جز ویکی سازی
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:تخت جمشید (1).jpg|جایگزین=پارسَه-تخت جمشید-پرسپولیس|بندانگشتی|300x300پیکسل|تصویری از پارسَه یا تخت جمشید]]
'''{{درشت|تخت جمشید}}'''، پایتخت امپراتوری هخامنشیان در ایران باستان.
'''{{درشت|تخت جمشید}}'''، پایتخت امپراتوری هخامنشیان در ایران باستان.


خط ۲۴: خط ۲۳:


== مکان ساخت تخت جمشید ==
== مکان ساخت تخت جمشید ==
[[پرونده:تخت جمشید (2).jpg|جایگزین=تخت جمشید|بندانگشتی|نمایی کلی از تخت جمشید]]
قسمت شرقی تخت جشمید روی کوه رحمت و سه طرف دیگر در درون دشت مرودشت قرار گرفته است. بخش اعظم این شهر باستانی روی صفّه یا سکوی سنگی با ارتفاع ۸ تا ۱۸ متر بالاتر از سطح دشت مرودشت و ارتفاع ۱۷۷۰ متر از سطح دریا، با مختصات جغرافیایی °۵۳ و ´۵۴ عرض شمالی و °۲۹ و ´۵۶ طول شرقی، واقع شده است.<ref>شاهپور شهبازی، راهنمای مستند تخت جمشید، ۱۳84ش، ص. ۳۳.</ref>
قسمت شرقی تخت جشمید روی کوه رحمت و سه طرف دیگر در درون دشت مرودشت قرار گرفته است. بخش اعظم این شهر باستانی روی صفّه یا سکوی سنگی با ارتفاع ۸ تا ۱۸ متر بالاتر از سطح دشت مرودشت و ارتفاع ۱۷۷۰ متر از سطح دریا، با مختصات جغرافیایی °۵۳ و ´۵۴ عرض شمالی و °۲۹ و ´۵۶ طول شرقی، واقع شده است.<ref>شاهپور شهبازی، راهنمای مستند تخت جمشید، ۱۳84ش، ص. ۳۳.</ref>


خط ۴۷: خط ۴۵:


== معماری ایرانی ==
== معماری ایرانی ==
[[پرونده:تخت-جمشید1.jpg|300px|thumb|نمایی از دروازه ملل|جایگزین=دروازه ملل]]
ر ساخت این بنا معماران، هنرمندان، استادکاران و کارگران بسیاری مشارکت داشته‌اند.<ref>محمدپناه، کهن‌دیار، ج1، ۱۳۹۰ش، ص۷۰.</ref> از ویژگی‌های معماری تخت جمشید، استفاده از ستون‌های چوبی است. معماران از سروهای [[لبنان]] یا ساج‌های [[هند]] برای این کار استفاده می‌کردند و در پایین و بالای آنها، سنگ قرار می‌دادند.<ref>[https://www.britannica.com/place/Persepolis Sharp, "Persepolis". Britannica Online Encyclopedia.]</ref>
در ساخت این بنا معماران، هنرمندان، استادکاران و کارگران بسیاری مشارکت داشته‌اند.<ref>محمدپناه، کهن‌دیار، ج1، ۱۳۹۰ش، ص۷۰.</ref> از ویژگی‌های معماری تخت جمشید، استفاده از ستون‌های چوبی است. معماران از سروهای [[لبنان]] یا ساج‌های [[هند]] برای این کار استفاده می‌کردند و در پایین و بالای آنها، سنگ قرار می‌دادند.<ref>[https://www.britannica.com/place/Persepolis Sharp, "Persepolis". Britannica Online Encyclopedia.]</ref>


یکی دیگر از ویژگی‌های منحصربه‌فرد سنگ‌تراشی و معماری [[هخامنشیان]]، تخته سنگ‌های تراشیده و حکاکی شده‌ای است که در دیواره پله‌ها قرار دارند. این پله‌ها گذرهایی هستند که به سمت تالارها و کاخ‌های [[جشن]] و مراسم منتهی می‌شوند.<ref>اشمیت، پرسپولیس، ص۲۱۲.</ref>
یکی دیگر از ویژگی‌های منحصربه‌فرد سنگ‌تراشی و معماری [[هخامنشیان]]، تخته سنگ‌های تراشیده و حکاکی شده‌ای است که در دیواره پله‌ها قرار دارند. این پله‌ها گذرهایی هستند که به سمت تالارها و کاخ‌های [[جشن]] و مراسم منتهی می‌شوند.<ref>اشمیت، پرسپولیس، ص۲۱۲.</ref>
خط ۵۷: خط ۵۴:


== فرهنگ ایرانی ==
== فرهنگ ایرانی ==
[[پرونده:تخت-جمشید2.jpg|300px|thumb|تصویری از پلکان ورودی کاخ آپادانا|جایگزین=پلکان ورودی کاخ آپادانا]]
=== فرهنگ برابری و احترام در سنگ‌نگاره‌ها ===
=== فرهنگ برابری و احترام در سنگ‌نگاره‌ها ===
با بررسی سنگ‌نگاره‌های تخت‌جمشید می‌توان به ابعادی از فرهنگ ایرانیان در آن زمان پی‌برد؛ در این سنگ‌نگاره‌ها هیچ‌کس در حالت خضوع یا سرافکنده دیده نمی‌شود و نمایندگان کشورهای دیگر به عنوان عضو جامعه بزرگ جهانی در مراسم‌های دربار شرکت می‌کردند نه به عنوان شکست خوردگان یا برده. در این جشن‌ها، همهٔ ملل از [[مادها]] تا هندی‌ها، تونسی‌ها، آفریقایی‌ها و یونانیان همه به صورت شخصیت مستقل نقش دااشته‌اند.<ref>https://rch.ac.ir/article/Details/7466</ref>
با بررسی سنگ‌نگاره‌های تخت‌جمشید می‌توان به ابعادی از فرهنگ ایرانیان در آن زمان پی‌برد؛ در این سنگ‌نگاره‌ها هیچ‌کس در حالت خضوع یا سرافکنده دیده نمی‌شود و نمایندگان کشورهای دیگر به عنوان عضو جامعه بزرگ جهانی در مراسم‌های دربار شرکت می‌کردند نه به عنوان شکست خوردگان یا برده. در این جشن‌ها، همهٔ ملل از [[مادها]] تا هندی‌ها، تونسی‌ها، آفریقایی‌ها و یونانیان همه به صورت شخصیت مستقل نقش دااشته‌اند.<ref>https://rch.ac.ir/article/Details/7466</ref>