زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
ایجاد لینک داخلی
جز ویکی سازی
خط ۵: خط ۵:
نام مشهور این عارف بزرگ ایرانی در منابع «شیخ صفی‌الدین اردبیلی» بوده و با نام «ابوالفتح صفی‌الدین اسحاق بن امین‌الدین جبرئیل موسوی اردبیلی»، «صفی» و «شیخ‌صفی»<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/247302/%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D8%B5%D9%81%DB%8C سفیدگر شهانقی، «شیخ صفی»، وب‌سایت دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.] </ref>  نیز معرفی شده است. نویسندگان و صاحب‌نظران وی را با این القاب ستوده‌اند: «برهان‌ الاصفیاء»، «قطب‌الاقطاب»، «شیخ‌العارفین»،<ref>حقیقت، عارفان بزرگ ایرانی در بلندای فکر انسانی، ۱۳۸۳ش، ص591.</ref>  «شمس‌الدین»، «برهان الواصلین»، «قطب‌الاصفیا فی الآفاق»،<ref>نشاطی شیرازی، تذکرۀ شیخ صفی‌الدین اردبیلی، 1388ش.</ref>  «كاشف اسرار قرآن»، «خلاصۀ نوع انسان»، «قطب فلك ولايت»، «مهر سپهر هدايت»، «شجرۀ ثمرۀ مروت» و «ثمرۀ شجرۀ فتوت». <ref>[https://www.etemadnewspaper.ir/fa/main/detail/140382/%D8%A2%D8%AE%D8%B1%D9%8A%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D8%AD%D8%AA-%D8%B9%D9%82%D9%84%D8%9B-%D8%A7%D9%88%D9%84%D9%8A%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D8%AD%D8%AA-%D8%B9%D8%B4%D9%82 «آخرين ساحت عقل؛ اولين ساحت عشق»، وب‌سایت روزنامۀ اعتماد.]</ref>
نام مشهور این عارف بزرگ ایرانی در منابع «شیخ صفی‌الدین اردبیلی» بوده و با نام «ابوالفتح صفی‌الدین اسحاق بن امین‌الدین جبرئیل موسوی اردبیلی»، «صفی» و «شیخ‌صفی»<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/247302/%D8%B4%DB%8C%D8%AE-%D8%B5%D9%81%DB%8C سفیدگر شهانقی، «شیخ صفی»، وب‌سایت دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.] </ref>  نیز معرفی شده است. نویسندگان و صاحب‌نظران وی را با این القاب ستوده‌اند: «برهان‌ الاصفیاء»، «قطب‌الاقطاب»، «شیخ‌العارفین»،<ref>حقیقت، عارفان بزرگ ایرانی در بلندای فکر انسانی، ۱۳۸۳ش، ص591.</ref>  «شمس‌الدین»، «برهان الواصلین»، «قطب‌الاصفیا فی الآفاق»،<ref>نشاطی شیرازی، تذکرۀ شیخ صفی‌الدین اردبیلی، 1388ش.</ref>  «كاشف اسرار قرآن»، «خلاصۀ نوع انسان»، «قطب فلك ولايت»، «مهر سپهر هدايت»، «شجرۀ ثمرۀ مروت» و «ثمرۀ شجرۀ فتوت». <ref>[https://www.etemadnewspaper.ir/fa/main/detail/140382/%D8%A2%D8%AE%D8%B1%D9%8A%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D8%AD%D8%AA-%D8%B9%D9%82%D9%84%D8%9B-%D8%A7%D9%88%D9%84%D9%8A%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D8%AD%D8%AA-%D8%B9%D8%B4%D9%82 «آخرين ساحت عقل؛ اولين ساحت عشق»، وب‌سایت روزنامۀ اعتماد.]</ref>
==زندگی‌نامه==
==زندگی‌نامه==
صفی‌الدین فرزند یک کشاور به نام امینالدین جبرائیل بود و در ۶۵۰ق در روستای «کلخوران»، واقع در شمال‌غربی [[اردبیل]] به دنیا آمد<ref>صفری، اردبیل در گذرگاه تاریخ، ۱۳۷۰ش، ص60.</ref>  و در شش سالگی پدر خود را از دست داد. وی در کودکی توجه خاصی به امور مذهبی نشان می‌داد و در جوانی قرآن را حفظ کرد و ضمن تحصیل علوم مقدماتی به زهد و ریاضت روی آورد.<ref>حكيميان، فهرست مشاهير ايران از آغاز دوران‌هاى افسانه‌اى تا زمان حاضر، 1357ش، ج2، ص91.