جز ویکی سازی و تمیزکاری |
|||
| خط ۲۴: | خط ۲۴: | ||
[[پرونده:Persepolis stairs of the Apadana relief.jpg|alt=نوروز _تخت جمشید|بندانگشتی|یکی از نمادهای نوروزی در [[تخت جمشید]]]] | [[پرونده:Persepolis stairs of the Apadana relief.jpg|alt=نوروز _تخت جمشید|بندانگشتی|یکی از نمادهای نوروزی در [[تخت جمشید]]]] | ||
{{اصلی|جشن نوروز}} | {{اصلی|جشن نوروز}} | ||
آغاز سال ایرانیان، از زمان خلقت انسان یعنی ابتدای هزاره هفتم از تاریخ عالم، روز هرمز از ماه فروردین، زمانیکه آفتاب در نصفالنهار، در نقطهٔ اعتدال ربیعی قرار میگرفت و طالع، سرطان بوده است.<ref>تقیزاده، گاهشماری در ایران قدیم، 1357ش، ص65.</ref> جشن نوروز علاوه بر سنتی و ملی بودن، | آغاز سال ایرانیان، از زمان خلقت انسان یعنی ابتدای هزاره هفتم از تاریخ عالم، روز هرمز از ماه فروردین، زمانیکه آفتاب در نصفالنهار، در نقطهٔ اعتدال ربیعی قرار میگرفت و طالع، سرطان بوده است.<ref>تقیزاده، گاهشماری در ایران قدیم، 1357ش، ص65.</ref> جشن نوروز علاوه بر سنتی و ملی بودن، ریشه در عقاید مذهبی آریایی دارد که در گذر زمان، آموزههای دین [[زرتشت]] نیز با آن سازگار شده است و سپس ایرانیان، آن را با آموزههای دین اسلام نیز سازگار کردند.<ref>[https://irannama.iran.ir/home/-/irannama/مراسم+های+ملی+-+محلی «مراسمهای ملی- محلی»، وبسایت ایرانما.]</ref> | ||
علاوه بر زرتشتیان و [[مسلمان|مسلمانان]]، که هر کدام این جشن را بر اساس باورها و اعتقادات خود برپا میکنند، در میان مسیحیان ارمنی و یهودیان فارسیزبان نیز این جشن برگزار میشود.<ref>روحالامینی، آیینها و جشنهای کهن در ایران امروز، 1376ش، ص19.</ref> برگزاری باشکوه این جشن در بین قشرها و گروههای مختلف اجتماعی با وجود [[جنگ]]ها و دگرگونیهای سیاسی، اجتماعی، اعتقادی و علمی همواره پابرجا بوده و در فرهنگها و جامعهها نیز راه یافته است. برخی از آداب و رسوم جشن نوروز مانند نظافت و پاکیزهکردن خانه، تهیهٔ لباس نو،<ref>بیرونی، آثارالباقیه، 1363ش، ص29.</ref> یاد درگذشتگان در [[پنجشنبه آخر سال]]<ref>بیرونی، آثارالباقیه، 1363ش، ص368.</ref> و دیدوبازدید مورد تأکید اسلام نیز بوده است.<ref>روحالامینی، آیینها و جشنهای کهن در ایران امروز، 1376ش، ص56-62.</ref> | علاوه بر زرتشتیان و [[مسلمان|مسلمانان]]، که هر کدام این جشن را بر اساس باورها و اعتقادات خود برپا میکنند، در میان مسیحیان ارمنی و یهودیان فارسیزبان نیز این جشن برگزار میشود.<ref>روحالامینی، آیینها و جشنهای کهن در ایران امروز، 1376ش، ص19.</ref> برگزاری باشکوه این جشن در بین قشرها و گروههای مختلف اجتماعی با وجود [[جنگ]]ها و دگرگونیهای سیاسی، اجتماعی، اعتقادی و علمی همواره پابرجا بوده و در فرهنگها و جامعهها نیز راه یافته است. برخی از آداب و رسوم جشن نوروز مانند نظافت و پاکیزهکردن خانه، تهیهٔ لباس نو،<ref>بیرونی، آثارالباقیه، 1363ش، ص29.</ref> یاد درگذشتگان در [[پنجشنبه آخر سال]]<ref>بیرونی، آثارالباقیه، 1363ش، ص368.</ref> و دیدوبازدید مورد تأکید اسلام نیز بوده است.<ref>روحالامینی، آیینها و جشنهای کهن در ایران امروز، 1376ش، ص56-62.</ref> | ||
