صفحهای تازه حاوی «'''آبشار آبسفید'''؛» ایجاد کرد |
ابرابزار |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''آبشار آبسفید''' | [[پرونده:آبشار-آب-سفید۳.jpg|thumb|نمایی از آبشار آب سفید|جایگزین=آبشار آب سفید]] | ||
{{درشت|'''آبشار آبسفید؛'''}} آبشاری در لرستان و معروف به عروس آبشارهای ایران. | |||
آبشار آبسفید از زیباترین و معروفترین آبشارهای ایران است که در استان [[لرستان]]، نزدیکی شهرستان الیگودرز و در دامنهٔ رشتهکوه زاگرس قرار دارد. این [[آبشار]] بهدلیل [[زیبایی]] منحصر به فرد و جریان سفیدرنگ [[آب]] آن، به «عروس آبشارهای ایران» شهرت یافته و در فهرست میراث ملی طبیعی ایران نیز ثبت شده است. | |||
== معرفی آبشار آبسفید == | |||
[[آبشار آب سفید|آبشار آبسفید]] در جنوبشرقی استان لرستان، در دامنهٔ کوههای زاگرس و کنار کوه بلند قالیکوه در بخش بشارت ذلقی و۵۰کیلومتری شهر الیگودرز واقع شده است.<ref>[https://www.alibaba.ir/mag/lorestan/absefid-waterfall/ هاشمی، «آبشار آبسفید لرستان؛ عروس آبشارهای ایران»، وبسایت علیبابا.]</ref> این آبشار حدود ۷۰ متر ارتفاع دارد و عرض تاج آن در فصلهای پرآب به ۸ تا ۱۵ متر میرسد.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/8948891/آبشار-آب-سفید-عروس-آبشارهای-ایران-فیلم «آبشار آبسفید، عروس آبشارهای ایران+فیلم»، باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> آب این آبشار از تونلی طبیعی در دل کوه قالیکوه سرچشمه میگیرد و پس از طی مسافتی به حوضچهای تبدیل میشود.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5451673/سفر-به-دیار-آبشارهای-شگفت-انگیز-زیباترین-آبشار-ایران-در-لرستان «سفر به دیار آبشارهای شگفتانگیز، زیباترین آبشار ایران در لرستان»، خبرگزاری مهر.]</ref> در نهایت آب آبشار پس از سرازیر شدن به رود رودبار لرستان و سپس به رود دز میپیوندد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/517829/عوامل-بازدارنده-توسعه-طبیعت-گردی-در-آبشار-آب-سفید-الیگودرز سرلک و همکاران، «عوامل بازدارندۀ توسعۀ طبیعتگردی در آبشار آبسفید الیگودرز»، 1401ش، ص248.]</ref> | |||
آبشار آبسفید در دلِ درههای تاریکی قرار دارد که در اثر فعالیتهای زمینشناختی و فرسایش توسط آب در طول هزاران سال بهوجود آمدهاند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1474814/ژیوتوریسم-ابشارهای-استان-لرستان جعفریان، «ژئوتوریسم آبشارهای استان لرستان»، 1397ش، ص22.]</ref> آب این آبشار از بهترین و سالمترین آبهای معدنی در ایران بهشمار میرود که خاصیت درمانی هم دارد.<ref>[https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/آبشار-آب-سفید/ «آبشار آبسفید الیگودرز، عروس آبشارهای ایران»، وبسایت مجله گردشگری الی گشت.]</ref> | |||
