بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۳۸: | خط ۳۸: | ||
این مفهوم به فرایندی اطلاق میشود که طی آن افراد از مشارکت کامل در جامعهای که در آن زندگی میکنند، طرد شوند.<ref>[https://urb.dehaghan.iau.ir/article_648711_bb11772752c9e314b53502bbdfc7f2a0.pdf زاهدی و دیگران، «سنجش و تبیین طرد اجتماعی مهاجران خارجی در کلانشهر اصفهان»، 1394، ص64].</ref> طرد اجتماعی سبب میشود افراد بهعلت سستشدن روابط در جامعه در معرض انواع چالشهای مختلف قرار گیرند: | این مفهوم به فرایندی اطلاق میشود که طی آن افراد از مشارکت کامل در جامعهای که در آن زندگی میکنند، طرد شوند.<ref>[https://urb.dehaghan.iau.ir/article_648711_bb11772752c9e314b53502bbdfc7f2a0.pdf زاهدی و دیگران، «سنجش و تبیین طرد اجتماعی مهاجران خارجی در کلانشهر اصفهان»، 1394، ص64].</ref> طرد اجتماعی سبب میشود افراد بهعلت سستشدن روابط در جامعه در معرض انواع چالشهای مختلف قرار گیرند: | ||
# گسترش آسیبهای اجتماعی؛ طردشدگی افراد در عرصههای اجتماعی میتواند زمینه را برای بزهکاری آنان فراهم کند.<ref>[https://www.socialwork2015.ir/طرد-اجتماعی-و-آسیب-های-اجتماعی/ «طرد اجتماعی و آسیبهای اجتماعی»، مجله اینترنتی مددکاری اجتماعی ایران، تاریخ بازید: 3 مهر 1401].</ref> مهاجری که خود را تحت شرایط دشوار مانند تحقیر، توهین و حتی تهدید به اخراج اجباری مییابد، بیش از پیش آمادهٔ کجروی میشود. آسیبشناسان بر این باورند که نژاد، [[جنسیت]]، رنگ، زبان و فرهنگ یک قوم منشأ کجروی بهشمار نمیآید؛ بلکه این امر ریشه در فقر، تنگدستی، تحقیر، گرسنگی، محرومیت، تبعیض و توهین دارد.<ref>[https://csr.basu.ac.ir/article_1307_ae475ddce15f961cdb3f82e72913e721.pdf سنقری ناهید و دیگران، «موانع ادغام اجتماعی نوجوانان افغانستانی در جامعه ایرانی (مطالعه موردی شهر تهران)»، 1393ش، ص103].</ref> | # گسترش آسیبهای اجتماعی؛ طردشدگی افراد در عرصههای اجتماعی میتواند زمینه را برای بزهکاری آنان فراهم کند.<ref>[https://www.socialwork2015.ir/طرد-اجتماعی-و-آسیب-های-اجتماعی/ «طرد اجتماعی و آسیبهای اجتماعی»، مجله اینترنتی مددکاری اجتماعی ایران، تاریخ بازید: 3 مهر 1401].</ref> مهاجری که خود را تحت شرایط دشوار مانند تحقیر، توهین و حتی تهدید به اخراج اجباری مییابد، بیش از پیش آمادهٔ کجروی میشود. آسیبشناسان بر این باورند که نژاد، [[جنسیت]]، رنگ، زبان و فرهنگ یک قوم منشأ کجروی بهشمار نمیآید؛ بلکه این امر ریشه در فقر، تنگدستی، تحقیر، گرسنگی، محرومیت، تبعیض و توهین دارد.<ref>[https://csr.basu.ac.ir/article_1307_ae475ddce15f961cdb3f82e72913e721.pdf سنقری ناهید و دیگران، «موانع ادغام اجتماعی نوجوانان افغانستانی در جامعه ایرانی (مطالعه موردی شهر تهران)»، 1393ش، ص103].</ref> | ||
# گسترش حاشیهنشینی؛ حاشیهنشینی هنگامی رخ میدهد که جامعهٔ مهاجرین نتوانند با دیگر جوامع ارتباط برقرار کنند.<ref>[https://priw.ir/article-1-1498-fa.pdf حاتمی، «سیاستگذاری مطلوب مهاجرت و حضور مهاجرین افغان در ج.ا.ا، 1400ش، ص5].</ref> از همینرو در بسیاری از شهرهای بزرگ کشورهای جهان سوم، مهاجران در حاشیه شهرها سکونت میگزینند.<ref>[http://www.jgeoqeshm.ir/article_69928_869ffc272d55285ca0c3ac2c63434610.pdf کشاورز قاسمی، «تبیین پیامدهای مهاجرت اتباع کشور افغانستان برجامعه ایران: مطالعۀ موردی شهر قزوین، 1397، ص292].