامه محمد قزوینی قصاید او را همتراز ناصرخسرو دانست و او را رابعهٔ دهر نامید. دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی نیز او را مستقلترین شاعر دورهٔ پساز مشروطیت معرفی کرد و حضور او را یکی از بزرگترین وقایع ادبی در تاریخ شعر فارسی برشمرد که بر بسیاری از شاعران پساز خود تأثیر نهاد. محمدعلی اسلامی ندوشن او را بزرگترین شاعر زن در ادب فارسی میشمارد، نادر نادرپور وی را نخستین زن ایرانی میداند که به معنای واقعی کلمه شاعر بوده است و ندیمی از او بهعنوان بزرگترین شاعرۀ سبک کلاسیک در زبان فارسی یاد میکند.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/229408/%D9%BE%D8%B1%D9%88%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%85%DB%8C دادبه و میرانصاری، «پروین اعتصامی»، وبسایت مرکز دائرۀالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> | ||
دکتر محمد معین نیز دربارهٔ پروین اعتصامی چنین گفته است: اندیشههای پروین نو و سرشار از نکات اجتماعی، اخلاقی و انتقادی است؛ تمثیلهای لطیف، اندرزهای حکیمانه و تأملات عمیق او، هر خوانندهای را به شگفتی وا میدارد. او در بیشتر آثار خود همچون مادری مهربان با فرزندان خویش سخن میگوید؛ واقعبینیاش موجب شده است که تلخیهای زندگی را نیک درک کند و بهدرستی به مخاطب عرضه کند.<ref>[https://parvaresheafkar.com/biography/parvin-etesami-poet/ «زندگینامه پروین اعتصامی-شاعر»، وبسایت پرورش فکر.]</ref> | |||
== یادمانها == | == یادمانها == | ||
پروین اعتصامی در | * روز ۲۵ اسفند، سالروز تولد پروین، بهعنوان روز بزرگداشت پروین اعتصامی در تقویم رسمی ایران ثبت شده است.<ref>[https://aftabnews.ir/fa/news/123077/25-اسفند-روز-بزرگداشت-پروین-اعتصامی «بیستوپنجم اسفند ماه روز بزرگداشت پروین اعتصامی»، پایگاه خبری آفتاب.]</ref> | ||
* در سال ۱۳۸۷ش، به مناسبت صدمین سالگرد تولد او، بزرگداشتهایی در تاشکند و بیشکک برگزار شد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/970274/%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D9%88%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%B1%D9%82%DB%8C%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF «بزرگداشت پروین اعتصامی در قرقیزستان برگزار میشود»، خبرگزاری مهر.]</ref> جایزهٔ ادبی پروین اعتصامی از سال ۱۳۸۶ش به بانوان اهل قلم اعطا میشود. این جایزه با هدف پاسداشت مقام شاعر نامدار ایران، پروین اعتصامی، و نیز شکوفایی استعدادهای ادبی بانوان، گسترش زبان فارسی در سطح بینالملل، ایجاد پیوندهای ادبی میان ملل بهویژه در جهان اسلام، و معرفی و تقدیر از زنان دانشور و ادیب در عرصهٔ ادب فارسی تأسیس شده است.<ref>[http://old.alef.ir/vdcgtw9xuak9wz4.rpra.html?233047 «فراخوان دوره جدید جایزه ادبی جلال آلاحمد و جایزه ادبی پروین اعتصامی»، پایگاه خبری تحلیلی الف.]</ref> | |||
* منزل پدری پروین اعتصامی در تبریز در تاریخ ۲۸ اسفند ۱۳۸۵ش در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. این خانه به موزه تبدیل شده و مجسمهای از پروین در آن نصب است.<ref>[https://haftonim.com/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%BE%D8%B1%D9%88%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%85%DB%8C/ «زندگینامه پروین اعتصامی؛ خانواده، تحصیلات و آثار او»، وبسایت هفتونیم.]</ref> | |||
== درگذشت == | == درگذشت == | ||
[[پرونده:پروین3.jpg|200px|thumb|left|سنگ قبر پروین اعتصامی]]پروین اعتصامی در نیمهشب ۱۶ فروردین ۱۳۲۰ش، بر اثر بیماری حصبه، در تهران درگذشت. پیکر او به قم منتقل شد و در کنار پدرش، در جوار حرم حضرت فاطمه معصومه، به خاک سپرده شد. بر سنگ قبر او، شعری که خود برای مزارش سروده بود، حک شده است:<ref>[https://ganjoor.net/parvin/divanp/mtm/sh166 اعتصامی، دیوان اشعار، | [[پرونده:پروین3.jpg|200px|thumb|left|سنگ قبر پروین اعتصامی]]پروین اعتصامی در نیمهشب ۱۶ فروردین ۱۳۲۰ش، بر اثر بیماری حصبه، در تهران درگذشت. پیکر او به قم منتقل شد و در کنار پدرش، در جوار حرم حضرت فاطمه معصومه، به خاک سپرده شد. بر سنگ قبر او، شعری که خود برای مزارش سروده بود، حک شده است:<ref>[https://ganjoor.net/parvin/divanp/mtm/sh166 اعتصامی، دیوان اشعار، مثنویات، تمثیلات و مقطعات، شماره 166، وبسایت گنجور.]</ref> | ||