آبشار آبسفید بهدلیل جریان آب پرقدرت و فراوانی که به شکل سفید و کفآلود از ارتفاعات سرازیر میشود، به این نام معروف شده است. این پدیده به خاطر مخلوط شدن آب با هوا و برخورد با سنگها و ایجاد حبابهای سفیدرنگ رخ میدهد و منظرهای شبیه تور سفید عروس ایجاد میکند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1474814/ژیوتوریسم-ابشارهای-استان-لرستان جعفریان، «ژئوتوریسم آبشارهای استان لرستان»، 1397ش، ص22.]</ref> مردمان بومی لرستان به آبشار آبسفید، «اِو سپید» یا «اِو اسبید» نیز میگویند.<ref>[https://jazebeha.com/ایرانگردی/لرستان/آبشار-آب-سفید-الیگودرز/ یوسفی، «آبشار آبسفید الیگودرز»، وبسایت جاذبهها.]</ref> این آبشار با نامهای «سفیدآب» و «آبشار سفید» نیز شناخته میشود.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/4515793/آبشار-آب-سفید-لرستان-عروس-آبشارهای-ایران «آبشار آبسفید لرستان؛ عروس آبشارهای ایران»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref> | |||
طبیعت اطراف آبشار آبسفید ترکیبی چشمنواز از مناظر کوهستانی، [[جنگل]]های سرسبز و رودخانههای زلال است که در دل رشتهکوههای زاگرس و دامنهٔ قالیکوه شکل گرفته است. این منطقه بهدلیل ارتفاع بالا و آبوهوای ییلاقی، در [[بهار]] و [[تابستان]] بسیار سرسبز و خنک است و مقصد محبوب طبیعتگردان بهشمار میرود. کوههای سر به فلک کشیده، تپههای سبز، جریانهای کوچک آب و چشمههای طبیعی در اطراف آبشار، مناظری رؤیایی و آرامشبخش خلق کردهاند. قطرات آب و حبابهای سفید که از برخورد آب با صخرهها ایجاد میشوند، فضای اطراف آبشار را مهآلود و خنک میکنند و منظرهای شبیه تور عروس بهوجود میآورند.<ref>[https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/آبشار-آب-سفید/ «آبشار آبسفید الیگودرز، عروس آبشارهای ایران»، وبسایت مجله گردشگری الی گشت.]</ref> | |||
وجود رودخانههای دائمی و روستاهای کوچک در اطراف، به جذابیت و تنوع چشماندازهای طبیعی منطقه نیز افزوده است.<ref>[https://www.alibaba.ir/mag/lorestan/absefid-waterfall/ هاشمی، «آبشار آبسفید لرستان؛ عروس آبشارهای ایران»، وبسایت علیبابا.]</ref> به همین دلیل آبشار آبسفید از گذشتههای دور تا به امروز محلی برای تجمع، گردش و برگزاری [[جشن]]های آیینی و سنتی مردم محلی این منطقه بوده است.<ref>[https://www.flytoday.ir/blog/ab-sefid-waterfall/ «آبشار آبسفید لرستان، عروس آبشارهای ایران»، وبسایت فلای تودی.]</ref> این آبشار در سال ۱۳۹۸ش به شمارهٔ ۵۳۴ در فهرست میراث طبیعی ملی ایران ثبت شده است.<ref>[https://www.qudsonline.ir/news/676768/آبشار-آب-سفید-الیگودرز-ثبت-ملی-شد «آبشار آبسفید الیگودرز ثبت ملی شد»، قدسآنلاین.]</ref> | |||
== پوشش گیاهی و جانوری منطقه == | |||
[[پرونده:آبشار-آب-سفید۱.jpg|thumb|پوشش گیاهی آبشار آب سفید|جایگزین=آبشار آب سفید]] | |||
پوشش گیاهی منطقهٔ آبشار آبسفید ترکیبی از جنگلهای [[بلوط]]، [[گردو]]، سرو کوهی، ارس، زالزالک، انجیر وحشی، تمشک بهصورت خودرو و انواع گلها مانند لالههای واژگون و گیاهان دارویی است. خاک حاصلخیز اطراف این آبشار، شرایط رویش انواع گیاهان دارویی مانند گَزَنه، پونه کوهی، آویشن کوهی، کنگر و گلگاوزبان را فراهم کرده که هم سبب استفادهٔ مردمان محلی شده و هم بر جاذبهٔ [[گردشگری]] آن افزوده است.<ref>[https://www.flytoday.ir/blog/ab-sefid-waterfall/ «آبشار آبسفید لرستان، عروس آبشارهای ایران»، وبسایت فلای تودی.]</ref> | |||