</ref> مهاجران افغانستانی نیز بهدلیل درآمد محدود، بیشتر در سکونتگاههای غیررسمی حاشیهٔ شهرها و روستاها ساکن میشوند.<ref>[https://priw.ir/article-1-1498-fa.pdf حاتمی، «سیاستگذاری مطلوب مهاجرت و حضور مهاجرین افغان در ج.ا.ا، 1400ش، ص10].</ref> | # گسترش حاشیهنشینی؛ حاشیهنشینی هنگامی رخ میدهد که جامعهٔ مهاجرین نتوانند با دیگر جوامع ارتباط برقرار کنند.<ref>[https://priw.ir/article-1-1498-fa.pdf حاتمی، «سیاستگذاری مطلوب مهاجرت و حضور مهاجرین افغان در ج.ا.ا، 1400ش، ص5].</ref> از همینرو در بسیاری از شهرهای بزرگ کشورهای جهان سوم، مهاجران در حاشیه شهرها سکونت میگزینند.<ref>[http://www.jgeoqeshm.ir/article_69928_869ffc272d55285ca0c3ac2c63434610.pdf کشاورز قاسمی، «تبیین پیامدهای مهاجرت اتباع کشور افغانستان برجامعه ایران: مطالعۀ موردی شهر قزوین، 1397، ص292].</ref> مهاجران افغانستانی نیز بهدلیل درآمد محدود، بیشتر در سکونتگاههای غیررسمی حاشیهٔ شهرها و روستاها ساکن میشوند.<ref>[https://priw.ir/article-1-1498-fa.pdf حاتمی، «سیاستگذاری مطلوب مهاجرت و حضور مهاجرین افغان در ج.ا.ا، 1400ش، ص10].</ref>[[پرونده:ادغام اجتماعی۳.jpg|جایگزین=کودکان افغانستانی در حال کار در کورههای آجرپزی|بندانگشتی|کودکان افغانستانی در حال کار در کورههای آجرپزی]] | ||
# کودکان کار؛ هرچند آمار دقیقی از [[کودکان کار]] در ایران وجود ندارد؛<ref>[https://www.isna.ir/news/97061004618/آمار-مشخصی-از-کودکان-کار-نداریم-۵-درصد-کودکان-شناسایی-شده-در «آمار مشخصی از کودکان کار نداریم/ ۵ درصد کودکان شناسایی شده در خیابان زندگی میکنند»، خبرگزاری دانشجویان ایران ایسنا].</ref> اما بر اساس رصدها، هشتاد درصد کودکان کار، متعلق به کشورهای افغانستان و پاکستان هستند.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1468961/۸۰-درصد-کودکان-کار-و-خیابان-از-اتباع-افغانستان-و-پاکستان-هستند «۸۰ درصد][[کار کودکان|کودکان کار]] و خیابان از اتباع افغانستان و پاکستان هستند»، خبرگزاری خبر آنلاین.</ref> کودکان افغانستانی در سن پانزده سالگی حدود هفده درصد در بازار کار حضور دارند که این میزان برای ایرانیها چهار درصد است. این میزان در سن هفده سالگی برای افغانستانیها حدود سی درصد و برای ایرانیها حدود ده درصد است.<ref>[https://www.irna.ir/news/84479267/ابعاد-و-آثار-ادغام-اجتماعی-مهاجران-افغانستانی-در-ایران «ابعاد و آثار ادغام اجتماعی مهاجران افغانستانی در ایران» خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران].</ref> | |||
# آشفتگی هویتی؛ مواجهه و تعامل فرد مهاجر با الگوهای فرهنگی «دیگر» در بسیاری از حالات در تناقض با پارادایم فرهنگی جامعه مبدأ قرار میگیرد که آشفتگیهای هویتی را پدیدمیآورد.<ref>[https://csr.basu.ac.ir/article_1307_ae475ddce15f961cdb3f82e72913e721.pdf سنقری ناهید و دیگران، «موانع ادغام اجتماعی نوجوانان افغانستانی در جامعه ایرانی (مطالعه موردی شهر تهران)»، 1393ش، ص121].</ref> | # آشفتگی هویتی؛ مواجهه و تعامل فرد مهاجر با الگوهای فرهنگی «دیگر» در بسیاری از حالات در تناقض با پارادایم فرهنگی جامعه مبدأ قرار میگیرد که آشفتگیهای هویتی را پدیدمیآورد.<ref>[https://csr.basu.ac.ir/article_1307_ae475ddce15f961cdb3f82e72913e721.pdf سنقری ناهید و دیگران، «موانع ادغام اجتماعی نوجوانان افغانستانی در جامعه ایرانی (مطالعه موردی شهر تهران)»، 1393ش، ص121].