جز ویکی سازی
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
{{درشت|'''تغذیه در دوران بارداری'''}}؛ خوردن مواد مغذی و ضروری برای سلامت مادر و رشد جنین در دوران بارداری.
| تصویر            =تغذیه در دوران بارداری.jpg 
| زیرنویس تصویر    =تغذیه در دوران بارداری
| image_alt        =تغذیه در دوران بارداری
| فایل پادکست      = 
| حجم فایلپادکست    = 
| تاریخ پادکست      = 
| زیرنویس عنوان    = 


| عنوان اصلی        =
تغذیه در دوران بارداری، به‌منظور حفظ و تأمین سلامت مادر و نوزاد همواره اهمیت داشته و نه‌تنها نیازی بیولوژیکی بلکه بخشی از هویت فرهنگی و اعتقادی جامعهٔ اسلامی [[ایران]] را تشکیل داده است. این دوران، تحت تأثیر باورهای علمی، [[طب سنتی ایران|طب سنتی]]، آموزه‌های دینی و رسوم محلی قرار داشته و تمامی این موارد در کنار هم می‌توانند سلامت مادر و جنین را تضمین کنند. تغذیهٔ سالم در [[بارداری]] می‌تواند ترکیبی از پروتئین، کربوهیدرات‌های پیچیده، چربی‌های سالم، ویتامین‌ها و مواد معدنی باشد. همچنین، مشورت با پزشک یا متخصص تغذیه برای تنظیم برنامه غذایی شخصی‌شده بسیار مهم است.
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =
| نوع مفهوم        =
| معنای اصطلاحی      =
| حوزه کاربرد      =
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =
 
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          =
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
{{درشت|'''تغذیه در دوران بارداری'''}}؛ خوردن مواد مغذی و ضروری برای سلامت مادر و رشد جنین در دوران بارداری.{{سخ}}تغذیه در دوران بارداری، به‌منظور حفظ و تأمین سلامت مادر و نوزاد همواره اهمیت داشته و نه‌تنها نیازی بیولوژیکی بلکه بخشی از هویت فرهنگی و اعتقادی جامعهٔ اسلامی [[ایران]] را تشکیل داده است. این دوران، تحت تأثیر باورهای علمی، [[طب سنتی ایران|طب سنتی]]، آموزه‌های دینی و رسوم محلی قرار داشته و تمامی این موارد در کنار هم می‌توانند سلامت مادر و جنین را تضمین کنند. تغذیهٔ سالم در [[بارداری]] می‌تواند ترکیبی از پروتئین، کربوهیدرات‌های پیچیده، چربی‌های سالم، ویتامین‌ها و مواد معدنی باشد. همچنین، مشورت با پزشک یا متخصص تغذیه برای تنظیم برنامه غذایی شخصی‌شده بسیار مهم است.


== تعریف تغذیه در دوران بارداری ==
== تعریف تغذیه در دوران بارداری ==
خط ۴۳: خط ۱۵:


== تغذیه در دوران بارداری از نظر علمی ==
== تغذیه در دوران بارداری از نظر علمی ==
[[پرونده:رژیم-بارداری۱.jpg|جایگزین=رژیم بارداری|بندانگشتی|اینفوگرافیک رژیم بارداری]]
=== رژیم غذایی سالم برای دوران بارداری ===
=== رژیم غذایی سالم برای دوران بارداری ===
از منظر دانش پزشکی بهتر است تغذیهٔ مادر باردار، متعادل و متنوع بوده و از کم‌خوری یا [[پرخوری]] پرهیز کند.
از منظر دانش پزشکی بهتر است تغذیهٔ مادر باردار، متعادل و متنوع بوده و از کم‌خوری یا [[پرخوری]] پرهیز کند.
خط ۵۰: خط ۲۰:
در سه ماههٔ اول نیازی به کالری اضافه نیست (مگر در موارد خاص)، در سه ماههٔ دوم حدود ۳۴۰ کالری در روز افزایش یافته و در سه ماههٔ سوم نیز حدود ۴۵۰ کالری در روز بیشتر از دوران ماقبل [[بارداری]] [[مصرف]] شود.
در سه ماههٔ اول نیازی به کالری اضافه نیست (مگر در موارد خاص)، در سه ماههٔ دوم حدود ۳۴۰ کالری در روز افزایش یافته و در سه ماههٔ سوم نیز حدود ۴۵۰ کالری در روز بیشتر از دوران ماقبل [[بارداری]] [[مصرف]] شود.
* '''مصرف پروتئین کافی'''
* '''مصرف پروتئین کافی'''
[[پرونده:رژیم بارداری.jpg|جایگزین=رژیم غذایی سالم بارداری|بندانگشتی|اینفوگرافیک مواد مغذی مورد نیاز زنان باردار]]
پروتئین برای رشد سلول‌ها و بافت‌های جنین ضروری است. از جمله منابع خوب برای پروتئین می‌توان به گوشت کم‌چرب، مرغ، ماهی (ماهی‌های کم‌جیوه مانند سالمون و قزل‌آلا)، [[تخم مرغ|تخم‌مرغ]]، لبنیات، حبوبات (عدس، لوبیا و نخود) و مغزها ([[بادام]] و گردو) اشاره کرد.
پروتئین برای رشد سلول‌ها و بافت‌های جنین ضروری است. از جمله منابع خوب برای پروتئین می‌توان به گوشت کم‌چرب، مرغ، ماهی (ماهی‌های کم‌جیوه مانند سالمون و قزل‌آلا)، [[تخم مرغ|تخم‌مرغ]]، لبنیات، حبوبات (عدس، لوبیا و نخود) و مغزها ([[بادام]] و گردو) اشاره کرد.
* '''کربوهیدرات‌های پیچیده و فیبر'''
* '''کربوهیدرات‌های پیچیده و فیبر'''
خط ۵۷: خط ۲۶:
روغن‌های گیاهی (روغن زیتون)، آووکادو، مغزها و دانه‌ها (تخمهٔ کدو) و ماهی‌های چرب (منبع امگا۳).
روغن‌های گیاهی (روغن زیتون)، آووکادو، مغزها و دانه‌ها (تخمهٔ کدو) و ماهی‌های چرب (منبع امگا۳).
* '''ویتامین‌ها و مواد مغذی ضروری'''
* '''ویتامین‌ها و مواد مغذی ضروری'''
[[پرونده:تغذیه در دوران بارداری (3).jpg|جایگزین=قرص اسید فولیک-بارداری|بندانگشتی|قرص اسید فولیک]]
اسیدفولیک و ویتامین B6 (جلوگیری از نقص لولهٔ عصبی جنین)؛ پزشکان توصیه می‌کنند تا مادر باردار به‌محض اطلاع از بارداری، روزانه یک عدد قرص اسید فولیک را تا هفتهٔ شانزدهم بارداری استفاده کند.
اسیدفولیک و ویتامین B6 (جلوگیری از نقص لولهٔ عصبی جنین)؛ پزشکان توصیه می‌کنند تا مادر باردار به‌محض اطلاع از بارداری، روزانه یک عدد قرص اسید فولیک را تا هفتهٔ شانزدهم بارداری استفاده کند.


