حمید گلزار (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:ادغام اجتماعی۱.jpg|جایگزین=مهاجرت افغانستانیها به ایران|بندانگشتی|مهاجرت افغانستانیها به ایران؛ مرز ایران - افغانستان]] | |||
'''{{درشت|ادغام اجتماعی}}'''، پذیرش رسمی فرد یا گروه مهاجر بهعنوان شهروند جامعهٔ میزبان. | '''{{درشت|ادغام اجتماعی}}'''، پذیرش رسمی فرد یا گروه مهاجر بهعنوان شهروند جامعهٔ میزبان. | ||
| خط ۲۵: | خط ۲۶: | ||
=== تغییر رویکرد از درهای باز به بازگشت به وطن === | === تغییر رویکرد از درهای باز به بازگشت به وطن === | ||
[[پرونده: | [[پرونده:ادغام اجتماعی۲.jpg|جایگزین=سکونت افغانستانیها در حاشیه شهر سمنان|بندانگشتی|سکونت افغانستانیها در حاشیه شهر سمنان]] | ||
در ایران، ابتدا تصور بر این بود که این جمعیت با پایان [[جنگ]] و بهبود شرایط در افغانستان به کشور خود بازمیگردند؛<ref>[http://rahbordfarhangi.csr.ir/article_123317_25c65ad268fc12d5e6e1949622fb0e13.pdf نصر اصفهانی و حسینی، «بررسی تأثیر سیاستهای تحصیل اتباع افغانستانی در ایران (مورد مطالعه: شهر تهران)»، 1395ش، ص56].</ref> اما شرایط افغانستان هیچگاه بهصورتی نبوده که مهاجران تمایل به بازگشت داشته باشند یا مهاجرت به ایران متوقف شود.<ref>[https://farhikhtegandaily.com/news/71608/قوانین-ما-مانع-از-ادغام-اجتماعی-افغانستانیها-در-ایران-است/ «قوانین ما مانع از ادغام اجتماعی افغانستانیها در ایران است»، روزنامه فرهیختگان].</ref> سیاست دولت ایران در قبال مهاجران افغانستانی در طول زمان شاهد تغییرات زیادی بوده است. | در ایران، ابتدا تصور بر این بود که این جمعیت با پایان [[جنگ]] و بهبود شرایط در افغانستان به کشور خود بازمیگردند؛<ref>[http://rahbordfarhangi.csr.ir/article_123317_25c65ad268fc12d5e6e1949622fb0e13.pdf نصر اصفهانی و حسینی، «بررسی تأثیر سیاستهای تحصیل اتباع افغانستانی در ایران (مورد مطالعه: شهر تهران)»، 1395ش، ص56].</ref> اما شرایط افغانستان هیچگاه بهصورتی نبوده که مهاجران تمایل به بازگشت داشته باشند یا مهاجرت به ایران متوقف شود.<ref>[https://farhikhtegandaily.com/news/71608/قوانین-ما-مانع-از-ادغام-اجتماعی-افغانستانیها-در-ایران-است/ «قوانین ما مانع از ادغام اجتماعی افغانستانیها در ایران است»، روزنامه فرهیختگان].</ref> سیاست دولت ایران در قبال مهاجران افغانستانی در طول زمان شاهد تغییرات زیادی بوده است. | ||
| خط ۳۴: | خط ۳۵: | ||
== طردشدگی اجتماعی مهاجران افغانستانی و پیامدهای آن == | == طردشدگی اجتماعی مهاجران افغانستانی و پیامدهای آن == | ||
[[پرونده:ادغام | [[پرونده:ادغام اجتماعی۴.jpg|جایگزین=خودروی اتباع افغانستانی قاچاق در ایران|بندانگشتی|توقیف خودروی حامل اتباع افغانستانی قاچاق در ایران]] | ||
این مفهوم به فرایندی اطلاق میشود که طی آن افراد از مشارکت کامل در جامعهای که در آن زندگی میکنند، طرد شوند.<ref>[https://urb.dehaghan.iau.ir/article_648711_bb11772752c9e314b53502bbdfc7f2a0.pdf زاهدی و دیگران، «سنجش و تبیین طرد اجتماعی مهاجران خارجی در کلانشهر اصفهان»، 1394، ص64].</ref> طرد اجتماعی سبب میشود افراد بهعلت سستشدن روابط در جامعه در معرض انواع چالشهای مختلف قرار گیرند: | این مفهوم به فرایندی اطلاق میشود که طی آن افراد از مشارکت کامل در جامعهای که در آن زندگی میکنند، طرد شوند.<ref>[https://urb.dehaghan.iau.ir/article_648711_bb11772752c9e314b53502bbdfc7f2a0.pdf زاهدی و دیگران، «سنجش و تبیین طرد اجتماعی مهاجران خارجی در کلانشهر اصفهان»، 1394، ص64].</ref> طرد اجتماعی سبب میشود افراد بهعلت سستشدن روابط در جامعه در معرض انواع چالشهای مختلف قرار گیرند: | ||