</ref> | ||
# کسب [[هویت ملی|هویت]] جعلی؛ برخی از مهاجران غیرقانونی برای ماندن در ایران، اقدام به خرید شناسنامهٔ افراد ایرانی میکنند.<ref>[https://www.borna.news/بخش-اجتماعی-4/1224741-مشکلات-زنان-افغانستان-در-ایران-از-حاشیه-نشینی-تا-نبود-آینده-ای-روشن-چه-باید-کرد «مشکلات زنان افغانستان در ایران؛ از حاشیه نشینی تا نبود آینده ای روشن/ چه باید کرد؟» خبرگزاری برنا].</ref> بر اساس آمار رسمی، شش هزار شناسنامه بهصورت غیرقانونی به شهروندان افغانستانی واگذار شده است.<ref>[https://af.sputniknews.com/20170525/1361143.html «۶ هزار شناسنامه ایرانی غیرقانونی به شهروندان افغانستان/ عاملان محاکمه میشوند»، خبرگزاری اسپوتنیک افغانستان].</ref> | # کسب [[هویت ملی|هویت]] جعلی؛ برخی از مهاجران غیرقانونی برای ماندن در ایران، اقدام به خرید شناسنامهٔ افراد ایرانی میکنند.<ref>[https://www.borna.news/بخش-اجتماعی-4/1224741-مشکلات-زنان-افغانستان-در-ایران-از-حاشیه-نشینی-تا-نبود-آینده-ای-روشن-چه-باید-کرد «مشکلات زنان افغانستان در ایران؛ از حاشیه نشینی تا نبود آینده ای روشن/ چه باید کرد؟» خبرگزاری برنا].</ref> بر اساس آمار رسمی، شش هزار شناسنامه بهصورت غیرقانونی به شهروندان افغانستانی واگذار شده است.<ref>[https://af.sputniknews.com/20170525/1361143.html «۶ هزار شناسنامه ایرانی غیرقانونی به شهروندان افغانستان/ عاملان محاکمه میشوند»، خبرگزاری اسپوتنیک افغانستان].</ref> | ||
# عدم تحرک اجتماعی؛ محدودیتهای قانونی در انتخاب شغل، محل زندگی، سفر داخلی و خارجی، برخورداری از حسابهای بانکی و مالکیت بر اموال غیرمنقول بر تحرک اجتماعی افغانستانیها تأثیر منفی میگذارد.<ref>[https://ijar.ut.ac.ir/article_70506_00d5b043b1a8da82192894a4238c14c7.pdf علاءالدینی و میرزایی، «ادغام مهاجران افغانستانی در نواحی شهری ایران: مطالعۀ موردی محلۀ هرندی در تهران»، 1397، ص10].</ref> | # عدم تحرک اجتماعی؛ محدودیتهای قانونی در انتخاب شغل، محل زندگی، سفر داخلی و خارجی، برخورداری از حسابهای بانکی و مالکیت بر اموال غیرمنقول بر تحرک اجتماعی افغانستانیها تأثیر منفی میگذارد.<ref>[https://ijar.ut.ac.ir/article_70506_00d5b043b1a8da82192894a4238c14c7.pdf علاءالدینی و میرزایی، «ادغام مهاجران افغانستانی در نواحی شهری ایران: مطالعۀ موردی محلۀ هرندی در تهران»، 1397، ص10].</ref> | ||
# عدم بهرهوری از سرمایهگذاریهای انجام شده؛ محدودیتهای زندگی مهاجرین افغانستانی در ایران و ناامیدی از بهبود وضعیت در افغانستان، آنها را به فکر خروج از ایران و رفتن به یک کشور ثالث میاندازد.<ref>[http://www.irdiplomacy.ir/fa/news/1912893/افغان-ها-از-ایران-به-ترکیه-می-روند «افغانها از ایران به ترکیه میروند»، وبسایت دیپلماسی ایرانی].</ref> طبق نظرسنجی وزارت کشور در سال ۱۳۹۵ش، بیش از شصت درصد افغانستانیهای ساکن ایران به فکر رفتن به کشورهای اروپایی بودهاند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/3774108/وزیر-کشور-۶۰-درصد-افغان-ها-در-ایران-می-خواهند-به-اروپا-بروند «وزیر کشور: ۶۰ درصد افغانها در ایران میخواهند به اروپا بروند»، خبرگزاری مهر].</ref> خروج زودهنگام مهاجران افغانستانی با وجود سرمایهگذاریهای انجامشده، موجب عدم بهرهوری کافی از مهارتهای شغلی آنها میشود.<ref>[https://www.isna.ir/news/1401022718335/۵-میلیون-مهاجر-افغان-در-ایران-حضور-دارند «۵ میلیون مهاجر افغان در ایران حضور دارند»، خبرگزاری دانشجویان ایران ایسنا].