| خط ۶۸: | خط ۶۸: | ||
== زیارت == | == زیارت == | ||
علاوه بر روایاتی که فضایل زیات معصومین را بیان کرده در خصوص [[زیارت]] امام جواد روایات خاص نیز وجود دارد.<ref>شریفی، «زیارت امام کاظم و امام جواد»، ۱۳۹۰ش، ص۱۰–۹.</ref> طبق روایت امام هادی، زیارت قبر امام جواد پاداش بسیاری دارد.<ref>کلینی، اصول کافی، ۱۴۰۷ق، ج۴، ص۵۸۴-۵۸۳؛ مفید، المزار، ۱۴۱۳ق، ص۲۰۷.</ref> | علاوه بر روایاتی که فضایل زیات معصومین را بیان کرده در خصوص [[زیارت]] امام جواد روایات خاص نیز وجود دارد.<ref>شریفی، «زیارت امام کاظم و امام جواد»، ۱۳۹۰ش، ص۱۰–۹.</ref> طبق روایت امام هادی، زیارت قبر امام جواد پاداش بسیاری دارد.<ref>کلینی، اصول کافی، ۱۴۰۷ق، ج۴، ص۵۸۴-۵۸۳؛ مفید، المزار، ۱۴۱۳ق، ص۲۰۷.</ref> | ||
== اصحاب == | == اصحاب == | ||
اصحاب امام جواد راویان، یاران و وکلای مورد اعتمادی بودند که در منابع رجالی و تاریخی شیعه نام برده شدهاند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1938447/ واحدی، «تبارشناسی، پرا کندگی جغرافیایی و شغل اصحاب امام جواد علیهالسلام»، ۱۳۹۵ش، ص۱۰۲-۱۰۱.]</ref> تعداد این یاران بنا بر فهرستهای مختلف، بین ۱۱۳ تا ۲۷۶ نفر ذکر شده است که این تفاوت عمدتاً به دلیل تفاوت در تعریف اصحاب، گسترۀ زمانی مورد بررسی و اختلاف در احراز وثاقت افراد است.<ref>طوسی، رجال طوسی، ۱۳۸۱ق، ص۳۷۸–۳۵۱.</ref> لازم است ذکر شود جمعی از این افراد، از اصحاب امام رضا تا امام هادی، هستند.<ref>جعفریان، حیات فکری و سیاسی امامان شیعه، ۱۳۸۱ش، ص۴۹۱.</ref> | اصحاب امام جواد راویان، یاران و وکلای مورد اعتمادی بودند که در منابع رجالی و تاریخی شیعه نام برده شدهاند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1938447/ واحدی، «تبارشناسی، پرا کندگی جغرافیایی و شغل اصحاب امام جواد علیهالسلام»، ۱۳۹۵ش، ص۱۰۲-۱۰۱.]</ref> تعداد این یاران بنا بر فهرستهای مختلف، بین ۱۱۳ تا ۲۷۶ نفر ذکر شده است که این تفاوت عمدتاً به دلیل تفاوت در تعریف اصحاب، گسترۀ زمانی مورد بررسی و اختلاف در احراز وثاقت افراد است.<ref>طوسی، رجال طوسی، ۱۳۸۱ق، ص۳۷۸–۳۵۱.</ref> لازم است ذکر شود جمعی از این افراد، از اصحاب امام رضا تا امام هادی، هستند.<ref>جعفریان، حیات فکری و سیاسی امامان شیعه، ۱۳۸۱ش، ص۴۹۱.</ref> | ||
| خط ۹۹: | خط ۹۵: | ||
== مناسبات امام جواد با ایرانیان == | == مناسبات امام جواد با ایرانیان == | ||
مناسبات جوادالائمه با شیعیان ساکن در منطقه جبال ایران، با وجود محدودیتهای شدید سیاسی، در چارچوب سازمان وکالت در کانونهای اصلی شیعی مانند قم، همدان، ری، قزوین، اصفهان، کاشان، آوه و دینور استمرار و گسترش یافت. این ارتباط در قالب دریافت و ارسال وجوه شرعی خمس، مکاتبات هدایتگر در امور دینی و اجتماعی و حمایت معنوی از جوامع محلی تجلی مییافت که نشاندهنده عمق نفوذ و مدیریت امام در دورترین نقاط ایران و تقویت شبکه یکپارچه شیعیان در آن عصر است.<ref> | مناسبات جوادالائمه با شیعیان ساکن در منطقه جبال ایران، با وجود محدودیتهای شدید سیاسی، در چارچوب سازمان وکالت در کانونهای اصلی شیعی مانند قم، همدان، ری، قزوین، اصفهان، کاشان، آوه و دینور استمرار و گسترش یافت. این ارتباط در قالب دریافت و ارسال وجوه شرعی خمس، مکاتبات هدایتگر در امور دینی و اجتماعی و حمایت معنوی از جوامع محلی تجلی مییافت که نشاندهنده عمق نفوذ و مدیریت امام در دورترین نقاط ایران و تقویت شبکه یکپارچه شیعیان در آن عصر است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/95493/%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF__%D8%B9__%D8%A8%D8%A7_%D8%B4%DB%8C%D8%B9%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%B3%D8%A7%DA%A9%D9%86_%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87_%D8%AC%D8%A8%D8%A7%D9%84_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «مناسبات امام جواد(ع) با شیعیان ساکن منطقه جبال ایران»، وبسایت اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | ||
== '''جایگاه''' '''امام جواد در فرهنگ ایرانیان''' == | == '''جایگاه''' '''امام جواد در فرهنگ ایرانیان''' == | ||
| خط ۱۱۸: | خط ۱۱۴: | ||
=== پویشهای مردمی === | === پویشهای مردمی === | ||