منطقهٔ آبشار آبسفید بهدلیل قرار گرفتن در منطقهٔ کوهستانی و حفاظتشدهٔ قالیکوه، زیستگاه گونههای جانوری متنوعی از جمله پلنگ، خرس، گرگ، بز کوهی و پرندگان شکاری و آوازخوان است که مجموعاً اکوسیستمی غنی و ارزشمند را شکل دادهاند. البته حیوانات وحشی بهدلیل رفتوآمد زیاد در کنار آبشار دیده نمیشوند.<ref>[https://www.iranhotelonline.com/blog/post-1452/آبشار-آب-سفید-لرستان/ «آبشار آبسفید؛ مسیر دسترسی، عکس+بهترین فصل بازدید»، وبسایت هتلآنلاین.]</ref> | |||
== مسیر دسترسی == | |||
[[پرونده:آبشار-آب-سفید۲.jpg|thumb|مسیر منتهی به آبشار آب سفید|جایگزین=مسیر منتهی به آبشار آب سفید]] | |||
برای دسترسی به آبشار آبسفید، ابتدا باید به شهر الیگودرز در استان لرستان سفر کرد؛ زیرا این شهر نزدیکترین نقطهٔ شهری به [[آبشار]] است و دسترسی جادهای مناسبی دارد. در طی مسیر باید وارد جادهٔ [[امامزاده|امامزاده]] مومد حسن شد و با عبور از روستاهای برم، مسگری، قلعهپاچه و سرکول میتوان به آبشار آبسفید رسید. جاده تا نزدیکی آبشار آسفالته و مناسب است. پس از پارک کردن ماشین، با ۱۰ تا ۱۵ دقیقه پیادهروی این جاذبهٔ طبیعی مشاهده میشود. در طول راه نیز، مسیر کوهستانی بوده و مناظر طبیعی بسیار زیبایی دارد و تابلوهای راهنما و امکانات اولیه برای گردشگران به نحو مطلوبی وجود دارد.<ref>[https://irangard.com/mag/آبشار-آب-سفید-لرستان/ «آبشار آبسفید الیگودرز: معرفی، مسیر دسترسی و جاذبههای اطراف»، وبسایت مجله گردشگری ایرانگرد.]</ref> | |||
== امکانات رفاهی == | |||
امکانات رفاهی آبشار آب سفید بسیار متنوع و کامل است و این منطقه را به یکی از محبوبترین مقاصد [[گردشگری]] استان لرستان تبدیل کرده است. البته بهمنظور حفظ جاذبههای طبیعی و حیاتوحش این منطقه، شرایط اسکان بهصورت [[هتل]] یا سوئیت برای اقامت گردشگران فراهم نشده،<ref>[https://safarmarket.com/blog/attractions/iran/aligudarz/ab-sefid-waterfall . «آبشار آبسفید الیگودرز»، وبسایت سفرمارکت.]</ref> اما برای اسکان موقت گردشگران، امکانات رفاهی که در اطراف آبشار وجود دارد عبارتند از: | |||
* دو نمازخانه برای رفاه حال زائران و گردشگران؛ | |||
* حدود ۱۵۰ سکوی استراحت در نقاط مختلف اطراف آبشار؛ | |||
* غرفههای مواد غذایی و [[سیاهچادر]]های محلی که محصولات و فرهنگ مردم [[ایل بختیاری|بختیاری]] و عشایر منطقه را معرفی میکنند؛ | |||
* نمایشگاه فرهنگی برای آشنایی با [[زندگی]] و [[صنایع دستی]] محلی؛<ref>[https://www.delgarm.com/چشمه-آب-سفید-کجاست.a316734 «چشمه آب سفید الیگودرز، عروس آبشارهای ایران»، وبسایت دلگرم.]</ref> | |||
* پارکینگ مناسب برای خودروها؛ | |||
* امکانات کمپینگ در اطراف آبشار که امکان [[اقامتگاه بومگردی|اقامت]] در طبیعت را فراهم میکند؛ | |||
