فقر معنوی: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۱:

'''<big>فقر معنوی؛</big>''' ناتوانی انسان از درک عالم معنا و عدم بهره‌مندی او از حقیقت وجودی خویش.

[[قرآن ~~کریم~~]]، یکی از ابعاد وجودی انسان را بعد روحانی و معنوی او معرفی کرده است.<ref>سوره حجر، آیه 29.</ref> از این رو خداوند به سبب برخورداری انسان از [[کرامت]] ملکوتی و بعد معنوی همه پدیده‌های زمین را در خدمت او قرار داده است.<ref>سوره بقره، آیه 29.</ref> امروزه توجه انسان به جسم مادی سبب غفلت او از حیات معنوی و زندگی معنادار شده است. این توجه بی‌حد و حصر به امورات دنیوی نه تنها جسم انسان؛ بلکه روح و روان او را نیز به مخاطره می‌اندازد.

[[قرآن]]، یکی از ابعاد وجودی انسان را بعد روحانی و معنوی او معرفی کرده است.<ref>سوره حجر، آیه 29.</ref> از این رو خداوند به سبب برخورداری انسان از [[کرامت انسان|کرامت]] ملکوتی و بعد معنوی همه پدیده‌های زمین را در خدمت او قرار داده است.<ref>سوره بقره، آیه 29.</ref> امروزه توجه انسان به جسم مادی سبب غفلت او از حیات معنوی و زندگی معنادار شده است. این توجه بی‌حد و حصر به امورات دنیوی نه تنها جسم انسان؛ بلکه روح و روان او را نیز به مخاطره می‌اندازد.

==واژه‌شناسی==

فقر به معنای شکستگی، شکافته‌شدن یا آسیب‌دیدن قسمتی از یک عضو یا غیر آن است.<ref>ابن‌فارس، معجم مقائیس اللغه، 1404ق، ج4، ص443.</ref> فقر در اصطلاح، یعنی نداشتن چیزهایی که انسان در زندگی به آن‌ها نیازمند است و ناقص یا اندک بودن امکاناتی که شکوفایی قابلیت آدمی و ظهور استعدادهای او به آن‌ها بستگی دارد.<ref>حکیمی و دیگران، الحیاه، 1380ش، ج4، ص400. </ref> فقر نوعی گسترش گناه در زندگی است، که با تزلزل در اعتقادات و نوع زندگی عملی انسان باعث ایجاد تغییر و آسیب‌های روانی بر زندگی فردی و اجتماعی شخص می‌شود.<ref>[http://ires.ir/Contents/ContentDetails.aspx?CID=583 «فقر به نظام اعتقادی افراد ضربه می‌زند»، وب‌سایت موسسه مطالعات دین و اقتصاد، تاریخ بازدید: 4 تیر 1401ش.]</ref>

معنویت در اصطلاح حاکی از تمایل روحی انسان برای جستجوی معنای زندگی از طریق ارتباط با امر قدسی است.<ref>حسنی بافرانی، «جایگاه زیارت در سلامت معنوی»، 1392ش، ص449.</ref> «معنوی» چیزی است که منسوب به معنی، باطن و حقیقت است.<ref>عمید، فرهنگ عمید، 1372ش، ج2، ص1226.</ref> فقر معنوی به معنای بهره‌ نبردن انسان از درک حقیقت وجودی خویش است که سبب غفلت از مبدأ و مقصد حقیقی شده و ناتوانی او را از درک درست معنای زندگی به‌دنبال دارد.<ref>آزادبختی، فقر معنوی در قرآن و روایات (مؤلفه‌ها، علل و پیامدها)، 1400ش، ص30.</ref>

[[معنویت]] در اصطلاح حاکی از تمایل روحی انسان برای جستجوی معنای زندگی از طریق ارتباط با امر قدسی است.<ref>حسنی بافرانی، «جایگاه زیارت در سلامت معنوی»، 1392ش، ص449.</ref> «معنوی» چیزی است که منسوب به معنی، باطن و حقیقت است.<ref>عمید، فرهنگ عمید، 1372ش، ج2، ص1226.</ref> فقر معنوی به معنای بهره‌ نبردن انسان از درک حقیقت وجودی خویش است که سبب غفلت از مبدأ و مقصد حقیقی شده و ناتوانی او را از درک درست معنای زندگی به‌دنبال دارد.<ref>آزادبختی، فقر معنوی در قرآن و روایات (مؤلفه‌ها، علل و پیامدها)، 1400ش، ص30.</ref>

