حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
 
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:اقتصاد مقاومتی (2).jpg|جایگزین=تصویر رهبر انقلاب در خصوص نام گذاری سال 1395ش به نام «اقتصاد مقاومتی؛ اقدام و عمل»|بندانگشتی|تصویر رهبر انقلاب در خصوص نام گذاری سال 1395ش به نام «اقتصاد مقاومتی؛ اقدام و عمل»]]
'''<big>اقتصاد مقاومتی؛</big>''' سبک مقاومت اقتصادی در برابر تحریم‌های اقتصادی نظام سلطه.
'''<big>اقتصاد مقاومتی؛</big>''' سبک مقاومت اقتصادی در برابر تحریم‌های اقتصادی نظام سلطه.
   
   
خط ۶: خط ۵:
اقتصاد مقاومتی در جهت [[تاب آوری|تاب‌آوری]] اقتصاد داخلی بـر دو عنصر درون‌زایـی و خوداتکـایی اقتصادي با استفاده از ظرفیت‌هاي بومی و ملی در کنار تعامل سازندۀ اقتصادي با جهان به‌منظور کارآمدسازی اقتصاد داخلی و رونق تجارت و صادرات فرآورده‌های تولید داخلی، تعریف شده است.<ref>«[https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=25370 ابلاغ سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی]»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.</ref>  پایه‌های مهم اقتصاد مقاومتی، جهان‌بینی اجتماعی و فرهنگ حاکم، شرایط خاص تاریخی، قوانین، کارکرد و تکامل نهادهاي اقتصادي، سیاسی و اجتماعی است. انعطاف‌پذیری در مواجهه با بحران، حساسیت، کشش‌پذیری، سرعت عمل و قابلیت بازسازی، در مفهوم اقتصاد مقاومتی، نهفته است.<ref>سمیعی‌نسب و همکاران، «جستارهایی در اقتصاد مقاومتی (مقاوم‌سازي اقتصادي در ادبیات متعارف؛ مبادي علمی و نظري) تاب‌آوري و آسیب‌پذیري»، 1395ش، ص30.</ref>  
اقتصاد مقاومتی در جهت [[تاب آوری|تاب‌آوری]] اقتصاد داخلی بـر دو عنصر درون‌زایـی و خوداتکـایی اقتصادي با استفاده از ظرفیت‌هاي بومی و ملی در کنار تعامل سازندۀ اقتصادي با جهان به‌منظور کارآمدسازی اقتصاد داخلی و رونق تجارت و صادرات فرآورده‌های تولید داخلی، تعریف شده است.<ref>«[https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=25370 ابلاغ سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی]»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.</ref>  پایه‌های مهم اقتصاد مقاومتی، جهان‌بینی اجتماعی و فرهنگ حاکم، شرایط خاص تاریخی، قوانین، کارکرد و تکامل نهادهاي اقتصادي، سیاسی و اجتماعی است. انعطاف‌پذیری در مواجهه با بحران، حساسیت، کشش‌پذیری، سرعت عمل و قابلیت بازسازی، در مفهوم اقتصاد مقاومتی، نهفته است.<ref>سمیعی‌نسب و همکاران، «جستارهایی در اقتصاد مقاومتی (مقاوم‌سازي اقتصادي در ادبیات متعارف؛ مبادي علمی و نظري) تاب‌آوري و آسیب‌پذیري»، 1395ش، ص30.</ref>  
==تاریخچه==
==تاریخچه==
[[پرونده:اقتصاد مقاومتی (1).jpg|جایگزین=دیدار کارآفرینان تولیدی و صنعتی و کشاورزی با رهبر انقلاب|بندانگشتی|دیدار کارآفرینان تولیدی و صنعتی و کشاورزی با رهبر انقلاب؛ شهریور ماه 1389ش]]
