جشن‌های ملی ایران: تفاوت میان نسخه‌ها

{{درشت|'''جشن‌های ملی ایران‌'''؛}} مجموعه‌ای از آیین‌های مردمی ایرانیان با ریشهٔ تاریخی و گویای هویت ملی و بومی.

مهم‌ترین جشن‌های ملی ایرانیان که از دوران باستان تا کنون برجای مانده، عبارت‌اند از جشن [[نوروز]]، [[جشن مهرگان|مهرگان]]، [[جشن شب یلدا|یلدا]]، [[تیرگان]] و [[جشن سده|سده]]. در این میان نوروز و یلدا تا به امروز به‌صورت گسترده، ادامه یافته‌اند ولی مهرگان و [[تیرگان]] و سده تنها در برخی از شهرها برگزار می‌شوند.

*'''جشن نوروز'''

{{اصلی|جشن نوروز}}

آغاز سال ایرانیان، از زمان خلقت انسان یعنی ابتدای هزاره هفتم از تاریخ عالم، روز هرمز از ماه فروردین، زمانی‌که آفتاب در نصف‌النهار، در نقطهٔ اعتدال ربیعی قرار می‌گرفت و طالع، سرطان بوده است.<ref>تقی‌زاده، گاه‌شماری در ایران قدیم، 1357ش، ص65.</ref> جشن نوروز علاوه بر سنتی و ملی بودن، ریشه در عقاید مذهبی آریایی دارد که در گذر زمان، آموزه‌های دین [[زرتشت]] نیز با آن سازگار شده است و سپس ایرانیان، آن را با آموزه‌های دین اسلام نیز سازگار کردند.<ref>[https://irannama.iran.ir/home/-/irannama/مراسم+های+ملی+-+محلی «مراسم‌های ملی- محلی»، وب‌سایت ایرانما.]</ref>

علاوه بر زرتشتیان و [[مسلمان|مسلمانان]]، که هر کدام این جشن را بر اساس باورها و اعتقادات خود برپا می‌کنند، در میان مسیحیان ارمنی و یهودیان فارسی‌زبان نیز این جشن برگزار می‌شود.<ref>روح‌الامینی، آیین‌ها و جشن‌های کهن در ایران امروز، 1376ش، ص19.</ref> برگزاری باشکوه این جشن در بین قشرها و گروه‌های مختلف اجتماعی با وجود [[جنگ]]‌ها و دگرگونی‌های سیاسی، اجتماعی، اعتقادی و علمی همواره پابرجا بوده و در فرهنگ‌ها و جامعه‌ها نیز راه یافته است. برخی از آداب و رسوم جشن نوروز مانند نظافت و پاکیزه‌کردن خانه، تهیهٔ لباس نو،<ref>بیرونی، آثارالباقیه، 1363ش، ص29.</ref> یاد درگذشتگان در [[پنجشنبه آخر سال]]<ref>بیرونی، آثارالباقیه، 1363ش، ص368.</ref> و دیدوبازدید مورد تأکید اسلام نیز بوده است.<ref>روح‌الامینی، آیین‌ها و جشن‌های کهن در ایران امروز، 1376ش، ص56-62.</ref>

*'''جشن یلدا'''

{{اصلی|جشن شب یلدا}}

یلدا از جمله جشن‌ها و آیین‌های خانوادگی است که در شب آخر [[پاییز]] و اول [[زمستان]] که درازترین شب سال است، برگزار می‌شود. از امور مهم و پسندیده در این شب انجام [[دید و بازدید|صله‌رحم]] و رفتن به دیدار بزرگان خانواده است. برخی دیگر از آداب این شب عبارت‌اند از:

*'''جشن مهرگان'''

{{اصلی|جشن مهرگان}}

در ایران باستان جشن مهرگان بعد از [[جشن نوروز]] دومین جشن مهم در بین مردم بود. عده‌ای همزمان شدن روز مهر با نام خود در مهر را علت برپایی این جشن بیان می‌کنند و عدهٔ دیگر پیروزشدن کاوهٔ آهنگر بر ضحاک و به‌تخت نشستن فریدون را دلیل برگزاری آن دانسته‌اند. امروزه این جشن در میان زرتشتیان در شهرهای [[کرمان]]، [[یزد]]، [[اصفهان]] و [[شیراز]] برپا می‌شود.<ref>. [https://www.kojaro.com/var/190846-mehregan-celebration/ زمانی نوری، «جشن مهرگان چیست/ هر چیزی که باید در بارۀ مهرگان بدانید»، وب‌سایت کجارو.]</ref>

*'''جشن تیرگان'''

==جشن‌های دینی و مذهبی در ایران==

با ورود [[اسلام]] به [[ایران]]، علاوه بر جشن‌های باستانی، جشن‌های مذهبی نیز به مناسبت بزرگداشت و یادآوری رویدادها و به‌ویژه تولد پیشوایان دین اسلام و مذهب [[شیعه]] برگزار می‌شود. این جشن‌ها عبارت‌اند از:

#عید فطر؛ [[عید فطر]] مهم‌ترین عید [[مسلمان|مسلمانان]] است که نماد همبستگی امت اسلامی در سراسر جهان به‌شمار می‌رود. از جمله مراسم مهم این روز، نماز عید فطر است. شدعید قربان؛ [[عید قربان]] یا عیدالاضحی دومین عید بزرگ مسلمانان است که در [[ ۱۰ذی‌الحجه]] برگزار می‌شود و به آن عید گوسفندکشان نیز گفته می‌شود. در ایران اسلامی نیز با تأسی از دین اسلام این روز را جشن می‌گیرند. پژوهشگران این روز را هم‌پای نوروز می‌دانند و آن را با جشن مهرگان مقایسه می‌کنند. برخی از مراسم‌های این روز، برگزاری نماز عید و قربانی‌کردن است.

==جشن پیروزی انقلاب اسلامی در ایران==

جشن [[۲۲ بهمن]] به‌مناسبت سال‌روز پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]]، از جمله جشن‌های ملی بزرگ در ایران است که هر سال باشکوه برگزار می‌شود. در ۲۲ بهمن سال ۱۳۵۷ ش مبارزهٔ پانزده‌سالهٔ مردم ایران اسلامی به رهبری [[امام خمینی]] به ثمر نشست و نظام ۲۵۰۰ سالهٔ شاهنشاهی ریشه‌کن شد. در این روز به‌مناسبت سرنگونی پادشاهی خاندان پهلوی و پیروزی انقلاب اسلامی، جشن ملی برگزار می‌شود.