* پیادهروی و مسیرهای [[طبیعتگردی]] مناسب؛ | |||
* امکان سوارکاری با مربیان محلی در محیط جنگلی؛ | |||
* ایستگاه پلیس و درمانگاه برای تأمین امنیت و خدمات پزشکی؛ | |||
* سوئیتهای اقامتی و هتلهای نزدیک در شهر الیگودرز برای کسانی که تمایل به اقامت در فضای سرپوشیده دارند؛ | |||
* در آینده نزدیک برنامههایی برای احداث دریاچه مصنوعی یک هکتاری، آلاچیق، سکوی ماهیگیری، تلهکابین، پیست اسکی، پیست دوچرخهسواری، پیست اسبسواری، امکانات تیراندازی، باغوحش، پارک [[بازی]] [[کودک|کودکان]]، [[رستوران]] سنتی و [[کافی شاپ|کافیشاپ]] در دست اجرا قرار گرفته است. | |||
این امکانات رفاهی موجب شده بازدیدکنندگان بتوانند تجربهای راحت، ایمن و لذتبخش از طبیعت بکر و زیبای آبشار آب سفید داشته باشند.<ref>[https://www.alibaba.ir/mag/lorestan/absefid-waterfall/ هاشمی، «آبشار آبسفید لرستان؛ عروس آبشارهای ایران»، وبسایت علیبابا.]</ref> | |||
== جذابیتهای گردشگری منطقه == | |||
در مسیر رسیدن به آبشار آبسفید علاوه بر جاذبههای طبیعی و طبیعت بکر و چشمنواز منطقه، آثار تاریخی و فرهنگی متعددی همچون امامزاده مومد حسن، پل کله و تنگه صیاد و آبشارهایی چون آبشار چکان، [[آبشار نوژیان|نوژیان]] و تاف وجود دارد که بازدید از آنها میتواند سفر به این منطقه را کاملتر و متنوعتر کند و منطقهٔ الیگودرز را به مجموعهای کامل از جاذبههای طبیعی، تاریخی و فرهنگی برای جذب گردشگران، تبدیل کرده است.<ref>[https://irangard.com/mag/آبشار-آب-سفید-لرستان/ «آبشار آبسفید الیگودرز: معرفی، مسیر دسترسی و جاذبههای اطراف»، وبسایت مجله گردشگری ایرانگرد.]</ref> | |||
* [[پرونده:امامزاده-مومد-حسن.jpg|thumb|امامزاده محمد بن حسن|جایگزین= امامزاده محمد بن حسن]]'''امامزاده مومد حسن''': زیارتگاه امامزاده مومد حسن در جادهٔ منتهی به آبشار واقع شده و یکی از مکانهای زیارتی مهم منطقه است. این زیارتگاه، آرامگاه محمد بن حسن است و بین مردم بختیاری بسیار مقدس شمرده میشود. بر اساس منابع تاریخی، وی [[نوجوانی]] از نوادگان [[امام حسن|امام حسن مجتبی]] و فرزند حسن مثنی بوده که نسب او به امام حسن مجتبی میرسد. گفته میشود امامزاده محمد بن حسن پس از ورود به [[ایران]] و در پی تعقیب حاکمان وقت، در سن نوجوانی به [[شهادت]] رسیده است. این امامزاده در میان مردم منطقه به «کریم لرستان» نیز مشهور است و هر ساله میزبان جمعیت زیادی از زائران و گردشگران است. مردم محلی به [[کرامت|کرامات]] و بزرگی این امامزاده اعتقاد ویژهای دارند و بسیاری برای برآورده شدن حاجات و شفا به [[زیارت]] این مکان میآیند. بازدید از این مکان فرصتی برای آشنایی با فرهنگ و تاریخ مذهبی منطقه فراهم میکند.<ref>[https://lorestan.iqna.ir/fa/news/3349308/نگاهی-به-بقعه-امامزاده-محمدبن-حسنعاین-امامزاده-کریم-لرستان-است «نگاهی به بقعه امامزاده محمد بن حسن، این امامزاده کریم لرستان است»، خبرگزاری بینالمللی قرآن: ایکنا.]</ref> | |||