درنظریه‌های متداول اقتصادی، الگو و پیشینۀ نظری و عملی مشخص دربارۀ اقتصاد مقاومتی وجود ندارد. تنها نظریۀ شبیه به اقتصاد مقاومتی نظریۀ اقتصاد ملی فریدریک لیست است که در آن بر تقویت بنیۀ تولید ملی، درون‌زایی اقتصاد به‌منظور مقاومت در برابر فشار خارجی بر اقتصاد داخلی، توانمندسازي و استقلال ملی تأکید شده است.<ref>جوادي ارجمند و علی‌زاده «تحلیل اقتصاد سیاسی مقاومتی در چارچوب نظریه اقتصاد ملی فردریک لیست»، 1400ش، ص694.</ref>از این جهت اقتصاد مقاومتی در ادبیات اقتصادی مفهوم جدیدی است. این ایده اولین بار توسط آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر انقلاب اسلامی ایران، در شهریور 1389ش، در دیدار با کارآفرینان مطرح شد.او در مرداد 1391ش به جامعۀ دانشگاهی توصیه کرد که اقتصاد مقاومتی را به یک مطالبۀ عمومی تبدیل کنند و در طراحی دقیق و تبییین و تشخیص حدود آن بکوشند. از منظر وی، اقتصاد مقاومتی با پیروی از الگوی علمی و بومی برآمده از فرهنگ انقلابی و اسلامی می‌تواند در مواجهه با بحران‌های فزایندۀ جهانی، الهام‌بخش نظام اقتصادی اسلام باشد.<ref>اسفندیاری صفا و دهقان، «مؤلفه‌های اقتصاد مقاومتی از دیدگاه مقام معظم رهبری»، 1395ش، ص61.</ref>  
درنظریه‌های متداول اقتصادی، الگو و پیشینۀ نظری و عملی مشخص دربارۀ اقتصاد مقاومتی وجود ندارد. تنها نظریۀ شبیه به اقتصاد مقاومتی نظریۀ اقتصاد ملی فریدریک لیست است که در آن بر تقویت بنیۀ تولید ملی، درون‌زایی اقتصاد به‌منظور مقاومت در برابر فشار خارجی بر اقتصاد داخلی، توانمندسازي و استقلال ملی تأکید شده است.<ref>جوادي ارجمند و علی‌زاده «تحلیل اقتصاد سیاسی مقاومتی در چارچوب نظریه اقتصاد ملی فردریک لیست»، 1400ش، ص694.</ref>از این جهت اقتصاد مقاومتی در ادبیات اقتصادی مفهوم جدیدی است. این ایده اولین بار توسط آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر انقلاب اسلامی ایران، در شهریور 1389ش، در دیدار با کارآفرینان مطرح شد.او در مرداد 1391ش به جامعۀ دانشگاهی توصیه کرد که اقتصاد مقاومتی را به یک مطالبۀ عمومی تبدیل کنند و در طراحی دقیق و تبییین و تشخیص حدود آن بکوشند. از منظر وی، اقتصاد مقاومتی با پیروی از الگوی علمی و بومی برآمده از فرهنگ انقلابی و اسلامی می‌تواند در مواجهه با بحران‌های فزایندۀ جهانی، الهام‌بخش نظام اقتصادی اسلام باشد.<ref>اسفندیاری صفا و دهقان، «مؤلفه‌های اقتصاد مقاومتی از دیدگاه مقام معظم رهبری»، 1395ش، ص61.</ref>  
==ظرفیت‌های اقتصاد مقاومتی ایران==
==ظرفیت‌های اقتصاد مقاومتی ایران==
خط ۲۸: خط ۲۶:
===ز)اقتصاد عدالت‌محور===
===ز)اقتصاد عدالت‌محور===
اقتصاد مقاومتی، تنها به شاخص‌هاي اقتصاد سرمایه‌داري مثل رشد کمی و افزایش تولید ناخالص داخلی اکتفا نمی‌کند، بلکه به افزایش نقش طبقات کم‌درآمد و متوسط در فرآیندهای اقتصادی و اجتماعی و به توزیع منابع، درآمد، کالاها و خدمات میان شهروندان و به‌ویژه طبقات محروم جامعه نیز توجه دارد.<ref> [https://farsi.khamenei.ir/message-content?id=41673 «بیانیۀ گام دوم انقلاب خطاب به ملت ایران»،وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>افزایش تولید ناخالص داخلی در اقتصاد متعارف از شاخص‌های رشد و توسعۀ اقتصادی به شمار می‌آید اما بسیاری از اندیشمندان اقتصادی بر این باور هستند که ممکن است این شاخص در بسیاری از کشورها به گونه‌ای افزایش پیدا کند که بسیاری از شهروندان از مزایای آن محروم باشند.<ref>[http://vasael.ir/fa/news/7536/%D9%85%D9%88%D9%84%D9%81%D9%87-%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA%DB%8C «مولفۀ عدالت محوری در اقتصاد مقاومتی»، وب‌سایت وسائل.]</ref>  بنابراین، شاخص عدالت اقتصادي و اجتماعی و شیوۀ توزیع عادلانۀ امکانات و فرصت‌های اقتصادی در جامعه، توسعۀ رفاه و برخورداری از کالاها، خدمات و درآمد میان مردم از شاخص¬هاي مهم در اقتصاد مقاومتی شناخته شده است.<ref>، یوسفی، مبانی و مدل‌هاي مشارکت مردمی در اقتصاد مقاومتی، 1395ش،  ص30.</ref>