خط ۸۳: خط ۵۱:


== تغذیه در دوران بارداری در فرهنگ ایرانی ==
== تغذیه در دوران بارداری در فرهنگ ایرانی ==
[[پرونده:تغذیه در دوران بارداری۱.jpg|جایگزین=کتاب طب ایرانی مراقبت‌های بارداری و شیردهی|بندانگشتی|کتاب طب ایرانی مراقبت‌های بارداری و شیردهی]]
تغذیه در دوران بارداری در فرهنگ اسلامی- ایرانی، فراتر از نیازی بیولوژیک بوده و به هویت فرهنگی، باورهای جمعی و آیین‌های قومی ایرانیان گره خورده است. این باورها که ترکیبی از طب سنتی، اعتقادات مذهبی- اسلامی و فرهنگ عامه هستند، گاهی علمی (مانند تأکید بر مصرف آهن)، گاهی نمادین (مانند [[نذر]] [[آش]] برای [[زایمان]] آسان) و گاهی هم خرافی (مانند پرهیز از ماهی برای [[ترس]] از لب شکری شدن نوزاد) هستند. براساس یافته‌های پژوهش‌های صورت‌گرفته در ایران، الگوهای فرهنگ تغذیهٔ زنان در دوران [[بارداری]] با توجه به اساطیر، خِرَد تغذیهٔ مادربزرگ‌ها، میزان دسترسی زنان و خانواده‌های آنها به سرمایهٔ اقتصادی و نیز دسترسی زنان به شبکهٔ حمایتی [[خانواده]] تغییر می‌کند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/438221/معانی-فرهنگی-غذای-دوران-بارداری-مطالعه-ای-با-روش-مردم-نگاری صدیقی، «معانی فرهنگی غذای دوران بارداری: مطالعه‌ای با روش مردم نگاری»، 1398ش، چکیده.]</ref>
تغذیه در دوران بارداری در فرهنگ اسلامی- ایرانی، فراتر از نیازی بیولوژیک بوده و به هویت فرهنگی، باورهای جمعی و آیین‌های قومی ایرانیان گره خورده است. این باورها که ترکیبی از طب سنتی، اعتقادات مذهبی- اسلامی و فرهنگ عامه هستند، گاهی علمی (مانند تأکید بر مصرف آهن)، گاهی نمادین (مانند [[نذر]] [[آش]] برای [[زایمان]] آسان) و گاهی هم خرافی (مانند پرهیز از ماهی برای [[ترس]] از لب شکری شدن نوزاد) هستند. براساس یافته‌های پژوهش‌های صورت‌گرفته در ایران، الگوهای فرهنگ تغذیهٔ زنان در دوران [[بارداری]] با توجه به اساطیر، خِرَد تغذیهٔ مادربزرگ‌ها، میزان دسترسی زنان و خانواده‌های آنها به سرمایهٔ اقتصادی و نیز دسترسی زنان به شبکهٔ حمایتی [[خانواده]] تغییر می‌کند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/438221/معانی-فرهنگی-غذای-دوران-بارداری-مطالعه-ای-با-روش-مردم-نگاری صدیقی، «معانی فرهنگی غذای دوران بارداری: مطالعه‌ای با روش مردم نگاری»، 1398ش، چکیده.]</ref>


خط ۱۰۸: خط ۷۵:


=== غذاهای محلی ویژهٔ بارداری در مناطق مختلف ایران ===
=== غذاهای محلی ویژهٔ بارداری در مناطق مختلف ایران ===
[[پرونده:کماچ سهن.jpg|جایگزین=کماچ سهن|بندانگشتی|کماچ سهن کرمانی]]
* '''آذربایجان''': حلوای گردو که ترکیبی از گردو، [[شیر]] و عسل است برای تقویت جسم مادر و کودک.
* '''آذربایجان''': حلوای گردو که ترکیبی از گردو، [[شیر]] و عسل است برای تقویت جسم مادر و کودک.
* '''گیلان''': باقالی‌پلو با گردو برای خون‌سازی و انرژی بیشتر مادر.
* '''گیلان''': باقالی‌پلو با گردو برای خون‌سازی و انرژی بیشتر مادر.