خط ۹۷: خط ۹۷:
== حرم ==
== حرم ==
حرم کاظمین در دوره‌های مختلف تاریخی، از نیمه قرن پنجم تا نیمه قرن هفتم هجری و پس از آن، مورد بازسازی و توسعه معماری قرار گرفته است.<ref>خامه‌یار، «تاریخچه بارگاه امامین جوادین (ع) و روند تحولات معماری آن»، ۱۳۹۵ش، ص۲۴۷–۲۴۶.</ref> حکومت‌های مختلفی از جمله [[آل‌بویه]]،<ref>فقیه بحرالعلوم و احمدی، «سیر ساخت و نصب صندوق و ضریح بر مرقد امامین جوادین»، ۱۳۹۵ش، ص۲۷۶–۲۷۵.</ref> [[دوره سجوقیان|دورۀ سجوقیان]] تا پایان دوره بنی‌عباس،<ref>خامه‌یار، «تاریخچه بارگاه امامین جوادین (ع) و روند تحولات معماری آن»، ۱۳۹۵ش، ص۲۶۹–۲۶۸.</ref> [[صفویه]]،<ref>فقیه بحرالعلوم و احمدی، «سیر ساخت و نصب صندوق و ضریح بر مرقد امامین جوادین»، ۱۳۹۵ش، ص۲۸۴–۲۸۰.</ref> [[قاجاریه]] و پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]] طول تاریخ به مرمت و گسترش آن اهتمام داشته‌اند.<ref>خامه‌یار، «تاریخچه بارگاه امامین جوادین (ع) و روند تحولات معماری آن»، ۱۳۹۵ش، ص۲۶۹–۲۶۸.</ref>
حرم کاظمین در دوره‌های مختلف تاریخی، از نیمه قرن پنجم تا نیمه قرن هفتم هجری و پس از آن، مورد بازسازی و توسعه معماری قرار گرفته است.<ref>خامه‌یار، «تاریخچه بارگاه امامین جوادین (ع) و روند تحولات معماری آن»، ۱۳۹۵ش، ص۲۴۷–۲۴۶.</ref> حکومت‌های مختلفی از جمله [[آل‌بویه]]،<ref>فقیه بحرالعلوم و احمدی، «سیر ساخت و نصب صندوق و ضریح بر مرقد امامین جوادین»، ۱۳۹۵ش، ص۲۷۶–۲۷۵.</ref> [[دوره سجوقیان|دورۀ سجوقیان]] تا پایان دوره بنی‌عباس،<ref>خامه‌یار، «تاریخچه بارگاه امامین جوادین (ع) و روند تحولات معماری آن»، ۱۳۹۵ش، ص۲۶۹–۲۶۸.</ref> [[صفویه]]،<ref>فقیه بحرالعلوم و احمدی، «سیر ساخت و نصب صندوق و ضریح بر مرقد امامین جوادین»، ۱۳۹۵ش، ص۲۸۴–۲۸۰.</ref> [[قاجاریه]] و پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]] طول تاریخ به مرمت و گسترش آن اهتمام داشته‌اند.<ref>خامه‌یار، «تاریخچه بارگاه امامین جوادین (ع) و روند تحولات معماری آن»، ۱۳۹۵ش، ص۲۶۹–۲۶۸.</ref>
== مناسبات امام جواد با ایرانیان ==
مناسبات جوادالائمه با شیعیان ساکن در منطقه جبال ایران، با وجود محدودیت‌های شدید سیاسی، در چارچوب سازمان وکالت در کانون‌های اصلی شیعی مانند قم، همدان، ری، قزوین، اصفهان، کاشان، آوه و دینور استمرار و گسترش یافت. این ارتباط در قالب دریافت و ارسال وجوه شرعی خمس، مکاتبات هدایت‌گر در امور دینی و اجتماعی، و حمایت معنوی از جوامع محلی تجلی می‌یافت که نشان‌دهنده عمق نفوذ و مدیریت امام در دورترین نقاط ایران و تقویت شبکه یکپارچه شیعیان در آن عصر است.


== '''جایگاه''' '''امام جواد در فرهنگ ایرانیان''' ==
== '''جایگاه''' '''امام جواد در فرهنگ ایرانیان''' ==