# گسترش آسیبهای اجتماعی؛ طردشدگی افراد در عرصههای اجتماعی میتواند زمینه را برای بزهکاری آنان فراهم کند.<ref>[https://www.socialwork2015.ir/طرد-اجتماعی-و-آسیب-های-اجتماعی/ «طرد اجتماعی و آسیبهای اجتماعی»، مجله اینترنتی مددکاری اجتماعی ایران، تاریخ بازید: 3 مهر 1401].</ref> مهاجری که خود را تحت شرایط دشوار مانند تحقیر، توهین و حتی تهدید به اخراج اجباری مییابد، بیش از پیش آمادهٔ کجروی میشود. آسیبشناسان بر این باورند که نژاد، [[جنسیت]]، رنگ، زبان و فرهنگ یک قوم منشأ کجروی بهشمار نمیآید؛ بلکه این امر ریشه در فقر، تنگدستی، تحقیر، گرسنگی، محرومیت، تبعیض و توهین دارد.<ref>[https://csr.basu.ac.ir/article_1307_ae475ddce15f961cdb3f82e72913e721.pdf سنقری ناهید و دیگران، «موانع ادغام اجتماعی نوجوانان افغانستانی در جامعه ایرانی (مطالعه موردی شهر تهران)»، 1393ش، ص103].</ref> | # گسترش آسیبهای اجتماعی؛ طردشدگی افراد در عرصههای اجتماعی میتواند زمینه را برای بزهکاری آنان فراهم کند.<ref>[https://www.socialwork2015.ir/طرد-اجتماعی-و-آسیب-های-اجتماعی/ «طرد اجتماعی و آسیبهای اجتماعی»، مجله اینترنتی مددکاری اجتماعی ایران، تاریخ بازید: 3 مهر 1401].</ref> مهاجری که خود را تحت شرایط دشوار مانند تحقیر، توهین و حتی تهدید به اخراج اجباری مییابد، بیش از پیش آمادهٔ کجروی میشود. آسیبشناسان بر این باورند که نژاد، [[جنسیت]]، رنگ، زبان و فرهنگ یک قوم منشأ کجروی بهشمار نمیآید؛ بلکه این امر ریشه در فقر، تنگدستی، تحقیر، گرسنگی، محرومیت، تبعیض و توهین دارد.<ref>[https://csr.basu.ac.ir/article_1307_ae475ddce15f961cdb3f82e72913e721.pdf سنقری ناهید و دیگران، «موانع ادغام اجتماعی نوجوانان افغانستانی در جامعه ایرانی (مطالعه موردی شهر تهران)»، 1393ش، ص103].</ref> | ||
# گسترش حاشیهنشینی؛ حاشیهنشینی هنگامی رخ میدهد که جامعهٔ مهاجرین نتوانند با دیگر جوامع ارتباط برقرار کنند.<ref>[https://priw.ir/article-1-1498-fa.pdf حاتمی، «سیاستگذاری مطلوب مهاجرت و حضور مهاجرین افغان در ج.ا.ا، 1400ش، ص5].</ref> از همینرو در بسیاری از شهرهای بزرگ کشورهای جهان سوم، مهاجران در حاشیه شهرها سکونت میگزینند.<ref>[http://www.jgeoqeshm.ir/article_69928_869ffc272d55285ca0c3ac2c63434610.pdf کشاورز قاسمی، «تبیین پیامدهای مهاجرت اتباع کشور افغانستان برجامعه ایران: مطالعۀ موردی شهر قزوین، 1397، ص292].</ref> مهاجران افغانستانی نیز بهدلیل درآمد محدود، بیشتر در سکونتگاههای غیررسمی حاشیهٔ شهرها و روستاها ساکن میشوند.<ref>[https://priw.ir/article-1-1498-fa.pdf حاتمی، «سیاستگذاری مطلوب مهاجرت و حضور مهاجرین افغان در ج.ا.ا، 1400ش، ص10].</ref> | # گسترش حاشیهنشینی؛ حاشیهنشینی هنگامی رخ میدهد که جامعهٔ مهاجرین نتوانند با دیگر جوامع ارتباط برقرار کنند.<ref>[https://priw.ir/article-1-1498-fa.pdf حاتمی، «سیاستگذاری مطلوب مهاجرت و حضور مهاجرین افغان در ج.ا.ا، 1400ش، ص5].</ref> از همینرو در بسیاری از شهرهای بزرگ کشورهای جهان سوم، مهاجران در حاشیه شهرها سکونت میگزینند.<ref>[http://www.jgeoqeshm.ir/article_69928_869ffc272d55285ca0c3ac2c63434610.pdf کشاورز قاسمی، «تبیین پیامدهای مهاجرت اتباع کشور افغانستان برجامعه ایران: مطالعۀ موردی شهر قزوین، 1397، ص292].</ref> مهاجران افغانستانی نیز بهدلیل درآمد محدود، بیشتر در سکونتگاههای غیررسمی حاشیهٔ شهرها و روستاها ساکن میشوند.