</ref> | # عدم بهرهوری از سرمایهگذاریهای انجام شده؛ محدودیتهای زندگی مهاجرین افغانستانی در ایران و ناامیدی از بهبود وضعیت در افغانستان، آنها را به فکر خروج از ایران و رفتن به یک کشور ثالث میاندازد.<ref>[http://www.irdiplomacy.ir/fa/news/1912893/افغان-ها-از-ایران-به-ترکیه-می-روند «افغانها از ایران به ترکیه میروند»، وبسایت دیپلماسی ایرانی].</ref> طبق نظرسنجی وزارت کشور در سال ۱۳۹۵ش، بیش از شصت درصد افغانستانیهای ساکن ایران به فکر رفتن به کشورهای اروپایی بودهاند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/3774108/وزیر-کشور-۶۰-درصد-افغان-ها-در-ایران-می-خواهند-به-اروپا-بروند «وزیر کشور: ۶۰ درصد افغانها در ایران میخواهند به اروپا بروند»، خبرگزاری مهر].</ref> خروج زودهنگام مهاجران افغانستانی با وجود سرمایهگذاریهای انجامشده، موجب عدم بهرهوری کافی از مهارتهای شغلی آنها میشود.<ref>[https://www.isna.ir/news/1401022718335/۵-میلیون-مهاجر-افغان-در-ایران-حضور-دارند «۵ میلیون مهاجر افغان در ایران حضور دارند»، خبرگزاری دانشجویان ایران ایسنا].</ref>سرخوردگی افغانستانیها از جامعهٔ ایرانی؛ سیستم معیوبی که همواره در پی برخورد شدید با سیل مهاجران بوده و چاره را تنها در اخراج آنان دیده است، نتیجهای جز احساس سرخوردگی، [[مدیریت خشم|خشم]] و درماندگی در میان مهاجران افغانستانی نداشته است.<ref>[http://www.afghanpaper.com/nbody.php?id=154016 «ایرانیها! گمشدههای خود را در افغانستان بیابید!»، وبسایت شبکه اطلاعرسانی افغانستان].</ref> | ||
# ایرانهراسی؛ برخی بر این باورند که شکلگیری ایرانهراسی در افغانستان، ریشه در تبعیض و محرومیتهایی دارد که پناهندگان افغانستانی در ایران تحمل میکنند.<ref>[https://www.irna.ir/news/84831436/نگاهی-که-یک-مهاجر-افغانستانی-به-رفتار-ایرانی-ها-دارد حمیدپور، »نگاهی که یک مهاجر افغانستانی به رفتار ایرانیها دارد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران].</ref> بخشی از جامعهٔ ایرانی همواره افغانستان را دیگریِ فرومرتبهٔ خود تصور میکند. نتیجهٔ این شرایط، رشد ایرانهراسی در افکار عمومی افغانستان است.<ref>[https://farhikhtegandaily.com/news/71608/قوانین-ما-مانع-از-ادغام-اجتماعی-افغانستانیها-در-ایران-است/ «قوانین ما مانع از ادغام اجتماعی افغانستانیها در ایران است»، روزنامه فرهیختگان].</ref> | # [[پرونده:ادغام اجتماعی۵.jpg|جایگزین=دو کودک افغانستانی در استادیوم تبریز|بندانگشتی|دو کودک افغانستانی در استادیوم تبریز، تماشاگر دیدار افغانستان و ژاپن در جام قهرمانی آسیا]]ایرانهراسی؛ برخی بر این باورند که شکلگیری ایرانهراسی در افغانستان، ریشه در تبعیض و محرومیتهایی دارد که پناهندگان افغانستانی در ایران تحمل میکنند.<ref>[https://www.irna.ir/news/84831436/نگاهی-که-یک-مهاجر-افغانستانی-به-رفتار-ایرانی-ها-دارد حمیدپور، »نگاهی که یک مهاجر افغانستانی به رفتار ایرانیها دارد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران].</ref> بخشی از جامعهٔ ایرانی همواره افغانستان را دیگریِ فرومرتبهٔ خود تصور میکند. نتیجهٔ این شرایط، رشد ایرانهراسی در افکار عمومی افغانستان است.<ref>[https://farhikhtegandaily.com/news/71608/قوانین-ما-مانع-از-ادغام-اجتماعی-افغانستانیها-در-ایران-است/ «قوانین ما مانع از ادغام اجتماعی افغانستانیها در ایران است»، روزنامه فرهیختگان].