عید فطر: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۲۶: / خط ۲۶: @@
 مصرف زکات فطره، همان مصرف زکات مال<ref>[https://lib.eshia.ir/10088/15/538 نجفی جواهری، جواهر الكلام في شرح شرائع الإسلام، 1362ش، ج15، ص538.]</ref> و شامل موارد زیر است: فقرا، مساکین، متصدیان ادارۀ صدقات و مأموران جمع‌آوری زکات، کسانی كه زمينه‌اى براى گرايش به [[اسلام]] ندارند و با مصرف بخشى از زكات، مى‌توان قلب‌های آنان را جذب كرد، آزادی بردگان، بدهکاران، هر امری که رضای خدا در آن باشد و فردی که در راه مانده و درمانده شده ‌است؛<ref>سورۀ توبه، آیۀ 60.</ref> اما برخی فقیهان زکات فطره را تنها به فقرا اختصاص داده‌اند.<ref>[https://lib.eshia.ir/15114/1/252 مفید، المقنعه، 1413ق، ص252.]</ref> البته مراد از فقیر کسی است که خرج او بیش از دخلش است؛ یعنی درآمد سالش را نداشته باشد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/audio-content?id=27061 «احکام زکات فطره»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی خامنه‌‌ای، تاریخ درج مطلب:17مرداد 1392ش.]</ref>
 ==عید فطر در فرهنگ ایران==
-در هر دوره‌ای، ایرانیان عید فطر را با آداب و تشریفات خاصی برگزار می‌کردند. در دورۀ غزنویان، بزرگان و سران مهیای برگزاری جشن می‌شدند و برای عرض تبریک نزد سلطان غزنوی می‌رفتند و پس از ادای نماز عید، شاعران به مدیحه‌سرایی می‌پرداختند.<ref>بیهقی، تاریخ بیهقی، تهران، ۱۳۷۶ش، ج2، ص746-747.</ref> در دورۀ صفوی به عید فطر، عید لیلةالقدر می‌گفتند و در این روز به دعا و نیایش می‌پرداختند و آن را جشن می‌گرفتند.<ref>شاردن، سیاحت‌نامه، تهران، ۱۳۳۵ش، ج5، ص231.</ref> زمان [[قاجار]] در روز عید، مسجدها و بازارها را چراغانی می‌کردند و به آتش‌بازی می‌پرداختند و سران مملکتی و برخی سُفرای کشورها برای عرض سلام و تبریک، نزد شاه می‌آمدند.<ref>اعتمادالسلطنه، روزنامۀ خاطرات اعتمادالسلطنه، ۱۳۵۶ش، ص652.</ref>
+در هر دوره‌ای، ایرانیان عید فطر را با آداب و تشریفات خاصی برگزار می‌کردند. در دورۀ غزنویان، بزرگان و سران مهیای برگزاری جشن می‌شدند و برای عرض تبریک نزد سلطان غزنوی می‌رفتند و پس از ادای نماز عید، شاعران به مدیحه‌سرایی می‌پرداختند.<ref>بیهقی، تاریخ بیهقی، تهران، ۱۳۷۶ش، ج2، ص746-747.</ref> در دورۀ [[صفوی]] به عید فطر، عید لیلةالقدر می‌گفتند و در این روز به دعا و نیایش می‌پرداختند و آن را جشن می‌گرفتند.<ref>شاردن، سیاحت‌نامه، تهران، ۱۳۳۵ش، ج5، ص231.</ref> زمان [[قاجار]] در روز عید، [[مسجد]]ها و [[بازار]]ها را چراغانی می‌کردند و به آتش‌بازی می‌پرداختند و سران مملکتی و برخی سُفرای کشورها برای عرض سلام و تبریک، نزد شاه می‌آمدند.<ref>اعتمادالسلطنه، روزنامۀ خاطرات اعتمادالسلطنه، ۱۳۵۶ش، ص652.</ref>
-پوشیدن لباس نو، حمام رفتن، دیدوبازدید، هدیه دادن و هدیه گرفتن، خواندن نماز عید و هدیه دادن به نوعروسان و تازه‌دامادان از آداب رایج ایرانیان در عید فطر بود.<ref>وکیلیان، رمضان در فرهنگ مردم، ۱۳۷۶ش، ص160-170.</ref> پیش از ورود ابزارهای دقیق برای رؤیت هلال [[شوال]]، مردم به مناطق بلند و پشت‌بام‌ها می‌رفتند<ref>شهری، طهران قدیم، 1371ش، ج3، ص371-372.</ref> و چنانچه به‌دلیل بدی آب‌وهوا نمی‌توانستند ماه را ببینند، افراد مورد اعتمادی را به شهرهای دیگر می‌فرستادند.<ref>شریعت‌زاده، فرهنگ مردم شاهرود، 1371ش، ص477.</ref> هر فردی که موفق شده بود هلال ماه را ببیند، نزد روحانی شهر می‌رفت و برای [[شهادت]] درباره رؤیت ماه، سوگند یاد می‌کرد و پس از اطمینان، روحانی شهر خبر عید را بر منارۀ [[مسجد]] اعلام می‌کرد.