<ref>[https://priw.ir/article-1-1498-fa.pdf حاتمی، «سیاستگذاری مطلوب مهاجرت و حضور مهاجرین افغان در ج.ا.ا، 1400ش، ص10].</ref> | ||
# [[پرونده:ادغام | # [[پرونده:ادغام اجتماعی۳.jpg|جایگزین=کودکان افغانستانی در حال کار در کورههای آجرپزی|بندانگشتی|کودکان افغانستانی در حال کار در کورههای آجرپزی]]کودکان کار؛ هرچند آمار دقیقی از [[کودکان کار]] در ایران وجود ندارد؛<ref>[https://www.isna.ir/news/97061004618/آمار-مشخصی-از-کودکان-کار-نداریم-۵-درصد-کودکان-شناسایی-شده-در «آمار مشخصی از کودکان کار نداریم/ ۵ درصد کودکان شناسایی شده در خیابان زندگی میکنند»، خبرگزاری دانشجویان ایران ایسنا].</ref> اما بر اساس رصدها، هشتاد درصد کودکان کار، متعلق به کشورهای افغانستان و پاکستان هستند.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1468961/۸۰-درصد-کودکان-کار-و-خیابان-از-اتباع-افغانستان-و-پاکستان-هستند «۸۰ درصد][[کار کودکان|کودکان کار]] و خیابان از اتباع افغانستان و پاکستان هستند»، خبرگزاری خبر آنلاین.</ref> کودکان افغانستانی در سن پانزده سالگی حدود هفده درصد در بازار کار حضور دارند که این میزان برای ایرانیها چهار درصد است. این میزان در سن هفده سالگی برای افغانستانیها حدود سی درصد و برای ایرانیها حدود ده درصد است.<ref>[https://www.irna.ir/news/84479267/ابعاد-و-آثار-ادغام-اجتماعی-مهاجران-افغانستانی-در-ایران «ابعاد و آثار ادغام اجتماعی مهاجران افغانستانی در ایران» خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران].</ref> | ||
# آشفتگی هویتی؛ مواجهه و تعامل فرد مهاجر با الگوهای فرهنگی «دیگر» در بسیاری از حالات در تناقض با پارادایم فرهنگی جامعه مبدأ قرار میگیرد که آشفتگیهای هویتی را پدیدمیآورد.<ref>[https://csr.basu.ac.ir/article_1307_ae475ddce15f961cdb3f82e72913e721.pdf سنقری ناهید و دیگران، «موانع ادغام اجتماعی نوجوانان افغانستانی در جامعه ایرانی (مطالعه موردی شهر تهران)»، 1393ش، ص121].</ref> | # آشفتگی هویتی؛ مواجهه و تعامل فرد مهاجر با الگوهای فرهنگی «دیگر» در بسیاری از حالات در تناقض با پارادایم فرهنگی جامعه مبدأ قرار میگیرد که آشفتگیهای هویتی را پدیدمیآورد.<ref>[https://csr.basu.ac.ir/article_1307_ae475ddce15f961cdb3f82e72913e721.pdf سنقری ناهید و دیگران، «موانع ادغام اجتماعی نوجوانان افغانستانی در جامعه ایرانی (مطالعه موردی شهر تهران)»، 1393ش، ص121].</ref> | ||
# کسب [[هویت ملی|هویت]] جعلی؛ برخی از مهاجران غیرقانونی برای ماندن در ایران، اقدام به خرید شناسنامهٔ افراد ایرانی میکنند.<ref>[https://www.borna.news/بخش-اجتماعی-4/1224741-مشکلات-زنان-افغانستان-در-ایران-از-حاشیه-نشینی-تا-نبود-آینده-ای-روشن-چه-باید-کرد «مشکلات زنان افغانستان در ایران؛ از حاشیه نشینی تا نبود آینده ای روشن/ چه باید کرد؟» خبرگزاری برنا].</ref> بر اساس آمار رسمی، شش هزار شناسنامه بهصورت غیرقانونی به شهروندان افغانستانی واگذار شده است.<ref>[https://af.sputniknews.com/20170525/1361143.html «۶ هزار شناسنامه ایرانی غیرقانونی به شهروندان افغانستان/ عاملان محاکمه میشوند»، خبرگزاری اسپوتنیک افغانستان].</ref> | # کسب [[هویت ملی|هویت]] جعلی؛ برخی از مهاجران غیرقانونی برای ماندن در ایران، اقدام به خرید شناسنامهٔ افراد ایرانی میکنند.<ref>[https://www.borna.news/بخش-اجتماعی-4/1224741-مشکلات-زنان-افغانستان-در-ایران-از-حاشیه-نشینی-تا-نبود-آینده-ای-روشن-چه-باید-کرد «مشکلات زنان افغانستان در ایران؛ از حاشیه نشینی تا نبود آینده ای روشن/ چه باید کرد؟» خبرگزاری برنا].