</ref> | ||
# عدم احقاق حقوق؛ مهاجران افغانستانی در ایران، به بهانهٔ «غیرقانونی بودن» از بسیاری از حقوق شهروندی محروم میشوند.<ref>[https://meidaan.com/archive/57363 مکی، زنان مهاجر افغان سخن میگویند، وبسایت میدان].</ref> از آنجا که حضور افغانستانیها در ایران موقتی تصور میشود، ناپایداری زندگی و هراس از اخراج از کشور همراهِ همیشگیِ آنها است. نتیجهٔ این وضعیت، موقعیت بسیار فرودست یک افغانستانی در برابر ایرانیها است. در این شرایط، آنان نسبت به هرگونه تعدی در حقشان، بیشتر چارهای جز تحمل ندارند.<ref>[https://www.toseeirani.ir/بخش-شهرنوشت-5/11762-ریشه-های-ساختاری-خشونت-علیه-افغان-ها «ریشههای ساختاری خشونت علیه افغانها»، روزنامه توسعه ایرانی].</ref> | # عدم احقاق حقوق؛ مهاجران افغانستانی در ایران، به بهانهٔ «غیرقانونی بودن» از بسیاری از حقوق شهروندی محروم میشوند.<ref>[https://meidaan.com/archive/57363 مکی، زنان مهاجر افغان سخن میگویند، وبسایت میدان].</ref> از آنجا که حضور افغانستانیها در ایران موقتی تصور میشود، ناپایداری زندگی و هراس از اخراج از کشور همراهِ همیشگیِ آنها است. نتیجهٔ این وضعیت، موقعیت بسیار فرودست یک افغانستانی در برابر ایرانیها است. در این شرایط، آنان نسبت به هرگونه تعدی در حقشان، بیشتر چارهای جز تحمل ندارند.<ref>[https://www.toseeirani.ir/بخش-شهرنوشت-5/11762-ریشه-های-ساختاری-خشونت-علیه-افغان-ها «ریشههای ساختاری خشونت علیه افغانها»، روزنامه توسعه ایرانی].</ref> | ||
# شکلگیری خردهفرهنگ معارض؛ در صورت فراهم نبودن [[ادغام اجتماعی]] برای افراد تازهوارد، این افراد نهتنها ارزشها را در خود درونی نمیکنند، بلکه در پارهای از موارد به دور خود دیوار میکشند که موجب شکلگیری یک خرده فرهنگ میشود.<ref>[https://csr.basu.ac.ir/article_1307_ae475ddce15f961cdb3f82e72913e721.pdf سنقری ناهید و دیگران، «موانع ادغام اجتماعی نوجوانان افغانستانی در جامعه ایرانی (مطالعه موردی شهر تهران)»، 1393ش، ص104].</ref> | # شکلگیری خردهفرهنگ معارض؛ در صورت فراهم نبودن [[ادغام اجتماعی]] برای افراد تازهوارد، این افراد نهتنها ارزشها را در خود درونی نمیکنند، بلکه در پارهای از موارد به دور خود دیوار میکشند که موجب شکلگیری یک خرده فرهنگ میشود.<ref>[https://csr.basu.ac.ir/article_1307_ae475ddce15f961cdb3f82e72913e721.pdf سنقری ناهید و دیگران، «موانع ادغام اجتماعی نوجوانان افغانستانی در جامعه ایرانی (مطالعه موردی شهر تهران)»، 1393ش، ص104].</ref> | ||
| خط ۵۷: | خط ۵۷: | ||
=== ادغام آموزشی مهاجران افغانستانی در ایران === | === ادغام آموزشی مهاجران افغانستانی در ایران === | ||
[[پرونده:ادغام اجتماعی۶.jpg|جایگزین=مدرسه خودگردان معرفت در شهرستان ورامین|بندانگشتی|مدرسه خودگردان معرفت در شهرستان ورامین در شرق استان تهران]] | |||