<ref>فاروقی، نظری به تاریخ و فرهنگ سقز کردستان، بی‌تا، ص307.</ref> سوگند یادشده، گاه با آداب خاصی برگزار می‌شد؛ به این صورت که قاضی قرآن را می‌گشود و چاقوی تیزی بر روی آن می‌گذارد. سپس از او می‌خواستند تا سوگند یاد کند، مردم بر این باور بودند، در صورتی که فرد سوگند دروغ بخورد، چاقو شکمش را خواهد درید.<ref>وکیلیان، رمضان در فرهنگ مردم، ۱۳۷۶ش، ص160.</ref> مردم پس از رؤیت ماه و به‌منظور آگاه کردن دیگران، الله اکبر می‌گفتند.<ref>قادری، کردستان، 1387ش، ص83.</ref> در برخی مناطق با روشن کردن آتش در بلندترین قله، خبر عید را به مردم می‌دادند.<ref>فاروقی، نظری به تاریخ و فرهنگ سقز کردستان، بی‌تا، ص307.</ref>
+پوشیدن لباس نو، [[حمام]] رفتن، دیدوبازدید، [[هدیه]] دادن و هدیه گرفتن، خواندن نماز عید و هدیه دادن به نوعروسان و تازه‌دامادان از آداب رایج ایرانیان در عید فطر بود.<ref>وکیلیان، رمضان در فرهنگ مردم، ۱۳۷۶ش، ص160-170.</ref> پیش از ورود ابزارهای دقیق برای [[رؤیت هلال]] [[شوال]]، مردم به مناطق بلند و پشت‌بام‌ها می‌رفتند<ref>شهری، طهران قدیم، 1371ش، ج3، ص371-372.</ref> و چنانچه به‌دلیل بدی آب‌وهوا نمی‌توانستند ماه را ببینند، افراد مورد اعتمادی را به شهرهای دیگر می‌فرستادند.<ref>شریعت‌زاده، فرهنگ مردم شاهرود، 1371ش، ص477.</ref> هر فردی که موفق شده بود هلال ماه را ببیند، نزد روحانی شهر می‌رفت و برای شهادت درباره رؤیت ماه، سوگند یاد می‌کرد و پس از اطمینان، روحانی شهر خبر عید را بر منارۀ [[مسجد]] اعلام می‌کرد.<ref>فاروقی، نظری به تاریخ و فرهنگ سقز کردستان، بی‌تا، ص307.</ref> سوگند یادشده، گاه با آداب خاصی برگزار می‌شد؛ به این صورت که قاضی قرآن را می‌گشود و چاقوی تیزی بر روی آن می‌گذارد. سپس از او می‌خواستند تا سوگند یاد کند، مردم بر این باور بودند، در صورتی که فرد سوگند دروغ بخورد، چاقو شکمش را خواهد درید.<ref>وکیلیان، رمضان در فرهنگ مردم، ۱۳۷۶ش، ص160.</ref> مردم پس از رؤیت ماه و به‌منظور آگاه کردن دیگران، الله اکبر می‌گفتند.<ref>قادری، کردستان، 1387ش، ص83.</ref> در برخی مناطق با روشن کردن آتش در بلندترین قله، خبر عید را به مردم می‌دادند.<ref>فاروقی، نظری به تاریخ و فرهنگ سقز کردستان، بی‌تا، ص307.</ref>
+در مناطقی از [[ایران]] با تدارک ناهار عید این روز را [[جشن]] می‌گیرند و بعد از ظهر به [[زیارت]] اهل قبور می‌روند.<ref>محمدی، تاریخ تکاب افشار، 1369ش، ص353.</ref> در گذشته نیز در برخی از مناطق، شب عید دست و پای خود را [[حنا]] می‌بستند و صبح روز عید پس از شستن حنا، عید را به همدیگر تبریک می‌گفتند و برای صبحانۀ روز عید، نان «تبدون» (نوعی نان [[تافتون (نان)|تافتون]] که روی آن کنجد می‌زدند) می‌پختند.<ref>قیصری، فرهنگ عامیانۀ ماه‌شهر، ۱۳۹۱ش، ص144.</ref>
-در مناطقی از [[ایران]] با تدارک ناهار عید این روز را جشن می‌گیرند و بعد از ظهر به زیارت اهل قبور می‌روند.<ref>محمدی، تاریخ تکاب افشار، 1369ش، ص353.</ref> در گذشته نیز در برخی از مناطق، شب عید دست و پای خود را [[حنا]] می‌بستند و صبح روز عید پس از شستن حنا، عید را به همدیگر تبریک می‌گفتند و برای صبحانۀ روز عید، نان «تبدون» (نوعی نان [[تافتون (نان)|تافتون]] که روی آن کنجد می‌زدند) می‌پختند.<ref>قیصری، فرهنگ عامیانۀ ماه‌شهر، ۱۳۹۱ش، ص144.</ref>
 ==عید فطر در کشورهای اسلامی==
 روز عید فطر در کشورهای [[مسلمان]]، تعطیل رسمی است. مسلمانان در این روز، نماز عید فطر را به جماعت برگزار می‌کنند و با آداب و رسوم خود، جشن می‌گیرند.