</ref> بر اساس آمار رسمی، شش هزار شناسنامه بهصورت غیرقانونی به شهروندان افغانستانی واگذار شده است.<ref>[https://af.sputniknews.com/20170525/1361143.html «۶ هزار شناسنامه ایرانی غیرقانونی به شهروندان افغانستان/ عاملان محاکمه میشوند»، خبرگزاری اسپوتنیک افغانستان].</ref> | ||
# عدم تحرک اجتماعی؛ محدودیتهای قانونی در انتخاب شغل، محل زندگی، سفر داخلی و خارجی، برخورداری از حسابهای بانکی و مالکیت بر اموال غیرمنقول بر تحرک اجتماعی افغانستانیها تأثیر منفی میگذارد.<ref>[https://ijar.ut.ac.ir/article_70506_00d5b043b1a8da82192894a4238c14c7.pdf علاءالدینی و میرزایی، «ادغام مهاجران افغانستانی در نواحی شهری ایران: مطالعۀ موردی محلۀ هرندی در تهران»، 1397، ص10].</ref> | # عدم تحرک اجتماعی؛ محدودیتهای قانونی در انتخاب شغل، محل زندگی، سفر داخلی و خارجی، برخورداری از حسابهای بانکی و مالکیت بر اموال غیرمنقول بر تحرک اجتماعی افغانستانیها تأثیر منفی میگذارد.<ref>[https://ijar.ut.ac.ir/article_70506_00d5b043b1a8da82192894a4238c14c7.pdf علاءالدینی و میرزایی، «ادغام مهاجران افغانستانی در نواحی شهری ایران: مطالعۀ موردی محلۀ هرندی در تهران»، 1397، ص10].</ref> | ||
# عدم بهرهوری از سرمایهگذاریهای انجام شده؛ محدودیتهای زندگی مهاجرین افغانستانی در ایران و ناامیدی از بهبود وضعیت در افغانستان، آنها را به فکر خروج از ایران و رفتن به یک کشور ثالث میاندازد.<ref>[http://www.irdiplomacy.ir/fa/news/1912893/افغان-ها-از-ایران-به-ترکیه-می-روند «افغانها از ایران به ترکیه میروند»، وبسایت دیپلماسی ایرانی].</ref> طبق نظرسنجی وزارت کشور در سال ۱۳۹۵ش، بیش از شصت درصد افغانستانیهای ساکن ایران به فکر رفتن به کشورهای اروپایی بودهاند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/3774108/وزیر-کشور-۶۰-درصد-افغان-ها-در-ایران-می-خواهند-به-اروپا-بروند «وزیر کشور: ۶۰ درصد افغانها در ایران میخواهند به اروپا بروند»، خبرگزاری مهر].</ref> خروج زودهنگام مهاجران افغانستانی با وجود سرمایهگذاریهای انجامشده، موجب عدم بهرهوری کافی از مهارتهای شغلی آنها میشود.<ref>[https://www.isna.ir/news/1401022718335/۵-میلیون-مهاجر-افغان-در-ایران-حضور-دارند «۵ میلیون مهاجر افغان در ایران حضور دارند»، خبرگزاری دانشجویان ایران ایسنا].</ref>[[پرونده:ادغام | # عدم بهرهوری از سرمایهگذاریهای انجام شده؛ محدودیتهای زندگی مهاجرین افغانستانی در ایران و ناامیدی از بهبود وضعیت در افغانستان، آنها را به فکر خروج از ایران و رفتن به یک کشور ثالث میاندازد.<ref>[http://www.irdiplomacy.ir/fa/news/1912893/افغان-ها-از-ایران-به-ترکیه-می-روند «افغانها از ایران به ترکیه میروند»، وبسایت دیپلماسی ایرانی].</ref> طبق نظرسنجی وزارت کشور در سال ۱۳۹۵ش، بیش از شصت درصد افغانستانیهای ساکن ایران به فکر رفتن به کشورهای اروپایی بودهاند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/3774108/وزیر-کشور-۶۰-درصد-افغان-ها-در-ایران-می-خواهند-به-اروپا-بروند «وزیر کشور: ۶۰ درصد افغانها در ایران میخواهند به اروپا بروند»، خبرگزاری مهر].</ref> خروج زودهنگام مهاجران افغانستانی با وجود سرمایهگذاریهای انجامشده، موجب عدم بهرهوری کافی از مهارتهای شغلی آنها میشود.<ref>[https://www.isna.ir/news/1401022718335/۵-میلیون-مهاجر-افغان-در-ایران-حضور-دارند «۵ میلیون مهاجر افغان در ایران حضور دارند»، خبرگزاری دانشجویان ایران ایسنا].