خانه‌داری: تفاوت میان نسخه‌ها

خانه‌داری در لغت به‌معنای میانه‌روی، درست‌خرجی و تدبیر امور منزل است.<ref>[https://vajehyab.com/?q=خانه+داری+دهخدا دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه خانه‌داری.]</ref> این مفهوم در گذشته مجموعه‌ای از وظایف مرتبط با امور [[خانواده]]<ref>[https://journals.atu.ac.ir/article_7204_8ec4d8480e67acf9f1320708a52b1bf9.pdf صادقی فسایی و میرحسینی، «فهم خانه‌داری در بستر نقش‌های جنسیتی: مطالعه کیفی در شهر تهران»، ۱۳۹۵ش، ص۱۳.]</ref> و [[مدیریت خانه]]، مهارت‌های ادارهٔ خانه و مجموعه دانش‌های مرتبط با آن مانند [[آشپزی]] و [[خیاطی]] را در بر می‌گرفت؛<ref>[https://vajehyab.com/?q=خانه+داری+دهخدا دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه خانه‌داری.]</ref> با نقش‌هایی مانند مادری و همسری پیوند داشت<ref>کریمی و میرزادارائی، چند لقمه حرف حلال برای خانواده، ۱۳۹۷ش، ص۸۶.</ref> و دارای ابعاد مدیریتی، عاطفی و تربیتی بود.<ref>[https://www.isna.ir/news/99081308575/مصائب-پنهان-خانه-داری «مصائب پنهان خانه‌داری»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>

در ادبیات معاصر، خانه‌داری به‌عنوان رفتار، کردار یا وظیفه‌ای تعریف می‌شود که مرتبط با خانواده<ref>[https://www.jrcp.ir/article_13024_fa2274da762c785b62434386a4e80f6d.pdf امین‌فر، «بررسی نگرش زنان جوان پیرامون منزلت نقش خانه‌داری»، ۱۳۹۳ش، ص۱۲۳.]</ref> و الگوی مدیریت خانواده و نقش اجتماعی است. در این خوانش، خانه‌داری شامل مسئولیت‌هایی مرتبط با حیات خانوادگی است.<ref>[https://allarchive.ir/khane-dari-honar-e-masouliyat/ «خانه‌داری؛ هنری با مسئولیت‌های بزرگ در بنای خانواده و جامعه»، وب‌سایت آرشیو کامل.]</ref> در این چارچوب، خانه‌داری نقشی با مسئولیت‌های مشترک میان زن و مرد تلقی می‌شود؛ به‌گونه‌ای که نقش‌های مادری و همسری در بستر آن معنا می‌یابند.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20160216101612-9999-52.pdf بدری‌منش و صادقی‌فسایی، «مطالعه تفسیری نقش خانه‌داری»، ۱۳۹۴ش، ص۸۲]؛ [https://pubs.jz.ac.ir/article_86175_404771695f9dfc3bbb05f09d80b2646f.pdf غمامی و علوی، «الگوی اسلامی امنیت اقتصادی زنان خانه‌دار»، ۱۳۹۷ش، ص۳۳–۳۰.]</ref> با این حال، در جوامع مختلفی از جمله [[ایران]]، سهم زنان در انجام وظایف خانه‌داری بیشتر گزارش شده است. در [[فرهنگ ایرانی]] از زنان خانه‌دار با عنوان [[کدبانو]] یاد می‌شود. از این منظر، خانه‌داری بیش از آن‌که شغلی با تعریف قراردادی و دستمزد رسمی باشد، یک وظیفه خانوادگی و نقش اجتماعی چندبعدی محسوب می‌شود.<ref>آزاد ارمکی، جامعه‌شناسی خانواده ایرانی، 1390ش، ص101.</ref>

خانه‌داری در ادبیات کلاسیک امروزی با مفهوم [[کار خانگی]] نیز پیوند خورده است؛ درحالیکه کسب‌وکار خانگی آن دسته از فعالیت‌هایی است که توسط عضو یا اعضای خانواده در فضای مسکونی بدون ایجاد مزاحمت برای همسایه‌ها شکل‌گرفته و منجر به تولید خدمت یا کالای قابل عرضه به بازار می‌شود.<ref>[https://sid.ir/paper/828288/fa رحمتی و دیگران، «بررسی عوامل مؤثر بر کسب و کار خانگی»، کنفرانس بین‌المللی مدیریت و علوم اجتماعی.]</ref> همچنین خانه‌داری با مفهوم [[تقسیم‌ کار جنسیتی]] نیز مرتبط دانسته می‌شود. در این چارچوب، کارهای خانگی عمدتاً فعالیت زنانه و کارهای بیرونی وظیفه مردان شمرده می‌شود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/605216/صورت-بندی-مفهوم-جنسیت-در-انگاره-اسلامی محبی، «صورت‌بندی مفهوم جنسیت در انگاره اسلامی»، معرفت فرهنگی‌اجتماعی، 1403ش، ص81.]</ref>