==انواع فقر==

کارشناسان و پژوهشگران برای فقر اقسام متعددی را بیان کرده‌اند، که عبارت‌اند از:

خط ۱۶:

==پیامدهای فقر معنوی==

درباره پیامدهای فقر معنوی، به موارد زیر اشاره شده است:

# یأس و ناامیدی؛ دل‌بستن به امورات بیهوده و فانی موجب می‌شود، که انسان غیر از خدا وابسته دیگری شود و از لطف و رحمت پروردگار مأیوس و ناامید گردد. این امر سبب گرایش فرد به سوی اضطراب و پوچی خواهد شد. <ref>آزادبختی، فقر معنوی در قرآن و روایات (مؤلفه‌ها، علل و پیامدها)، 1400ش، ص210.</ref>

# یأس و ناامیدی؛ دل‌بستن به امورات بیهوده و فانی موجب می‌شود، که انسان غیر از [[خدا]] وابسته دیگری شود و از لطف و رحمت پروردگار مأیوس و ناامید گردد. این امر سبب گرایش فرد به سوی اضطراب و پوچی خواهد شد. <ref>آزادبختی، فقر معنوی در قرآن و روایات (مؤلفه‌ها، علل و پیامدها)، 1400ش، ص210.</ref>

# [[اضطراب]] و عدم آرامش واقعی؛ یکی از آثار شوم بیماری‌های روانی، ناراحتی‌های درونی و اختلالات روحی است. افرادی که برای ارضای خواهش‌های مادی و حیوانی، تمایلات فطری خود را سرکوب می‌کنند، راحتی و آرامش از آنان سلب می‌شود و در وادی [[افسردگی]] و اضطراب وارد می‌شوند. ناهماهنگی قوای درونی و بیماری روح آدمی، سبب می‌شود که آسایش فرد سلب شده و در تیره‌روزی و ناراحتی به سر ببرد.<ref>صانعی، بهداشت روان در اسلام، 1382ش، ص23.</ref>

# احساس پوچی و بی‌معنایی؛ زندگی خالی از معنا و معنویت انسان را به پوچی می‌کشاند. علل گرایش انسان به پوچی و بی‌معنایی را باید در واژگونی ارزش‌ها و گرایش به امور مادی و نارسایی‌های تربیتی جستجو کرد. پوچ‌گرایی و فقدان معنا در زندگی، طرز فکری منفی و بیمارگونه است. نام‌آوران فلسفه پوچی با آنکه زندگی‌شان از معنا تهی بوده، با این حال معتقدند که باید به زندگی معنا و مفهوم بخشید.<ref>نصری، فلسفه آفرینش، 1390ش، ص204-208. </ref>

# ~~افسردگی؛ به عقیده پژوهشگران، افسردگی‌های~~ عصر حاضر، در کل تاریخ بشر تا این حد گسترده و عمیق نبوده است. با وجود امکانات رفاهی و پیشرفت‌های گسترده، انسان احساس [[افسردگی]] بیشتری دارد. آن‌ها همچنین افسردگی‌‌های دنیای مدرن را نتیجه ارتباط نداشتن با آفریدگار جهان و گم کردن معنای زندگی می‌دانند.<ref>آزادبختی، فقر معنوی در قرآن و روایات (مؤلفه‌ها، علل و پیامدها)، 1400ش، ص210.</ref>

# [[افسردگی]]؛افسردگی‌های عصر حاضر، در کل تاریخ بشر تا این حد گسترده و عمیق نبوده است. با وجود امکانات رفاهی و پیشرفت‌های گسترده، انسان احساس افسردگی بیشتری دارد. آن‌ها همچنین افسردگی‌‌های دنیای مدرن را نتیجه ارتباط نداشتن با آفریدگار جهان و گم کردن معنای زندگی می‌دانند.<ref>آزادبختی، فقر معنوی در قرآن و روایات (مؤلفه‌ها، علل و پیامدها)، 1400ش، ص210.</ref>