اقتصاد مقاومتی، تنها به شاخص‌هاي اقتصاد سرمایه‌داري مثل رشد کمی و افزایش تولید ناخالص داخلی اکتفا نمی‌کند، بلکه به افزایش نقش طبقات کم‌درآمد و متوسط در فرآیندهای اقتصادی و اجتماعی و به توزیع منابع، درآمد، کالاها و خدمات میان شهروندان و به‌ویژه طبقات محروم جامعه نیز توجه دارد.<ref> [https://farsi.khamenei.ir/message-content?id=41673 «بیانیۀ گام دوم انقلاب خطاب به ملت ایران»،وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>افزایش تولید ناخالص داخلی در اقتصاد متعارف از شاخص‌های رشد و توسعۀ اقتصادی به شمار می‌آید اما بسیاری از اندیشمندان اقتصادی بر این باور هستند که ممکن است این شاخص در بسیاری از کشورها به گونه‌ای افزایش پیدا کند که بسیاری از شهروندان از مزایای آن محروم باشند.<ref>[http://vasael.ir/fa/news/7536/%D9%85%D9%88%D9%84%D9%81%D9%87-%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA%DB%8C «مولفۀ عدالت محوری در اقتصاد مقاومتی»، وب‌سایت وسائل.]</ref>  بنابراین، شاخص عدالت اقتصادي و اجتماعی و شیوۀ توزیع عادلانۀ امکانات و فرصت‌های اقتصادی در جامعه، توسعۀ رفاه و برخورداری از کالاها، خدمات و درآمد میان مردم از شاخص¬هاي مهم در اقتصاد مقاومتی شناخته شده است.<ref>، یوسفی، مبانی و مدل‌هاي مشارکت مردمی در اقتصاد مقاومتی، 1395ش،  ص30.</ref>
[[پرونده:اقتصاد مقاومتی (3).jpg|جایگزین=شرکت‌ دانش‌بنیان-بیست‌ودومین نمایشگاه بین‌المللی ایران آگروفود 2022|بندانگشتی|پاویون شرکت‌های دانش‌بنیان در بیست‌ودومین نمایشگاه بین‌المللی ایران آگروفود 2022]]
===ح)دانش‌بنیان و بهره‌ور===
===ح)دانش‌بنیان و بهره‌ور===
امروزه خلق ثروت از طریق نوآوری‌های علمی، پیشرفت واقعی دانسته می‌شود که با تقویت شرکت‌های دانش‌‌‌بنیان، تحقق‌پذیر است. اقتصاد دانش‌بنیان، کاربرد دانش را در همه صنایع در فرایند تولید و توزیع لازم و ضروری دانسته و از این منظر، دانش عامل اصلی رشد اقتصادی، تولید ثروت و اشتغال شناخته می‌شود. اقتصاد دانش‌بنیاد نه تنها عامل پیشرفت اقتصادی بلکه دارای اثرات جانبی در عرصه‌های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی نیز بوده و عامل اصلی خودکفایی، استقلال و اقتدار یک کشور است.<ref>[https://semnan.areeo.ac.ir/fa-IR/semnan.areeo.ac/35751/page/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86 «اقتصاد دانش بنیان چیست؟»، وب‌سایت جهاد کشاورزی.]  </ref>   
امروزه خلق ثروت از طریق نوآوری‌های علمی، پیشرفت واقعی دانسته می‌شود که با تقویت شرکت‌های دانش‌‌‌بنیان، تحقق‌پذیر است. اقتصاد دانش‌بنیان، کاربرد دانش را در همه صنایع در فرایند تولید و توزیع لازم و ضروری دانسته و از این منظر، دانش عامل اصلی رشد اقتصادی، تولید ثروت و اشتغال شناخته می‌شود. اقتصاد دانش‌بنیاد نه تنها عامل پیشرفت اقتصادی بلکه دارای اثرات جانبی در عرصه‌های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی نیز بوده و عامل اصلی خودکفایی، استقلال و اقتدار یک کشور است.<ref>[https://semnan.areeo.ac.ir/fa-IR/semnan.areeo.ac/35751/page/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86 «اقتصاد دانش بنیان چیست؟»، وب‌سایت جهاد کشاورزی.]  </ref>