</ref>[[پرونده:ادغام اجتماعی۵.jpg|جایگزین=دو کودک افغانستانی در استادیوم تبریز|بندانگشتی|دو کودک افغانستانی در استادیوم تبریز، تماشاگر دیدار افغانستان و ژاپن در جام قهرمانی آسیا]]سرخوردگی افغانستانیها از جامعهٔ ایرانی؛ سیستم معیوبی که همواره در پی برخورد شدید با سیل مهاجران بوده و چاره را تنها در اخراج آنان دیده است، نتیجهای جز احساس سرخوردگی، [[مدیریت خشم|خشم]] و درماندگی در میان مهاجران افغانستانی نداشته است.<ref>[http://www.afghanpaper.com/nbody.php?id=154016 «ایرانیها! گمشدههای خود را در افغانستان بیابید!»، وبسایت شبکه اطلاعرسانی افغانستان].</ref> | ||
# ایرانهراسی؛ برخی بر این باورند که شکلگیری ایرانهراسی در افغانستان، ریشه در تبعیض و محرومیتهایی دارد که پناهندگان افغانستانی در ایران تحمل میکنند.<ref>[https://www.irna.ir/news/84831436/نگاهی-که-یک-مهاجر-افغانستانی-به-رفتار-ایرانی-ها-دارد حمیدپور، »نگاهی که یک مهاجر افغانستانی به رفتار ایرانیها دارد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران].</ref> بخشی از جامعهٔ ایرانی همواره افغانستان را دیگریِ فرومرتبهٔ خود تصور میکند. نتیجهٔ این شرایط، رشد ایرانهراسی در افکار عمومی افغانستان است.<ref>[https://farhikhtegandaily.com/news/71608/قوانین-ما-مانع-از-ادغام-اجتماعی-افغانستانیها-در-ایران-است/ «قوانین ما مانع از ادغام اجتماعی افغانستانیها در ایران است»، روزنامه فرهیختگان].</ref> | # ایرانهراسی؛ برخی بر این باورند که شکلگیری ایرانهراسی در افغانستان، ریشه در تبعیض و محرومیتهایی دارد که پناهندگان افغانستانی در ایران تحمل میکنند.<ref>[https://www.irna.ir/news/84831436/نگاهی-که-یک-مهاجر-افغانستانی-به-رفتار-ایرانی-ها-دارد حمیدپور، »نگاهی که یک مهاجر افغانستانی به رفتار ایرانیها دارد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران].</ref> بخشی از جامعهٔ ایرانی همواره افغانستان را دیگریِ فرومرتبهٔ خود تصور میکند. نتیجهٔ این شرایط، رشد ایرانهراسی در افکار عمومی افغانستان است.<ref>[https://farhikhtegandaily.com/news/71608/قوانین-ما-مانع-از-ادغام-اجتماعی-افغانستانیها-در-ایران-است/ «قوانین ما مانع از ادغام اجتماعی افغانستانیها در ایران است»، روزنامه فرهیختگان].</ref> | ||
# عدم احقاق حقوق؛ مهاجران افغانستانی در ایران، به بهانهٔ «غیرقانونی بودن» از بسیاری از حقوق شهروندی محروم میشوند.<ref>[https://meidaan.com/archive/57363 مکی، زنان مهاجر افغان سخن میگویند، وبسایت میدان].</ref> از آنجا که حضور افغانستانیها در ایران موقتی تصور میشود، ناپایداری زندگی و هراس از اخراج از کشور همراهِ همیشگیِ آنها است. نتیجهٔ این وضعیت، موقعیت بسیار فرودست یک افغانستانی در برابر ایرانیها است. در این شرایط، آنان نسبت به هرگونه تعدی در حقشان، بیشتر چارهای جز تحمل ندارند.<ref>[https://www.toseeirani.ir/بخش-شهرنوشت-5/11762-ریشه-های-ساختاری-خشونت-علیه-افغان-ها «ریشههای ساختاری خشونت علیه افغانها»، روزنامه توسعه ایرانی].</ref> | # عدم احقاق حقوق؛ مهاجران افغانستانی در ایران، به بهانهٔ «غیرقانونی بودن» از بسیاری از حقوق شهروندی محروم میشوند.<ref>[https://meidaan.com/archive/57363 مکی، زنان مهاجر افغان سخن میگویند، وبسایت میدان].</ref> از آنجا که حضور افغانستانیها در ایران موقتی تصور میشود، ناپایداری زندگی و هراس از اخراج از کشور همراهِ همیشگیِ آنها است. نتیجهٔ این وضعیت، موقعیت بسیار فرودست یک افغانستانی در برابر ایرانیها است. در این شرایط، آنان نسبت به هرگونه تعدی در حقشان، بیشتر چارهای جز تحمل ندارند.<ref>[https://www.toseeirani.ir/بخش-شهرنوشت-5/11762-ریشه-های-ساختاری-خشونت-علیه-افغان-ها «ریشههای ساختاری خشونت علیه افغانها»، روزنامه توسعه ایرانی].</ref> | ||
| خط ۵۲: | خط ۵۳: | ||