| خط ۴۰: | خط ۴۰: | ||
{{اصلی|جشن مهرگان}} | {{اصلی|جشن مهرگان}} | ||
[[پرونده:جشن مهرگان.jpg|alt=جشن مهرگان-نسخه خطی شاهنامه|بندانگشتی|نسخه خطی [[شاهنامه]]: شکست دادن ضحاک توسط فریدون]] | [[پرونده:جشن مهرگان.jpg|alt=جشن مهرگان-نسخه خطی شاهنامه|بندانگشتی|نسخه خطی [[شاهنامه]]: شکست دادن ضحاک توسط فریدون]] | ||
در ایران باستان جشن مهرگان بعد از [[جشن نوروز]] دومین جشن مهم در بین مردم بود. عدهای همزمان شدن روز مهر با نام خود در مهر را علت برپایی این جشن بیان میکنند و عدهٔ دیگر پیروزشدن کاوهٔ آهنگر بر ضحاک و بهتخت نشستن فریدون را دلیل برگزاری آن دانستهاند. امروزه این جشن در میان زرتشتیان در شهرهای [[کرمان]]، [[ | در ایران باستان جشن مهرگان بعد از [[جشن نوروز]] دومین جشن مهم در بین مردم بود. عدهای همزمان شدن روز مهر با نام خود در مهر را علت برپایی این جشن بیان میکنند و عدهٔ دیگر پیروزشدن کاوهٔ آهنگر بر ضحاک و بهتخت نشستن فریدون را دلیل برگزاری آن دانستهاند. امروزه این جشن در میان زرتشتیان در شهرهای [[کرمان]]، [[یزد]]، [[اصفهان]] و [[شیراز]] برپا میشود.<ref>. [https://www.kojaro.com/var/190846-mehregan-celebration/ زمانی نوری، «جشن مهرگان چیست/ هر چیزی که باید در بارۀ مهرگان بدانید»، وبسایت کجارو.]</ref> | ||
*'''جشن تیرگان''' | *'''جشن تیرگان''' | ||
از جمله جشنهای باستانی که امروزه تنها در چند شهر [[گیلان]] و [[مازندران]]، | از جمله جشنهای باستانی که امروزه تنها در چند شهر [[گیلان]] و [[مازندران]]، [[شیراز]]، [[اهواز]] و در برخی نقاط یزد برگزار میشود، جشن تیرگان است که در آثار ملی ایران نیز ثبت شده است. این جشن در سیزدهم تیرماه برگزار میشود. در این جشن مراسمهایی مانند فال کوزه، آبپاشی، دستبند تیر و باد و خوردن میوه و گندم برپا میشود. | ||
*'''جشن سده''' | *'''جشن سده''' | ||
{{اصلی|جشن سده}} | |||
علیرغم اینکه در آداب و رسوم جشن سده، بخشی از آداب زرتشتیان اجرا میشود ولی بسیاری از مورخان آن را از جمله جشنهای ملی ایران باستان بیان میکنند که همچون جشن نوروز از اهمیت زیادی برخوردار بوده است. امروزه این جشن در کرمان و یزد برگزار میشود. سده معرف صدمین روز زمستان از تقویم ایران باستان است. این جشن | علیرغم اینکه در آداب و رسوم جشن سده، بخشی از آداب زرتشتیان اجرا میشود ولی بسیاری از مورخان آن را از جمله جشنهای ملی ایران باستان بیان میکنند که همچون [[جشن نوروز]] از اهمیت زیادی برخوردار بوده است. امروزه این جشن در کرمان و یزد برگزار میشود. سده معرف صدمین روز زمستان از تقویم ایران باستان است. این جشن [[۱۰ بهمن]] برگزار میشود. از جمله آداب آن روشنکردن آتش و گرد آن جمعشدن و شادیکردن است و در پایان، کشاورزان از خاکستر آتش برمیدارند و بر زمین کشاورزی خود میپاشند و آن را مایهٔ [[برکت]] میدانند.<ref>[https://www.kojaro.com/history-art-culture/193570-sadeh-iran-ancient-festival/ بهزادیمنش، «جشن سده چیست؟ و چه زمانی برگزار میشود؟»، وبسایت کجارو.]</ref> | ||
==جشنهای دینی و مذهبی در ایران== | ==جشنهای دینی و مذهبی در ایران== | ||
