| خط ۳۸: | خط ۳۸: | ||
در سال ۲۰۰۳، با استناد به قطعنامههای پیشین شورای امنیت و بدون اخذ مجوز صریح جدید از این شورا، ایالات متحده آمریکا و ائتلافی از کشورهای همپیمان، عملیات نظامی گستردهای را علیه عراق آغاز نمودند. طی سه هفته نخست این عملیات، ساختار حکومتی و نیروهای مسلح عراق فروپاشی کرد و در تاریخ ۹ آوریل، با سقوط بغداد، صدام حسین از صحنه عمومی غایب گردید. در جریان حملات هوایی اولیه، دو نوبت تلاش برای هدف قرار دادن وی بینتیجه ماند و او تا ماه دسامبر همان سال مخفی شد.'''<ref>{{پک/بن|ص۳|ک=خبرگزاری ایمنا|ف=بیوگرافی صدام حسین از جنگ خلیج فارس تا دستگیری + فرزند و همسران}}</ref>''' سرانجام در تاریخ ۱۳ دسامبر ۲۰۰۳، طی عملیاتی اطلاعاتی و میدانی توسط نیروهای نظامی ایالات متحده، وی در یک پناهگاه زیرزمینی در نزدیکی روستای الدور، در حوالی شهر تکریت، شناسایی و بازداشت شد.'''<ref>{{پک/بن|ص۴|ک=همشهری آنلاین|ف=زندگینامه: صدام حسین (۱۹۳۷-۲۰۰۶)}}</ref>''' | در سال ۲۰۰۳، با استناد به قطعنامههای پیشین شورای امنیت و بدون اخذ مجوز صریح جدید از این شورا، ایالات متحده آمریکا و ائتلافی از کشورهای همپیمان، عملیات نظامی گستردهای را علیه عراق آغاز نمودند. طی سه هفته نخست این عملیات، ساختار حکومتی و نیروهای مسلح عراق فروپاشی کرد و در تاریخ ۹ آوریل، با سقوط بغداد، صدام حسین از صحنه عمومی غایب گردید. در جریان حملات هوایی اولیه، دو نوبت تلاش برای هدف قرار دادن وی بینتیجه ماند و او تا ماه دسامبر همان سال مخفی شد.'''<ref>{{پک/بن|ص۳|ک=خبرگزاری ایمنا|ف=بیوگرافی صدام حسین از جنگ خلیج فارس تا دستگیری + فرزند و همسران}}</ref>''' سرانجام در تاریخ ۱۳ دسامبر ۲۰۰۳، طی عملیاتی اطلاعاتی و میدانی توسط نیروهای نظامی ایالات متحده، وی در یک پناهگاه زیرزمینی در نزدیکی روستای الدور، در حوالی شهر تکریت، شناسایی و بازداشت شد.'''<ref>{{پک/بن|ص۴|ک=همشهری آنلاین|ف=زندگینامه: صدام حسین (۱۹۳۷-۲۰۰۶)}}</ref>''' | ||
== اتهامات | == فهرست اتهامات مطروحه علیه صدام حسین == | ||
در جریان دادرسی صدام حسین، رئیسجمهور مخلوع عراق، که از سال ۲۰۰۵ در دادگاه عراقی به اتهام کشتار ۱۴۸ تن از شیعیان این کشور در سال ۱۹۸۲ مورد محاکمه قرار گرفت، فهرستی از اتهامات دیگر نیز مطرح شده است. مهمترین این اتهامات بر اساس گزارشهای موجود به شرح زیر است: | |||
عملیات انفال و حمله به حلبچه (۱۹۸۸) | |||
در جریان عملیات انفال که بین فوریه تا نوامبر ۱۹۸۸ به اجرا درآمد، نیروهای عراقی در منطقه حلبچه در شمال عراق، از گازهای شیمیایی استفاده کردند. بر اساس گزارشها، در تاریخ ۱۶ مارس ۱۹۸۸، بیش از ۵ هزار نفر در این حمله جان باختند و بازماندگان همچنان از عوارض ناشی از آن رنج میبرند. همچنین در چارچوب این عملیات، سیاست تخریب منازل، اخراج و تفکیک مردان از خانوادههایشان اجرا شد و ۹۵ درصد از مستغلات منطقه خارج از محدوده اعلام گردید. در این دوره، حدود ۱۸۰ هزار نفر ناپدید شدند و شبهنظامیان کرد در بیابانهای غرب و جنوبغرب عراق اعدام شدند.<ref>{{پک/بن|ص۶|ک=خبرگزاری ایسنا|ف=فهرست اتهامات صدام حسین در خبرگزاری فرانسه}}</ref> | |||
خشکاندن نیزارهای جنوب | |||
در سال ۱۹۹۱، دولت عراق طرحهای مهندسی را با هدف خشکاندن نیزارهای جنوب عراق که محل سکونت جمعیتی از شیعیان بود، آغاز کرد. این اقدام موجب جابجایی ساکنان منطقه شد که قرنها در آن زیستگاه سکونت داشتند و امکان ادامه معیشت پیشین برای آنان فراهم نبود.<ref>{{پک/بن|ص۶|ک=خبرگزاری ایسنا|ف=فهرست اتهامات صدام حسین در خبرگزاری فرانسه}}</ref> | |||
قتلعام قبیله بارزانی | |||