=== ادغام هویتی مهاجران افغانستانی در ایران === | === ادغام هویتی مهاجران افغانستانی در ایران === | ||
[[پرونده:ادغام | [[پرونده:ادغام اجتماعی۹.jpg|جایگزین=اعطای شناسنامه ایرانی به اتباع خارجی دارای مادر ایرانی|بندانگشتی|مراسم اعطای نخستین شناسنامه ایرانی به اتباع خارجی دارای مادر ایرانی مقیم خوزستان]] | ||
سیاست ایران در قبال پناهجویان افغانستانی همواره بر تشویق آنها به ترک ایران بوده است. بر همین اساس ایران هیچگاه حاضر نشده حتی برای دارندگان کارت آمایش نیز پروندههای فردی تقاضای پناهندگی تشکیل دهد و مسیر ادغام اجتماعی را بر روی این گروه باز کند. بلکه برعکس به افراد دارای کارت آمایش پیشنهاد میکند برای دسترسی به خدمات بیشتر کارت آمایش خود را به گذرنامه افغانستانی و ویزای [[ایران]] تبدیل کنند. همچنین پناهندگان مجبورند برای تمدید کارت آمایش، تذکرهٔ تابعیت افغانستانی (شناسنامه) از سفارتخانه این کشور بگیرند؛ بنابراین دولت همواره تلاش کرده موقعیت حقوقی پناهندگان را تضعیف کرده و آنها را تشویق به ترک ایران کند. بخش زیادی از این پناهندگان در ایران متولد شدهاند و بر اساس مادهٔ ۹۷۶ قانون مدنی ایران اگر کسی از [[پدر]] و مادر خارجی که یکی از آنها متولد ایران باشد، متولد شود، تابعیت ایرانی دریافت میکند. اجبار به دریافت تذکره یعنی ایران پناهندگان را مجبور میکند تابعیت افغانستان را بپذیرند و در نتیجه از شمول این قانون خارج شوند.<ref>[https://www.sharghdaily.com/بخش-روزنامه-100/845485-مسیر-ادغام-اجتماعی-را-باز-کنیم «مسیر ادغام اجتماعی را باز کنیم» روزنامه شرق].</ref> | سیاست ایران در قبال پناهجویان افغانستانی همواره بر تشویق آنها به ترک ایران بوده است. بر همین اساس ایران هیچگاه حاضر نشده حتی برای دارندگان کارت آمایش نیز پروندههای فردی تقاضای پناهندگی تشکیل دهد و مسیر ادغام اجتماعی را بر روی این گروه باز کند. بلکه برعکس به افراد دارای کارت آمایش پیشنهاد میکند برای دسترسی به خدمات بیشتر کارت آمایش خود را به گذرنامه افغانستانی و ویزای [[ایران]] تبدیل کنند. همچنین پناهندگان مجبورند برای تمدید کارت آمایش، تذکرهٔ تابعیت افغانستانی (شناسنامه) از سفارتخانه این کشور بگیرند؛ بنابراین دولت همواره تلاش کرده موقعیت حقوقی پناهندگان را تضعیف کرده و آنها را تشویق به ترک ایران کند. بخش زیادی از این پناهندگان در ایران متولد شدهاند و بر اساس مادهٔ ۹۷۶ قانون مدنی ایران اگر کسی از [[پدر]] و مادر خارجی که یکی از آنها متولد ایران باشد، متولد شود، تابعیت ایرانی دریافت میکند. اجبار به دریافت تذکره یعنی ایران پناهندگان را مجبور میکند تابعیت افغانستان را بپذیرند و در نتیجه از شمول این قانون خارج شوند.<ref>[https://www.sharghdaily.com/بخش-روزنامه-100/845485-مسیر-ادغام-اجتماعی-را-باز-کنیم «مسیر ادغام اجتماعی را باز کنیم» روزنامه شرق].</ref> | ||
=== ادغام آموزشی مهاجران افغانستانی در ایران === | === ادغام آموزشی مهاجران افغانستانی در ایران === | ||