در دههٔ شصت منع قانونی برای ثبتنام [[کودک|کودکان]] افغانستانی در مدارس ایران وجود نداشت؛ اما در آغاز دههٔ هفتاد، برای جلوگیری از مهاجرتهای بیشتر و ترغیب افغانستانیها به بازگشت، محدودیتهایی برای تحصیل آنها ایجاد شد.<ref>[http://rahbordfarhangi.csr.ir/article_123317_25c65ad268fc12d5e6e1949622fb0e13.pdf نصر اصفهانی و حسینی، «بررسی تأثیر سیاستهای تحصیل اتباع افغانستانی در ایران (مورد مطالعه: شهر تهران)»، 1395ش، ص56].</ref> پس از ایجاد این محدودیتها، بعضی از مهاجران افغانستانی «[[مدارس خودگردان]]» تشکیل دادند.<ref>[https://diaran.ir/8045/ثبت-نام-دانش-آموزان-اتباع-در-ایران/ «ثبت نام دانش آموزان اتباع در سال ۱۴۰۱ در ایران»، وبسایت دیاران].</ref> در دههٔ هفتاد، تنها حدود شش درصد دانشآموزان افغانستانی توانستند دورهٔ دبیرستان را تکمیل کنند.<ref>[https://www.thmporg.ir/images/docs/files/000006/nf00006234-1.pdf سعیدی، فرصتها و تهدیدهای حضور اتباع خارجی (افغانستانی) در استان تهران، 1400ش، ص33].</ref> | در دههٔ شصت منع قانونی برای ثبتنام [[کودک|کودکان]] افغانستانی در مدارس ایران وجود نداشت؛ اما در آغاز دههٔ هفتاد، برای جلوگیری از مهاجرتهای بیشتر و ترغیب افغانستانیها به بازگشت، محدودیتهایی برای تحصیل آنها ایجاد شد.<ref>[http://rahbordfarhangi.csr.ir/article_123317_25c65ad268fc12d5e6e1949622fb0e13.pdf نصر اصفهانی و حسینی، «بررسی تأثیر سیاستهای تحصیل اتباع افغانستانی در ایران (مورد مطالعه: شهر تهران)»، 1395ش، ص56].</ref> پس از ایجاد این محدودیتها، بعضی از مهاجران افغانستانی «[[مدارس خودگردان]]» تشکیل دادند.<ref>[https://diaran.ir/8045/ثبت-نام-دانش-آموزان-اتباع-در-ایران/ «ثبت نام دانش آموزان اتباع در سال ۱۴۰۱ در ایران»، وبسایت دیاران].</ref> در دههٔ هفتاد، تنها حدود شش درصد دانشآموزان افغانستانی توانستند دورهٔ دبیرستان را تکمیل کنند.<ref>[https://www.thmporg.ir/images/docs/files/000006/nf00006234-1.pdf سعیدی، فرصتها و تهدیدهای حضور اتباع خارجی (افغانستانی) در استان تهران، 1400ش، ص33].</ref> | ||
==== از محدودیت تا فرمان رهبری ==== | ==== از محدودیت تا فرمان رهبری ==== | ||
در حالی که آموزش در مدارس دولتی در دهههای شصت و هفتاد برای افغانستانیها رایگان بود؛<ref>[http://rahbordfarhangi.csr.ir/article_123317_25c65ad268fc12d5e6e1949622fb0e13.pdf نصر اصفهانی و حسینی، «بررسی تأثیر سیاستهای تحصیل اتباع افغانستانی در ایران (مورد مطالعه: شهر تهران)»، 1395ش، ص65].</ref> دولت در راستای سیاست بازگشت از سال ۱۳۸۳ش ثبتنام کودکان افغانستانی در مدارس را منوط به پرداخت شهریه کرد. هرچند دولت ایران در سال ۱۳۹۳ش ثبتنام افغانستانیها در مدارس دولتی را رایگان اعلام کرد؛ اما در عمل فقط میزان شهریه اندکی کاهش یافت.<ref>[http://rahbordfarhangi.csr.ir/article_123317_25c65ad268fc12d5e6e1949622fb0e13.pdf نصر اصفهانی و حسینی، «بررسی تأثیر سیاستهای تحصیل اتباع افغانستانی در ایران (مورد مطالعه: شهر تهران)»، 1395ش، ص66].</ref>{{سخ}}دولت پس از فرمان رهبری در سال ۱۳۹۴ش ثبتنام مهاجران، اعم از قانونی یا غیرقانونی را رایگان اعلام میکند و «آییننامه نحوه آموزش اتباع خارجی» در سال ۱۳۹۵ش اصلاح و برای [[کودک|کودکانی]] که مدارک اقامتی ندارند، امکان دریافت کارت آموزش فراهم میشود.<ref>[https://www.sharghdaily.com/بخش-فرهنگ-هنر-70/502158-افغان-حق-تحصیل-در-ایر فراهانی، حمید، «کودکان افغان و حق تحصیل در ایران»، روزنامه شرق].</ref> بعد از این دوره، تعداد دانشآموزان مهاجر در مدارس ایرانی افزایش پیدا کرده و میزان باسوادی در بین مهاجران از ۵۳ درصد در سال ۱۳۷۵ش به ۶۴ درصد در سال ۱۳۹۵ش رسید.<ref>[https://www.irna.ir/news/84479267/ابعاد-و-آثار-ادغام-اجتماعی-مهاجران-افغانستانی-در-ایران «ابعاد و آثار ادغام اجتماعی مهاجران افغانستانی در ایران» خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران].