جز حمید گلزار صفحهٔ جشن پیر شالیار را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به جشن پیرشالیار منتقل کرد
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:جشن پیرشالیار.jpg|جایگزین=جشن پیرشالیار|بندانگشتی|جشن پیرشالیار]]
{{درشت|'''جشن پیرشالیار؛'''}} آیین سنتی و صوفیانه کُردزبانان در اورامان.
{{درشت|'''جشن پیرشالیار؛'''}} آیین سنتی و صوفیانه کُردزبانان در اورامان.


خط ۱۷: خط ۱۶:
==آداب‌ورسوم جشن پیرشالیار==
==آداب‌ورسوم جشن پیرشالیار==
===مراسم خبر===
===مراسم خبر===
[[پرونده:جشن پیرشالیار۱.jpg|جایگزین=مراسم خبر در جشن پیرشالیار|بندانگشتی|مراسم خبر در جشن پیرشالیار]]
نخستین مراسم پیرشالیار مراسم '''«خبر»''' است که کودکان و [[نوجوانی|نوجوانان]] گردوهای درختان باغ پیرشالیار را در عصر پنج‌شنبه به درب [[خانه]]‌ها برده و توزیع می‌کنند و رسیدن مراسم عروسی پیرشالیار را در چهارشنبهٔ هفتهٔ بعد مژده می‌دهند؛ یکی از رسومی که در طول این هفته برگزار می‌شود، [[هدیه]] دادن برادران (گردو و شیرینی) به خواهران خود است.<ref>[https://www.irna.ir/news/82812110/عروسی-پیرشالیار-مراسمی-به-قدمت-هزار-سال «عروسی پیرشالیار مراسمی به قدمت هزار سال»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> جشن اصلی از روز چهارشنبه آغاز می‌شود و تا جمعه ادامه دارد و علاوه بر شهرها و روستاهای اطراف، بسیاری از کردهای عراق، ترکیه و سوریه نیز خود را به این جشن باشکوه می‌رسانند.<ref>[https://www.eligasht.com/Blog/tourism/مراسم-پیر-شالیار-کردستان/ «مراسم پیرشالیار کردستان»، وب‌سایت الی گشت.]</ref>
نخستین مراسم پیرشالیار مراسم '''«خبر»''' است که کودکان و [[نوجوانی|نوجوانان]] گردوهای درختان باغ پیرشالیار را در عصر پنج‌شنبه به درب [[خانه]]‌ها برده و توزیع می‌کنند و رسیدن مراسم عروسی پیرشالیار را در چهارشنبهٔ هفتهٔ بعد مژده می‌دهند؛ یکی از رسومی که در طول این هفته برگزار می‌شود، [[هدیه]] دادن برادران (گردو و شیرینی) به خواهران خود است.<ref>[https://www.irna.ir/news/82812110/عروسی-پیرشالیار-مراسمی-به-قدمت-هزار-سال «عروسی پیرشالیار مراسمی به قدمت هزار سال»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> جشن اصلی از روز چهارشنبه آغاز می‌شود و تا جمعه ادامه دارد و علاوه بر شهرها و روستاهای اطراف، بسیاری از کردهای عراق، ترکیه و سوریه نیز خود را به این جشن باشکوه می‌رسانند.<ref>[https://www.eligasht.com/Blog/tourism/مراسم-پیر-شالیار-کردستان/ «مراسم پیرشالیار کردستان»، وب‌سایت الی گشت.]</ref>


خط ۲۴: خط ۲۲:


===ذبح حیوانات===
===ذبح حیوانات===
[[پرونده:جشن پیرشالیار۳.jpg|جایگزین=ذبح گوسفند در مراسم پیرالیار|بندانگشتی|ذبح گوسفند در مراسم پیرالیار]]
مردم روستا جهت رفع مشکلات و برآورده‌شدن حاجت‌های خود [[گوسفند]] یا گاوی را [[نذر|نذرِ]] مراسم می‌کنند و در روز جشن به متولی خانهٔ پیرشالیار تحویل می‌دهند و در مقابلِ خانهٔ پیرشالیار [[ذبح اسلامی|ذبح]] صورت می‌گیرد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/239536/پیر-شالیار،-فیلم «پیرشالیار، فیلم»، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> مقداری از گوشت را جهت تبرک برداشته و مابقی آن در طبخ غذای جشن استفاده می‌شود.<ref>محمدپور، «جشن پیرشالیار در آینهٔ فرهنگ مردمان هورامان»، ص146.</ref>
مردم روستا جهت رفع مشکلات و برآورده‌شدن حاجت‌های خود [[گوسفند]] یا گاوی را [[نذر|نذرِ]] مراسم می‌کنند و در روز جشن به متولی خانهٔ پیرشالیار تحویل می‌دهند و در مقابلِ خانهٔ پیرشالیار [[ذبح اسلامی|ذبح]] صورت می‌گیرد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/239536/پیر-شالیار،-فیلم «پیرشالیار، فیلم»، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> مقداری از گوشت را جهت تبرک برداشته و مابقی آن در طبخ غذای جشن استفاده می‌شود.<ref>محمدپور، «جشن پیرشالیار در آینهٔ فرهنگ مردمان هورامان»، ص146.</ref>


===آیین سماع و صرف غذا===
===آیین سماع و صرف غذا===
[[پرونده:جشن پیرشالیار۲.jpg|جایگزین=طبخ غذا برای جشن پیرشالیار|بندانگشتی|طبخ غذا برای جشن پیرشالیار]]
هم‌زمان با شروع مراسم، [[آش]] محلی به نام «وُلوشین» پخته شده و توزیع می‌شود.<ref>[https://www.irna.ir/news/82812110/عروسی-پیرشالیار-مراسمی-به-قدمت-هزار-سال «عروسی پیرشالیار مراسمی به قدمت هزار سال»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> مراسم سماع و ذکر، مراسمی همراه با دف، ترانه‌خوانی، کف‌زنی، پایکوبی و رقص‌های کردی است و ذکر «هو الله» در هنگام پایکوبی گفته می‌شود.<ref>خشنود و طهماسبی، «بررسی ویژگی الگوهای فرهنگی و مراسم‌های مذهبی (پیرشالیار) در اورامان تخت»، 1397ش، ص6.</ref> این مراسم تا غروب چهارشنبه ادامه می‌یابد و روز پنج‌شنبه نیز این آیین تا غروب تکرار می‌شود.<ref>محمدپور، «جشن پیرشالیار در آینهٔ فرهنگ مردمان هورامان»، ص146.</ref>
هم‌زمان با شروع مراسم، [[آش]] محلی به نام «وُلوشین» پخته شده و توزیع می‌شود.<ref>[https://www.irna.ir/news/82812110/عروسی-پیرشالیار-مراسمی-به-قدمت-هزار-سال «عروسی پیرشالیار مراسمی به قدمت هزار سال»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> مراسم سماع و ذکر، مراسمی همراه با دف، ترانه‌خوانی، کف‌زنی، پایکوبی و رقص‌های کردی است و ذکر «هو الله» در هنگام پایکوبی گفته می‌شود.<ref>خشنود و طهماسبی، «بررسی ویژگی الگوهای فرهنگی و مراسم‌های مذهبی (پیرشالیار) در اورامان تخت»، 1397ش، ص6.</ref> این مراسم تا غروب چهارشنبه ادامه می‌یابد و روز پنج‌شنبه نیز این آیین تا غروب تکرار می‌شود.<ref>محمدپور، «جشن پیرشالیار در آینهٔ فرهنگ مردمان هورامان»، ص146.</ref>