در دههٔ شصت منع قانونی برای ثبتنام [[کودک|کودکان]] افغانستانی در مدارس ایران وجود نداشت؛ اما در آغاز دههٔ هفتاد، برای جلوگیری از مهاجرتهای بیشتر و ترغیب افغانستانیها به بازگشت، محدودیتهایی برای تحصیل آنها ایجاد شد.<ref>[http://rahbordfarhangi.csr.ir/article_123317_25c65ad268fc12d5e6e1949622fb0e13.pdf نصر اصفهانی و حسینی، «بررسی تأثیر سیاستهای تحصیل اتباع افغانستانی در ایران (مورد مطالعه: شهر تهران)»، 1395ش، ص56].</ref> پس از ایجاد این محدودیتها، بعضی از مهاجران افغانستانی «[[مدارس خودگردان]]» تشکیل دادند.<ref>[https://diaran.ir/8045/ثبت-نام-دانش-آموزان-اتباع-در-ایران/ «ثبت نام دانش آموزان اتباع در سال ۱۴۰۱ در ایران»، وبسایت دیاران].</ref> در دههٔ هفتاد، تنها حدود شش درصد دانشآموزان افغانستانی توانستند دورهٔ دبیرستان را تکمیل کنند.<ref>[https://www.thmporg.ir/images/docs/files/000006/nf00006234-1.pdf سعیدی، فرصتها و تهدیدهای حضور اتباع خارجی (افغانستانی) در استان تهران، 1400ش، ص33].</ref> | در دههٔ شصت منع قانونی برای ثبتنام [[کودک|کودکان]] افغانستانی در مدارس ایران وجود نداشت؛ اما در آغاز دههٔ هفتاد، برای جلوگیری از مهاجرتهای بیشتر و ترغیب افغانستانیها به بازگشت، محدودیتهایی برای تحصیل آنها ایجاد شد.<ref>[http://rahbordfarhangi.csr.ir/article_123317_25c65ad268fc12d5e6e1949622fb0e13.pdf نصر اصفهانی و حسینی، «بررسی تأثیر سیاستهای تحصیل اتباع افغانستانی در ایران (مورد مطالعه: شهر تهران)»، 1395ش، ص56].</ref> پس از ایجاد این محدودیتها، بعضی از مهاجران افغانستانی «[[مدارس خودگردان]]» تشکیل دادند.<ref>[https://diaran.ir/8045/ثبت-نام-دانش-آموزان-اتباع-در-ایران/ «ثبت نام دانش آموزان اتباع در سال ۱۴۰۱ در ایران»، وبسایت دیاران].</ref> در دههٔ هفتاد، تنها حدود شش درصد دانشآموزان افغانستانی توانستند دورهٔ دبیرستان را تکمیل کنند.<ref>[https://www.thmporg.ir/images/docs/files/000006/nf00006234-1.pdf سعیدی، فرصتها و تهدیدهای حضور اتباع خارجی (افغانستانی) در استان تهران، 1400ش، ص33].</ref> | ||
[[پرونده:ادغام | [[پرونده:ادغام اجتماعی۶.jpg|جایگزین=مدرسه خودگردان معرفت در شهرستان ورامین|بندانگشتی|مدرسه خودگردان معرفت در شهرستان ورامین در شرق استان تهران]] | ||
[[پرونده:ادغام | [[پرونده:ادغام اجتماعی۷.jpg|جایگزین=جشن فارغالتحصیلی دانشجویان افغانستانی دانشگاه فردوسی مشهد|بندانگشتی|جشن فارغالتحصیلی دانشجویان افغانستانی دانشگاه فردوسی مشهد]] | ||
==== از محدودیت تا فرمان رهبری ==== | ==== از محدودیت تا فرمان رهبری ==== | ||
| خط ۷۵: | خط ۷۶: | ||
=== ادغام اقتصادی مهاجران افغانستانی در ایران === | === ادغام اقتصادی مهاجران افغانستانی در ایران === | ||
==== اشتغال ==== | ==== اشتغال ==== | ||
[[پرونده:ادغام اجتماعی۸.jpg|جایگزین=دو کارگر افغانستانی در حال اجرای نمای آجری ساختمان|بندانگشتی|دو کارگر افغانستانی در حال اجرای نمای آجری ساختمان در ایران]] | |||
طبق آمارهای رسمی کارگران افغانستانی حدود ۱۰ درصد بازار کار<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/366263/بخشنامه-ویژه-دولت-اشتغال-اتباع-بیگانه-ممنوع-است-افغان-ها-کاردوستند «بخشنامه ویژه دولت: اشتغال اتباع بیگانه ممنوع است/ افغانها کاردوستند و 10 درصد بازار کار را قبضه کردند»، وبسایت خبرآنلاین].</ref> و بیش از ۴۰ درصد بازار کار مربوط به کارهای ساختمانی را در دست دارند.<ref>[http://www.kargarnews.ir/fa/pages/?cid=34571 «سایه رکود صنعت ساختمان بر بیکاری کارگران کارگران ایرانی»، پایگاه خبری تحلیلی کارگر نیوز].</ref> دولت ایران پس از اعتراض کارگران ایرانی، نیز محدودیتهای متعددی از جمله ممنوعیت بهکارگیری کارگران خارجی در دستگاههای دولتی و عمومی غیردولتی را تعیین کرد و از تمامی دستگاههای دولتی، عمومی غیردولتی، شرکتها و پیمانکاران آنها خواست که کارگران موردنیاز خود را تنها از نیروی کار ایرانی تأمین کنند و مجازاتهای متعددی از جمله حبس و جزای نقدی را برای کارفرمایان متخلف تعیین کرد.