</ref> | [[پرونده:ادغام اجتماعی۷.jpg|جایگزین=جشن فارغالتحصیلی دانشجویان افغانستانی دانشگاه فردوسی مشهد|بندانگشتی|جشن فارغالتحصیلی دانشجویان افغانستانی دانشگاه فردوسی مشهد]]در حالی که آموزش در مدارس دولتی در دهههای شصت و هفتاد برای افغانستانیها رایگان بود؛<ref>[http://rahbordfarhangi.csr.ir/article_123317_25c65ad268fc12d5e6e1949622fb0e13.pdf نصر اصفهانی و حسینی، «بررسی تأثیر سیاستهای تحصیل اتباع افغانستانی در ایران (مورد مطالعه: شهر تهران)»، 1395ش، ص65].</ref> دولت در راستای سیاست بازگشت از سال ۱۳۸۳ش ثبتنام کودکان افغانستانی در مدارس را منوط به پرداخت شهریه کرد. هرچند دولت ایران در سال ۱۳۹۳ش ثبتنام افغانستانیها در مدارس دولتی را رایگان اعلام کرد؛ اما در عمل فقط میزان شهریه اندکی کاهش یافت.<ref>[http://rahbordfarhangi.csr.ir/article_123317_25c65ad268fc12d5e6e1949622fb0e13.pdf نصر اصفهانی و حسینی، «بررسی تأثیر سیاستهای تحصیل اتباع افغانستانی در ایران (مورد مطالعه: شهر تهران)»، 1395ش، ص66].</ref>{{سخ}}دولت پس از فرمان رهبری در سال ۱۳۹۴ش ثبتنام مهاجران، اعم از قانونی یا غیرقانونی را رایگان اعلام میکند و «آییننامه نحوه آموزش اتباع خارجی» در سال ۱۳۹۵ش اصلاح و برای [[کودک|کودکانی]] که مدارک اقامتی ندارند، امکان دریافت کارت آموزش فراهم میشود.<ref>[https://www.sharghdaily.com/بخش-فرهنگ-هنر-70/502158-افغان-حق-تحصیل-در-ایر فراهانی، حمید، «کودکان افغان و حق تحصیل در ایران»، روزنامه شرق].</ref> بعد از این دوره، تعداد دانشآموزان مهاجر در مدارس ایرانی افزایش پیدا کرده و میزان باسوادی در بین مهاجران از ۵۳ درصد در سال ۱۳۷۵ش به ۶۴ درصد در سال ۱۳۹۵ش رسید.<ref>[https://www.irna.ir/news/84479267/ابعاد-و-آثار-ادغام-اجتماعی-مهاجران-افغانستانی-در-ایران «ابعاد و آثار ادغام اجتماعی مهاجران افغانستانی در ایران» خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران].</ref> | ||
==== موانع اداری ==== | ==== موانع اداری ==== | ||
| خط ۱۵۷: | خط ۱۵۵: | ||
* فراری از خدمت نظامی نباشند. | * فراری از خدمت نظامی نباشند. | ||
* در هیچ مملکتی به جرم مهم و جنایت غیرسیاسی محکوم نشده باشند. | * در هیچ مملکتی به جرم مهم و جنایت غیرسیاسی محکوم نشده باشند. | ||
همچنین کسانی که به امور عامالمنفعه ایران خدمت یا مساعدت شایانی کرده باشند بدون رعایت شرط اقامت ممکن است به تبعیت ایران قبول شوند.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/91876 «قانون تابعیت»، وبسایت مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی].</ref> | همچنین کسانی که به امور عامالمنفعه ایران خدمت یا مساعدت شایانی کرده باشند بدون رعایت شرط اقامت ممکن است به تبعیت ایران قبول شوند.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/show/91876 «قانون تابعیت»، وبسایت مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی].</ref> | ||
=== ضرورت تغییر رویکرد رسانهها === | === ضرورت تغییر رویکرد رسانهها === | ||
[[پرونده:ادغام اجتماعی۱۱.jpg|جایگزین=مهاجرین افغانستانی در دفاع مقدس|بندانگشتی|تصویری از حضور مهاجرین افغانستانی در جبهههای ۸ سال دفاع مقدس]] | |||