* '''سد پرآب خانآباد''': این سد در ۲۵ کیلومتری شهرستان الیگودرز بر روی رودخانهٔ اسل شاه از سرشاخههای رود دز، ساخته شده است. سد خانآباد علاوه بر نقش مهم در تأمین [[آب]] و [[کشاورزی]]، بهعنوان مرکز اصلی دسترسی به جاذبههای طبیعی و گردشگری منطقه مانند آبشارهای آبسفید، چکان، برنجه، دشتهای لالههای واژگون، قلل بلند کوهستان قالیکوه و [[اشترانکوه]]، [[دریاچه گهر]]، تونل برفی کمندان، چشمه ماهیچال، زیارتگاههایی مانند امامزاده محمد بن حسن و مناطق عشایری اطراف نیز شناخته میشود.<ref>[https://www.lsrw.ir/st/297 «سد خانآباد»، وبسایت شرکت سهامی آب منطقهای لرستان.]</ref> | |||
* '''منطقه عشایری موگور''': منطقهٔ عشایری موگور در نزدیکی آبشار آبسفید واقع شده و محل زندگی عشایر بختیاری است. در این منطقه گردشگران میتوانند با فرهنگ، آدابورسوم و [[سبک زندگی]] عشایر بختیاری آشنا شوند. این منطقه بخشی از طبیعت بکر و کوهستانی زاگرس در استان لرستان است و حضور عشایر سبب شده تا علاوه بر جاذبههای طبیعی، جنبهٔ فرهنگی و اجتماعی نیز برای گردشگران داشته باشد.<ref>[https://kojachetor.com/ab-sefid-waterfall/ «آبشار آبسفید الیگودرز»، وبسایت کجا چطور.]</ref> | |||
* '''پل کله''': این پل تاریخی در مسیر الیگودرز بهسمت آبشار قرار دارد و مربوط به دورهٔ [[صفویه]] است و از سنگ و آجر ساخته شده است. پل دارای طاقهای قوسی است و نمونهای از معماری تاریخی منطقه بهشمار میرود.<ref>[https://kojachetor.com/ab-sefid-waterfall/ «آبشار آبسفید الیگودرز»، وبسایت کجا چطور.]</ref> | |||
* '''تنگه صیاد''': این تنگه در نزدیکی آبشار آبسفید قرار دارد و علاوه بر زیبایی طبیعی، بهدلیل وجود مسیرهای پیادهروی، صخرهنوردی و آببازی، یکی از جاذبههای محبوب گردشگری منطقه است.<ref>[https://kojachetor.com/ab-sefid-waterfall/ «آبشار آبسفید الیگودرز»، وبسایت کجا چطور.]</ref> | |||
* '''روستای گایگان''': روستایی با بافت تاریخی و فرهنگی غنی که به روستای گل ایران معروف است و به پرورش گل و آیینهای بومی شهرت دارد و از طریق پرورش گل به رشد اقتصادی روستا کمک زیادی کردهاند.<ref>[https://utravs.com/umag/Iran-Attractions/sights-of-aligudarz توانا، «بهترین جاهای دیدنی الیگودرز»، وبسایت یومگ.]</ref> | |||
* '''قالیکوه''': آبشار آبسفید از دل تونلی طبیعی در دل کوه سنگی قالیکوه سرچشمه میگیرد و از ارتفاع این کوه به پایین سرازیر میشود. قالیکوه دارای مناظر طبیعی خیرهکننده، دشتهای پرگل، از جمله دشت لالههای واژگون دالانی، درههای عمیق و چشمههای زلال است. این کوهستان محل زندگی عشایر ایل بختیاری است و چراگاههای پررونق آنها در دامنههای سبز قالیکوه قرار دارد. آثار باستانی مانند غار بزنوید که از غارهای باستانی مهم در دل رشتهکوه قالیکوه است که از نظر تاریخی و طبیعی ارزشمند است و محل سکونت انسانهای اولیه بوده است. شیرهای سنگی نیز در منطقهٔ قالیکوه و اطراف آن وجود دارد که قدمت آنها به۴۰۰سال میرسد و بهعنوان نمادهای فرهنگی و تاریخی [[ایل بختیاری]] شناخته میشوند. آثار تاریخی و طبیعی متعددی که در قالیکوه و مناطق اطراف آن وجود دارد، آنجا را به مقصدی محبوب برای کوهنوردان، طبیعتگردان و دوستداران تاریخ تبدیل کرده است.<ref>[https://utravs.com/umag/Iran-Attractions/sights-of-aligudarz توانا، «بهترین جاهای دیدنی الیگودرز»، وبسایت یومگ.]</ref> | |||