<ref>[https://www.alef.ir/news/3960624109.html?show=text «دغدغههای یک روز زندگی جوان افغانستانی در تهران»، وبسایت جامعه خبری تحلیلی الف].</ref> | طبق آمارهای رسمی کارگران افغانستانی حدود ۱۰ درصد بازار کار<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/366263/بخشنامه-ویژه-دولت-اشتغال-اتباع-بیگانه-ممنوع-است-افغان-ها-کاردوستند «بخشنامه ویژه دولت: اشتغال اتباع بیگانه ممنوع است/ افغانها کاردوستند و 10 درصد بازار کار را قبضه کردند»، وبسایت خبرآنلاین].</ref> و بیش از ۴۰ درصد بازار کار مربوط به کارهای ساختمانی را در دست دارند.<ref>[http://www.kargarnews.ir/fa/pages/?cid=34571 «سایه رکود صنعت ساختمان بر بیکاری کارگران کارگران ایرانی»، پایگاه خبری تحلیلی کارگر نیوز].</ref> دولت ایران پس از اعتراض کارگران ایرانی، نیز محدودیتهای متعددی از جمله ممنوعیت بهکارگیری کارگران خارجی در دستگاههای دولتی و عمومی غیردولتی را تعیین کرد و از تمامی دستگاههای دولتی، عمومی غیردولتی، شرکتها و پیمانکاران آنها خواست که کارگران موردنیاز خود را تنها از نیروی کار ایرانی تأمین کنند و مجازاتهای متعددی از جمله حبس و جزای نقدی را برای کارفرمایان متخلف تعیین کرد.<ref>[https://www.alef.ir/news/3960624109.html?show=text «دغدغههای یک روز زندگی جوان افغانستانی در تهران»، وبسایت جامعه خبری تحلیلی الف].</ref> | ||
| خط ۹۱: | خط ۹۱: | ||
== انواع مدارک اقامتی مهاجران افغانستانی در ایران == | == انواع مدارک اقامتی مهاجران افغانستانی در ایران == | ||
[[پرونده:ادغام اجتماعی.jpg|جایگزین= | [[پرونده:ادغام اجتماعی.jpg|جایگزین=کارت آمایش اتباع افغانستانی|بندانگشتی|نمونهای از کارت آمایش اتباع افغانستانی]] | ||
=== کارتهای شناسایی و اقامتی === | === کارتهای شناسایی و اقامتی === | ||
| خط ۱۳۶: | خط ۱۳۶: | ||
== عوامل تسهیلگر ادغام اجتماعی مهاجران افغانستانی در ایران == | == عوامل تسهیلگر ادغام اجتماعی مهاجران افغانستانی در ایران == | ||
[[پرونده:ادغام | [[پرونده:ادغام اجتماعی۱۰.jpg|جایگزین=یک دختر افغانستانی در جشن اتحاد ایران و افغانستان|بندانگشتی|تصویر از یک دختر افغانستانی در جشن اتحاد ایران و افغانستان «کف خیابان» ۱۳۹۸؛ لبخند کودکان افغانستانی و فرزندان شهدای فاطمیون در شیراز]] | ||
=== ضرورت تغییر در سیاستگذاریها === | === ضرورت تغییر در سیاستگذاریها === | ||
| خط ۱۵۷: | خط ۱۵۷: | ||
* فراری از خدمت نظامی نباشند. | * فراری از خدمت نظامی نباشند. | ||
* در هیچ مملکتی به جرم مهم و جنایت غیرسیاسی محکوم نشده باشند. | * در هیچ مملکتی به جرم مهم و جنایت غیرسیاسی محکوم نشده باشند. | ||
[[پرونده:ادغام | [[پرونده:ادغام اجتماعی۱۱.jpg|جایگزین=مهاجرین افغانستانی در دفاع مقدس|بندانگشتی|تصویری از حضور مهاجرین افغانستانی در جبهههای ۸ سال دفاع مقدس]] | ||
همچنین کسانی که به امور عامالمنفعه ایران خدمت یا مساعدت شایانی کرده باشند بدون رعایت شرط اقامت ممکن است به تبعیت ایران قبول شوند.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/91876 «قانون تابعیت»، وبسایت مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی].</ref> | همچنین کسانی که به امور عامالمنفعه ایران خدمت یا مساعدت شایانی کرده باشند بدون رعایت شرط اقامت ممکن است به تبعیت ایران قبول شوند.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/91876 «قانون تابعیت»، وبسایت مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی].</ref> | ||