</ref>  به‌زودی شیوۀ زندگی‌ و حالات روحی صفی‌الدین تغییر کرد و از مدرسه بیرون رفت و معاشرت با زاهدان اردبیل را آغاز کرد. شیخ صفی‌الدین بیست‌ساله بود که به توصیۀ‌ یکی از زاهدان، به قصد دیدار «شیخ نجیب‌الدین بزغوش شیرازی»، به شیراز سفر کرد اما زمانی که به این شهر رسید، نجیب‌الدین درگذشته بود. چند سالی را در شیراز و شهرهای اطراف آن به دیدار مشایخ صوفیه رفت و با سعدی شیرازی نیز دیدار و نسخه‌ای از دیوان وی را دریافت کرد. صفی‌الدین، در شیراز، نام و آوازۀ «شیخ تاج‌الدین ابراهیم گیلانی» مشهور به «شیخ زاهد» را شنید و به گیلان رفت و از مریدان خاص شیخ زاهد شد. <ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/news/216803/%D8%B4%DB%8C%D8%AE%D9%90-%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C%D9%87---%D9%85%D8%AC%D8%AA%D8%A8%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C شهرآبادی، «شیخِ صفویه»، وب‌سایت دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.] </ref>  
صفی‌الدین فرزند یک کشاور به نام امین الدین جبرائیل بود و در ۶۵۰ق در روستای «کلخوران»، واقع در شمال‌غربی [[اردبیل]] به دنیا آمد<ref>صفری، اردبیل در گذرگاه تاریخ، ۱۳۷۰ش، ص60.</ref>  و در شش سالگی پدر خود را از دست داد. وی در کودکی توجه خاصی به امور مذهبی نشان می‌داد و در [[جوانی]]؛ [[قرآن]] را حفظ کرد و ضمن تحصیل علوم مقدماتی به زهد و [[ریاضت]] روی آورد.<ref>حكيميان، فهرست مشاهير ايران از آغاز دوران‌هاى افسانه‌اى تا زمان حاضر، 1357ش، ج2، ص91.</ref>  به‌زودی شیوۀ زندگی‌ و حالات روحی صفی‌الدین تغییر کرد و از مدرسه بیرون رفت و معاشرت با زاهدان اردبیل را آغاز کرد. شیخ صفی‌الدین بیست‌ساله بود که به توصیۀ‌ یکی از زاهدان، به قصد دیدار «شیخ نجیب‌الدین بزغوش شیرازی»، به [[شیراز]] سفر کرد اما زمانی که به این شهر رسید، نجیب‌الدین درگذشته بود. چند سالی را در شیراز و شهرهای اطراف آن به دیدار مشایخ صوفیه رفت و با [[سعدی]] شیرازی نیز دیدار و نسخه‌ای از دیوان وی را دریافت کرد. صفی‌الدین، در شیراز، نام و آوازۀ «شیخ تاج‌الدین ابراهیم گیلانی» مشهور به «شیخ زاهد» را شنید و به [[گیلان]] رفت و از مریدان خاص شیخ زاهد شد. <ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/news/216803/%D8%B4%DB%8C%D8%AE%D9%90-%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C%D9%87---%D9%85%D8%AC%D8%AA%D8%A8%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C شهرآبادی، «شیخِ صفویه»، وب‌سایت دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.] </ref>
 
==همسران و فرزندان==
==همسران و فرزندان==
همسر اول شیخ صفی‌الدین، فاطمه دختر شیخ زاهد گیلانی است که سه پسر وی به ‌نام‌های محیی‌الدین، صدرالدین موسی و ابوسعید از او است. همسر دوم او، دختر اخی‌سلیمان کلخورانه بوده و دو پسر به نام‌های علاءالدین و شرف‌الدین از او داشته است. نسل پادشاهان صفوی از شیخ صدرالدین، پسر دوم شیخ صفی است.<ref>حقيقت، عارفان بزرگ ايرانى در بلنداى فكر انسانى، 1383ش، ص551.</ref>  
همسر اول شیخ صفی‌الدین، فاطمه دختر شیخ زاهد گیلانی است که سه پسر وی به ‌نام‌های محیی‌الدین، صدرالدین موسی و ابوسعید از او است. همسر دوم او، دختر اخی‌سلیمان کلخورانه بوده و دو پسر به نام‌های علاءالدین و شرف‌الدین از او داشته است. نسل پادشاهان صفوی از شیخ صدرالدین، پسر دوم شیخ صفی است.<ref>حقيقت، عارفان بزرگ ايرانى در بلنداى فكر انسانى، 1383ش، ص551.</ref>