==پانویس==

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
 '''<big>فقر معنوی؛</big>''' ناتوانی انسان از درک عالم معنا و عدم بهره‌مندی او از حقیقت وجودی خویش.
-[[قرآن کریم]]، یکی از ابعاد وجودی انسان را بعد روحانی و معنوی او معرفی کرده است.<ref>سوره حجر، آیه 29.</ref>  از این رو خداوند به سبب برخورداری انسان از [[کرامت]] ملکوتی و بعد معنوی همه پدیده‌های زمین را در خدمت او قرار داده است.<ref>سوره بقره، آیه 29.</ref>  امروزه توجه انسان به جسم مادی سبب غفلت او از حیات معنوی و زندگی معنادار شده است. این توجه بی‌حد و حصر به امورات دنیوی نه تنها جسم انسان؛ بلکه روح و روان او را نیز به مخاطره می‌اندازد.
+[[قرآن]]، یکی از ابعاد وجودی انسان را بعد روحانی و معنوی او معرفی کرده است.<ref>سوره حجر، آیه 29.</ref>  از این رو خداوند به سبب برخورداری انسان از [[کرامت انسان|کرامت]] ملکوتی و بعد معنوی همه پدیده‌های زمین را در خدمت او قرار داده است.<ref>سوره بقره، آیه 29.</ref>  امروزه توجه انسان به جسم مادی سبب غفلت او از حیات معنوی و زندگی معنادار شده است. این توجه بی‌حد و حصر به امورات دنیوی نه تنها جسم انسان؛ بلکه روح و روان او را نیز به مخاطره می‌اندازد.
 ==واژه‌شناسی==
 فقر به معنای شکستگی، شکافته‌شدن یا آسیب‌دیدن قسمتی از یک عضو یا غیر آن است.<ref>ابن‌فارس، معجم مقائیس اللغه، 1404ق، ج4، ص443.</ref> فقر در اصطلاح، یعنی نداشتن چیزهایی که انسان در زندگی به آن‌ها نیازمند است و ناقص یا اندک بودن امکاناتی که شکوفایی قابلیت آدمی و ظهور استعدادهای او به آن‌ها بستگی دارد.<ref>حکیمی و دیگران، الحیاه، 1380ش، ج4، ص400. </ref>  فقر نوعی گسترش گناه در زندگی است، که با تزلزل در اعتقادات و نوع زندگی عملی انسان باعث ایجاد تغییر و آسیب‌های روانی بر زندگی فردی و اجتماعی شخص می‌شود.<ref>[http://ires.ir/Contents/ContentDetails.aspx?CID=583 «فقر به نظام اعتقادی افراد ضربه می‌زند»، وب‌سایت موسسه مطالعات دین و اقتصاد، تاریخ بازدید: 4 تیر 1401ش.]</ref>
-معنویت در اصطلاح حاکی از تمایل روحی انسان برای جستجوی معنای زندگی از طریق ارتباط با امر قدسی است.<ref>حسنی بافرانی، «جایگاه زیارت در سلامت معنوی»، 1392ش، ص449.</ref>  «معنوی» چیزی است که منسوب به معنی، باطن و حقیقت است.<ref>عمید، فرهنگ عمید، 1372ش، ج2، ص1226.</ref>  فقر معنوی به معنای بهره‌ نبردن انسان از درک حقیقت وجودی خویش است که سبب غفلت از مبدأ و مقصد حقیقی شده و ناتوانی او را از درک درست معنای زندگی به‌دنبال دارد.<ref>آزادبختی، فقر معنوی در قرآن و روایات (مؤلفه‌ها، علل و پیامدها)، 1400ش، ص30.</ref>
+[[معنویت]] در اصطلاح حاکی از تمایل روحی انسان برای جستجوی معنای زندگی از طریق ارتباط با امر قدسی است.<ref>حسنی بافرانی، «جایگاه زیارت در سلامت معنوی»، 1392ش، ص449.</ref>  «معنوی» چیزی است که منسوب به معنی، باطن و حقیقت است.<ref>عمید، فرهنگ عمید، 1372ش، ج2، ص1226.</ref>  فقر معنوی به معنای بهره‌ نبردن انسان از درک حقیقت وجودی خویش است که سبب غفلت از مبدأ و مقصد حقیقی شده و ناتوانی او را از درک درست معنای زندگی به‌دنبال دارد.<ref>آزادبختی، فقر معنوی در قرآن و روایات (مؤلفه‌ها، علل و پیامدها)، 1400ش، ص30.</ref>