{{شعر جدید|متن= این که خاک سیهش بالین است \\ اختر چرخ ادب، پروین است}} | |||
== نمونهای از اشعار == | == نمونهای از اشعار == | ||
در دست بانوئی، به نخی گفت سوزنی | در دست بانوئی، به نخی گفت سوزنی | ||
| خط ۹۴: | خط ۹۷: | ||
== منابع == | == منابع == | ||
* [[محمدتقی بهار|بهار]]، محمدتقی، «سنخ فکر دلالان استعمار»، تهران، روزنامه بهار (در پاسخ به بیانیهٔ کشاورزان)، شماره۸۵، آبان ۱۳۳۲ش. | * [[محمدتقی بهار|بهار]]، محمدتقی، «سنخ فکر دلالان استعمار»، تهران، روزنامه بهار (در پاسخ به بیانیهٔ کشاورزان)، شماره۸۵، آبان ۱۳۳۲ش. | ||
* چاوش اکبری، رحیم، حکیم بانوی شعر فارسی: زندگی و شعر پروین اعتصامی، تهران، ۱۳۷۸ش. | * چاوش اکبری، رحیم، حکیم بانوی شعر فارسی: زندگی و شعر پروین اعتصامی، تهران، ۱۳۷۸ش. | ||
| خط ۱۰۹: | خط ۱۱۱: | ||
* اعتصامی، پروین، «ای مرغک»، بهتحقیق یوسف اعتصامی، تهران، بهار، ۱۳۲۱ش. | * اعتصامی، پروین، «ای مرغک»، بهتحقیق یوسف اعتصامی، تهران، بهار، ۱۳۲۱ش. | ||
* اعتصامی، پروین، دیوان اشعار، مثنویات، تمثیلات و مقطعات، سایت گنجور، تاریخ بازدید: ۲۴ مهر ۱۴۰۰ش. | * اعتصامی، پروین، دیوان اشعار، مثنویات، تمثیلات و مقطعات، سایت گنجور، تاریخ بازدید: ۲۴ مهر ۱۴۰۰ش. | ||
* «بزرگداشت پروین اعتصامی در قرقیزستان برگزار میشود»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 2 آبان 1388ش. | |||
* بهمن، مهناز، پروین اعتصامی (چهرهای درخشان)، تهران، انتشارات مدرسه، ۱۳۹۱ش. | * بهمن، مهناز، پروین اعتصامی (چهرهای درخشان)، تهران، انتشارات مدرسه، ۱۳۹۱ش. | ||
* خالقیراد، حسین، قطعه و قطعهسرایی، بهتحقیق حسین الهی قمشهای، تهران، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۷۵ش. | * خالقیراد، حسین، قطعه و قطعهسرایی، بهتحقیق حسین الهی قمشهای، تهران، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۷۵ش. | ||
| خط ۱۱۶: | خط ۱۱۹: | ||
* زرینکوب، عبدالحسین، با کاروان حله، تهران، علمی، ۱۳۷۴ش. | * زرینکوب، عبدالحسین، با کاروان حله، تهران، علمی، ۱۳۷۴ش. | ||
* عبدالهزاده برزو، راحله، «بررسی تطبیقی مناظره دو قطره خون شعر پروین با مناظره رمان سه قطره خون تریللو»، فصلنامه مطالعات ادبیات تطبیقی، مقاله ۸، دوره ۶، شماره ۲۴، زمستان ۱۳۹۲ش. | * عبدالهزاده برزو، راحله، «بررسی تطبیقی مناظره دو قطره خون شعر پروین با مناظره رمان سه قطره خون تریللو»، فصلنامه مطالعات ادبیات تطبیقی، مقاله ۸، دوره ۶، شماره ۲۴، زمستان ۱۳۹۲ش. | ||
* «فراخوان دوره جدید جایزه ادبی جلال آلاحمد و جایزه ادبی پروین اعتصامی»، پایگاه خبری تحلیلی الف، تاریخ درج مطلب: 12 تیر 1393ش. | |||
* موحد، عبدالحسین، زن، پروین، حقیقت یا مجاز، تهران، محیا، ۱۳۷۴ش. | * موحد، عبدالحسین، زن، پروین، حقیقت یا مجاز، تهران، محیا، ۱۳۷۴ش. | ||
* مؤید، حشمت، «جایگاه پروین اعتصامی در شعر فارسی»، مجله ایرانشناسی، شماره 2، ۱۳۶۷ش. | * مؤید، حشمت، «جایگاه پروین اعتصامی در شعر فارسی»، مجله ایرانشناسی، شماره 2، ۱۳۶۷ش. | ||
* میرانصاری، علی، اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران، تهران، سازمان اسناد ملی ایران، | * میرانصاری، علی، اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران، تهران، سازمان اسناد ملی ایران، ۱۳۷۶ش. | ||
* نفیسی، سعید، «پروین اعتصامی»، مجله پیام نو، سال اول، شهریور ۱۳۳۲ش. ص۹۸–۱۰۴. | * نفیسی، سعید، «پروین اعتصامی»، مجله پیام نو، سال اول، شهریور ۱۳۳۲ش. ص۹۸–۱۰۴. | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
{{شخصیتهای ادبیات فارسی}} | {{شخصیتهای ادبیات فارسی}} | ||
