| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''آمنه ودود؛'''</big> فمینیست اسلامی، قرآنپژوه و نویسنده کتاب «قرآن و زن» | <big>'''آمنه ودود؛'''</big> فمینیست اسلامی، قرآنپژوه و نویسنده کتاب «قرآن و زن» | ||
آمنه ودود، | آمنه ودود، تحت تأثیر نظریۀ دوحرکتی و اندیشههای روششناسانۀ فضلالرحمن، الگویی هرمنوتیکی برای فهم قرآن به نام «هرمنوتیک توحیدی» ارائه میدهد. ودود قرآن را پاسخی به موقعیت جامعۀ عربستان میداند. پاسخی که بهصورت غالب شامل اظهار نظرهای اخلاقی، دینی و اجتماعی به مسائل خاص و در موقعیتهای خاص بوده است. وی مدعی است آیینها و مناسک عبادی مطرح در قرآن غیر قابل تغییرند و باید از آنها تبعیت کرد، اما بخشهای دیگر قرآن که عام هستند، لزوماً تقلیدی نبوده و قابل تغییر است. آمنه ودود مدعی است که جهت استمرار هدایت عام قرآن در عرصههای سیاسی، اجتماعی و اخلاقی باید میان امور خاص تاریخی یا فرهنگی دورانِ نزول قرآن با عصر امروز تفکیک قائل شد. | ||
==زندگینامه== | ==زندگینامه== | ||
| خط ۲۲: | خط ۲۲: | ||
در اثر بعدی خود با عنوان «جهاد جنسیت»، ودود رویکرد پیشین خویش را بازنگری کرده و بیشتر به نقش زمینه تاریخی و اجتماعی در شکلگیری متن مقدس توجه نشان میدهد. این تحول فکری، وجوه اشتراکی میان دیدگاه او و برخی فمینیستهای سکولار ایجاد کرده است.<ref>خندقآبادی، حسین،((متنگرایی تاریخی؛ نگاهی به روش تفسیری آمنه ودود با تمرکز بر تفسیر آیة 34 سورة النّساء))، ص69</ref> | در اثر بعدی خود با عنوان «جهاد جنسیت»، ودود رویکرد پیشین خویش را بازنگری کرده و بیشتر به نقش زمینه تاریخی و اجتماعی در شکلگیری متن مقدس توجه نشان میدهد. این تحول فکری، وجوه اشتراکی میان دیدگاه او و برخی فمینیستهای سکولار ایجاد کرده است.<ref>خندقآبادی، حسین،((متنگرایی تاریخی؛ نگاهی به روش تفسیری آمنه ودود با تمرکز بر تفسیر آیة 34 سورة النّساء))، ص69</ref> | ||
==نقد== | ==نقد دیدگاه== | ||
برخی از محققان در نقد دیدگاههای آمنه ودود نوشتهاند که روح کلی حاکم بر قرآن بهطور مطلق و در مورد تمامی احکام قابلاجرا نیست؛ زیرا در بحثهای مربوط به احکام عبادی و بعضی احکام اجتماعی مانند [[ازدواج]]، [[طلاق]]، خمس و زکات، از آنجا که عقل بشر قادر به رسیدن به جزئیات آن نیست، احکام آن بهتفصیل و ملاکهای کلی بهطور کامل بیان شده و وظیفه هر فرد تبعیت از آن در جزئیات است. جهت سازگاری قرآن با شرایط زمان، گاه باید معنای پنهان آیه را به دست آورد و توجه به روح حاکم بر قرآن بهتنهایی نمیتواند معنای پنهان آیات را آشکار نماید. معنای پنهان باید با ظاهر همان آیه و پیامهای آشکار و پنهان آیات دیگر تناسب داشته باشد. <ref>[https://www.gisoom.com/book/11144330/ کلانتری، ابراهیم؛ گوهریان، کوروش، «قرآن چگونگی پاسخگویی به نیازهای زمان»1386ش] | |||
</ref> | </ref> | ||
در نقد تساویخواهی با این روش، عایشه هدایتالله که خود از فمینیستها بوده و بعدها متوجه ناکارآمدی روش میشود، مینویسد: «رویکرد آزادیخواهی یا لیبرالیسم فمینیستی، مورد تقلید سهوی یا عمدی فمینیستها در آثارشان بوده است. در حالی که باید مشخص نمایند چه نوع تساوی مدنظر آنان است و آن را براساس تحقیقات نظری و فلسفی به اثبات رسانند.<ref> Hidayatulah, Aysha (2014). Feminist Edges of the Quran. Newyork: Oxford university press.ص 140</ref> | در نقد تساویخواهی با این روش، عایشه هدایتالله که خود از فمینیستها بوده و بعدها متوجه ناکارآمدی روش میشود، مینویسد: «رویکرد آزادیخواهی یا لیبرالیسم فمینیستی، مورد تقلید سهوی یا عمدی فمینیستها در آثارشان بوده است. در حالی که باید مشخص نمایند چه نوع تساوی مدنظر آنان است و آن را براساس تحقیقات نظری و فلسفی به اثبات رسانند.<ref> Hidayatulah, Aysha (2014). Feminist Edges of the Quran. Newyork: Oxford university press.ص 140</ref> | ||
تفسیر به رأی در بازخوانی قرآن جهت رسیدن به اهداف فمینیستی، فهم و تفسیر قرآن بدون مراجعه به سنت، انحصار تفاوتهای مرد و زن به تفاوتهای زیستشناختی، انکار اهمیت علوم قرآنی و اسلامی در فهم قرآن، ادعای پاسخگویی قرآن به نیازهای روز با توجه به روح و هدف قرآن، برداشتهای نادرست از مفاهیم واژگانی چون «قوّامون»، «ضَرب» و | تفسیر به رأی در بازخوانی قرآن جهت رسیدن به اهداف فمینیستی، فهم و تفسیر قرآن بدون مراجعه به سنت، انحصار تفاوتهای مرد و زن به تفاوتهای زیستشناختی، انکار اهمیت علوم قرآنی و اسلامی در فهم قرآن، ادعای پاسخگویی قرآن به نیازهای روز با توجه به روح و هدف قرآن، برداشتهای نادرست از مفاهیم واژگانی چون «قوّامون»، «ضَرب» و «دَرَجه» و زبان قرآن را زبان جنسیتی دانستن ز جمله نقدهایی است که منتقدان بر بر دیدگاه ودود وارد کردهاند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1190576/ حسینی، مریم السادات، «نقدی بر کتاب قرآن و زن نگاشته آمنه ودود»1395ش]</ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{پانویس|۲|گروه=پانویس|اندازه=ریز}} | {{پانویس|۲|گروه=پانویس|اندازه=ریز}} | ||