بر پایه گزارش رسانههای مختلف هر ساله در ایام ولادت یا شهادت امام جواد، پویشهای مردمی مختلفی با رویکرد فرهنگی ـ اجتماعی برگزار میشود؛ از جمله: پویش «یا جوادالائمه» در حرم رضوی در سال ۱۴۰۳ش<ref>[https://3raj.ir/28108/%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%DB%8C%D8%B4-%DB%8C%D8%A7-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%A6%D9%85%D9%87-%D8%B9/ «برگزیدگان پویش یا جوادالائمه(ع)»، وبسایت هیئت و کانون فرهنگی جوادالائمه.]</ref>، پویش اهدا جایزه به «همنامان» امام جواد در اینترنت<ref>[https://hawzah.net/fa/News/View/79666/%D8%A7%D9%87%D8%AF%D8%A7_%D8%AC%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D9%87_%D8%A8%D9%87_%D9%87%D9%85_%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF__%D8%B9__%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%AA «اهدا جایزه به هم نامان امام جواد(ع) در اینترنت»، وبسایت اطلاعرسانی حوزه.]</ref>، پویش مولود با برکت، مسابقه راه روشن خدمت، طرح پسران آسمانی، طرح بینالمللی سلام بر امام، راهاندازی شبکه ملی خدام الجواد(ع)، نذر نُهُم و گلباران نور<ref>«بچههای مسجد به نام امام جواد(ع) نذر نُهُم را اجرا و زندانیان را آزاد میکنند»، وبسایت خبرگزاری شبستان.</ref>، همچنین پویش ملی «جوانترین امام» با احیاء سوگواریهای «چهارپایه خوانی».<ref>«برگزاری پویش ملی «جوانترین امام» با احیاء سوگواریهای «چهارپایه خوانی»»، وبسایت خبرگزاری شبستان</ref> | بر پایه گزارش رسانههای مختلف هر ساله در ایام ولادت یا شهادت امام جواد، پویشهای مردمی مختلفی با رویکرد فرهنگی ـ اجتماعی برگزار میشود؛ از جمله: پویش «یا جوادالائمه» در حرم رضوی در سال ۱۴۰۳ش<ref>[https://3raj.ir/28108/%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%DB%8C%D8%B4-%DB%8C%D8%A7-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%A6%D9%85%D9%87-%D8%B9/ «برگزیدگان پویش یا جوادالائمه(ع)»، وبسایت هیئت و کانون فرهنگی جوادالائمه.]</ref>، پویش اهدا جایزه به «همنامان» امام جواد در اینترنت<ref>[https://hawzah.net/fa/News/View/79666/%D8%A7%D9%87%D8%AF%D8%A7_%D8%AC%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D9%87_%D8%A8%D9%87_%D9%87%D9%85_%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF__%D8%B9__%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%AA «اهدا جایزه به هم نامان امام جواد(ع) در اینترنت»، وبسایت اطلاعرسانی حوزه.]</ref>، پویش مولود با برکت، مسابقه راه روشن خدمت، طرح پسران آسمانی، طرح بینالمللی سلام بر امام، راهاندازی شبکه ملی خدام الجواد(ع)، نذر نُهُم و گلباران نور<ref>«بچههای مسجد به نام امام جواد(ع) نذر نُهُم را اجرا و زندانیان را آزاد میکنند»، وبسایت خبرگزاری شبستان.</ref>، همچنین پویش ملی «جوانترین امام» با احیاء سوگواریهای «چهارپایه خوانی».<ref>«برگزاری پویش ملی «جوانترین امام» با احیاء سوگواریهای «چهارپایه خوانی»»، وبسایت خبرگزاری شبستان</ref> | ||
== توسل == | |||
در میان شیعیان، توسل به امام جواد، با توجه به توصیههای بعضی عالمان شیعی در درخواستهای مختلفی مانند حاجتهای مادی، رفع گرفتاری،<ref>قطب راوندی، دعوات الراوندی، ۱۴۰۷ق، ص۱۹۱، ح۵۳۰.</ref> [[رزق]] و دفع بلا، مورد توجه قرار دارد<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1218308/%D9%85%D8%B9%D8%AC%D8%B2%D9%87-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%AA-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%B9 رباط میلی، «معجزه کودکی در مسند امامت/ نگاهی به زندگی امام جواد»، وبسایت خبرگزاری حوزه.]</ref> و [[آداب|آدابی]] بین آنها رواج یافته است از جمله: [[نماز امام جواد]]، ذکر «یا جواد الائمه ادرکنی»، ذکر «یا وهاب» بهتعداد ابجد جواد (۱۴ مرتبه) و [[حرز امام جواد]] شهرت یافته است.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1334561/%D8%AD%D8%B1%D8%B2-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%B9-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%A8%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D8%AA-%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF حسینی، «حرز امام جواد آثار و برکات زیادی دارد»، وبسایت خبرگزاری حوزه.]</ref> به نظر برخی کارشناسان دینی، شهرت امام محمدتقی به لقب باب الحوائج و باب المراد نیز به همین جهت است. | |||
=== کتابشناسی === | === کتابشناسی === | ||