آبشار زیبای آبسفید با جاذبههای گردشگری پیرامونی، در [[بهار]] و تابستانهای خنک و [[زمستان]]های پربارش، شرایط مناسبی را برای ثبت یک سفر بهیادماندنی با بهترین خاطرات فراهم کرده است.<ref>. «[https://irangard.com/mag/آبشار-آب-سفید-لرستان/ آبشار آبسفید الیگودرز: معرفی، مسیر دسترسی و جاذبههای اطراف»، وبسایت مجله گردشگری ایرانگرد.]</ref> | |||
== نقش آبشار در فرهنگ و اقتصاد منطقه == | |||
آبشار آبسفید نقش مهم و حیاتی در زندگی مردم منطقه ایفا میکند: | |||
* '''منبع آب سالم و معدنی''': آبشار آبسفید یکی از سالمترین منابع آب معدنی منطقه است که برای تأمین آب آشامیدنی و کشاورزی منطقه اهمیت دارد و به حفظ تعادل اکوسیستم محلی کمک میکند.<ref>[https://www.alibaba.ir/mag/lorestan/absefid-waterfall/ هاشمی، «آبشار آبسفید لرستان؛ عروس آبشارهای ایران»، وبسایت علیبابا.]</ref> | |||
* '''جاذبه گردشگری و اقتصادی''': این آبشار بهعنوان یکی از جاذبههای طبیعی برجستهٔ [[لرستان]]، موجب جذب گردشگران داخلی و خارجی میشود که به رونق اقتصادی مردم محلی، ایجاد اشتغال و توسعهٔ [[صنایع دستی]] و خدمات گردشگری کمک میکند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/517829/عوامل-بازدارنده-توسعه-طبیعت-گردی-در-آبشار-آب-سفید-الیگودرز سرلک و همکاران، «عوامل بازدارنده توسعه طبیعت گردی در آبشار آب سفید الیگودرز»، 1401ش، 245-246.]</ref> | |||
* '''فرصتهای فرهنگی و اجتماعی''': نزدیکی آبشار به زیارتگاه امامزاده مومد حسن و حضور عشایر بختیاری در منطقه، موجب شده تا این مکان علاوه بر جنبهٔ طبیعی، نقش مهمی در حفظ و انتقال فرهنگ و آدابورسوم محلی داشته باشد.<ref>[https://lorestan.iqna.ir/fa/news/3349308/نگاهی-به-بقعه-امامزاده-محمدبن-حسنعاین-امامزاده-کریم-لرستان-است «نگاهی به بقعه امامزاده محمد بن حسن، این امامزاده کریم لرستان است»، خبرگزاری بینالمللی قرآن: ایکنا.]</ref> | |||
* '''محل تفریح و آرامش''': آبشار و فضای اطراف آن بهعنوان مکانی برای استراحت، [[تفریح]] و فرار از شلوغی شهر برای مردم منطقه و گردشگران عمل کرده و به [[سلامت روان]] و کیفیت زندگی آنان کمک میکند.<ref>[https://www.alibaba.ir/mag/lorestan/absefid-waterfall/ هاشمی، «آبشار آبسفید لرستان؛ عروس آبشارهای ایران»، وبسایت علیبابا.]</ref> | |||