پژوهشگران مطالعات مهاجرتی معتقدند رسانههای پیشرو نیز باید بهجای دامنزدن به کلیشههای غلط، واقعیتهای حضور پناهندگان افغانستانی را در ایران بازتاب دهند.<ref>[https://farhikhtegandaily.com/news/71608/قوانین-ما-مانع-از-ادغام-اجتماعی-افغانستانیها-در-ایران-است/ «قوانین ما مانع از ادغام اجتماعی افغانستانیها در ایران است»، روزنامه فرهیختگان].</ref> مهاجران افغانستانی در ایران همواره در کارهای دشوار با پایگاه اجتماعی نامناسب و با درآمد پایین مشغول به کار هستند.<ref>[http://jupm.marvdasht.iau.ir/article_1562_ad7135b395030225bae02f864398da94.pdf شاطریان و گنجی پور، «تأثیر مهاجرت افغانها بر شرایط اقتصادی و اجتماعی شهر کاشان»، دی 1389، ص94].</ref> بسیاری از مهاجران افغانستانی در ایران در [[جنگ]] تحمیلی حاضر شدند و بر اساس آمار رسمی بیش از ۲ هزار نفر از افغانستانیها در دوران [[شهدای افغانستانی دفاع مقدس|دفاع مقدس]]، [[شهادت|شهید]] و تعداد زیادی هم جانباز یا اسیر شدند.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/13930708000818/شهید-مظلوم-افغان-که-مزارش-در-بجستان-است-تصاویر «شهید مظلوم افغان که مزارش در «بجستان» است»، خبرگزاری فارس].</ref> با گسترش [[جنگ]] سوریه، مهاجران افغانستانی حاضر در ایران در قالب لشکر فاطمیون،<ref>[https://kayhan.ir/fa/news/46030/لشکر-فاطمیون-چگونه-شکل-گرفت «لشکر «فاطمیون» چگونه شکل گرفت؟»، روزنامه کیهان].</ref> در جبههٔ نبرد با داعش حضور داشتند.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1399/03/27/2287771/گزارش-تاریخ-خون-شریکی-دو-ملت-خدمات-متقابل-ایران-و-افغانستان-در-روزهای-سخت «گزارش تاریخ: خونشریکی دو ملت؛ خدمات متقابل ایران و افغانستان در روزهای سخت»، خبرگزاری تسنیم].</ref> | پژوهشگران مطالعات مهاجرتی معتقدند رسانههای پیشرو نیز باید بهجای دامنزدن به کلیشههای غلط، واقعیتهای حضور پناهندگان افغانستانی را در ایران بازتاب دهند.<ref>[https://farhikhtegandaily.com/news/71608/قوانین-ما-مانع-از-ادغام-اجتماعی-افغانستانیها-در-ایران-است/ «قوانین ما مانع از ادغام اجتماعی افغانستانیها در ایران است»، روزنامه فرهیختگان].</ref> مهاجران افغانستانی در ایران همواره در کارهای دشوار با پایگاه اجتماعی نامناسب و با درآمد پایین مشغول به کار هستند.<ref>[http://jupm.marvdasht.iau.ir/article_1562_ad7135b395030225bae02f864398da94.pdf شاطریان و گنجی پور، «تأثیر مهاجرت افغانها بر شرایط اقتصادی و اجتماعی شهر کاشان»، دی 1389، ص94].</ref> بسیاری از مهاجران افغانستانی در ایران در [[جنگ]] تحمیلی حاضر شدند و بر اساس آمار رسمی بیش از ۲ هزار نفر از افغانستانیها در دوران [[شهدای افغانستانی دفاع مقدس|دفاع مقدس]]، [[شهادت|شهید]] و تعداد زیادی هم جانباز یا اسیر شدند.<ref>[https://www.farsnews.ir/news/13930708000818/شهید-مظلوم-افغان-که-مزارش-در-بجستان-است-تصاویر «شهید مظلوم افغان که مزارش در «بجستان» است»، خبرگزاری فارس].</ref> با گسترش [[جنگ]] سوریه، مهاجران افغانستانی حاضر در ایران در قالب لشکر فاطمیون،<ref>[https://kayhan.ir/fa/news/46030/لشکر-فاطمیون-چگونه-شکل-گرفت «لشکر «فاطمیون» چگونه شکل گرفت؟»، روزنامه کیهان].</ref> در جبههٔ نبرد با داعش حضور داشتند.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1399/03/27/2287771/گزارش-تاریخ-خون-شریکی-دو-ملت-خدمات-متقابل-ایران-و-افغانستان-در-روزهای-سخت «گزارش تاریخ: خونشریکی دو ملت؛ خدمات متقابل ایران و افغانستان در روزهای سخت»، خبرگزاری تسنیم].</ref> | ||