نیروهای عراقی به اعدام حدود ۸ هزار نفر از مردان قبیله کرد بارزانی در سال ۱۹۸۳ متهم هستند. همچنین در سال ۱۹۸۰، کردهای قبیله فیلی از عراق به ایران اخراج شدند و گزارشهایی از کشتهشدن شماری از آنان در شمال عراق وجود دارد.<ref>{{پک/بن|ص۶|ک=خبرگزاری ایسنا|ف=فهرست اتهامات صدام حسین در خبرگزاری فرانسه}}</ref> | |||
سرکوب رهبران مذهبی شیعه و نقض حقوق شهروندان | |||
رژیم پیشین عراق به قتل شماری از رهبران مذهبی شیعه در بازه زمانی ۱۹۸۰ تا ۱۹۹۹ متهم است. همچنین گزارشهایی مبنی بر شکنجه، اعدام و تهدید مخالفان رژیم از گروههای مختلف قومی و مذهبی شامل شیعیان، اعراب سنی، کردها و ترکمنها وجود دارد.<ref>{{پک/بن|ص۶|ک=خبرگزاری ایسنا|ف=فهرست اتهامات صدام حسین در خبرگزاری فرانسه}}</ref> | |||
حملات شیمیایی به مناطق کردستان عراق | |||
در تاریخ ۱۵ مرداد ۱۳۶۷ (۶ اوت ۱۹۸۸)، ارتش عراق شهر زاخو و روستاهای اطراف آن در کردستان عراق را با بمبهای و راکتهای شیمیایی حاوی عوامل سیانور و اعصاب هدف قرار داد که در نتیجه، ۴۱ نفر کشته و ۵۰۰ تن مصدوم شدند. همچنین در روزهای پایانی جنگ، حملات شیمیایی به مناطق اطراف هویزه و جفیر نیز انجام شد. این حملات در حالی صورت گرفت که عراق قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت را چند روز پیش از آن پذیرفته بود. آثار این حملات بر سلامت بازماندگان و نسلهای بعدی آنان و نیز محیط زیست منطقه همچنان پایدار است.<ref>{{پک/بن|ص۶|ک=خبرگزاری ایسنا|ف=فهرست اتهامات صدام حسین در خبرگزاری فرانسه}}</ref> | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
| خط ۵۹: | خط ۸۰: | ||
{{یادکرد وب|عنوان=صدام از تولدتا چوبه دار|نشانی=https://www.magiran.com/article/1255733|تاریخ=۱۷ آبان ۱۳۸۵|تاریخ بازبینی=۱۸ مرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ص۱}}|وبگاه=وبسایت روزنامه ایران}} | {{یادکرد وب|عنوان=صدام از تولدتا چوبه دار|نشانی=https://www.magiran.com/article/1255733|تاریخ=۱۷ آبان ۱۳۸۵|تاریخ بازبینی=۱۸ مرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ص۱}}|وبگاه=وبسایت روزنامه ایران}} | ||
{{یادکرد وب|عنوان=فهرست اتهامات "صدام حسین" در خبرگزاری فرانسه|نشانی=https://www.irna.ir/news/8306169/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%D8%AA%D9%87%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%B5%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87|تاریخ=۶ آذر ۱۳۸۴|تاریخ بازبینی=۱۹ مرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|ص۵}}|وبگاه=خبرگزاری ایسنا}} | |||
{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ویلی|نام=جویس ان|عنوان=نهضت اسلامی شیعیان عراق|سال=۱۳۷۳|مکان=تهران|ناشر=موسسه اطلاعات|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=مهوش غلامی|شابک=|دوره=}} | {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=ویلی|نام=جویس ان|عنوان=نهضت اسلامی شیعیان عراق|سال=۱۳۷۳|مکان=تهران|ناشر=موسسه اطلاعات|پیوند نویسنده=|پیوند=|کوشش=|مترجم=مهوش غلامی|شابک=|دوره=}} | ||
{{یادکرد وب|عنوان=Saddam Hussein profile|نشانی=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/1100529.stm|تاریخ=۴ January 2001|تاریخ بازبینی=۷ اوت ۲۰۲۶|شناسه={{شناسه یادکرد|ص۵}}|کد زبان=en|وبگاه=bbc}} | {{یادکرد وب|عنوان=Saddam Hussein profile|نشانی=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/1100529.stm|تاریخ=۴ January 2001|تاریخ بازبینی=۷ اوت ۲۰۲۶|شناسه={{شناسه یادکرد|ص۵}}|کد زبان=en|وبگاه=bbc}} | ||