 ==انواع فقر==
 کارشناسان و پژوهشگران برای فقر اقسام متعددی را بیان کرده‌اند، که عبارت‌اند از:
@@ خط ۱۶: / خط ۱۶: @@
 ==پیامدهای فقر معنوی==
 درباره پیامدهای فقر معنوی، به موارد زیر اشاره شده است:
-# یأس و ناامیدی؛ دل‌بستن به امورات بیهوده و فانی موجب می‌شود، که انسان  غیر از خدا وابسته دیگری شود و از لطف و رحمت پروردگار مأیوس و ناامید گردد. این امر سبب گرایش فرد به سوی اضطراب و پوچی خواهد شد. <ref>آزادبختی، فقر معنوی در قرآن و روایات (مؤلفه‌ها، علل و پیامدها)، 1400ش، ص210.</ref>
+# یأس و ناامیدی؛ دل‌بستن به امورات بیهوده و فانی موجب می‌شود، که انسان  غیر از [[خدا]] وابسته دیگری شود و از لطف و رحمت پروردگار مأیوس و ناامید گردد. این امر سبب گرایش فرد به سوی اضطراب و پوچی خواهد شد. <ref>آزادبختی، فقر معنوی در قرآن و روایات (مؤلفه‌ها، علل و پیامدها)، 1400ش، ص210.</ref>
 # [[اضطراب]] و عدم آرامش واقعی؛ یکی از آثار شوم بیماری‌های روانی، ناراحتی‌های درونی و اختلالات روحی است. افرادی که برای ارضای خواهش‌های مادی و حیوانی، تمایلات فطری خود را سرکوب می‌کنند، راحتی و آرامش از آنان سلب می‌شود و در وادی [[افسردگی]] و اضطراب وارد می‌شوند. ناهماهنگی قوای درونی و بیماری روح آدمی، سبب می‌شود که آسایش فرد سلب شده و در تیره‌روزی و ناراحتی به سر ببرد.<ref>صانعی، بهداشت روان در اسلام، 1382ش، ص23.</ref>
 # احساس پوچی و بی‌معنایی؛ زندگی خالی از معنا و معنویت انسان را به پوچی می‌کشاند. علل گرایش انسان به پوچی و بی‌معنایی را باید در واژگونی ارزش‌ها و گرایش به امور مادی و نارسایی‌های تربیتی جستجو کرد. پوچ‌گرایی و فقدان معنا در زندگی، طرز فکری منفی و بیمارگونه است. نام‌آوران فلسفه پوچی با آنکه زندگی‌شان از معنا تهی بوده، با این حال معتقدند که باید به زندگی معنا و مفهوم بخشید.<ref>نصری، فلسفه آفرینش، 1390ش، ص204-208. </ref>
-# افسردگی؛ به عقیده پژوهشگران، افسردگی‌های عصر حاضر، در کل تاریخ بشر تا این حد گسترده و عمیق نبوده است. با وجود امکانات رفاهی و پیشرفت‌های گسترده، انسان احساس [[افسردگی]] بیشتری دارد. آن‌ها همچنین افسردگی‌‌های دنیای مدرن را نتیجه ارتباط نداشتن با آفریدگار جهان و گم کردن معنای زندگی می‌دانند.<ref>آزادبختی، فقر معنوی در قرآن و روایات (مؤلفه‌ها، علل و پیامدها)، 1400ش، ص210.</ref>
+# [[افسردگی]]؛افسردگی‌های عصر حاضر، در کل تاریخ بشر تا این حد گسترده و عمیق نبوده است. با وجود امکانات رفاهی و پیشرفت‌های گسترده، انسان احساس افسردگی بیشتری دارد. آن‌ها همچنین افسردگی‌‌های دنیای مدرن را نتیجه ارتباط نداشتن با آفریدگار جهان و گم کردن معنای زندگی می‌دانند.<ref>آزادبختی، فقر معنوی در قرآن و روایات (مؤلفه‌ها، علل و پیامدها)، 1400ش، ص210.</ref>
 ==پانویس==
 {{پانویس}}