* '''حفظ محیط زیست و آموزش''': اهمیت حفاظت از این آبشار و منطقهٔ اطراف آن موجب شده تا فرهنگ محیط زیستی در میان مردم محلی و بازدیدکنندگان تقویت شود و به توسعهٔ پایدار منطقه کمک کند؛ بنابراین، آبشار آبسفید نهتنها یک پدیدهٔ طبیعی زیبا بلکه منبعی حیاتی برای اقتصاد، فرهنگ، محیط زیست و کیفیت زندگی مردم منطقه بهشمار میرود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/517829/عوامل-بازدارنده-توسعه-طبیعت-گردی-در-آبشار-آب-سفید-الیگودرز سرلک و همکاران، «عوامل بازدارنده توسعه طبیعت گردی در آبشار آب سفید الیگودرز»، 1401ش، ص258.]</ref> | |||
== پانویس == | |||
{{پانویس}} | |||
== منابع == | |||
{{آغاز منابع}} | |||
* «آبشار آبسفید الیگودرز»، وبسایت سفرمارکت، تاریخ بازدید: ۱۴ تیر ۱۴۰۱ش. | |||
* «آبشار آبسفید الیگودرز»، وبسایت کجا چطور، تاریخ انتشار: ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۴ش. | |||
* «آبشار آبسفید الیگودرز ثبت ملی شد»، قدسآنلاین، تاریخ انتشار: ۱۲ آبان ۱۳۹۸ش. | |||
* «آبشار آبسفید الیگودرز، عروس آبشارهای ایران»، وبسایت مجله گردشگری الی گشت، تاریخ انتشار: ۸ مهر ۱۴۰۳ش. | |||
* «آبشار آبسفید الیگودرز: معرفی، مسیر دسترسی و جاذبههای اطراف»، وبسایت مجله گردشگری ایرانگرد، تاریخ بازدید: ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۴ش. | |||
* «آبشار آبسفید، عروس آبشارهای ایران+فیلم»، باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ بازدید: ۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۴ش. | |||
* «آبشار آبسفید لرستان؛ عروس آبشارهای ایران»، خبرگزاری صداوسیما، تاریخ انتشار: ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۴ش. | |||
* «آبشار آبسفید لرستان، عروس آبشارهای ایران»، وبسایت فلای تودی، تاریخ انتشار: ۲۱ فروردین ۱۴۰۴ش. | |||
* «آبشار آبسفید؛ مسیر دسترسی، عکس+بهترین فصل بازدید»، وبسایت هتلآنلاین، تاریخ انتشار: ۷ مهر ۱۴۰۳ش. | |||
* توانا، الهه، «بهترین جاهای دیدنی الیگودرز»، وبسایت یومگ، تاریخ انتشار: ۴ مهر ۱۴۰۳ش. | |||
* جعفریان، لیلی، «ژئوتوریسم آبشارهای استان لرستان»، مجله رشد آموزش علوم زمین، شماره ۸۳، ۱۳۹۷ش. | |||
* «چشمه آب سفید الیگودرز، عروس آبشارهای ایران»، وبسایت دلگرم، تاریخ بازدید: ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۴ش. | |||
* «سد خانآباد»، وبسایت شرکت سهامی آب منطقهای لرستان، تاریخ بهروزرسانی: ۱۰ آبان ۱۳۹۹ش. | |||
* سرلک، مهدی و همکاران، «عوامل بازدارندهٔ توسعهٔ طبیعتگردی در آبشار آبسفید الیگودرز»، فصلنامه گردشگری و توسعه، شماره ۳۲، ۱۴۰۱ش. | |||
* «سفر به دیار آبشارهای شگفتانگیز، زیباترین آبشار ایران در لرستان»، خبرگزاری مهر، تاریخ انتشار: ۲ فروردین ۱۴۰۱ش. | |||
* «نگاهی به بقعه امامزاده محمد بن حسن، این امامزاده کریم لرستان است»، خبرگزاری بینالمللی قرآن: ایکنا، تاریخ انتشار: ۲۹ مرداد ۱۳۹۴ش. | |||
* هاشمی، هلیا، «آبشار آبسفید لرستان؛ عروس آبشارهای ایران»، وبسایت علیبابا، تاریخ بازدید: ۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۴ش. | |||
* یوسفی، حسین، «آبشار آبسفید الیگودرز»، وبسایت جاذبهها، تاریخ انتشار: ۲۳ دی ۱۳۹۷ش. | |||
{{پایان منابع}} | |||
